க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ஸம்ஹிதாயாம் ஷஷ்டகாண்டே ப்ரதமஃ ப்ரஶ்நஃ - ஸோமமந்த்ரப்ராஹ்மணநிரூபணம்
ஓ-ந்நமஃ பரமாத்மநே, ஶ்ரீ மஹாகணபதயே நமஃ,
ஓ-ந்நமஃ பரமாத்மநே, ஶ்ரீ மஹாகணபதயே நமஃ,
ஶ்ரீ குருப்யோ நமஃ । ஹரிஃ ஓம் ॥
ப்ராசீநவக்ம்ஶ-ங்கரோதி தேவமநுஷ்யா திஶோ வ்யபஜந்த ப்ராசீ-ந்தேவா தக்ஷிணா பிதரஃ ப்ரதீசீ-ம்மநுஷ்யா உதீசீக்ம் ருத்ரா ய-த்ப்ராசீநவக்ம்ஶ-ங்கரோதி தேவலோகமேவ த-த்யஜமாந உபாவர்ததே பரி ஶ்ரயத்யந்தர்ஹிதோஹி தேவலோகோ மநுஷ்யலோகா-ந்நாஸ்மால்லோகா-த்ஸ்வேதவ்யமிவேத்யாஹுஃ கோ ஹி த-த்வேத ய-த்யமுஷ்மிஂல்லோகே-'ஸ்தி வா ந வேதி திக்ஷ்வதீ காஶாந் கரோ- [திக்ஷ்வதீ காஶாந் கரோதி, உபயோ] 1
-த்யுபயோ-ர்லோகயோ-ரபிஜித்யை கேஶஶ்மஶ்ரு வபதே நகாநி நி க்ரு'ந்ததே ம்ரு'தா வா ஏஷா த்வகமேத்த்யா ய-த்கேஶஶ்மஶ்ரு ம்ரு'தாமேவ த்வசம-மேத்த்யாமபஹத்ய யஜ்ஞியோ பூத்வா மேதமுபைத்யங்கிரஸ-ஸ்ஸுவர்கம்-லோஂகம்-யஂந்தோ-'ப்ஸு தீக்ஷாதபஸீ ப்ராவேஶயந்நப்ஸு ஸ்நாதி ஸாக்ஷாதேவ தீக்ஷாதபஸீ அவ ருந்தே தீர்தே ஸ்நாதி தீர்தே ஹி தே தா-ம்ப்ராவேஶய-ந்தீர்தே ஸ்நாதி [ ] 2
தீர்தமேவ ஸமாநாநா-ம்பவத்யபோ-'ஶ்ஞாத்யந்தரத ஏவ மேத்த்யோ பவதி வாஸஸா தீக்ஷயதி ஸௌம்யம்-வைஂ க்ஷௌம-ந்தேவதயா ஸோமமேஷ தேவதாமுபைதி யோ தீக்ஷதே ஸோமஸ்ய தநூரஸி தநுவ-ம்மே பாஹீத்யாஹ ஸ்வாமேவ தேவதாமுபைத்யதோ ஆஶிஷமேவைதாமா ஶாஸ்தே 'க்நேஸ்தூஷாதாநம்-வாஂயோர்வாதபாந-ம்பித்ரு'ணா-ந்நீவி-ரோஷதீநா-ம்ப்ரகாத [-ரோஷதீநா-ம்ப்ரகாதஃ, ஆதித்யாநா-ம்ப்ராசீநதாநோ] 3
ஆதித்யாநா-ம்ப்ராசீநதாநோ விஶ்வேஷா-ந்தேவாநாமோது ர்நக்ஷத்ராணா-மதீகாஶாஸ்தத்வா ஏத-த்ஸர்வ தேவத்யம்-யஂ-த்வாஸோ ய-த்வாஸஸா தீக்ஷயதி ஸர்வாபிரேவைந-ந்தேவதாபி-ர்தீக்ஷயதி பஹிஃப்ராணோ வை மநுஷ்யஸ்த-ஸ்யாஶந-ம்ப்ராணோ-'ஶ்ஞாதி ஸப்ராண ஏவ தீக்ஷத ஆஶிதோ பவதி யாவாநேவாஸ்ய ப்ராணஸ்தேந ஸஹ மேதமுபைதி க்ரு'த-ந்தேவாநா-ம்மஸ்து பித்ரு'ணா-ந்நிஷ்பக்வ-ம்மநுஷ்யாணா-ந்தத்வா [-ம்மநுஷ்யாணா-ந்தத்வை, ஏத-த்ஸர்வதேவத்யம்] 4
ஏத-த்ஸர்வதேவத்யம்-யஂந்நவநீதம்-யஂந்நவநீதேநாப்யங்க்தே ஸர்வா ஏவ தேவதாஃ ப்ரீணாதி ப்ரச்யுதோ வா ஏஷோ-'ஸ்மால்லோகாதகதோ தேவலோகம்-யோஂ தீக்ஷிதோ 'ந்தரேவ நவநீத-ந்தஸ்மா-ந்நவநீதேநாப்யங்க்தே 'நுலோமம்-யஂஜுஷா வ்யாவ்ரு'த்த்யா இந்த்ரோ வ்ரு'த்ரமஹ-ந்தஸ்ய கநீநிகா பரா-'பத-த்ததாஞ்ஜநம-பவத்யதாங்க்தே சக்ஷுரேவ ப்ராத்ரு'வ்யஸ்ய வ்ரு'ங்க்தே தக்ஷிண-ம்பூர்வமா-'ங்க்தே [தக்ஷிண-ம்பூர்வமா-'ங்க்தே, ஸவ்யக்ம் ஹி] 5
ஸவ்யக்ம் ஹி பூர்வ-ம்மநுஷ்யா ஆஞ்ஜதே ந நி தாவதே நீவ ஹி மநுஷ்யா தாவந்தே பஞ்ச க்ரு'த்வ ஆ-'ங்க்தே பஞ்சாக்ஷரா பங்க்திஃ பாங்க்தோ யஜ்ஞோ யஜ்ஞமேவாவ ருந்தே பரிமிதமாங்க்தே 'பரிமிதக்ம் ஹி மநுஷ்யா ஆஞ்ஜதே ஸதூலயா-''ங்க்தே- 'பதூலயா ஹி மநுஷ்யா ஆஞ்ஜதே வ்யாவ்ரு'த்த்யை யதபதூலயாஞ்ஜீத வஜ்ர இவ ஸ்யா-த்ஸதூலயா-''ங்க்தே மித்ரத்வாயே- [மித்ரத்வாய, இந்த்ரோ] 6
-ந்த்ரோ வ்ரு'த்ரமஹந்த்ஸோ-'(1)போ-'(1)ப்ய-ம்ரியத தாஸாம்-யஂந்மேத்த்யம்-யஂஜ்ஞியக்ம் ஸதேவமாஸீ-த்ததபோதக்ராம-த்தே தர்பா அபவந். யத்தர்பபுஞ்ஜீலைஃ பவயதி யா ஏவ மேத்த்யா யஜ்ஞியா-ஸ்ஸதேவா ஆபஸ்தாபிரேவைந-ம்பவயதி த்வாப்யா-ம்பவயத்ய-ஹோராத்ராப்யாமேவைந-ம்பவயதி த்ரிபிஃ பவயதி த்ரய இமே லோகா ஏபிரேவைநம்-லோஂகைஃ பவயதி பஞ்சபிஃ [பஞ்சபிஃ, பவயதி பஞ்சாக்ஷரா] 7
பவயதி பஞ்சாக்ஷரா பங்க்திஃ பாங்க்தோ யஜ்ஞோ யஜ்ஞாயைவைந-ம்பவயதி ஷட்பிஃ பவயதி ஷட்வா ரு'தவ ரு'துபிரேவைந-ம்பவயதி ஸப்தபிஃ பவயதி ஸப்த சந்தாக்ம்ஸி சந்தோபிரேவைந-ம்பவயதி நவபிஃ பவயதி நவ வை புருஷே ப்ராணா-ஸ்ஸப்ராணமேவைந-ம்பவயத்யேகவிக்ம்ஶத்யா பவயதி தஶ ஹஸ்த்யா அங்குலயோ தஶ பத்யா ஆத்மைகவிக்ம்ஶோ யாவாநேவ புருஷஸ்த-மபரிவர்க- [புருஷஸ்த-மபரிவர்கம், பவயதி சித்பதிஸ்த்வா] 8
-ம்பவயதி சித்பதிஸ்த்வா புநாத்வித்யாஹ மநோ வை சித்பதிர்மநஸைவைந-ம்பவயதி வாக்பதிஸ்த்வா புநாத்வித்யாஹ வாசைவைந-ம்பவயதி தேவஸ்த்வா ஸவிதா புநாத்வித்யாஹ ஸவித்ரு'ப்ரஸூத ஏவைந-ம்பவயதி தஸ்ய தே பவித்ரபதே பவித்ரேண யஸ்மை க-ம்புநே தச்சகேயமித்யா-ஹா-''ஶிஷமேவைதாமா ஶாஸ்தே ॥ 9 ॥
ப்ராசீநவக்ம்ஶ-ங்கரோதி தேவமநுஷ்யா திஶோ வ்யபஜந்த ப்ராசீ-ந்தேவா தக்ஷிணா பிதரஃ ப்ரதீசீ-ம்மநுஷ்யா உதீசீக்ம் ருத்ரா ய-த்ப்ராசீநவக்ம்ஶ-ங்கரோதி தேவலோகமேவ த-த்யஜமாந உபாவர்ததே பரி ஶ்ரயத்யந்தர்ஹிதோஹி தேவலோகோ மநுஷ்யலோகா-ந்நாஸ்மால்லோகா-த்ஸ்வேதவ்யமிவேத்யாஹுஃ கோ ஹி த-த்வேத ய-த்யமுஷ்மிஂல்லோகே-'ஸ்தி வா ந வேதி திக்ஷ்வதீ காஶாந் கரோ- [திக்ஷ்வதீ காஶாந் கரோதி, உபயோ] 1
-த்யுபயோ-ர்லோகயோ-ரபிஜித்யை கேஶஶ்மஶ்ரு வபதே நகாநி நி க்ரு'ந்ததே ம்ரு'தா வா ஏஷா த்வகமேத்த்யா ய-த்கேஶஶ்மஶ்ரு ம்ரு'தாமேவ த்வசம-மேத்த்யாமபஹத்ய யஜ்ஞியோ பூத்வா மேதமுபைத்யங்கிரஸ-ஸ்ஸுவர்கம்-லோஂகம்-யஂந்தோ-'ப்ஸு தீக்ஷாதபஸீ ப்ராவேஶயந்நப்ஸு ஸ்நாதி ஸாக்ஷாதேவ தீக்ஷாதபஸீ அவ ருந்தே தீர்தே ஸ்நாதி தீர்தே ஹி தே தா-ம்ப்ராவேஶய-ந்தீர்தே ஸ்நாதி [ ] 2
தீர்தமேவ ஸமாநாநா-ம்பவத்யபோ-'ஶ்ஞாத்யந்தரத ஏவ மேத்த்யோ பவதி வாஸஸா தீக்ஷயதி ஸௌம்யம்-வைஂ க்ஷௌம-ந்தேவதயா ஸோமமேஷ தேவதாமுபைதி யோ தீக்ஷதே ஸோமஸ்ய தநூரஸி தநுவ-ம்மே பாஹீத்யாஹ ஸ்வாமேவ தேவதாமுபைத்யதோ ஆஶிஷமேவைதாமா ஶாஸ்தே 'க்நேஸ்தூஷாதாநம்-வாஂயோர்வாதபாந-ம்பித்ரு'ணா-ந்நீவி-ரோஷதீநா-ம்ப்ரகாத [-ரோஷதீநா-ம்ப்ரகாதஃ, ஆதித்யாநா-ம்ப்ராசீநதாநோ] 3
ஆதித்யாநா-ம்ப்ராசீநதாநோ விஶ்வேஷா-ந்தேவாநாமோது ர்நக்ஷத்ராணா-மதீகாஶாஸ்தத்வா ஏத-த்ஸர்வ தேவத்யம்-யஂ-த்வாஸோ ய-த்வாஸஸா தீக்ஷயதி ஸர்வாபிரேவைந-ந்தேவதாபி-ர்தீக்ஷயதி பஹிஃப்ராணோ வை மநுஷ்யஸ்த-ஸ்யாஶந-ம்ப்ராணோ-'ஶ்ஞாதி ஸப்ராண ஏவ தீக்ஷத ஆஶிதோ பவதி யாவாநேவாஸ்ய ப்ராணஸ்தேந ஸஹ மேதமுபைதி க்ரு'த-ந்தேவாநா-ம்மஸ்து பித்ரு'ணா-ந்நிஷ்பக்வ-ம்மநுஷ்யாணா-ந்தத்வா [-ம்மநுஷ்யாணா-ந்தத்வை, ஏத-த்ஸர்வதேவத்யம்] 4
ஏத-த்ஸர்வதேவத்யம்-யஂந்நவநீதம்-யஂந்நவநீதேநாப்யங்க்தே ஸர்வா ஏவ தேவதாஃ ப்ரீணாதி ப்ரச்யுதோ வா ஏஷோ-'ஸ்மால்லோகாதகதோ தேவலோகம்-யோஂ தீக்ஷிதோ 'ந்தரேவ நவநீத-ந்தஸ்மா-ந்நவநீதேநாப்யங்க்தே 'நுலோமம்-யஂஜுஷா வ்யாவ்ரு'த்த்யா இந்த்ரோ வ்ரு'த்ரமஹ-ந்தஸ்ய கநீநிகா பரா-'பத-த்ததாஞ்ஜநம-பவத்யதாங்க்தே சக்ஷுரேவ ப்ராத்ரு'வ்யஸ்ய வ்ரு'ங்க்தே தக்ஷிண-ம்பூர்வமா-'ங்க்தே [தக்ஷிண-ம்பூர்வமா-'ங்க்தே, ஸவ்யக்ம் ஹி] 5
ஸவ்யக்ம் ஹி பூர்வ-ம்மநுஷ்யா ஆஞ்ஜதே ந நி தாவதே நீவ ஹி மநுஷ்யா தாவந்தே பஞ்ச க்ரு'த்வ ஆ-'ங்க்தே பஞ்சாக்ஷரா பங்க்திஃ பாங்க்தோ யஜ்ஞோ யஜ்ஞமேவாவ ருந்தே பரிமிதமாங்க்தே 'பரிமிதக்ம் ஹி மநுஷ்யா ஆஞ்ஜதே ஸதூலயா-''ங்க்தே- 'பதூலயா ஹி மநுஷ்யா ஆஞ்ஜதே வ்யாவ்ரு'த்த்யை யதபதூலயாஞ்ஜீத வஜ்ர இவ ஸ்யா-த்ஸதூலயா-''ங்க்தே மித்ரத்வாயே- [மித்ரத்வாய, இந்த்ரோ] 6
-ந்த்ரோ வ்ரு'த்ரமஹந்த்ஸோ-'(1)போ-'(1)ப்ய-ம்ரியத தாஸாம்-யஂந்மேத்த்யம்-யஂஜ்ஞியக்ம் ஸதேவமாஸீ-த்ததபோதக்ராம-த்தே தர்பா அபவந். யத்தர்பபுஞ்ஜீலைஃ பவயதி யா ஏவ மேத்த்யா யஜ்ஞியா-ஸ்ஸதேவா ஆபஸ்தாபிரேவைந-ம்பவயதி த்வாப்யா-ம்பவயத்ய-ஹோராத்ராப்யாமேவைந-ம்பவயதி த்ரிபிஃ பவயதி த்ரய இமே லோகா ஏபிரேவைநம்-லோஂகைஃ பவயதி பஞ்சபிஃ [பஞ்சபிஃ, பவயதி பஞ்சாக்ஷரா] 7
பவயதி பஞ்சாக்ஷரா பங்க்திஃ பாங்க்தோ யஜ்ஞோ யஜ்ஞாயைவைந-ம்பவயதி ஷட்பிஃ பவயதி ஷட்வா ரு'தவ ரு'துபிரேவைந-ம்பவயதி ஸப்தபிஃ பவயதி ஸப்த சந்தாக்ம்ஸி சந்தோபிரேவைந-ம்பவயதி நவபிஃ பவயதி நவ வை புருஷே ப்ராணா-ஸ்ஸப்ராணமேவைந-ம்பவயத்யேகவிக்ம்ஶத்யா பவயதி தஶ ஹஸ்த்யா அங்குலயோ தஶ பத்யா ஆத்மைகவிக்ம்ஶோ யாவாநேவ புருஷஸ்த-மபரிவர்க- [புருஷஸ்த-மபரிவர்கம், பவயதி சித்பதிஸ்த்வா] 8
-ம்பவயதி சித்பதிஸ்த்வா புநாத்வித்யாஹ மநோ வை சித்பதிர்மநஸைவைந-ம்பவயதி வாக்பதிஸ்த்வா புநாத்வித்யாஹ வாசைவைந-ம்பவயதி தேவஸ்த்வா ஸவிதா புநாத்வித்யாஹ ஸவித்ரு'ப்ரஸூத ஏவைந-ம்பவயதி தஸ்ய தே பவித்ரபதே பவித்ரேண யஸ்மை க-ம்புநே தச்சகேயமித்யா-ஹா-''ஶிஷமேவைதாமா ஶாஸ்தே ॥ 9 ॥
(அதீகாஶாந் கரோத்ய - வேஶய-ந்திர்த ஸ்நாதி - ப்ரகாதோ - மநுஷ்யாணா-ந்தத்வா - ஆ-'ங்க்தே - மித்ரத்வாய - பஞ்சபி - ரபரிவர்க - மஷ்டாசத்வாரிக்ம்ஶச்ச) (அ. 1)
யாவந்தோ வை தேவா யஜ்ஞாயாபுநத த ஏவாபவந். ய ஏவம்-விஂத்வாந். யஜ்ஞாய புநீதே பவத்யேவ பஹிஃ பவயித்வா-'ந்தஃ ப்ர பாதயதி மநுஷ்யலோக ஏவைந-ம்பவயித்வா பூத-ந்தேவலோக-ம்ப்ர ணயத்யதீக்ஷித ஏகயா-''ஹுத்யேத்யாஹு-ஸ்ஸ்ருவேண சதஸ்ரோ ஜுஹோதி தீக்ஷிதத்வாய ஸ்ருசா பஞ்சமீ-ம்பஞ்சாக்ஷரா பங்க்திஃ பாங்க்தோ யஜ்ஞோ யஜ்ஞமேவாவ ருந்த ஆகூத்யை ப்ரயுஜே-'க்நயே [ப்ரயுஜே-'க்நயே, ஸ்வாஹேத்யாஹா] 10
ஸ்வாஹேத்யாஹா-''கூத்யா ஹி புருஷோ யஜ்ஞமபி ப்ரயுங்க்தே யஜேயேதி மேதாயை மநஸே-'க்நயே ஸ்வாஹேத்யாஹ மேதயா ஹி மநஸா புருஷோ யஜ்ஞமபிகச்சதி ஸரஸ்வத்யை பூஷ்ணே-'க்நயே ஸ்வாஹேத்யாஹ வாக்வை ஸரஸ்வதீ ப்ரு'திவீ பூஷா வாசைவ ப்ரு'திவ்யா யஜ்ஞ-ம்ப்ரயுங்க்த ஆபோ தேவீ-ர்ப்ரு'ஹதீ-ர்விஶ்வஶம்புவ இத்யாஹ யா வை வர்ஷ்யாஸ்தா [யா வை வர்ஷ்யாஸ்தாஃ, ஆபோ தேவீ-ர்ப்ரு'ஹதீ-] 11
ஆபோ தேவீ-ர்ப்ரு'ஹதீ-ர்விஶ்வஶபும்வோஂ யதேத-த்யஜுர்ந ப்ரூயா-த்திவ்யா ஆபோ-'ஶாந்தா இமம்-லோஂகமா கச்சேயுராபோ தேவீ-ர்ப்ரு'ஹதீ-ர்விஶ்வஶம்புவ இத்யாஹாஸ்மா ஏவைநா லோகாய ஶமயதி தஸ்மாச்சாந்தா இமம்-லோஂகமா கச்சந்தி த்யாவாப்ரு'திவீ இத்யாஹ த்யாவாப்ரு'திவ்யோர்ஹி யஜ்ஞ உர்வந்தரிக்ஷ-மித்யாஹாந்தரிக்ஷே ஹி யஜ்ஞோ ப்ரு'ஹஸ்பதிர்நோ ஹவிஷா வ்ரு'தா- [ஹவிஷா வ்ரு'தாது, இத்யாஹ ப்ரஹ்ம வை] 12
-த்வித்யாஹ ப்ரஹ்ம வை தேவாநா-ம்ப்ரு'ஹஸ்பதி-ர்ப்ரஹ்மணைவாஸ்மை யஜ்ஞமவ ருந்தே யத்- ப்ரூயா-த்விதேரிதி யஜ்ஞஸ்தாணும்ரு'ச்சே-த்வ்ரு'தாத்வித்யாஹ யஜ்ஞஸ்தாணுமேவ பரி வ்ரு'ணக்தி ப்ரஜாபதி-ர்யஜ்ஞமஸ்ரு'ஜத ஸோ-'ஸ்மா-த்ஸ்ரு'ஷ்டஃ பராம்ஐ-த்ஸ ப்ர யஜுரவ்லீநா-த்ப்ர ஸாம தம்ரு'குதயச்ச-த்யத்ரு'குதயச்ச-த்ததௌ-த்க்ரஹணஸ்யௌ-த்க்ரஹணத்வ ம்ரு'சா [ம்ரு'சா, ஜுஹோதி யஜ்ஞஸ்யோத்யத்யா] 13
ஜுஹோதி யஜ்ஞஸ்யோத்யத்யா அநுஷ்டுப்-சந்தஸா-முதயச்சதித்யா-ஹுஸ்தஸ்மாதநுஷ்டுபா ஜுஹோதி யஜ்ஞஸ்யோத்யத்யை த்வாதஶ வாத்ஸபந்தாந்யுதயச்ச-ந்நித்யாஹு-ஸ்தஸ்மாத்- த்வாதஶபி-ர்வாத்ஸபந்தவிதோ தீக்ஷயந்தி ஸா வா ஏஷர்கநுஷ்டுக்-வாகநுஷ்டுக்-யதேதயர்சா தீக்ஷயதி வாசைவைநக்ம் ஸர்வயா தீக்ஷயதி விஶ்வே தேவஸ்ய நேதுரித்யாஹ ஸாவித்ர்யேதேந மர்தோ வ்ரு'ணீத ஸக்ய- [ஸக்யம், இத்யாஹ] 14
-மித்யாஹ பித்ரு'தேவத்யைதேந விஶ்வே ராய இஷுத்த்யஸீத்யாஹ வைஶ்வதேவ்யேதேந த்யும்நம்-வ்ரு'ஂணீத புஷ்யஸ இத்யாஹ பௌஷ்ண்யேதேந ஸா வா ஏஷர்க்ஸர்வதேவத்யா யதேதயர்சா தீக்ஷயதி ஸர்வாபிரேவைந-ந்தேவதாபிர்தீக்ஷயதி ஸப்தாக்ஷர-ம்ப்ரதம-ம்பதமஷ்டாக்ஷராணி த்ரீணி யாநி த்ரீணி தாந்யஷ்டாவுப யந்தி யாநி சத்வாரி தாந்யஷ்டௌ யதஷ்டாக்ஷரா தேந [தேந, காயத்ரீ யதேகாதஶாக்ஷரா] 15
காயத்ரீ யதேகாதஶாக்ஷரா தேந த்ரிஷ்டுக்ய-த்த்வாதஶாக்ஷரா தேந ஜகதீ ஸா வா ஏஷர்க்ஸர்வாணி சந்தாக்ம்ஸி யதேதயர்சா தீக்ஷயதி ஸர்வேபிரேவைந-ஞ்சந்தோபிர்தீக்ஷயதி ஸப்தாக்ஷர-ம்ப்ரதம-ம்பதக்ம் ஸப்தபதா ஶக்வரீ பஶவ-ஶ்ஶக்வரீ பஶூநேவாவ ருந்த ஏகஸ்மாதக்ஷராதநாப்த-ம்ப்ரதம-ம்பத-ந்தஸ்மா-த்ய-த்வாசோ-'நாப்த-ந்தந்மநுஷ்யா உப ஜீவந்தி பூர்ணயா ஜுஹோதி பூர்ண இவ ஹி ப்ரஜாபதிஃ ப்ரஜாபதேராப்த்யை ந்யூநயா ஜுஹோதி ந்யூநாத்தி ப்ரஜாபதிஃ ப்ரஜா அஸ்ரு'ஜத ப்ரஜாநாக்ம் ஸ்ரு'ஷ்ட்யை ॥ 16 ॥
யாவந்தோ வை தேவா யஜ்ஞாயாபுநத த ஏவாபவந். ய ஏவம்-விஂத்வாந். யஜ்ஞாய புநீதே பவத்யேவ பஹிஃ பவயித்வா-'ந்தஃ ப்ர பாதயதி மநுஷ்யலோக ஏவைந-ம்பவயித்வா பூத-ந்தேவலோக-ம்ப்ர ணயத்யதீக்ஷித ஏகயா-''ஹுத்யேத்யாஹு-ஸ்ஸ்ருவேண சதஸ்ரோ ஜுஹோதி தீக்ஷிதத்வாய ஸ்ருசா பஞ்சமீ-ம்பஞ்சாக்ஷரா பங்க்திஃ பாங்க்தோ யஜ்ஞோ யஜ்ஞமேவாவ ருந்த ஆகூத்யை ப்ரயுஜே-'க்நயே [ப்ரயுஜே-'க்நயே, ஸ்வாஹேத்யாஹா] 10
ஸ்வாஹேத்யாஹா-''கூத்யா ஹி புருஷோ யஜ்ஞமபி ப்ரயுங்க்தே யஜேயேதி மேதாயை மநஸே-'க்நயே ஸ்வாஹேத்யாஹ மேதயா ஹி மநஸா புருஷோ யஜ்ஞமபிகச்சதி ஸரஸ்வத்யை பூஷ்ணே-'க்நயே ஸ்வாஹேத்யாஹ வாக்வை ஸரஸ்வதீ ப்ரு'திவீ பூஷா வாசைவ ப்ரு'திவ்யா யஜ்ஞ-ம்ப்ரயுங்க்த ஆபோ தேவீ-ர்ப்ரு'ஹதீ-ர்விஶ்வஶம்புவ இத்யாஹ யா வை வர்ஷ்யாஸ்தா [யா வை வர்ஷ்யாஸ்தாஃ, ஆபோ தேவீ-ர்ப்ரு'ஹதீ-] 11
ஆபோ தேவீ-ர்ப்ரு'ஹதீ-ர்விஶ்வஶபும்வோஂ யதேத-த்யஜுர்ந ப்ரூயா-த்திவ்யா ஆபோ-'ஶாந்தா இமம்-லோஂகமா கச்சேயுராபோ தேவீ-ர்ப்ரு'ஹதீ-ர்விஶ்வஶம்புவ இத்யாஹாஸ்மா ஏவைநா லோகாய ஶமயதி தஸ்மாச்சாந்தா இமம்-லோஂகமா கச்சந்தி த்யாவாப்ரு'திவீ இத்யாஹ த்யாவாப்ரு'திவ்யோர்ஹி யஜ்ஞ உர்வந்தரிக்ஷ-மித்யாஹாந்தரிக்ஷே ஹி யஜ்ஞோ ப்ரு'ஹஸ்பதிர்நோ ஹவிஷா வ்ரு'தா- [ஹவிஷா வ்ரு'தாது, இத்யாஹ ப்ரஹ்ம வை] 12
-த்வித்யாஹ ப்ரஹ்ம வை தேவாநா-ம்ப்ரு'ஹஸ்பதி-ர்ப்ரஹ்மணைவாஸ்மை யஜ்ஞமவ ருந்தே யத்- ப்ரூயா-த்விதேரிதி யஜ்ஞஸ்தாணும்ரு'ச்சே-த்வ்ரு'தாத்வித்யாஹ யஜ்ஞஸ்தாணுமேவ பரி வ்ரு'ணக்தி ப்ரஜாபதி-ர்யஜ்ஞமஸ்ரு'ஜத ஸோ-'ஸ்மா-த்ஸ்ரு'ஷ்டஃ பராம்ஐ-த்ஸ ப்ர யஜுரவ்லீநா-த்ப்ர ஸாம தம்ரு'குதயச்ச-த்யத்ரு'குதயச்ச-த்ததௌ-த்க்ரஹணஸ்யௌ-த்க்ரஹணத்வ ம்ரு'சா [ம்ரு'சா, ஜுஹோதி யஜ்ஞஸ்யோத்யத்யா] 13
ஜுஹோதி யஜ்ஞஸ்யோத்யத்யா அநுஷ்டுப்-சந்தஸா-முதயச்சதித்யா-ஹுஸ்தஸ்மாதநுஷ்டுபா ஜுஹோதி யஜ்ஞஸ்யோத்யத்யை த்வாதஶ வாத்ஸபந்தாந்யுதயச்ச-ந்நித்யாஹு-ஸ்தஸ்மாத்- த்வாதஶபி-ர்வாத்ஸபந்தவிதோ தீக்ஷயந்தி ஸா வா ஏஷர்கநுஷ்டுக்-வாகநுஷ்டுக்-யதேதயர்சா தீக்ஷயதி வாசைவைநக்ம் ஸர்வயா தீக்ஷயதி விஶ்வே தேவஸ்ய நேதுரித்யாஹ ஸாவித்ர்யேதேந மர்தோ வ்ரு'ணீத ஸக்ய- [ஸக்யம், இத்யாஹ] 14
-மித்யாஹ பித்ரு'தேவத்யைதேந விஶ்வே ராய இஷுத்த்யஸீத்யாஹ வைஶ்வதேவ்யேதேந த்யும்நம்-வ்ரு'ஂணீத புஷ்யஸ இத்யாஹ பௌஷ்ண்யேதேந ஸா வா ஏஷர்க்ஸர்வதேவத்யா யதேதயர்சா தீக்ஷயதி ஸர்வாபிரேவைந-ந்தேவதாபிர்தீக்ஷயதி ஸப்தாக்ஷர-ம்ப்ரதம-ம்பதமஷ்டாக்ஷராணி த்ரீணி யாநி த்ரீணி தாந்யஷ்டாவுப யந்தி யாநி சத்வாரி தாந்யஷ்டௌ யதஷ்டாக்ஷரா தேந [தேந, காயத்ரீ யதேகாதஶாக்ஷரா] 15
காயத்ரீ யதேகாதஶாக்ஷரா தேந த்ரிஷ்டுக்ய-த்த்வாதஶாக்ஷரா தேந ஜகதீ ஸா வா ஏஷர்க்ஸர்வாணி சந்தாக்ம்ஸி யதேதயர்சா தீக்ஷயதி ஸர்வேபிரேவைந-ஞ்சந்தோபிர்தீக்ஷயதி ஸப்தாக்ஷர-ம்ப்ரதம-ம்பதக்ம் ஸப்தபதா ஶக்வரீ பஶவ-ஶ்ஶக்வரீ பஶூநேவாவ ருந்த ஏகஸ்மாதக்ஷராதநாப்த-ம்ப்ரதம-ம்பத-ந்தஸ்மா-த்ய-த்வாசோ-'நாப்த-ந்தந்மநுஷ்யா உப ஜீவந்தி பூர்ணயா ஜுஹோதி பூர்ண இவ ஹி ப்ரஜாபதிஃ ப்ரஜாபதேராப்த்யை ந்யூநயா ஜுஹோதி ந்யூநாத்தி ப்ரஜாபதிஃ ப்ரஜா அஸ்ரு'ஜத ப்ரஜாநாக்ம் ஸ்ரு'ஷ்ட்யை ॥ 16 ॥
(அக்நயே - தா - வ்ரு'தாத்வ்ரு' - சா - ஸக்யம் - தேந - ஜுஹோதி - பஞ்சதஶ ச) (அ. 2)
ரு'-க்ஸாமே வை தேவேப்யோ யஜ்ஞாயா-'திஷ்டமாநே க்ரு'ஷ்ணோ ரூப-ங்க்ரு'த்வா- 'பக்ரம்யாதிஷ்டதா-ந்தே-'மந்யந்த யம்-வாஂ இமே உபாவர்த்ஸ்யத-ஸ்ஸ இத-ம்பவிஷ்யதீதி தே உபாமந்த்ரயந்த தே அஹோராத்ரயோ-ர்மஹிமாந-மபநிதாய தேவாநுபாவர்தேதாமேஷ வா ரு'சோ வர்ணோ யச்சுக்ல-ங்க்ரு'ஷ்ணாஜிநஸ்யைஷ ஸாம்நோ ய-த்க்ரு'ஷ்ணம்ரு'க்ஸாமயோ-ஶ்ஶில்பே ஸ்த இத்யாஹர்க்ஸாமே ஏவா-'வ ருந்த ஏஷ [ஏவா-'வ ருந்த ஏஷஃ, வா அஹ்நோ] 17
வா அஹ்நோ வர்ணோ யச்சுக்ல-ங்க்ரு'ஷ்ணாஜிநஸ்யைஷ ராத்ரியா ய-த்க்ரு'ஷ்ணம்-யஂதேவைநயோஸ்தத்ர ந்யக்த-ந்ததேவாவ ருந்தே க்ரு'ஷ்ணாஜிநேந தீக்ஷயதி ப்ரஹ்மணோ வா ஏத-த்ரூபம்-யஂ-த்க்ரு'ஷ்ணாஜிந-ம்ப்ரஹ்மணைவைந-ந்தீக்ஷயதீமா-ந்தியக்ம் ஶிக்ஷமாணஸ்ய தேவேத்யாஹ யதாயஜுரேவைத-த்கர்போ வா ஏஷ ய-த்தீக்ஷித உல்பம்-வாஂஸஃ ப்ரோர்ணுதே தஸ்மா- [தஸ்மாத், கர்பாஃ ப்ராவ்ரு'தா] 18
-த்கர்பாஃ ப்ராவ்ரு'தா ஜாயந்தே ந புரா ஸோமஸ்ய க்ரயாதபோர்ண்வீத ய-த்புரா ஸோமஸ்ய க்ரயாதபோர்ண்வீத கர்பாஃ ப்ரஜாநா-ம்பராபாதுகா-ஸ்ஸ்யுஃ க்ரீதே ஸோமே-'போர்ணுதே ஜாயத ஏவ தததோ யதா வஸீயாக்ம் ஸ-ம்ப்ரத்யபோர்ணுதே தாத்ரு'கேவ ததங்கிரஸ-ஸ்ஸுவர்கம்-லோஂகம்-யஂந்த ஊர்ஜம்-வ்யஂபஜந்த ததோ யதத்யஶிஷ்யத தே ஶரா அபவந்நூர்க்வை ஶரா யச்சரமயீ [யச்சரமயீ, மேகலா] 19
மேகலா பவத்யூர்ஜமேவாவ ருந்தே மத்த்யத-ஸ்ஸந்நஹ்யதி மத்த்யத ஏவாஸ்மா ஊர்ஜ-ந்ததாதி தஸ்மாந்மத்த்யத ஊர்ஜா புஞ்ஜத ஊர்த்வம்-வைஂ புருஷஸ்ய நாப்யை மேத்த்ய-மவாசீந-மமேத்த்யம்-யஂந்மத்த்யத-ஸ்ஸநம்ஹ்யதி மேத்த்ய-ஞ்சைவாஸ்யாமேத்த்ய-ஞ்ச வ்யாவர்தயதீந்த்ரோ வ்ரு'த்ராய வஜ்ர-ம்ப்ராஹர-த்ஸ த்ரேதா வ்யபவ-த்ஸ்ப்யஸ்த்ரு'தீயக்ம் ரதஸ்த்ரு'தீயம்-யூஂபஸ்த்ரு'தீயம்- [-யூபஸ்த்ரு'தீயம், யே-'ந்த-ஶ்ஶரா] 20
-ஂயே-'ந்த-ஶ்ஶரா அஶீர்யந்த தே ஶரா அபவ-ந்தச்சராணாக்ம் ஶரத்வம்-வஂஜ்ரோ வை ஶராஃ, க்ஷு-த்கலு வை மநுஷ்யஸ்ய ப்ராத்ரு'வ்யோ யச்சரமயீ மேகலா பவதி வஜ்ரேணைவ ஸாக்ஷா-த்க்ஷுத-ம்ப்ராத்ரு'வ்ய-ம்மத்த்யதோ-'ப ஹதே த்ரிவ்ரு'-த்பவதி த்ரிவ்ரு'த்வை ப்ராணஸ்த்ரிவ்ரு'தமேவ ப்ராண-ம்மத்த்யதோ யஜமாநே ததாதி ப்ரு'த்வீ பவதி ரஜ்ஜூநாம்-வ்யாஂவ்ரு'த்யை மேகலயா யஜமாந-ந்தீக்ஷயதி யோக்த்ரேண பத்நீ-ம்மிதுநத்வாய [ ] 21
யஜ்ஞோ தக்ஷிணாமப்யத்த்யாய-த்தாக்ம் ஸமபவ-த்ததிந்த்ரோ-'சாய-த்ஸோ-'மந்யத யோ வா இதோ ஜநிஷ்யதே ஸ இத-ம்பவிஷ்யதீதி தா-ம்ப்ராவிஶ-த்தஸ்யா இந்த்ர ஏவாஜாயத ஸோ-'மந்யத யோ வை மதிதோ 'பரோ ஜநிஷ்யதே ஸ இத-ம்பவிஷ்யதீதி தஸ்யா அநும்ரு'ஶ்ய யோநிமா-'ச்சிந-த்ஸா ஸூதவஶா-'பவ-த்த-த்ஸூதவஶாயை ஜந்ம [ஜந்ம, தாக்ம் ஹஸ்தே ந்யவேஷ்டயத] 22
தாக்ம் ஹஸ்தே ந்யவேஷ்டயத தா-ம்ம்ரு'கேஷு ந்யததா-த்ஸா க்ரு'ஷ்ணவிஷாணா- 'பவதிந்த்ரஸ்ய யோநிரஸி மா மா ஹிக்ம்ஸீரிதி க்ரு'ஷ்ணவிஷாணா-ம்ப்ர யச்சதி ஸயோநிமேவ யஜ்ஞ-ங்கரோதி ஸயோநி-ந்தக்ஷிணாக்ம் ஸயோநிமிந்த்ரக்ம் ஸயோநித்வாய க்ரு'ஷ்யை த்வா ஸுஸஸ்யாயா இத்யாஹ தஸ்மாதக்ரு'ஷ்டபச்யா ஓஷதயஃ பச்யந்தே ஸுபிப்பலாப்ய-ஸ்த்வௌஷதீப்ய இத்யாஹ தஸ்மாதோஷதயஃ பல-ங்க்ரு'ஹ்ணந்தி யத்தஸ்தேந [யத்தஸ்தேந, கண்டூயேத] 23
கண்டூயேத பாமந-ம்பாவுகாஃ ப்ரஜா-ஸ்ஸ்யுர்ய-த்ஸ்மயேத நக்ந-ம்பாவுகாஃ க்ரு'ஷ்ணவிஷாணயா கண்டூயதே-'பிக்ரு'ஹ்ய ஸ்மயதே ப்ரஜாநா-ங்கோபீதாய ந புரா தக்ஷிணாப்யோ நேதோஃ க்ரு'ஷ்ணவிஷாணாமவ ச்ரு'தேத்ய-த்புரா தக்ஷிணாப்யோ நேதோஃ க்ரு'ஷ்ணவிஷாணா-மவச்ரு'தே-த்யோநிஃ ப்ரஜாநா-ம்பராபாதுகா ஸ்யாந்நீதாஸு தக்ஷிணாஸு சாத்வாலே க்ரு'ஷ்ணவிஷாணா-ம்ப்ராஸ்யதி யோநிர்வை யஜ்ஞஸ்ய சாத்வாலம்-யோஂநிஃ க்ரு'ஷ்ணவிஷாணா யோநாவேவ யோநி-ந்ததாதி யஜ்ஞஸ்ய ஸயோநித்வாய ॥ 24 ॥
ரு'-க்ஸாமே வை தேவேப்யோ யஜ்ஞாயா-'திஷ்டமாநே க்ரு'ஷ்ணோ ரூப-ங்க்ரு'த்வா- 'பக்ரம்யாதிஷ்டதா-ந்தே-'மந்யந்த யம்-வாஂ இமே உபாவர்த்ஸ்யத-ஸ்ஸ இத-ம்பவிஷ்யதீதி தே உபாமந்த்ரயந்த தே அஹோராத்ரயோ-ர்மஹிமாந-மபநிதாய தேவாநுபாவர்தேதாமேஷ வா ரு'சோ வர்ணோ யச்சுக்ல-ங்க்ரு'ஷ்ணாஜிநஸ்யைஷ ஸாம்நோ ய-த்க்ரு'ஷ்ணம்ரு'க்ஸாமயோ-ஶ்ஶில்பே ஸ்த இத்யாஹர்க்ஸாமே ஏவா-'வ ருந்த ஏஷ [ஏவா-'வ ருந்த ஏஷஃ, வா அஹ்நோ] 17
வா அஹ்நோ வர்ணோ யச்சுக்ல-ங்க்ரு'ஷ்ணாஜிநஸ்யைஷ ராத்ரியா ய-த்க்ரு'ஷ்ணம்-யஂதேவைநயோஸ்தத்ர ந்யக்த-ந்ததேவாவ ருந்தே க்ரு'ஷ்ணாஜிநேந தீக்ஷயதி ப்ரஹ்மணோ வா ஏத-த்ரூபம்-யஂ-த்க்ரு'ஷ்ணாஜிந-ம்ப்ரஹ்மணைவைந-ந்தீக்ஷயதீமா-ந்தியக்ம் ஶிக்ஷமாணஸ்ய தேவேத்யாஹ யதாயஜுரேவைத-த்கர்போ வா ஏஷ ய-த்தீக்ஷித உல்பம்-வாஂஸஃ ப்ரோர்ணுதே தஸ்மா- [தஸ்மாத், கர்பாஃ ப்ராவ்ரு'தா] 18
-த்கர்பாஃ ப்ராவ்ரு'தா ஜாயந்தே ந புரா ஸோமஸ்ய க்ரயாதபோர்ண்வீத ய-த்புரா ஸோமஸ்ய க்ரயாதபோர்ண்வீத கர்பாஃ ப்ரஜாநா-ம்பராபாதுகா-ஸ்ஸ்யுஃ க்ரீதே ஸோமே-'போர்ணுதே ஜாயத ஏவ தததோ யதா வஸீயாக்ம் ஸ-ம்ப்ரத்யபோர்ணுதே தாத்ரு'கேவ ததங்கிரஸ-ஸ்ஸுவர்கம்-லோஂகம்-யஂந்த ஊர்ஜம்-வ்யஂபஜந்த ததோ யதத்யஶிஷ்யத தே ஶரா அபவந்நூர்க்வை ஶரா யச்சரமயீ [யச்சரமயீ, மேகலா] 19
மேகலா பவத்யூர்ஜமேவாவ ருந்தே மத்த்யத-ஸ்ஸந்நஹ்யதி மத்த்யத ஏவாஸ்மா ஊர்ஜ-ந்ததாதி தஸ்மாந்மத்த்யத ஊர்ஜா புஞ்ஜத ஊர்த்வம்-வைஂ புருஷஸ்ய நாப்யை மேத்த்ய-மவாசீந-மமேத்த்யம்-யஂந்மத்த்யத-ஸ்ஸநம்ஹ்யதி மேத்த்ய-ஞ்சைவாஸ்யாமேத்த்ய-ஞ்ச வ்யாவர்தயதீந்த்ரோ வ்ரு'த்ராய வஜ்ர-ம்ப்ராஹர-த்ஸ த்ரேதா வ்யபவ-த்ஸ்ப்யஸ்த்ரு'தீயக்ம் ரதஸ்த்ரு'தீயம்-யூஂபஸ்த்ரு'தீயம்- [-யூபஸ்த்ரு'தீயம், யே-'ந்த-ஶ்ஶரா] 20
-ஂயே-'ந்த-ஶ்ஶரா அஶீர்யந்த தே ஶரா அபவ-ந்தச்சராணாக்ம் ஶரத்வம்-வஂஜ்ரோ வை ஶராஃ, க்ஷு-த்கலு வை மநுஷ்யஸ்ய ப்ராத்ரு'வ்யோ யச்சரமயீ மேகலா பவதி வஜ்ரேணைவ ஸாக்ஷா-த்க்ஷுத-ம்ப்ராத்ரு'வ்ய-ம்மத்த்யதோ-'ப ஹதே த்ரிவ்ரு'-த்பவதி த்ரிவ்ரு'த்வை ப்ராணஸ்த்ரிவ்ரு'தமேவ ப்ராண-ம்மத்த்யதோ யஜமாநே ததாதி ப்ரு'த்வீ பவதி ரஜ்ஜூநாம்-வ்யாஂவ்ரு'த்யை மேகலயா யஜமாந-ந்தீக்ஷயதி யோக்த்ரேண பத்நீ-ம்மிதுநத்வாய [ ] 21
யஜ்ஞோ தக்ஷிணாமப்யத்த்யாய-த்தாக்ம் ஸமபவ-த்ததிந்த்ரோ-'சாய-த்ஸோ-'மந்யத யோ வா இதோ ஜநிஷ்யதே ஸ இத-ம்பவிஷ்யதீதி தா-ம்ப்ராவிஶ-த்தஸ்யா இந்த்ர ஏவாஜாயத ஸோ-'மந்யத யோ வை மதிதோ 'பரோ ஜநிஷ்யதே ஸ இத-ம்பவிஷ்யதீதி தஸ்யா அநும்ரு'ஶ்ய யோநிமா-'ச்சிந-த்ஸா ஸூதவஶா-'பவ-த்த-த்ஸூதவஶாயை ஜந்ம [ஜந்ம, தாக்ம் ஹஸ்தே ந்யவேஷ்டயத] 22
தாக்ம் ஹஸ்தே ந்யவேஷ்டயத தா-ம்ம்ரு'கேஷு ந்யததா-த்ஸா க்ரு'ஷ்ணவிஷாணா- 'பவதிந்த்ரஸ்ய யோநிரஸி மா மா ஹிக்ம்ஸீரிதி க்ரு'ஷ்ணவிஷாணா-ம்ப்ர யச்சதி ஸயோநிமேவ யஜ்ஞ-ங்கரோதி ஸயோநி-ந்தக்ஷிணாக்ம் ஸயோநிமிந்த்ரக்ம் ஸயோநித்வாய க்ரு'ஷ்யை த்வா ஸுஸஸ்யாயா இத்யாஹ தஸ்மாதக்ரு'ஷ்டபச்யா ஓஷதயஃ பச்யந்தே ஸுபிப்பலாப்ய-ஸ்த்வௌஷதீப்ய இத்யாஹ தஸ்மாதோஷதயஃ பல-ங்க்ரு'ஹ்ணந்தி யத்தஸ்தேந [யத்தஸ்தேந, கண்டூயேத] 23
கண்டூயேத பாமந-ம்பாவுகாஃ ப்ரஜா-ஸ்ஸ்யுர்ய-த்ஸ்மயேத நக்ந-ம்பாவுகாஃ க்ரு'ஷ்ணவிஷாணயா கண்டூயதே-'பிக்ரு'ஹ்ய ஸ்மயதே ப்ரஜாநா-ங்கோபீதாய ந புரா தக்ஷிணாப்யோ நேதோஃ க்ரு'ஷ்ணவிஷாணாமவ ச்ரு'தேத்ய-த்புரா தக்ஷிணாப்யோ நேதோஃ க்ரு'ஷ்ணவிஷாணா-மவச்ரு'தே-த்யோநிஃ ப்ரஜாநா-ம்பராபாதுகா ஸ்யாந்நீதாஸு தக்ஷிணாஸு சாத்வாலே க்ரு'ஷ்ணவிஷாணா-ம்ப்ராஸ்யதி யோநிர்வை யஜ்ஞஸ்ய சாத்வாலம்-யோஂநிஃ க்ரு'ஷ்ணவிஷாணா யோநாவேவ யோநி-ந்ததாதி யஜ்ஞஸ்ய ஸயோநித்வாய ॥ 24 ॥
(ருந்த ஏஷ - தஸ்மா - ச்சரமயீ - யூபஸ்த்ரு'தீயம் - மிதுநத்வாய - ஜந்ம - ஹஸ்தேநா - 'ஷ்டாசத்வாரிக்ம்ஶச்ச) (அ. 3)
வாக்வை தேவேப்யோ 'பாக்ராம-த்யஜ்ஞாயாதிஷ்டமாநா ஸா வநஸ்பதீ-ந்ப்ராவிஶ-த்ஸைஷா வாக்வநஸ்பதிஷு வததி யா துந்துபௌ யா தூணவே யா வீணாயாம்-யஂ-த்தீக்ஷிததண்ட-ம்ப்ரயச்சதி வாசமேவாவ ருந்த ஔதுபம்ரோ பவத்யூர்க்வா உதுபம்ர ஊர்ஜமேவாவ ருந்தே முகேந ஸம்மிதோ பவதி முகத ஏவாஸ்மா ஊர்ஜ-ந்ததாதி தஸ்மா-ந்முகத ஊர்ஜா புஞ்ஜதே [ ] 25
க்ரீதே ஸோமே மைத்ராவருணாய தண்ட-ம்ப்ர யச்சதி மைத்ராவருணோ ஹி புரஸ்தா-த்ரு'த்விக்ப்யோ வாசம்-விஂபஜதி தாம்ரு'த்விஜோ யஜமாநே ப்ரதி ஷ்டாபயந்தி ஸ்வாஹா யஜ்ஞ-ம்மநஸேத்யாஹ மநஸா ஹி புருஷோ யஜ்ஞமபிகச்சதி ஸ்வாஹா த்யாவாப்ரு'திவீப்யா -மித்யாஹ த்யாவாப்ரு'திவ்யோர்ஹி யஜ்ஞ-ஸ்ஸ்வாஹோரோர-ந்தரிக்ஷா -தித்யாஹாந்தரிக்ஷே ஹி யஜ்ஞ-ஸ்ஸ்வாஹா யஜ்ஞம்-வாஂதாதா ரப இத்யாஹா-'யம்- [இத்யாஹா-'யம், வாவ யஃ பவதே] 26
-ஂவாவ யஃ பவதே ஸ யஜ்ஞஸ்தமேவ ஸாக்ஷாதா ரபதே முஷ்டீ கரோதி வாசம்-யஂச்சதி யஜ்ஞஸ்ய த்ரு'த்யா அதீக்ஷிஷ்டாய-ம்ப்ராஹ்மண இதி த்ரிருபாக்ஶ்வாஹ தேவேப்ய ஏவைந-ம்ப்ரா-''ஹ த்ரிருச்சைருபயேப்ய ஏவைந-ந்தேவமநுஷ்யேப்யஃ ப்ரா-''ஹ ந புரா நக்ஷத்ரேப்யோ வாசம்-விஂ ஸ்ரு'ஜே-த்யத்புரா நக்ஷத்ரேப்யோ வாசம்-விஂஸ்ரு'ஜே-த்யஜ்ஞம்-விஂச்சிந்த்யா- [-ஂவிச்சிந்த்யாத், உதிதேஷு] 27
-துதிதேஷு நக்ஷத்ரேஷு வ்ரத-ங்க்ரு'ணுதேதி வாசம்-விஂ ஸ்ரு'ஜதி யஜ்ஞவ்ரதோ வை தீக்ஷிதோ யஜ்ஞமேவாபி வாசம்-விஂ ஸ்ரு'ஜதி யதி விஸ்ரு'ஜே-த்வைஷ்ணவீம்ரு'சமநு ப்ரூயா-த்யஜ்ஞோ வை விஷ்ணுர்யஜ்ஞேநைவ யஜ்ஞக்ம் ஸ-ந்தநோதி தைவீ-ந்திய-ம்மநாமஹ இத்யாஹ யஜ்ஞமேவ தந்ம்ரதயதி ஸுபாரா நோ அஸத்வஶ இத்யாஹ வ்யுஷ்டிமேவாவ ருந்தே [ருந்தே, ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி] 28
ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி ஹோதவ்ய-ந்தீக்ஷிதஸ்ய க்ரு'ஹா(3) இ ந ஹோதவ்யா(3)மிதி ஹவிர்வை தீக்ஷிதோ யஜ்ஜுஹுயா-த்யஜமாநஸ்யாவதாய ஜுஹுயா-த்யந்ந ஜுஹுயா-த்யஜ்ஞபருரந்தரியாத்யே தேவா மநோஜாதா மநோயுஜ இத்யாஹ ப்ராணா வை தேவா மநோஜாதா மநோயுஜஸ்தேஷ்வேவ பரோக்ஷ-ஞ்ஜுஹோதி தந்நேவ ஹுத-ந்நேவாஹுதக்க் ஸ்வபந்தம்-வைஂ தீக்ஷிதக்ம் ரக்ஷாக்ம்ஸி ஜிகாக்ம்ஸந்த்யக்நிஃ - [ஜிகாக்ம்ஸந்த்யக்நிஃ, கலு வை] 29
கலு வை ரக்ஷோஹா-'க்நே த்வக்ம் ஸு ஜாக்ரு'ஹி வயக்ம் ஸு மந்திஷீமஹீத்யாஹாக்நி-மேவாதிபா-ங்க்ரு'த்வா ஸ்வபிதி ரக்ஷஸாமபஹத்யா அவ்ரத்யமிவ வா ஏஷ கரோதி யோ தீக்ஷித-ஸ்ஸ்வபிதி த்வமக்நே வ்ரதபா அஸீத்யாஹாக்நிர்வை தேவாநாம்-வ்ரஂதபதி-ஸ்ஸ ஏவைநம்-வ்ரஂதமா லபம்யஂதி தேவ ஆ மர்த்யேஷ்வேத்யாஹ தேவோ [தேவஃ, ஹ்யேஷ ஸ-ந்மர்த்யேஷு] 30
ஹ்யேஷ ஸ-ந்மர்த்யேஷு த்வம்-யஂஜ்ஞேஷ்வீட்ய இத்யாஹைதக்ம் ஹி யஜ்ஞேஷ்வீடதே-'ப வை தீக்ஷிதா-த்ஸுஷுபுஷ இந்த்ரிய-ந்தேவதாஃ க்ராமந்தி விஶ்வே தேவா அபி மாமா-'வவ்ரு'த்ர-ந்நித்யா-ஹேந்த்ரியேணைவைந-ந்தேவதாபி-ஸ்ஸ-ந்நயதி யதேத-த்யஜுர்ந ப்ரூயா-த்யாவத ஏவ பஶூநபி தீக்ஷேத தாவந்தோ-'ஸ்ய பஶவஃ ஸ்யூ ராஸ்வேய- [பஶவஃ ஸ்யூ ராஸ்வேயத், ஸோமா-'' பூயோ] 31
-த்ஸோமா-'' பூயோ பரேத்யாஹா-பரிமிதாநேவ பஶூநவ ருந்தே சந்த்ரமஸி மம போகாய பவேத்யாஹ யதாதேவதமேவைநாஃ ப்ரதி க்ரு'ஹ்ணாதி வாயவே த்வா வருணாய த்வேதி யதேவமேதா நாநுதிஶேதயதாதேவத-ந்தக்ஷிணா கமயேதா தேவதாப்யோ வ்ரு'ஶ்ச்யேத யதேவமேதா அநுதிஶதி யதாதேவதமேவ தக்ஷிணா கமயதி ந தேவதாப்ய ஆ [ந தேவதாப்ய ஆ, வ்ரு'ஶ்ச்யதே தேவீராபோ] 32
வ்ரு'ஶ்ச்யதே தேவீராபோ அபா-ந்நபாதித்யாஹ யத்வோ மேத்த்யம்-யஂஜ்ஞியக்ம் ஸதேவ-ந்தத்வோ மா-'வ க்ரமிஷமிதி வாவைததாஹாச்சிந்ந-ந்தந்து-ம்ப்ரு'திவ்யா அநு கேஷமித்யாஹ ஸேதுமேவ க்ரு'த்வா-'த்யேதி ॥ 33 ॥
வாக்வை தேவேப்யோ 'பாக்ராம-த்யஜ்ஞாயாதிஷ்டமாநா ஸா வநஸ்பதீ-ந்ப்ராவிஶ-த்ஸைஷா வாக்வநஸ்பதிஷு வததி யா துந்துபௌ யா தூணவே யா வீணாயாம்-யஂ-த்தீக்ஷிததண்ட-ம்ப்ரயச்சதி வாசமேவாவ ருந்த ஔதுபம்ரோ பவத்யூர்க்வா உதுபம்ர ஊர்ஜமேவாவ ருந்தே முகேந ஸம்மிதோ பவதி முகத ஏவாஸ்மா ஊர்ஜ-ந்ததாதி தஸ்மா-ந்முகத ஊர்ஜா புஞ்ஜதே [ ] 25
க்ரீதே ஸோமே மைத்ராவருணாய தண்ட-ம்ப்ர யச்சதி மைத்ராவருணோ ஹி புரஸ்தா-த்ரு'த்விக்ப்யோ வாசம்-விஂபஜதி தாம்ரு'த்விஜோ யஜமாநே ப்ரதி ஷ்டாபயந்தி ஸ்வாஹா யஜ்ஞ-ம்மநஸேத்யாஹ மநஸா ஹி புருஷோ யஜ்ஞமபிகச்சதி ஸ்வாஹா த்யாவாப்ரு'திவீப்யா -மித்யாஹ த்யாவாப்ரு'திவ்யோர்ஹி யஜ்ஞ-ஸ்ஸ்வாஹோரோர-ந்தரிக்ஷா -தித்யாஹாந்தரிக்ஷே ஹி யஜ்ஞ-ஸ்ஸ்வாஹா யஜ்ஞம்-வாஂதாதா ரப இத்யாஹா-'யம்- [இத்யாஹா-'யம், வாவ யஃ பவதே] 26
-ஂவாவ யஃ பவதே ஸ யஜ்ஞஸ்தமேவ ஸாக்ஷாதா ரபதே முஷ்டீ கரோதி வாசம்-யஂச்சதி யஜ்ஞஸ்ய த்ரு'த்யா அதீக்ஷிஷ்டாய-ம்ப்ராஹ்மண இதி த்ரிருபாக்ஶ்வாஹ தேவேப்ய ஏவைந-ம்ப்ரா-''ஹ த்ரிருச்சைருபயேப்ய ஏவைந-ந்தேவமநுஷ்யேப்யஃ ப்ரா-''ஹ ந புரா நக்ஷத்ரேப்யோ வாசம்-விஂ ஸ்ரு'ஜே-த்யத்புரா நக்ஷத்ரேப்யோ வாசம்-விஂஸ்ரு'ஜே-த்யஜ்ஞம்-விஂச்சிந்த்யா- [-ஂவிச்சிந்த்யாத், உதிதேஷு] 27
-துதிதேஷு நக்ஷத்ரேஷு வ்ரத-ங்க்ரு'ணுதேதி வாசம்-விஂ ஸ்ரு'ஜதி யஜ்ஞவ்ரதோ வை தீக்ஷிதோ யஜ்ஞமேவாபி வாசம்-விஂ ஸ்ரு'ஜதி யதி விஸ்ரு'ஜே-த்வைஷ்ணவீம்ரு'சமநு ப்ரூயா-த்யஜ்ஞோ வை விஷ்ணுர்யஜ்ஞேநைவ யஜ்ஞக்ம் ஸ-ந்தநோதி தைவீ-ந்திய-ம்மநாமஹ இத்யாஹ யஜ்ஞமேவ தந்ம்ரதயதி ஸுபாரா நோ அஸத்வஶ இத்யாஹ வ்யுஷ்டிமேவாவ ருந்தே [ருந்தே, ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி] 28
ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி ஹோதவ்ய-ந்தீக்ஷிதஸ்ய க்ரு'ஹா(3) இ ந ஹோதவ்யா(3)மிதி ஹவிர்வை தீக்ஷிதோ யஜ்ஜுஹுயா-த்யஜமாநஸ்யாவதாய ஜுஹுயா-த்யந்ந ஜுஹுயா-த்யஜ்ஞபருரந்தரியாத்யே தேவா மநோஜாதா மநோயுஜ இத்யாஹ ப்ராணா வை தேவா மநோஜாதா மநோயுஜஸ்தேஷ்வேவ பரோக்ஷ-ஞ்ஜுஹோதி தந்நேவ ஹுத-ந்நேவாஹுதக்க் ஸ்வபந்தம்-வைஂ தீக்ஷிதக்ம் ரக்ஷாக்ம்ஸி ஜிகாக்ம்ஸந்த்யக்நிஃ - [ஜிகாக்ம்ஸந்த்யக்நிஃ, கலு வை] 29
கலு வை ரக்ஷோஹா-'க்நே த்வக்ம் ஸு ஜாக்ரு'ஹி வயக்ம் ஸு மந்திஷீமஹீத்யாஹாக்நி-மேவாதிபா-ங்க்ரு'த்வா ஸ்வபிதி ரக்ஷஸாமபஹத்யா அவ்ரத்யமிவ வா ஏஷ கரோதி யோ தீக்ஷித-ஸ்ஸ்வபிதி த்வமக்நே வ்ரதபா அஸீத்யாஹாக்நிர்வை தேவாநாம்-வ்ரஂதபதி-ஸ்ஸ ஏவைநம்-வ்ரஂதமா லபம்யஂதி தேவ ஆ மர்த்யேஷ்வேத்யாஹ தேவோ [தேவஃ, ஹ்யேஷ ஸ-ந்மர்த்யேஷு] 30
ஹ்யேஷ ஸ-ந்மர்த்யேஷு த்வம்-யஂஜ்ஞேஷ்வீட்ய இத்யாஹைதக்ம் ஹி யஜ்ஞேஷ்வீடதே-'ப வை தீக்ஷிதா-த்ஸுஷுபுஷ இந்த்ரிய-ந்தேவதாஃ க்ராமந்தி விஶ்வே தேவா அபி மாமா-'வவ்ரு'த்ர-ந்நித்யா-ஹேந்த்ரியேணைவைந-ந்தேவதாபி-ஸ்ஸ-ந்நயதி யதேத-த்யஜுர்ந ப்ரூயா-த்யாவத ஏவ பஶூநபி தீக்ஷேத தாவந்தோ-'ஸ்ய பஶவஃ ஸ்யூ ராஸ்வேய- [பஶவஃ ஸ்யூ ராஸ்வேயத், ஸோமா-'' பூயோ] 31
-த்ஸோமா-'' பூயோ பரேத்யாஹா-பரிமிதாநேவ பஶூநவ ருந்தே சந்த்ரமஸி மம போகாய பவேத்யாஹ யதாதேவதமேவைநாஃ ப்ரதி க்ரு'ஹ்ணாதி வாயவே த்வா வருணாய த்வேதி யதேவமேதா நாநுதிஶேதயதாதேவத-ந்தக்ஷிணா கமயேதா தேவதாப்யோ வ்ரு'ஶ்ச்யேத யதேவமேதா அநுதிஶதி யதாதேவதமேவ தக்ஷிணா கமயதி ந தேவதாப்ய ஆ [ந தேவதாப்ய ஆ, வ்ரு'ஶ்ச்யதே தேவீராபோ] 32
வ்ரு'ஶ்ச்யதே தேவீராபோ அபா-ந்நபாதித்யாஹ யத்வோ மேத்த்யம்-யஂஜ்ஞியக்ம் ஸதேவ-ந்தத்வோ மா-'வ க்ரமிஷமிதி வாவைததாஹாச்சிந்ந-ந்தந்து-ம்ப்ரு'திவ்யா அநு கேஷமித்யாஹ ஸேதுமேவ க்ரு'த்வா-'த்யேதி ॥ 33 ॥
(புஞ்ஜதே - 'யம் - சிந்த்யா-த்- ருந்தே - 'க்நி - ராஹ தேவ - இய-த்- தேவதாப்ய ஆ - த்ரயஸ்த்ரிக்ம்ஶச்ச) (அ. 4)
தேவா வை தேவயஜந-மத்த்யவஸாய திஶோ ந ப்ராஜாந-ந்தே(1)-'ந்யோ-'ந்யமுபாதாவ-ந்த்வயா ப்ர ஜாநாம த்வயேதி தே-'தித்யாக்ம் ஸமத்த்ரயந்த த்வயா ப்ர ஜாநாமேதி ஸா-'ப்ரவீ-த்வரம்-வ்ரு'ஂணை மத்ப்ராயணா ஏவ வோ யஜ்ஞா மதுதயநா அஸந்நிதி தஸ்மாதாதித்யஃ ப்ராயணீயோ யஜ்ஞாநாமாதித்ய உதயநீயஃ பஞ்ச தேவதா யஜதி பஞ்ச திஶோ திஶா-ம்ப்ரஜ்ஞாத்யா [திஶா-ம்ப்ரஜ்ஞாத்யை, அதோ பஞ்சாக்ஷரா] 34
அதோ பஞ்சாக்ஷரா பங்க்திஃ பாங்க்தோ யஜ்ஞோ யஜ்ஞமேவாவ ருந்தே பத்யாக் ஸ்வஸ்திமயஜ-ந்ப்ராசீமேவ தயா திஶ-ம்ப்ராஜாநந்நக்நிநா தக்ஷிணா ஸோமேந ப்ரதீசீக்ம் ஸவித்ரோதீசீ-மதித்யோர்த்வா-ம்பத்யாக் ஸ்வஸ்திம் ஂயஜதி ப்ராசீமேவ தயா திஶ-ம்ப்ர ஜாநாதி பத்யாக் ஸ்வஸ்திமிஷ்ட்வா-'க்நீஷோமௌ யஜதி சக்ஷுஷீ வா ஏதே யஜ்ஞஸ்ய யதக்நீஷோமௌ தாப்யாமேவாநு பஶ்ய- [பஶ்யதி, அக்நீஷோமா-விஷ்ட்வா] 35
-த்யக்நீஷோமா-விஷ்ட்வா ஸவிதாரம்-யஂஜதி ஸவித்ரு'ப்ரஸூத ஏவாநு பஶ்யதி ஸவிதாரமிஷ்ட்வா-'திதிம்-யஂஜதீயம்-வாஂ அதிதிரஸ்யாமேவ ப்ரதிஷ்டாயாநு பஶ்யத்யதிதிமிஷ்ட்வா மாருதீம்ரு'சமந்வாஹ மருதோ வை தேவாநாம்-விஂஶோ தேவவிஶ-ங்கலு வை கல்பமாந-ம்மநுஷ்யவிஶமநு கல்பதே ய-ந்மாருதீம்ரு'சமந்வாஹ விஶா-ங்க்லு'ப்த்யை ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி ப்ரயாஜவதநநூயாஜ-ம்ப்ராயணீய-ங்கார்ய-மநூயாஜவ- [-மநூயாஜவத், அப்ரயாஜ-முதயநீய] 36
-தப்ரயாஜ-முதயநீய-மிதீமே வை ப்ரயாஜா அமீ அநூயாஜா-ஸ்ஸைவ ஸா யஜ்ஞஸ்ய ஸந்ததிஸ்த-த்ததா ந கார்யமாத்மா வை ப்ரயாஜாஃ ப்ரஜா-'நூயாஜா ய-த்ப்ரயாஜா-நந்தரியாதாத்மாநம-ந்தரியா-த்யதநூயாஜா-நந்தரியா-த்ப்ரஜாமந்தரியாத்யதஃ கலு வை யஜ்ஞஸ்ய விததஸ்ய ந க்ரியதே ததநு யஜ்ஞஃ பரா பவதி யஜ்ஞ-ம்பராபவந்தம்-யஂஜமாநோ-'நு [-ஂயஜமாநோ-'நு, பரா பவதி] 37
பரா பவதி ப்ரயாஜவதேவா-நூயாஜவ-த்ப்ராயணீய-ங்கார்ய-ம்ப்ரயாஜவதநூயாஜவ-துதயநீய-ந்நா-''த்மாநமந்தரேதி ந ப்ரஜா-ந்ந யஜ்ஞஃ பராபவதி ந யஜமாநஃ ப்ராயணீயஸ்ய நிஷ்காஸ உதயநீயமபி நிர்வபதி ஸைவ ஸா யஜ்ஞஸ்ய ஸந்ததிர்யாஃ ப்ராயணீயஸ்ய யாஜ்யா ய-த்தா உதயநீயஸ்ய யாஜ்யாஃ குர்யா-த்பராம்அமும்-லோஂகமா ரோஹே-த்ப்ரமாயுக-ஸ்ஸ்யாத்யாஃ ப்ராயணீயஸ்ய புரோ-'நுவாக்யாஸ்தா உதயநீயஸ்ய யாஜ்யாஃ கரோத்யஸ்மிந்நேவ லோகே ப்ரதி திஷ்டதி ॥ 38 ॥
தேவா வை தேவயஜந-மத்த்யவஸாய திஶோ ந ப்ராஜாந-ந்தே(1)-'ந்யோ-'ந்யமுபாதாவ-ந்த்வயா ப்ர ஜாநாம த்வயேதி தே-'தித்யாக்ம் ஸமத்த்ரயந்த த்வயா ப்ர ஜாநாமேதி ஸா-'ப்ரவீ-த்வரம்-வ்ரு'ஂணை மத்ப்ராயணா ஏவ வோ யஜ்ஞா மதுதயநா அஸந்நிதி தஸ்மாதாதித்யஃ ப்ராயணீயோ யஜ்ஞாநாமாதித்ய உதயநீயஃ பஞ்ச தேவதா யஜதி பஞ்ச திஶோ திஶா-ம்ப்ரஜ்ஞாத்யா [திஶா-ம்ப்ரஜ்ஞாத்யை, அதோ பஞ்சாக்ஷரா] 34
அதோ பஞ்சாக்ஷரா பங்க்திஃ பாங்க்தோ யஜ்ஞோ யஜ்ஞமேவாவ ருந்தே பத்யாக் ஸ்வஸ்திமயஜ-ந்ப்ராசீமேவ தயா திஶ-ம்ப்ராஜாநந்நக்நிநா தக்ஷிணா ஸோமேந ப்ரதீசீக்ம் ஸவித்ரோதீசீ-மதித்யோர்த்வா-ம்பத்யாக் ஸ்வஸ்திம் ஂயஜதி ப்ராசீமேவ தயா திஶ-ம்ப்ர ஜாநாதி பத்யாக் ஸ்வஸ்திமிஷ்ட்வா-'க்நீஷோமௌ யஜதி சக்ஷுஷீ வா ஏதே யஜ்ஞஸ்ய யதக்நீஷோமௌ தாப்யாமேவாநு பஶ்ய- [பஶ்யதி, அக்நீஷோமா-விஷ்ட்வா] 35
-த்யக்நீஷோமா-விஷ்ட்வா ஸவிதாரம்-யஂஜதி ஸவித்ரு'ப்ரஸூத ஏவாநு பஶ்யதி ஸவிதாரமிஷ்ட்வா-'திதிம்-யஂஜதீயம்-வாஂ அதிதிரஸ்யாமேவ ப்ரதிஷ்டாயாநு பஶ்யத்யதிதிமிஷ்ட்வா மாருதீம்ரு'சமந்வாஹ மருதோ வை தேவாநாம்-விஂஶோ தேவவிஶ-ங்கலு வை கல்பமாந-ம்மநுஷ்யவிஶமநு கல்பதே ய-ந்மாருதீம்ரு'சமந்வாஹ விஶா-ங்க்லு'ப்த்யை ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி ப்ரயாஜவதநநூயாஜ-ம்ப்ராயணீய-ங்கார்ய-மநூயாஜவ- [-மநூயாஜவத், அப்ரயாஜ-முதயநீய] 36
-தப்ரயாஜ-முதயநீய-மிதீமே வை ப்ரயாஜா அமீ அநூயாஜா-ஸ்ஸைவ ஸா யஜ்ஞஸ்ய ஸந்ததிஸ்த-த்ததா ந கார்யமாத்மா வை ப்ரயாஜாஃ ப்ரஜா-'நூயாஜா ய-த்ப்ரயாஜா-நந்தரியாதாத்மாநம-ந்தரியா-த்யதநூயாஜா-நந்தரியா-த்ப்ரஜாமந்தரியாத்யதஃ கலு வை யஜ்ஞஸ்ய விததஸ்ய ந க்ரியதே ததநு யஜ்ஞஃ பரா பவதி யஜ்ஞ-ம்பராபவந்தம்-யஂஜமாநோ-'நு [-ஂயஜமாநோ-'நு, பரா பவதி] 37
பரா பவதி ப்ரயாஜவதேவா-நூயாஜவ-த்ப்ராயணீய-ங்கார்ய-ம்ப்ரயாஜவதநூயாஜவ-துதயநீய-ந்நா-''த்மாநமந்தரேதி ந ப்ரஜா-ந்ந யஜ்ஞஃ பராபவதி ந யஜமாநஃ ப்ராயணீயஸ்ய நிஷ்காஸ உதயநீயமபி நிர்வபதி ஸைவ ஸா யஜ்ஞஸ்ய ஸந்ததிர்யாஃ ப்ராயணீயஸ்ய யாஜ்யா ய-த்தா உதயநீயஸ்ய யாஜ்யாஃ குர்யா-த்பராம்அமும்-லோஂகமா ரோஹே-த்ப்ரமாயுக-ஸ்ஸ்யாத்யாஃ ப்ராயணீயஸ்ய புரோ-'நுவாக்யாஸ்தா உதயநீயஸ்ய யாஜ்யாஃ கரோத்யஸ்மிந்நேவ லோகே ப்ரதி திஷ்டதி ॥ 38 ॥
(ப்ரஜ்ஞாத்யை - பஶ்யத்ய - நூயாஜவ - த்யஜமாநோ-'நு - புரோநுவாக்யாஸ்தா - அஷ்டௌ ச) (அ. 5)
கத்ரூஶ்ச வை ஸுபர்ணீ சா-''த்மரூபயோரஸ்பர்தேதாக்ம் ஸா கத்ரூ-ஸ்ஸுபர்ணீமஜய-த்ஸா-'ப்ரவீ-த்த்ரு'தீயஸ்யாமிதோ திவி ஸோமஸ்தமா ஹர தேநா-''த்மாந-ந்நிஷ்க்ரீணீஷ்வேதீயம்-வைஂ கத்ரூரஸௌ ஸுபர்ணீ சந்தாக்ம்ஸி ஸௌபர்ணேயா-ஸ்ஸாப்ரவீதஸ்மை வை பிதரௌ புத்ரா-ந்பிப்ரு'த-ஸ்த்ரு'தீயஸ்யாமிதோ திவி ஸோமஸ்தமா ஹர தேநா-''த்மாந-ந்நிஷ்க்ரீணீஷ்வே- [நிஷ்க்ரீணீஷ்வ, இதி மா] 39
-தி மா கத்ரூரவோசதிதி ஜகத்யுதபத-ச்சதுர்தஶாக்ஷரா ஸதீ ஸா 'ப்ராப்ய ந்யவர்தத தஸ்யை த்வே அக்ஷரே அமீயேதாக்ம் ஸா பஶுபிஶ்ச தீக்ஷயா சா-'கச்ச-த்தஸ்மாஜ்ஜகதீ சந்தஸா-ம்பஶவ்யதமா தஸ்மா-த்பஶுமந்த-ந்தீக்ஷோப நமதி த்ரிஷ்டுகுதபத-த்த்ரயோதஶாக்ஷரா ஸதீ ஸா 'ப்ராப்ய ந்யவர்தத தஸ்யை த்வே அக்ஷரே அமீயேதாக்ம் ஸா தக்ஷிணாபிஶ்ச [தக்ஷிணாபிஶ்ச, தபஸா] 40
தபஸா சா-'கச்ச-த்தஸ்மா-த்த்ரிஷ்டுபோ லோகே மாத்த்யந்திநே ஸவநே தக்ஷிணா நீயந்த ஏத-த்கலு வாவ தப இத்யாஹுர்ய-ஸ்ஸ்வ-ந்ததாதீதி காயத்ர்யுதபதச்சதுரக்ஷரா ஸத்யஜயா ஜ்யோதிஷா தமஸ்யா அஜா-'ப்யருந்த ததஜாயா அஜத்வக்ம் ஸா ஸோம-ஞ்சா-''ஹரச்சத்வாரி சாக்ஷராணி ஸா-'ஷ்டாக்ஷரா ஸமபத்யத ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி [ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி, கஸ்மா-த்ஸத்யா-] 41
கஸ்மா-த்ஸத்யா-த்காயத்ரீ கநிஷ்டா சந்தஸாக்ம் ஸதீ யஜ்ஞமுக-ம்பரீயாயேதி யதேவாத-ஸ்ஸோமமா-'ஹர-த்தஸ்மா-த்யஜ்ஞமுக-ம்பர்யை-த்தஸ்மா-த்தேஜஸ்விநீதமா பத்ப்யா-ந்த்வே ஸவநே ஸமக்ரு'ஹ்ணா-ந்முகேநைகம்-யஂந்முகேந ஸமக்ரு'ஹ்ணா-த்தததய-த்தஸ்மா-த்த்வே ஸவநே ஶுக்ரவதீ ப்ராதஸ்ஸவந-ஞ்ச மாத்த்யந்திந-ஞ்ச தஸ்மா-த்த்ரு'தீய ஸவந ரு'ஜீஷமபி ஷுண்வந்தி தீதமிவ ஹி மந்யந்த [ஹி மந்யந்தே, ஆஶிரமவ நயதி] 42
ஆஶிரமவ நயதி ஸஶுக்ரத்வாயாதோ ஸ-ம்பரத்யேவைந-த்தக்ம் ஸோம-மாஹ்ரியமாண-ங்கந்தர்வோ விஶ்வாவஸஃ பர்யமுஷ்ணா-த்ஸ திஸ்ரோ ராத்ரீஃ பரிமுஷிதோ-'வஸ-த்தஸ்மா-த்திஸ்ரோ ராத்ரீஃ க்ரீத-ஸ்ஸோமோ வஸதி தே தேவா அப்ருவந்-த்ஸ்த்ரீகாமா வை கந்தர்வா ஸ்ஸ்த்ரியா நிஷ்க்ரீணாமேதி தே வாசக்க் ஸ்த்ரியமேகஹாயநீ-ங்க்ரு'த்வா தயா நிரக்ரீணந்-த்ஸா ரோஹி-த்ரூப-ங்க்ரு'த்வா கந்தர்வேப்யோ- [கந்தர்வேப்யஃ, அபக்ரம்யாதிஷ்ட-த்த-த்ரோஹிதோ] 43
-'பக்ரம்யாதிஷ்ட-த்த-த்ரோஹிதோ ஜந்ம தே தேவா அப்ருவந்நப யுஷ்மதக்ரமீ-ந்நாஸ்மாநு-பாவர்ததே வி ஹ்வயாமஹா இதி ப்ரஹ்ம கந்தர்வா அவதந்நகாய-ந்தேவா-ஸ்ஸா தேவா-ந்காயத உபாவர்தத தஸ்மா-த்காயந்தக்க் ஸ்த்ரியஃ காமயந்தே காமுகா ஏநக்க் ஸ்த்ரியோ பவந்தி ய ஏவம்-வேஂதாதோ ய ஏவம்-விஂத்வாநபி ஜந்யேஷு பவதி தேப்ய ஏவ ததத்யுத ய-த்பஹுதயா [ய-த்பஹுதயாஃ, பவந்த்யேகஹாயந்யா] 44
பவந்த்யேகஹாயந்யா க்ரீணாதி வாசைவைநக்ம் ஸர்வயா க்ரீணாதி தஸ்மாதேகஹாயநா மநுஷ்யா வாசம்-வஂதந்த்யகூடயா 'கர்ணயா-' காணயாஶ்லோணயா 'ஸப்தஶபயா க்ரீணாதி ஸர்வயைவைந-ங்க்ரீணாதி யச்ச்வேதயா க்ரீணீயா-த்துஶ்சர்மா யஜமாந-ஸ்ஸ்யாத்ய-த்க்ரு'ஷ்ணயா-'நுஸ்தரணீ ஸ்யா-த்ப்ரமாயுகோ யஜமாந-ஸ்ஸ்யாத்ய-த்த்விரூபயா வார்த்ரக்நீ ஸ்யா-த்ஸ வா-'ந்ய-ஞ்ஜிநீயா-த்தம்-வாஂ-'ந்யோ ஜிநீயாதருணயா பிங்காக்ஷ்யா க்ரீணாத்யேதத்வை ஸோமஸ்ய ரூபக்க் ஸ்வயைவைந-ந்தேவதயா க்ரீணாதி ॥ 45 ॥
கத்ரூஶ்ச வை ஸுபர்ணீ சா-''த்மரூபயோரஸ்பர்தேதாக்ம் ஸா கத்ரூ-ஸ்ஸுபர்ணீமஜய-த்ஸா-'ப்ரவீ-த்த்ரு'தீயஸ்யாமிதோ திவி ஸோமஸ்தமா ஹர தேநா-''த்மாந-ந்நிஷ்க்ரீணீஷ்வேதீயம்-வைஂ கத்ரூரஸௌ ஸுபர்ணீ சந்தாக்ம்ஸி ஸௌபர்ணேயா-ஸ்ஸாப்ரவீதஸ்மை வை பிதரௌ புத்ரா-ந்பிப்ரு'த-ஸ்த்ரு'தீயஸ்யாமிதோ திவி ஸோமஸ்தமா ஹர தேநா-''த்மாந-ந்நிஷ்க்ரீணீஷ்வே- [நிஷ்க்ரீணீஷ்வ, இதி மா] 39
-தி மா கத்ரூரவோசதிதி ஜகத்யுதபத-ச்சதுர்தஶாக்ஷரா ஸதீ ஸா 'ப்ராப்ய ந்யவர்தத தஸ்யை த்வே அக்ஷரே அமீயேதாக்ம் ஸா பஶுபிஶ்ச தீக்ஷயா சா-'கச்ச-த்தஸ்மாஜ்ஜகதீ சந்தஸா-ம்பஶவ்யதமா தஸ்மா-த்பஶுமந்த-ந்தீக்ஷோப நமதி த்ரிஷ்டுகுதபத-த்த்ரயோதஶாக்ஷரா ஸதீ ஸா 'ப்ராப்ய ந்யவர்தத தஸ்யை த்வே அக்ஷரே அமீயேதாக்ம் ஸா தக்ஷிணாபிஶ்ச [தக்ஷிணாபிஶ்ச, தபஸா] 40
தபஸா சா-'கச்ச-த்தஸ்மா-த்த்ரிஷ்டுபோ லோகே மாத்த்யந்திநே ஸவநே தக்ஷிணா நீயந்த ஏத-த்கலு வாவ தப இத்யாஹுர்ய-ஸ்ஸ்வ-ந்ததாதீதி காயத்ர்யுதபதச்சதுரக்ஷரா ஸத்யஜயா ஜ்யோதிஷா தமஸ்யா அஜா-'ப்யருந்த ததஜாயா அஜத்வக்ம் ஸா ஸோம-ஞ்சா-''ஹரச்சத்வாரி சாக்ஷராணி ஸா-'ஷ்டாக்ஷரா ஸமபத்யத ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி [ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி, கஸ்மா-த்ஸத்யா-] 41
கஸ்மா-த்ஸத்யா-த்காயத்ரீ கநிஷ்டா சந்தஸாக்ம் ஸதீ யஜ்ஞமுக-ம்பரீயாயேதி யதேவாத-ஸ்ஸோமமா-'ஹர-த்தஸ்மா-த்யஜ்ஞமுக-ம்பர்யை-த்தஸ்மா-த்தேஜஸ்விநீதமா பத்ப்யா-ந்த்வே ஸவநே ஸமக்ரு'ஹ்ணா-ந்முகேநைகம்-யஂந்முகேந ஸமக்ரு'ஹ்ணா-த்தததய-த்தஸ்மா-த்த்வே ஸவநே ஶுக்ரவதீ ப்ராதஸ்ஸவந-ஞ்ச மாத்த்யந்திந-ஞ்ச தஸ்மா-த்த்ரு'தீய ஸவந ரு'ஜீஷமபி ஷுண்வந்தி தீதமிவ ஹி மந்யந்த [ஹி மந்யந்தே, ஆஶிரமவ நயதி] 42
ஆஶிரமவ நயதி ஸஶுக்ரத்வாயாதோ ஸ-ம்பரத்யேவைந-த்தக்ம் ஸோம-மாஹ்ரியமாண-ங்கந்தர்வோ விஶ்வாவஸஃ பர்யமுஷ்ணா-த்ஸ திஸ்ரோ ராத்ரீஃ பரிமுஷிதோ-'வஸ-த்தஸ்மா-த்திஸ்ரோ ராத்ரீஃ க்ரீத-ஸ்ஸோமோ வஸதி தே தேவா அப்ருவந்-த்ஸ்த்ரீகாமா வை கந்தர்வா ஸ்ஸ்த்ரியா நிஷ்க்ரீணாமேதி தே வாசக்க் ஸ்த்ரியமேகஹாயநீ-ங்க்ரு'த்வா தயா நிரக்ரீணந்-த்ஸா ரோஹி-த்ரூப-ங்க்ரு'த்வா கந்தர்வேப்யோ- [கந்தர்வேப்யஃ, அபக்ரம்யாதிஷ்ட-த்த-த்ரோஹிதோ] 43
-'பக்ரம்யாதிஷ்ட-த்த-த்ரோஹிதோ ஜந்ம தே தேவா அப்ருவந்நப யுஷ்மதக்ரமீ-ந்நாஸ்மாநு-பாவர்ததே வி ஹ்வயாமஹா இதி ப்ரஹ்ம கந்தர்வா அவதந்நகாய-ந்தேவா-ஸ்ஸா தேவா-ந்காயத உபாவர்தத தஸ்மா-த்காயந்தக்க் ஸ்த்ரியஃ காமயந்தே காமுகா ஏநக்க் ஸ்த்ரியோ பவந்தி ய ஏவம்-வேஂதாதோ ய ஏவம்-விஂத்வாநபி ஜந்யேஷு பவதி தேப்ய ஏவ ததத்யுத ய-த்பஹுதயா [ய-த்பஹுதயாஃ, பவந்த்யேகஹாயந்யா] 44
பவந்த்யேகஹாயந்யா க்ரீணாதி வாசைவைநக்ம் ஸர்வயா க்ரீணாதி தஸ்மாதேகஹாயநா மநுஷ்யா வாசம்-வஂதந்த்யகூடயா 'கர்ணயா-' காணயாஶ்லோணயா 'ஸப்தஶபயா க்ரீணாதி ஸர்வயைவைந-ங்க்ரீணாதி யச்ச்வேதயா க்ரீணீயா-த்துஶ்சர்மா யஜமாந-ஸ்ஸ்யாத்ய-த்க்ரு'ஷ்ணயா-'நுஸ்தரணீ ஸ்யா-த்ப்ரமாயுகோ யஜமாந-ஸ்ஸ்யாத்ய-த்த்விரூபயா வார்த்ரக்நீ ஸ்யா-த்ஸ வா-'ந்ய-ஞ்ஜிநீயா-த்தம்-வாஂ-'ந்யோ ஜிநீயாதருணயா பிங்காக்ஷ்யா க்ரீணாத்யேதத்வை ஸோமஸ்ய ரூபக்க் ஸ்வயைவைந-ந்தேவதயா க்ரீணாதி ॥ 45 ॥
(நிஷ்க்ரீணீஷ்வ - தக்ஷிணாபிஶ்ச - வதந்தி - மந்யந்தே-கந்தர்வேப்யோ-பஹுதயாஃ-பிங்காக்ஷ்யா-தஶ ச ) (அ. 6)
தத்திரண்யமபவ-த்தஸ்மாதத்ப்யோ ஹிரண்ய-ம்புநந்தி ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி கஸ்மா-த்ஸத்யாதநஸ்திகேந ப்ரஜாஃ ப்ரவீயந்தே 'ஸ்தந்வதீர்ஜாயந்த இதி யத்திரண்ய-ங்க்ரு'தே-'வதாய ஜுஹோதி தஸ்மாதநஸ்திகேந ப்ரஜாஃ ப்ர வீயந்தே 'ஸ்தந்வதீர்ஜாயந்த ஏதத்வா அக்நேஃ ப்ரிய-ந்தாம ய-த்க்ரு'த-ந்தேஜோ ஹிரண்யமியந்தே ஶுக்ர தநூரிதம்-வஂர்ச இத்யாஹ ஸதேஜஸமேவைநக்ம் ஸதநு- [ஸதநும், கரோத்யதோ] 46
-ங்கரோத்யதோ ஸ-ம்பரத்யேவைநம்-யஂதபத்தம-வதத்த்யா-த்கர்பாஃ ப்ரஜாநா-ம்பராபாதுகா-ஸ்ஸ்யுர்பத்தமவ ததாதி கர்பாணா-ந்த்ரு'த்யை நிஷ்டர்க்ய-ம்பத்த்நாதி ப்ரஜாநா-ம்ப்ரஜநநாய வாக்வா ஏஷா ய-த்ஸோமக்ரயணீ ஜூரஸீத்யாஹ யத்தி மநஸா ஜவதே த-த்வாசா வததி த்ரு'தா மநஸேத்யாஹ மநஸா ஹி வாக்த்ரு'தா ஜுஷ்டா விஷ்ணவ இத்யாஹ [ ] 47
யஜ்ஞோ வை விஷ்ணு ர்யஜ்ஞாயைவைநா-ஞ்ஜுஷ்டா-ங்கரோதி தஸ்யாஸ்தே ஸத்யஸவஸஃ ப்ரஸவ இத்யாஹ ஸவித்ரு'-ப்ரஸூதாமேவ வாசமவ ருந்தே காண்டேகாண்டே வை க்ரியமாணே யஜ்ஞக்ம் ரக்ஷாக்ம்ஸி ஜிகாக்ம்ஸந்த்யேஷ கலு வா அரக்ஷோஹதஃ பந்தா யோ-'க்நேஶ்ச ஸூர்யஸ்ய ச ஸூர்யஸ்ய சக்ஷுரா-'ருஹமக்நேரக்ஷ்ணஃ கநீநிகாமித்யாஹ ய ஏவாரக்ஷோஹதஃ பந்தாஸ்தக்ம் ஸமாரோஹதி [ஸமாரோஹதி, வாக்வா ஏஷா] 48
வாக்வா ஏஷா ய-த்ஸோமக்ரயணீ சிதஸி மநா-'ஸீத்யாஹ ஶாஸ்த்யேவைநாமேத-த்தஸ்மாச்சிஷ்டாஃ ப்ரஜா ஜாயந்தே சிதஸீத்யாஹ யத்தி மநஸா சேதயதே த-த்வாசா வததி மநா-'ஸீத்யாஹ யத்தி மநஸா-'பிகச்சதி த-த்கரோதி தீரஸீத்யாஹ யத்தி மநஸா த்யாயதி த-த்வாசா [ ] 49
வததி தக்ஷிணா-'ஸீத்யாஹ தக்ஷிணா ஹ்யேஷா யஜ்ஞியா-'ஸீத்யாஹ யஜ்ஞியாமேவைநா-ங்கரோதி க்ஷத்ரியாஸீத்யாஹ க்ஷத்ரியா ஹ்யேஷா 'திதிரஸ்யுபயதஶ்ஶீர்ஷ்ணீத்யாஹ யதேவா-''தித்யஃ ப்ராயணீயோ யஜ்ஞாநாமாதித்ய உதயநீய-ஸ்தஸ்மாதேவமாஹ யதபத்தா ஸ்யாதயதா ஸ்யாத்ய-த்பதிபத்தா-'நுஸ்தரணீ ஸ்யா-த்ப்ரமாயுகோ யஜமாந-ஸ்ஸ்யா- [யஜமாந-ஸ்ஸ்யாத், ய-த்கர்ணக்ரு'ஹீதா] 50
-த்ய-த்கர்ணக்ரு'ஹீதா வார்த்ரக்நீ ஸ்யா-த்ஸ வா-'ந்ய-ஞ்ஜிநீயா-த்தம்-வாஂ-'ந்யோ ஜிநீயாந்மித்ரஸ்த்வா பதி பத்த்நாத்வித்யாஹ மித்ரோ வை ஶிவோ தேவாநா-ந்தேநைவைநா-ம்பதி பத்த்நாதி பூஷா-'த்த்வநஃ பாத்வித்யாஹேயம்-வைஂ பூஷேமாமேவாஸ்யா அதிபாமக-ஸ்ஸமஷ்ட்யா இந்த்ராயா-த்த்யக்ஷாயேத்யாஹேந்த்ரமேவாஸ்யா அத்த்யக்ஷ-ங்கரோ- [அத்த்யக்ஷ-ங்கரோதி, அநு த்வா மாதா] 51
-த்யநு த்வா மாதா மந்யதாமநு பிதேத்யாஹா-நுமதயைவைநயா க்ரீணாதி ஸா தேவி தேவமச்சேஹீத்யாஹ தேவீ ஹ்யேஷா தேவ-ஸ்ஸோம இந்த்ராய ஸோமமித்யாஹேந்த்ராய ஹி ஸோம ஆஹ்ரியதே யதேத-த்யஜுர்ந ப்ரூயா-த்பராச்யேவ ஸோமக்ரயணீயா-த்ருத்ரஸ்த்வா-'' வர்தயத்வித்யாஹ ருத்ரோ வை க்ரூரோ [ருத்ரோ வை க்ரூரஃ, தேவாநா-ந்தமேவாஸ்யை] 52
தேவாநா-ந்தமேவாஸ்யை பரஸ்தா-த்ததாத்யாவ்ரு'த்த்யை க்ரூரமிவ வா ஏத-த்கரோதி ய-த்ருத்ரஸ்ய கீர்தயதி மித்ரஸ்ய பதேத்யாஹ ஶாந்த்யை வாசா வா ஏஷ வி க்ரீணீதே ய-ஸ்ஸோமக்ரயண்யா ஸ்வஸ்தி ஸோமஸகா புநரேஹி ஸஹ ரய்யேத்யாஹ வாசைவ விக்ரீய புநராத்மந் வாச-ந்தத்தே-'நுபதாஸுகா-'ஸ்ய வாக்பவதி ய ஏவம்-வேஂத ॥ 53 ॥
தத்திரண்யமபவ-த்தஸ்மாதத்ப்யோ ஹிரண்ய-ம்புநந்தி ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி கஸ்மா-த்ஸத்யாதநஸ்திகேந ப்ரஜாஃ ப்ரவீயந்தே 'ஸ்தந்வதீர்ஜாயந்த இதி யத்திரண்ய-ங்க்ரு'தே-'வதாய ஜுஹோதி தஸ்மாதநஸ்திகேந ப்ரஜாஃ ப்ர வீயந்தே 'ஸ்தந்வதீர்ஜாயந்த ஏதத்வா அக்நேஃ ப்ரிய-ந்தாம ய-த்க்ரு'த-ந்தேஜோ ஹிரண்யமியந்தே ஶுக்ர தநூரிதம்-வஂர்ச இத்யாஹ ஸதேஜஸமேவைநக்ம் ஸதநு- [ஸதநும், கரோத்யதோ] 46
-ங்கரோத்யதோ ஸ-ம்பரத்யேவைநம்-யஂதபத்தம-வதத்த்யா-த்கர்பாஃ ப்ரஜாநா-ம்பராபாதுகா-ஸ்ஸ்யுர்பத்தமவ ததாதி கர்பாணா-ந்த்ரு'த்யை நிஷ்டர்க்ய-ம்பத்த்நாதி ப்ரஜாநா-ம்ப்ரஜநநாய வாக்வா ஏஷா ய-த்ஸோமக்ரயணீ ஜூரஸீத்யாஹ யத்தி மநஸா ஜவதே த-த்வாசா வததி த்ரு'தா மநஸேத்யாஹ மநஸா ஹி வாக்த்ரு'தா ஜுஷ்டா விஷ்ணவ இத்யாஹ [ ] 47
யஜ்ஞோ வை விஷ்ணு ர்யஜ்ஞாயைவைநா-ஞ்ஜுஷ்டா-ங்கரோதி தஸ்யாஸ்தே ஸத்யஸவஸஃ ப்ரஸவ இத்யாஹ ஸவித்ரு'-ப்ரஸூதாமேவ வாசமவ ருந்தே காண்டேகாண்டே வை க்ரியமாணே யஜ்ஞக்ம் ரக்ஷாக்ம்ஸி ஜிகாக்ம்ஸந்த்யேஷ கலு வா அரக்ஷோஹதஃ பந்தா யோ-'க்நேஶ்ச ஸூர்யஸ்ய ச ஸூர்யஸ்ய சக்ஷுரா-'ருஹமக்நேரக்ஷ்ணஃ கநீநிகாமித்யாஹ ய ஏவாரக்ஷோஹதஃ பந்தாஸ்தக்ம் ஸமாரோஹதி [ஸமாரோஹதி, வாக்வா ஏஷா] 48
வாக்வா ஏஷா ய-த்ஸோமக்ரயணீ சிதஸி மநா-'ஸீத்யாஹ ஶாஸ்த்யேவைநாமேத-த்தஸ்மாச்சிஷ்டாஃ ப்ரஜா ஜாயந்தே சிதஸீத்யாஹ யத்தி மநஸா சேதயதே த-த்வாசா வததி மநா-'ஸீத்யாஹ யத்தி மநஸா-'பிகச்சதி த-த்கரோதி தீரஸீத்யாஹ யத்தி மநஸா த்யாயதி த-த்வாசா [ ] 49
வததி தக்ஷிணா-'ஸீத்யாஹ தக்ஷிணா ஹ்யேஷா யஜ்ஞியா-'ஸீத்யாஹ யஜ்ஞியாமேவைநா-ங்கரோதி க்ஷத்ரியாஸீத்யாஹ க்ஷத்ரியா ஹ்யேஷா 'திதிரஸ்யுபயதஶ்ஶீர்ஷ்ணீத்யாஹ யதேவா-''தித்யஃ ப்ராயணீயோ யஜ்ஞாநாமாதித்ய உதயநீய-ஸ்தஸ்மாதேவமாஹ யதபத்தா ஸ்யாதயதா ஸ்யாத்ய-த்பதிபத்தா-'நுஸ்தரணீ ஸ்யா-த்ப்ரமாயுகோ யஜமாந-ஸ்ஸ்யா- [யஜமாந-ஸ்ஸ்யாத், ய-த்கர்ணக்ரு'ஹீதா] 50
-த்ய-த்கர்ணக்ரு'ஹீதா வார்த்ரக்நீ ஸ்யா-த்ஸ வா-'ந்ய-ஞ்ஜிநீயா-த்தம்-வாஂ-'ந்யோ ஜிநீயாந்மித்ரஸ்த்வா பதி பத்த்நாத்வித்யாஹ மித்ரோ வை ஶிவோ தேவாநா-ந்தேநைவைநா-ம்பதி பத்த்நாதி பூஷா-'த்த்வநஃ பாத்வித்யாஹேயம்-வைஂ பூஷேமாமேவாஸ்யா அதிபாமக-ஸ்ஸமஷ்ட்யா இந்த்ராயா-த்த்யக்ஷாயேத்யாஹேந்த்ரமேவாஸ்யா அத்த்யக்ஷ-ங்கரோ- [அத்த்யக்ஷ-ங்கரோதி, அநு த்வா மாதா] 51
-த்யநு த்வா மாதா மந்யதாமநு பிதேத்யாஹா-நுமதயைவைநயா க்ரீணாதி ஸா தேவி தேவமச்சேஹீத்யாஹ தேவீ ஹ்யேஷா தேவ-ஸ்ஸோம இந்த்ராய ஸோமமித்யாஹேந்த்ராய ஹி ஸோம ஆஹ்ரியதே யதேத-த்யஜுர்ந ப்ரூயா-த்பராச்யேவ ஸோமக்ரயணீயா-த்ருத்ரஸ்த்வா-'' வர்தயத்வித்யாஹ ருத்ரோ வை க்ரூரோ [ருத்ரோ வை க்ரூரஃ, தேவாநா-ந்தமேவாஸ்யை] 52
தேவாநா-ந்தமேவாஸ்யை பரஸ்தா-த்ததாத்யாவ்ரு'த்த்யை க்ரூரமிவ வா ஏத-த்கரோதி ய-த்ருத்ரஸ்ய கீர்தயதி மித்ரஸ்ய பதேத்யாஹ ஶாந்த்யை வாசா வா ஏஷ வி க்ரீணீதே ய-ஸ்ஸோமக்ரயண்யா ஸ்வஸ்தி ஸோமஸகா புநரேஹி ஸஹ ரய்யேத்யாஹ வாசைவ விக்ரீய புநராத்மந் வாச-ந்தத்தே-'நுபதாஸுகா-'ஸ்ய வாக்பவதி ய ஏவம்-வேஂத ॥ 53 ॥
(ஸதநும் - ஂவிஷ்ணவ இத்யாஹ - ஸமாரோஹதி - த்யாயதி த-த்வாசா - யஜமாந-ஸ்ஸ்யாத் - கரோதி - க்ரூரோ - வேத) (அ. 7)
ஷட் பதாந்யநு நி க்ராமதி ஷடஹம்-வாஂந்நாதி வதத்யுத ஸம்வஂத்ஸரஸ்யாயநே யாவத்யேவ வாக்தாமவ ருந்தே ஸப்தமே பதே ஜுஹோதி ஸப்தபதா ஶக்வரீ பஶவ-ஶ்ஶக்வரீ பஶூநேவாவ ருந்தே ஸப்த க்ராம்யாஃ பஶவஃ ஸப்தா-''ரண்யா-ஸ்ஸப்த சந்தாக்-ஸ்யுபயஸ்யா-வருத்த்யை வஸ்வ்யஸி ருத்ரா-'ஸீத்யாஹ ரூபமேவாஸ்யா ஏத-ந்மஹிமாநம்- [ஏத-ந்மஹிமாநம், வ்யாசஷ்டே ப்ரு'ஹஸ்பதிஸ்த்வா] 54
-ஂவ்யாசஷ்டே ப்ரு'ஹஸ்பதிஸ்த்வா ஸும்நே ரண்வத்வித்யாஹ ப்ரஹ்ம வை தேவாநா-ம்ப்ரு'ஹஸ்பதி-ர்ப்ரஹ்மணைவாஸ்மை பஶூநவ ருந்தே ருத்ரோ வஸுபிரா சிகேத்வித்யாஹா-''வ்ரு'த்த்யை ப்ரு'திவ்யாஸ்த்வா மூர்தந்நா ஜிகர்மி தேவயஜந இத்யாஹ ப்ரு'திவ்யா ஹ்யேஷ மூர்தா ய-த்தேவயஜநமிடாயாஃ பத இத்யாஹேடாயை ஹ்யேத-த்பதம்-யஂ-த்ஸோமக்ரயண்யை க்ரு'தவதி ஸ்வாஹே- [ஸ்வாஹா, இத்யாஹ] 55
-த்யாஹ யதேவாஸ்யை பதா-த்க்ரு'தமபீட்யத தஸ்மாதேவமாஹ யதத்த்வர்யுரநக்நாவாஹுதி-ஞ்ஜுஹுயாதந்தோ-'த்த்வர்யு-ஸ்ஸ்யா-த்ரக்ஷாக்ம்ஸி யஜ்ஞக்ம் ஹந்யுர்ஹிரண்யமுபாஸ்ய ஜுஹோத்யக்நிவத்யேவ ஜுஹோதி நாந்தோ-'த்த்வர்யு ர்பவதி ந யஜ்ஞக்ம் ரக்ஷாக்ம்ஸி க்நந்தி காண்டேகாண்டே வை க்ரியமாணே யஜ்ஞக்ம் ரக்ஷாக்ம்ஸி ஜிகாக்ம்ஸந்தி பரிலிகிதக்ம் ரக்ஷஃ பரிலிகிதா அராதய இத்யாஹ ரக்ஷஸா-மபஹத்யா [ரக்ஷஸா-மபஹத்யை, இதமஹக்ம்] 56
இதமஹக்ம் ரக்ஷஸோ க்ரீவா அபி க்ரு'ந்தாமி யோ-'ஸ்மா-ந்த்வேஷ்டி ய-ஞ்ச வய-ந்த்விஷ்ம இத்யாஹ த்வௌ வாவ புருஷௌ ய-ஞ்சைவ த்வேஷ்டி யஶ்சைந-ந்த்வேஷ்டி தயோ-ரேவா-'நந்தராய-ங்க்ரீவாஃ க்ரு'ந்ததி பஶவோ வை ஸோமக்ரயண்யை பதம்-யாஂவத்த்மூதக்ம் ஸம்-வஂபதி பஶூநேவாவ ருந்தே-'ஸ்மே ராய இதி ஸம் ஂவபத்யாத்மாந-மேவாத்த்வர்யுஃ -[-மேவாத்த்வர்யுஃ, பஶுப்யோ] 57
பஶுப்யோ நாந்தரேதி த்வே ராய இதி யஜமாநாய ப்ர யச்சதி யஜமாந ஏவ ரயி-ந்ததாதி தோதே ராய இதி பத்நியா அர்தோ வா ஏஷ ஆத்மநோ ய-த்பத்நீ யதா க்ரு'ஹேஷு நிதத்தே தாத்ரு'கேவ த-த்த்வஷ்டீமதீ தே ஸபேயேத்யாஹ த்வஷ்டா வை பஶூநா-ம்மிதுநாநாக்ம் ரூபக்ரு'-த்ரூபமேவ பஶுஷு ததாத்யஸ்மை வை லோகாய கார்ஹபத்ய ஆ தீயதே 'முஷ்மா ஆஹவநீயோ ய-த்கார்ஹபத்ய உபவபேதஸ்மிந் ஂலோகே பஶமாந்-த்ஸ்யா-த்யதாஹவநீயே 'முஷ்மிந் ஂலோகே பஶுமாந்-த்ஸ்யாதுபயோருப வபத்யுபயோரேவைநம்-லோஂகயோஃ பஶுமந்த-ங்கரோதி ॥ 58 ॥
ஷட் பதாந்யநு நி க்ராமதி ஷடஹம்-வாஂந்நாதி வதத்யுத ஸம்வஂத்ஸரஸ்யாயநே யாவத்யேவ வாக்தாமவ ருந்தே ஸப்தமே பதே ஜுஹோதி ஸப்தபதா ஶக்வரீ பஶவ-ஶ்ஶக்வரீ பஶூநேவாவ ருந்தே ஸப்த க்ராம்யாஃ பஶவஃ ஸப்தா-''ரண்யா-ஸ்ஸப்த சந்தாக்-ஸ்யுபயஸ்யா-வருத்த்யை வஸ்வ்யஸி ருத்ரா-'ஸீத்யாஹ ரூபமேவாஸ்யா ஏத-ந்மஹிமாநம்- [ஏத-ந்மஹிமாநம், வ்யாசஷ்டே ப்ரு'ஹஸ்பதிஸ்த்வா] 54
-ஂவ்யாசஷ்டே ப்ரு'ஹஸ்பதிஸ்த்வா ஸும்நே ரண்வத்வித்யாஹ ப்ரஹ்ம வை தேவாநா-ம்ப்ரு'ஹஸ்பதி-ர்ப்ரஹ்மணைவாஸ்மை பஶூநவ ருந்தே ருத்ரோ வஸுபிரா சிகேத்வித்யாஹா-''வ்ரு'த்த்யை ப்ரு'திவ்யாஸ்த்வா மூர்தந்நா ஜிகர்மி தேவயஜந இத்யாஹ ப்ரு'திவ்யா ஹ்யேஷ மூர்தா ய-த்தேவயஜநமிடாயாஃ பத இத்யாஹேடாயை ஹ்யேத-த்பதம்-யஂ-த்ஸோமக்ரயண்யை க்ரு'தவதி ஸ்வாஹே- [ஸ்வாஹா, இத்யாஹ] 55
-த்யாஹ யதேவாஸ்யை பதா-த்க்ரு'தமபீட்யத தஸ்மாதேவமாஹ யதத்த்வர்யுரநக்நாவாஹுதி-ஞ்ஜுஹுயாதந்தோ-'த்த்வர்யு-ஸ்ஸ்யா-த்ரக்ஷாக்ம்ஸி யஜ்ஞக்ம் ஹந்யுர்ஹிரண்யமுபாஸ்ய ஜுஹோத்யக்நிவத்யேவ ஜுஹோதி நாந்தோ-'த்த்வர்யு ர்பவதி ந யஜ்ஞக்ம் ரக்ஷாக்ம்ஸி க்நந்தி காண்டேகாண்டே வை க்ரியமாணே யஜ்ஞக்ம் ரக்ஷாக்ம்ஸி ஜிகாக்ம்ஸந்தி பரிலிகிதக்ம் ரக்ஷஃ பரிலிகிதா அராதய இத்யாஹ ரக்ஷஸா-மபஹத்யா [ரக்ஷஸா-மபஹத்யை, இதமஹக்ம்] 56
இதமஹக்ம் ரக்ஷஸோ க்ரீவா அபி க்ரு'ந்தாமி யோ-'ஸ்மா-ந்த்வேஷ்டி ய-ஞ்ச வய-ந்த்விஷ்ம இத்யாஹ த்வௌ வாவ புருஷௌ ய-ஞ்சைவ த்வேஷ்டி யஶ்சைந-ந்த்வேஷ்டி தயோ-ரேவா-'நந்தராய-ங்க்ரீவாஃ க்ரு'ந்ததி பஶவோ வை ஸோமக்ரயண்யை பதம்-யாஂவத்த்மூதக்ம் ஸம்-வஂபதி பஶூநேவாவ ருந்தே-'ஸ்மே ராய இதி ஸம் ஂவபத்யாத்மாந-மேவாத்த்வர்யுஃ -[-மேவாத்த்வர்யுஃ, பஶுப்யோ] 57
பஶுப்யோ நாந்தரேதி த்வே ராய இதி யஜமாநாய ப்ர யச்சதி யஜமாந ஏவ ரயி-ந்ததாதி தோதே ராய இதி பத்நியா அர்தோ வா ஏஷ ஆத்மநோ ய-த்பத்நீ யதா க்ரு'ஹேஷு நிதத்தே தாத்ரு'கேவ த-த்த்வஷ்டீமதீ தே ஸபேயேத்யாஹ த்வஷ்டா வை பஶூநா-ம்மிதுநாநாக்ம் ரூபக்ரு'-த்ரூபமேவ பஶுஷு ததாத்யஸ்மை வை லோகாய கார்ஹபத்ய ஆ தீயதே 'முஷ்மா ஆஹவநீயோ ய-த்கார்ஹபத்ய உபவபேதஸ்மிந் ஂலோகே பஶமாந்-த்ஸ்யா-த்யதாஹவநீயே 'முஷ்மிந் ஂலோகே பஶுமாந்-த்ஸ்யாதுபயோருப வபத்யுபயோரேவைநம்-லோஂகயோஃ பஶுமந்த-ங்கரோதி ॥ 58 ॥
(மஹிமாநக்க் - ஸ்வாஹா - 'பஹத்யா - அத்வர்யு - தீயதே - சதுர்விக்ம்ஶதிஶ்ச) (அ. 8)
ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி விசித்ய-ஸ்ஸோமா(3) ந விசித்யா(3) இதி ஸோமோ வா ஓஷதீநாக்ம் ராஜா தஸ்மிந். யதாபந்ந-ங்க்ரஸிதமேவாஸ்ய த-த்ய-த்விசிநுயா-த்யதா ''ஸ்யாத்க்ரஸித-ந்நிஷ்கிததி தாத்ரு'கேவ தத்யந்ந விசிநுயா-த்யதா 'க்ஷந்நாபந்நம்-விஂதாவதி தாத்ரு'கேவ த-த்க்ஷோதுகோ 'த்த்வர்யு-ஸ்ஸ்யா-த்க்ஷோதுகோ யஜமாந-ஸ்ஸோமவிக்ரயிந்-த்ஸோமக்ம் ஶோதயேத்யேவ ப்ரூயா-த்யதீதரம்- [ப்ரூயா-த்யதீதரம், யதீதர-] 59
-ஂயதீதர-முபயேநைவ ஸோமவிக்ரயிண-மர்பயதி தஸ்மா-த்ஸோமவிக்ரயீ க்ஷோதுகோ 'ருணோ ஹ ஸ்மா-''ஹௌபவேஶி-ஸ்ஸோமக்ரயண ஏவாஹ-ந்த்ரு'தீய ஸவநமவ ருந்த இதி பஶூநா-ஞ்சர்ம-ந்மிமீதே பஶூநேவாவ ருந்தே பஶவோ ஹி த்ரு'தீயக்ம் ஸவநம்-யஂ-ங்காமயேதாபஶு-ஸ்ஸ்யா-தித்ய்ரு'க்ஷத-ஸ்தஸ்ய மிமீதர்க்ஷம்-வாஂ அபஶவ்ய-மபஶுரேவ பவதி ய-ங்காமயேத பஶுமாந்-த்ஸ்யா - [ ] 60
-திதி லோமதஸ்தஸ்ய மிமீதைதத்வை பஶூநாக்ம் ரூபக்ம் ரூபேணைவா-'ஸ்மை பஶூநவ ருந்தே பஶுமாநேவ பவத்யபாமந்தே க்ரீணாதி ஸரஸமேவைந-ங்க்ரீணாத்ய-மாத்யோ-'ஸீத்யாஹா-'மைவைந-ங்குருதே ஶுக்ரஸ்தே க்ரஹ இத்யாஹ ஶுக்ரோ ஹ்யஸ்ய க்ரஹோ 'நஸா-'ச்ச யாதி மஹிமாந-மேவாஸ்யாச்ச யாத்யநஸா- [யாத்யநஸா, அச்ச] 61
-'ச்ச யாதி தஸ்மா-தநோவாஹ்யக்ம் ஸமே ஜீவநம்-யஂத்ர கலு வா ஏதக்ம் ஶீர்ஷ்ணா ஹரந்தி தஸ்மாச்சீர்ஷஹார்ய-ங்கிரௌ ஜீவநமபி த்ய-ந்தேவக்ம் ஸவிதாரமித்யதி-ச்சந்தஸர்சா மிமீதே 'திச்சந்தா வை ஸர்வாணி சந்தாக்ம்ஸி ஸர்வேபிரேவைந-ஞ்சந்தோபிர்மிமீதே வர்ஷ்ம வா ஏஷா சந்தஸாம்-யஂததிச்சந்தா யததிச்சந்தஸர்சா மிமீதே வர்ஷ்மைவைநக்ம் ஸமாநாநா-ங்கரோத்யேகயைகயோ-த்ஸர்க- [-ங்கரோத்யேகயைகயோ-த்ஸர்கம், மிமீதே] 62
-ம்மிமீதே 'யாதயாம்நியாயாதயாம்நியைவைந-ம்மிமீதே தஸ்மாந்நாநாவீர்யா அங்குலய-ஸ்ஸர்வாஸ்வங்குஷ்டமுப நி க்ரு'ஹ்ணாதி தஸ்மா-த்ஸமாவத்வீர்யோ-'ந்யாபி-ரங்குலிபிஸ்தஸ்மா-த்ஸர்வா அநு ஸ-ஞ்சரதி ய-த்ஸஹ ஸர்வாபிர்மிமீத ஸக்க்ஶ்லிஷ்டா அங்குலயோ ஜாயேர-ந்நேகயைகயோ-த்ஸர்க-ம்மிமீதே தஸ்மா-த்விபக்தா ஜாயந்தே பஞ்ச க்ரு'த்வோ யஜுஷா மிமீதே பஞ்சாக்ஷரா பங்க்திஃ பாங்க்தோ யஜ்ஞோ யஜ்ஞமேவாவ ருந்தே பஞ்ச க்ரு'த்வ-ஸ்தூஷ்ணீ- [க்ரு'த்வ-ஸ்தூஷ்ணீம், தஶ ஸ-ம்பத்யந்தே] 63
-ந்தஶ ஸ-ம்பத்யந்தே தஶாக்ஷரா விராடந்நம்-விஂரா-ட்விராஜைவாந்நாத்யமவ ருந்தே ய-த்யஜுஷா மிமீதே பூதமேவாவ ருந்தே ய-த்தூஷ்ணீ-ம்பவிஷ்ய-த்ய-த்வை தாவாநேவ ஸோம-ஸ்ஸ்யா-த்யாவந்த-ம்மிமீதே யஜமாநஸ்யைவ ஸ்யாந்நாபி ஸதஸ்யாநா-ம்ப்ரஜாப்யஸ்த்வேத்யுப ஸமூஹதி ஸதஸ்யாநேவாந்வா பஜதி வாஸஸோப நஹ்யதி ஸர்வதேவத்யம்-வைஂ [ ] 64
வாஸ-ஸ்ஸர்வாபிரேவைந-ந்தேவதாபி-ஸ்ஸமர்தயதி பஶவோ வை ஸோமஃ ப்ராணாய த்வேத்யுப நஹ்யதி ப்ராணமேவ பஶுஷு ததாதி வ்யாநாய த்வேத்யநு ஶ்ரு'ந்ததி வ்யாநமேவ பஶுஷு ததாதி தஸ்மா-த்ஸ்வபந்த-ம்ப்ராணா ந ஜஹதி ॥ 65 ॥
ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி விசித்ய-ஸ்ஸோமா(3) ந விசித்யா(3) இதி ஸோமோ வா ஓஷதீநாக்ம் ராஜா தஸ்மிந். யதாபந்ந-ங்க்ரஸிதமேவாஸ்ய த-த்ய-த்விசிநுயா-த்யதா ''ஸ்யாத்க்ரஸித-ந்நிஷ்கிததி தாத்ரு'கேவ தத்யந்ந விசிநுயா-த்யதா 'க்ஷந்நாபந்நம்-விஂதாவதி தாத்ரு'கேவ த-த்க்ஷோதுகோ 'த்த்வர்யு-ஸ்ஸ்யா-த்க்ஷோதுகோ யஜமாந-ஸ்ஸோமவிக்ரயிந்-த்ஸோமக்ம் ஶோதயேத்யேவ ப்ரூயா-த்யதீதரம்- [ப்ரூயா-த்யதீதரம், யதீதர-] 59
-ஂயதீதர-முபயேநைவ ஸோமவிக்ரயிண-மர்பயதி தஸ்மா-த்ஸோமவிக்ரயீ க்ஷோதுகோ 'ருணோ ஹ ஸ்மா-''ஹௌபவேஶி-ஸ்ஸோமக்ரயண ஏவாஹ-ந்த்ரு'தீய ஸவநமவ ருந்த இதி பஶூநா-ஞ்சர்ம-ந்மிமீதே பஶூநேவாவ ருந்தே பஶவோ ஹி த்ரு'தீயக்ம் ஸவநம்-யஂ-ங்காமயேதாபஶு-ஸ்ஸ்யா-தித்ய்ரு'க்ஷத-ஸ்தஸ்ய மிமீதர்க்ஷம்-வாஂ அபஶவ்ய-மபஶுரேவ பவதி ய-ங்காமயேத பஶுமாந்-த்ஸ்யா - [ ] 60
-திதி லோமதஸ்தஸ்ய மிமீதைதத்வை பஶூநாக்ம் ரூபக்ம் ரூபேணைவா-'ஸ்மை பஶூநவ ருந்தே பஶுமாநேவ பவத்யபாமந்தே க்ரீணாதி ஸரஸமேவைந-ங்க்ரீணாத்ய-மாத்யோ-'ஸீத்யாஹா-'மைவைந-ங்குருதே ஶுக்ரஸ்தே க்ரஹ இத்யாஹ ஶுக்ரோ ஹ்யஸ்ய க்ரஹோ 'நஸா-'ச்ச யாதி மஹிமாந-மேவாஸ்யாச்ச யாத்யநஸா- [யாத்யநஸா, அச்ச] 61
-'ச்ச யாதி தஸ்மா-தநோவாஹ்யக்ம் ஸமே ஜீவநம்-யஂத்ர கலு வா ஏதக்ம் ஶீர்ஷ்ணா ஹரந்தி தஸ்மாச்சீர்ஷஹார்ய-ங்கிரௌ ஜீவநமபி த்ய-ந்தேவக்ம் ஸவிதாரமித்யதி-ச்சந்தஸர்சா மிமீதே 'திச்சந்தா வை ஸர்வாணி சந்தாக்ம்ஸி ஸர்வேபிரேவைந-ஞ்சந்தோபிர்மிமீதே வர்ஷ்ம வா ஏஷா சந்தஸாம்-யஂததிச்சந்தா யததிச்சந்தஸர்சா மிமீதே வர்ஷ்மைவைநக்ம் ஸமாநாநா-ங்கரோத்யேகயைகயோ-த்ஸர்க- [-ங்கரோத்யேகயைகயோ-த்ஸர்கம், மிமீதே] 62
-ம்மிமீதே 'யாதயாம்நியாயாதயாம்நியைவைந-ம்மிமீதே தஸ்மாந்நாநாவீர்யா அங்குலய-ஸ்ஸர்வாஸ்வங்குஷ்டமுப நி க்ரு'ஹ்ணாதி தஸ்மா-த்ஸமாவத்வீர்யோ-'ந்யாபி-ரங்குலிபிஸ்தஸ்மா-த்ஸர்வா அநு ஸ-ஞ்சரதி ய-த்ஸஹ ஸர்வாபிர்மிமீத ஸக்க்ஶ்லிஷ்டா அங்குலயோ ஜாயேர-ந்நேகயைகயோ-த்ஸர்க-ம்மிமீதே தஸ்மா-த்விபக்தா ஜாயந்தே பஞ்ச க்ரு'த்வோ யஜுஷா மிமீதே பஞ்சாக்ஷரா பங்க்திஃ பாங்க்தோ யஜ்ஞோ யஜ்ஞமேவாவ ருந்தே பஞ்ச க்ரு'த்வ-ஸ்தூஷ்ணீ- [க்ரு'த்வ-ஸ்தூஷ்ணீம், தஶ ஸ-ம்பத்யந்தே] 63
-ந்தஶ ஸ-ம்பத்யந்தே தஶாக்ஷரா விராடந்நம்-விஂரா-ட்விராஜைவாந்நாத்யமவ ருந்தே ய-த்யஜுஷா மிமீதே பூதமேவாவ ருந்தே ய-த்தூஷ்ணீ-ம்பவிஷ்ய-த்ய-த்வை தாவாநேவ ஸோம-ஸ்ஸ்யா-த்யாவந்த-ம்மிமீதே யஜமாநஸ்யைவ ஸ்யாந்நாபி ஸதஸ்யாநா-ம்ப்ரஜாப்யஸ்த்வேத்யுப ஸமூஹதி ஸதஸ்யாநேவாந்வா பஜதி வாஸஸோப நஹ்யதி ஸர்வதேவத்யம்-வைஂ [ ] 64
வாஸ-ஸ்ஸர்வாபிரேவைந-ந்தேவதாபி-ஸ்ஸமர்தயதி பஶவோ வை ஸோமஃ ப்ராணாய த்வேத்யுப நஹ்யதி ப்ராணமேவ பஶுஷு ததாதி வ்யாநாய த்வேத்யநு ஶ்ரு'ந்ததி வ்யாநமேவ பஶுஷு ததாதி தஸ்மா-த்ஸ்வபந்த-ம்ப்ராணா ந ஜஹதி ॥ 65 ॥
(இதரம் - பஶுமாந்-த்ஸ்யா--த்யாத்யநஸோ - த்ஸர்கம் - தூஷ்ணீக்ம் - ஸர்வதேவத்யம்-வைஂ - த்ரயஸ்த்ரிக்ம்ஶச்ச) (அ. 9)
ய-த்கலயா தே ஶபேந தே க்ரீணாநீதி பணேதாகோஅர்கக்ம் ஸோம-ங்குர்யாதகோஅர்கம்-யஂஜமாந-மகோஅர்கமத்த்வர்யு-ங்கோஸ்து மஹிமாந-ந்நாவ திரே-த்கவா தே க்ரீணாநீத்யேவ ப்ரூயா-த்கோஅர்கமேவ ஸோம-ங்கரோதி கோஅர்கம்-யஂஜமாந-ங்கோஅர்கமத்த்வர்யு-ந்ந கோர்மஹிமாநமவ திரத்யஜயா க்ரீணாதி ஸதபஸமேவைந-ங்க்ரீணாதி ஹிரண்யேந க்ரீணாதி ஸஶுக்ரமேவை- [ஸஶுக்ரமேவ, ஏந-ங்க்ரீணாதி தேந்வா க்ரீணாதி] 66
-ந-ங்க்ரீணாதி தேந்வா க்ரீணாதி ஸாஶிரமேவைந-ங்க்ரீணாத்ய்ரு'ஷபேண க்ரீணாதி ஸேந்த்ரமேவைந-ங்க்ரீணாத்யநடுஹா க்ரீணாதி வஹ்நிர்வா அநட்வாந். வஹ்நிநைவ வஹ்நி யஜ்ஞஸ்ய க்ரீணாதி மிதுநாப்யா-ங்க்ரீணாதி மிதுநஸ்யாவ-ருத்த்யை வாஸஸா க்ரீணாதி ஸர்வதேவத்யம்-வைஂ வாஸ-ஸ்ஸர்வாப்ய ஏவைந-ந்தேவதாப்யஃ க்ரீணாதி தஶ ஸ-ம்பத்யந்தே தஶாக்ஷரா விராடந்நம்-விஂரா-ட்விராஜைவாந்நாத்யமவ ருந்தே [ருந்தே, தபஸ-ஸ்தநூரஸி] 67
தபஸ-ஸ்தநூரஸி ப்ரஜாபதே-ர்வர்ண இத்யாஹ பஶுப்ய ஏவ ததத்த்வ-ர்யுர்நி ஹ்நுத ஆத்மநோ-'நாவ்ரஸ்காய கச்சதி ஶ்ரிய-ம்ப்ர பஶூநாப்நோதி ய ஏவம்-வேஂத ஶுக்ர-ந்தே ஶுக்ரேண க்ரீணாமீத்யாஹ யதா யஜுரேவைத-த்தேவா வை யேந ஹிரண்யேந ஸோமமக்ரீண-ந்ததபீஷஹா புநரா-'ததத கோ ஹி தேஜஸா விக்ரேஷ்யத இதி யேந ஹிரண்யேந [ஹிரண்யேந, ஸோம-] 68
ஸோம-ங்க்ரீணீயா-த்ததபீஷஹா புநரா ததீத தேஜ ஏவா-''த்ம-ந்தத்தே-'ஸ்மே ஜ்யோதிஃ ஸோமவிக்ரயிணி தம இத்யாஹ ஜ்யோதிரேவ யஜமாநே ததாதி தமஸா ஸோமவிக்ரயிணமர்பயதி யதநுபக்ரத்ய ஹந்யா-த்தந்தஶூகாஸ்தாக்ம் ஸமாக்ம் ஸர்பா-ஸ்ஸ்யுரிதமஹக்ம் ஸர்பாணா-ந்தந்தஶூகாநா-ங்க்ரீவா உப க்ரத்நாமீத்யாஹா-தந்தஶூகாஸ்தாக்ம் ஸமாக்ம் ஸர்பா பவந்தி தமஸா ஸோமவிக்ரயிணம்-விஂத்த்யதி ஸ்வாந [ஸ்வாந, ப்ராஜேத்யாஹைதே] 69
ப்ராஜேத்யாஹைதே வா அமுஷ்மிந் ஂலோகே ஸோமமரக்ஷ-ந்தேப்யோ-'தி ஸோமமா-'ஹரந். யதேதேப்யஃ ஸோமக்ரயணா-ந்நாநுதிஶேதக்ரீதோ-'ஸ்ய ஸோமஃ ஸ்யாந்நாஸ்யைதே 'முஷ்மிந் ஂலோகே ஸோமக்ம் ரக்ஷேயுர்யதேதேப்யஃ ஸோமக்ரயணாநநுதிஶதி க்ரீதோ-'ஸ்ய ஸோமோ பவத்யேதே-'ஸ்யாமுஷ்மிந் ஂலோகே ஸோமக்ம் ரக்ஷந்தி ॥ 70 ॥
ய-த்கலயா தே ஶபேந தே க்ரீணாநீதி பணேதாகோஅர்கக்ம் ஸோம-ங்குர்யாதகோஅர்கம்-யஂஜமாந-மகோஅர்கமத்த்வர்யு-ங்கோஸ்து மஹிமாந-ந்நாவ திரே-த்கவா தே க்ரீணாநீத்யேவ ப்ரூயா-த்கோஅர்கமேவ ஸோம-ங்கரோதி கோஅர்கம்-யஂஜமாந-ங்கோஅர்கமத்த்வர்யு-ந்ந கோர்மஹிமாநமவ திரத்யஜயா க்ரீணாதி ஸதபஸமேவைந-ங்க்ரீணாதி ஹிரண்யேந க்ரீணாதி ஸஶுக்ரமேவை- [ஸஶுக்ரமேவ, ஏந-ங்க்ரீணாதி தேந்வா க்ரீணாதி] 66
-ந-ங்க்ரீணாதி தேந்வா க்ரீணாதி ஸாஶிரமேவைந-ங்க்ரீணாத்ய்ரு'ஷபேண க்ரீணாதி ஸேந்த்ரமேவைந-ங்க்ரீணாத்யநடுஹா க்ரீணாதி வஹ்நிர்வா அநட்வாந். வஹ்நிநைவ வஹ்நி யஜ்ஞஸ்ய க்ரீணாதி மிதுநாப்யா-ங்க்ரீணாதி மிதுநஸ்யாவ-ருத்த்யை வாஸஸா க்ரீணாதி ஸர்வதேவத்யம்-வைஂ வாஸ-ஸ்ஸர்வாப்ய ஏவைந-ந்தேவதாப்யஃ க்ரீணாதி தஶ ஸ-ம்பத்யந்தே தஶாக்ஷரா விராடந்நம்-விஂரா-ட்விராஜைவாந்நாத்யமவ ருந்தே [ருந்தே, தபஸ-ஸ்தநூரஸி] 67
தபஸ-ஸ்தநூரஸி ப்ரஜாபதே-ர்வர்ண இத்யாஹ பஶுப்ய ஏவ ததத்த்வ-ர்யுர்நி ஹ்நுத ஆத்மநோ-'நாவ்ரஸ்காய கச்சதி ஶ்ரிய-ம்ப்ர பஶூநாப்நோதி ய ஏவம்-வேஂத ஶுக்ர-ந்தே ஶுக்ரேண க்ரீணாமீத்யாஹ யதா யஜுரேவைத-த்தேவா வை யேந ஹிரண்யேந ஸோமமக்ரீண-ந்ததபீஷஹா புநரா-'ததத கோ ஹி தேஜஸா விக்ரேஷ்யத இதி யேந ஹிரண்யேந [ஹிரண்யேந, ஸோம-] 68
ஸோம-ங்க்ரீணீயா-த்ததபீஷஹா புநரா ததீத தேஜ ஏவா-''த்ம-ந்தத்தே-'ஸ்மே ஜ்யோதிஃ ஸோமவிக்ரயிணி தம இத்யாஹ ஜ்யோதிரேவ யஜமாநே ததாதி தமஸா ஸோமவிக்ரயிணமர்பயதி யதநுபக்ரத்ய ஹந்யா-த்தந்தஶூகாஸ்தாக்ம் ஸமாக்ம் ஸர்பா-ஸ்ஸ்யுரிதமஹக்ம் ஸர்பாணா-ந்தந்தஶூகாநா-ங்க்ரீவா உப க்ரத்நாமீத்யாஹா-தந்தஶூகாஸ்தாக்ம் ஸமாக்ம் ஸர்பா பவந்தி தமஸா ஸோமவிக்ரயிணம்-விஂத்த்யதி ஸ்வாந [ஸ்வாந, ப்ராஜேத்யாஹைதே] 69
ப்ராஜேத்யாஹைதே வா அமுஷ்மிந் ஂலோகே ஸோமமரக்ஷ-ந்தேப்யோ-'தி ஸோமமா-'ஹரந். யதேதேப்யஃ ஸோமக்ரயணா-ந்நாநுதிஶேதக்ரீதோ-'ஸ்ய ஸோமஃ ஸ்யாந்நாஸ்யைதே 'முஷ்மிந் ஂலோகே ஸோமக்ம் ரக்ஷேயுர்யதேதேப்யஃ ஸோமக்ரயணாநநுதிஶதி க்ரீதோ-'ஸ்ய ஸோமோ பவத்யேதே-'ஸ்யாமுஷ்மிந் ஂலோகே ஸோமக்ம் ரக்ஷந்தி ॥ 70 ॥
(ஸஶுக்ரமேவ - ருந்த - இதி யேந ஹிரண்யேந - ஸ்வாந - சதுஶ்சத்வாரிக்ம்ஶச்ச) (அ. 10)
வாருணோ வை க்ரீத-ஸ்ஸோம உபநத்தோ மித்ரோ ந ஏஹி ஸுமித்ரதா இத்யாஹ ஶாந்த்யா இந்த்ரஸ்யோருமா விஶ தக்ஷிணமித்யாஹ தேவா வை யக்ம் ஸோமமக்ரீண-ந்தமிந்த்ரஸ்யோரௌ தக்ஷிண ஆ 'ஸாதயந்நேஷ கலு வா ஏதர்ஹீந்த்ரோ யோ யஜதே தஸ்மாதேவமாஹோதாயுஷா ஸ்வாயுஷேத்யாஹ தேவதா ஏவா-ந்வாரப்யோ- [ஏவா-ந்வாரப்யோத், திஷ்டத்யு-ர்வந்தரிக்ஷ-] 71
-த்திஷ்டத்யு-ர்வந்தரிக்ஷ-மந்விஹீத்யாஹா-ந்தரிக்ஷதேவத்யோ(1) ஹ்யேதர்ஹி ஸோமோ-'தித்யா-ஸ்ஸதோ-'ஸ்யதித்யா-ஸ்ஸத ஆ ஸீதேத்யாஹ யதாயஜுரேவைத-த்வி வா ஏநமேததர்தயதி ய-த்வாருணக்ம் ஸந்த-ம்மைத்ர-ங்கரோதி வாருண்யர்சா-'' ஸாதயதி ஸ்வயைவைந-ந்தேவதயா ஸமர்தயதி வாஸஸா பர்யாநஹ்யதி ஸர்வதேவத்யம்-வைஂ வாஸ-ஸ்ஸர்வாபிரேவை- [வாஸ-ஸ்ஸர்வாபிரேவ, ஏந-ந்தேவதாபி-] 72
-ந-ந்தேவதாபி-ஸ்ஸமர்தயத்யதோ ரக்ஷஸாமபஹத்யை வநேஷு வ்யந்தரிக்ஷ-ந்ததாநேத்யாஹ வநேஷு ஹி வ்யந்தரிக்ஷ-ந்ததாந வாஜமர்வத்ஸ்வித்யாஹ வாஜக்க் ஹ்யர்வத்ஸு பயோ அக்நியாஸ்வித்யாஹ பயோ ஹ்யக்நியாஸு ஹ்ரு'த்ஸு க்ரதுமித்யாஹ ஹ்ரு'த்ஸு ஹி க்ரதும்-வஂருணோ விக்ஷ்வக்நிமித்யாஹ வருணோ ஹி விக்ஷ்வக்நி-ந்திவி ஸூர்ய- [ஸூர்யம், இத்யாஹ திவி ஹி] 73
-மித்யாஹ திவி ஹி ஸூர்யக்ம் ஸோமமத்ராவித்யாஹ க்ராவாணோ வா அத்ரயஸ்தேஷு வா ஏஷ ஸோம-ந்ததாதி யோ யஜதே தஸ்மாதேவமாஹோது த்ய-ஞ்ஜாதவேதஸமிதி ஸௌர்யர்சா க்ரு'ஷ்ணாஜிந-ம்ப்ரத்யாநஹ்யதி ரக்ஷஸாமபஹத்யா உஸ்ராவேத-ந்தூர்ஷாஹாவித்யாஹ யதாயஜுரேவைத-த்ப்ர ச்யவஸ்வ புவஸ்பத இத்யாஹ பூதாநாக் ஹ்யே [பூதாநாக்ம் ஹி, ஏஷ பதி-ர்விஶ்வாந்யபி] 74
-ஷ பதி-ர்விஶ்வாந்யபி தாமாநீத்யாஹ விஶ்வாநி ஹ்யே(1) ஷோ-'பி தாமாநி ப்ரச்யவதே மா த்வா பரிபரீ விததித்யாஹ யதேவாத-ஸ்ஸோமமாஹ்ரியமாண-ங்கந்தர்வோ விஶ்வாவஸுஃ பர்யமுஷ்ணா-த்தஸ்மா-தேவமாஹாபரிமோஷாய யஜமாநஸ்ய ஸ்வஸ்த்யயந்யஸீத்யாஹ யஜமாநஸ்யைவைஷ யஜ்ஞஸ்யாந்வாரபோம் 'நவச்சித்த்யை வருணோ வா ஏஷ யஜமாநமப்யைதி ய- [யத், க்ரீத-ஸ்ஸோம உபநத்தோ நமோ] 75
-த்க்ரீத-ஸ்ஸோம உபநத்தோ நமோ மித்ரஸ்ய வருணஸ்ய சக்ஷஸ இத்யாஹ ஶாந்த்யா ஆ ஸோமம்-வஂஹந்த்யக்நிநா ப்ரதி திஷ்டதே தௌ ஸபம்வஂந்தௌ யஜமாநமபி ஸ-ம்பவதஃ புரா கலு வாவைஷ மேதாயா-''த்மாநமாரப்ய சரதி யோ தீக்ஷிதோ யதக்நீஷோமீய-ம்பஶுமாலபத ஆத்மநிஷ்க்ரயண ஏவாஸ்ய ஸ தஸ்மா-த்தஸ்ய நா-''ஶ்ய-ம்புருஷநிஷ்க்ரயண இவ ஹ்யதோ கல்வாஹு ரக்நீஷோமாப்யாம்-வாஂ இந்த்ரோ வ்ரு'த்ரமஹந்நிதி யதக்நீஷோமீய-ம்பஶுமாலபத வார்த்ரக்ந ஏவாஸ்ய ஸ தஸ்மா-த்வாஶ்யம்-வாஂருண்யர்சா பரி சரதி ஸ்வயைவைந-ந்தேவதயா பரி சரதி ॥ 76 ॥
வாருணோ வை க்ரீத-ஸ்ஸோம உபநத்தோ மித்ரோ ந ஏஹி ஸுமித்ரதா இத்யாஹ ஶாந்த்யா இந்த்ரஸ்யோருமா விஶ தக்ஷிணமித்யாஹ தேவா வை யக்ம் ஸோமமக்ரீண-ந்தமிந்த்ரஸ்யோரௌ தக்ஷிண ஆ 'ஸாதயந்நேஷ கலு வா ஏதர்ஹீந்த்ரோ யோ யஜதே தஸ்மாதேவமாஹோதாயுஷா ஸ்வாயுஷேத்யாஹ தேவதா ஏவா-ந்வாரப்யோ- [ஏவா-ந்வாரப்யோத், திஷ்டத்யு-ர்வந்தரிக்ஷ-] 71
-த்திஷ்டத்யு-ர்வந்தரிக்ஷ-மந்விஹீத்யாஹா-ந்தரிக்ஷதேவத்யோ(1) ஹ்யேதர்ஹி ஸோமோ-'தித்யா-ஸ்ஸதோ-'ஸ்யதித்யா-ஸ்ஸத ஆ ஸீதேத்யாஹ யதாயஜுரேவைத-த்வி வா ஏநமேததர்தயதி ய-த்வாருணக்ம் ஸந்த-ம்மைத்ர-ங்கரோதி வாருண்யர்சா-'' ஸாதயதி ஸ்வயைவைந-ந்தேவதயா ஸமர்தயதி வாஸஸா பர்யாநஹ்யதி ஸர்வதேவத்யம்-வைஂ வாஸ-ஸ்ஸர்வாபிரேவை- [வாஸ-ஸ்ஸர்வாபிரேவ, ஏந-ந்தேவதாபி-] 72
-ந-ந்தேவதாபி-ஸ்ஸமர்தயத்யதோ ரக்ஷஸாமபஹத்யை வநேஷு வ்யந்தரிக்ஷ-ந்ததாநேத்யாஹ வநேஷு ஹி வ்யந்தரிக்ஷ-ந்ததாந வாஜமர்வத்ஸ்வித்யாஹ வாஜக்க் ஹ்யர்வத்ஸு பயோ அக்நியாஸ்வித்யாஹ பயோ ஹ்யக்நியாஸு ஹ்ரு'த்ஸு க்ரதுமித்யாஹ ஹ்ரு'த்ஸு ஹி க்ரதும்-வஂருணோ விக்ஷ்வக்நிமித்யாஹ வருணோ ஹி விக்ஷ்வக்நி-ந்திவி ஸூர்ய- [ஸூர்யம், இத்யாஹ திவி ஹி] 73
-மித்யாஹ திவி ஹி ஸூர்யக்ம் ஸோமமத்ராவித்யாஹ க்ராவாணோ வா அத்ரயஸ்தேஷு வா ஏஷ ஸோம-ந்ததாதி யோ யஜதே தஸ்மாதேவமாஹோது த்ய-ஞ்ஜாதவேதஸமிதி ஸௌர்யர்சா க்ரு'ஷ்ணாஜிந-ம்ப்ரத்யாநஹ்யதி ரக்ஷஸாமபஹத்யா உஸ்ராவேத-ந்தூர்ஷாஹாவித்யாஹ யதாயஜுரேவைத-த்ப்ர ச்யவஸ்வ புவஸ்பத இத்யாஹ பூதாநாக் ஹ்யே [பூதாநாக்ம் ஹி, ஏஷ பதி-ர்விஶ்வாந்யபி] 74
-ஷ பதி-ர்விஶ்வாந்யபி தாமாநீத்யாஹ விஶ்வாநி ஹ்யே(1) ஷோ-'பி தாமாநி ப்ரச்யவதே மா த்வா பரிபரீ விததித்யாஹ யதேவாத-ஸ்ஸோமமாஹ்ரியமாண-ங்கந்தர்வோ விஶ்வாவஸுஃ பர்யமுஷ்ணா-த்தஸ்மா-தேவமாஹாபரிமோஷாய யஜமாநஸ்ய ஸ்வஸ்த்யயந்யஸீத்யாஹ யஜமாநஸ்யைவைஷ யஜ்ஞஸ்யாந்வாரபோம் 'நவச்சித்த்யை வருணோ வா ஏஷ யஜமாநமப்யைதி ய- [யத், க்ரீத-ஸ்ஸோம உபநத்தோ நமோ] 75
-த்க்ரீத-ஸ்ஸோம உபநத்தோ நமோ மித்ரஸ்ய வருணஸ்ய சக்ஷஸ இத்யாஹ ஶாந்த்யா ஆ ஸோமம்-வஂஹந்த்யக்நிநா ப்ரதி திஷ்டதே தௌ ஸபம்வஂந்தௌ யஜமாநமபி ஸ-ம்பவதஃ புரா கலு வாவைஷ மேதாயா-''த்மாநமாரப்ய சரதி யோ தீக்ஷிதோ யதக்நீஷோமீய-ம்பஶுமாலபத ஆத்மநிஷ்க்ரயண ஏவாஸ்ய ஸ தஸ்மா-த்தஸ்ய நா-''ஶ்ய-ம்புருஷநிஷ்க்ரயண இவ ஹ்யதோ கல்வாஹு ரக்நீஷோமாப்யாம்-வாஂ இந்த்ரோ வ்ரு'த்ரமஹந்நிதி யதக்நீஷோமீய-ம்பஶுமாலபத வார்த்ரக்ந ஏவாஸ்ய ஸ தஸ்மா-த்வாஶ்யம்-வாஂருண்யர்சா பரி சரதி ஸ்வயைவைந-ந்தேவதயா பரி சரதி ॥ 76 ॥
(அந்வாரப்யோத் - ஸர்வாபிரேவ - ஸூர்யம் - பூதாநாக் ஹ்யே - தி ய - தாஹுஃ - ஸப்தவிக்ம்ஶதிஶ்ச) (அ. 11)
(ப்ராசீநவக்ம்ஶம் -ஂயாவந்த - ரு'க்ஸாமே - வாக்வை தேவேப்யோ - தேவா வை தேவயஜநம் - கத்ரூஶ்ச - தத்திரண்யக்ம் - ஷட் பதாநி - ப்ரஹ்மவாதிநோ விசித்யோ - ய-த்கலயா தே - வாருணோ வை க்ரீத-ஸ்ஸோம - ஏகாதஶ)
(ப்ராசீநவக்ம்ஶக்க் - ஸ்வாஹேத்யாஹ - யே-'ந்த-ஶ்ஶரா - ஹ்யேஷ ஸம் - தபஸா ச - யத்கர்ணக்ரு'ஹீ - தேதி லோமதோ - வாருணஃ - ஷட்-த்ஸப்ததிஃ )
(ப்ராசீநவக்ம் ஶ, ம்பரி சரதி)
॥ ஹரிஃ ஓம் ॥
॥ க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ஸம்ஹிதாயாம் ஷஷ்டகாண்டே ப்ரதமஃ ப்ரஶ்ந-ஸ்ஸமாப்தஃ ॥