6.2 - యదుభౌ విముచ్యాతిథ్యమ్ - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ సంహితా పాఠః

కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయాం షష్ఠకాణ్డే ద్వితీయః ప్రశ్నః - సోమమన్త్రబ్రాహ్మణనిరూపణం
ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,

శ్రీ గురుభ్యో నమః । హరిః ఓమ్ ॥
యదుభౌ విముచ్యా-ఽఽతిథ్య-ఙ్గృహ్ణీయా-ద్యజ్ఞం-విఁచ్ఛిన్ద్యా-ద్యదుభావ-విముచ్య యథా-ఽనాగతాయా-ఽఽతిథ్య-ఙ్క్రియతే తాదృగేవ త-ద్విముక్తో-ఽన్యో-ఽనడ్వా-న్భవత్య విముక్తో-ఽన్యో-ఽథా-ఽఽతిథ్య-ఙ్గృహ్ణాతి యజ్ఞస్య సన్తత్యై పత్న్యన్వారభతే పత్నీ హి పారీణహ్యస్యేశే పత్నియై వానుమత-న్నిర్వపతి యద్వై పత్నీ యజ్ఞస్య కరోతి మిథున-న్తదథో పత్నియా ఏవై- [పత్నియా ఏవ, ఏష] 1
-ష యజ్ఞస్యాన్వారభోం ఽనవచ్ఛిత్త్యై యావ-ద్భిర్వై రాజా-ఽనుచరైరాగచ్ఛతి సర్వేభ్యో వై తేభ్య ఆతిథ్య-ఙ్క్రియతే ఛన్దాగ్ంసి ఖలు వై సోమస్య రాజ్ఞో-ఽనుచరాణ్యగ్నే-రాతిథ్యమసి విష్ణవే త్వేత్యాహ గాయత్రియా ఏవైతేన కరోతి సోమస్యా-ఽఽతిథ్యమసి విష్ణవే త్వేత్యాహ త్రిష్టుభ ఏవైతేన కరోత్యతిథేరాతిథ్యమసి విష్ణవే త్వేత్యాహ జగత్యా [జగత్యై, ఏవైతేన] 2
ఏవైతేన కరోత్యగ్నయే త్వా రాయస్పోషదావ్న్నే విష్ణవే త్వేత్యాహానుష్టుభ ఏవైతేన కరోతి శ్యేనాయ త్వా సోమభృతే విష్ణవే త్వేత్యాహ గాయత్రియా ఏవైతేన కరోతి పఞ్చ కృత్వో గృహ్ణాతి పఞ్చాక్షరా పఙ్క్తిః పాఙ్క్తో యజ్ఞో యజ్ఞమేవావ రున్ధే బ్రహ్మవాదినో వదన్తి కస్మా-థ్సత్యా-ద్గాయత్రియా ఉభయత ఆతిథ్యస్య క్రియత ఇతి యదేవా-ఽద-స్సోమమా- [యదేవా-ఽద-స్సోమమా, ఆహర-త్తస్మా-] 3
-ఽహర-త్తస్మా-ద్గాయత్రియా ఉభయత ఆతిథ్యస్య క్రియతే పురస్తాచ్చో పరిష్టాచ్చ శిరో వా ఏత-ద్యజ్ఞస్య యదాతిథ్య-న్నవకపాలః పురోడాశో భవతి తస్మాన్నవధా శిరో విష్యూత-న్నవకపాలః పురోడాశో భవతి తే త్రయస్త్రికపాలాస్త్రివృతా స్తోమేన సమ్మితాస్తేజస్త్రివృ-త్తేజ ఏవ యజ్ఞస్య శీర్ష-న్దధాతి నవకపాలః పురోడాశో భవతి తే త్రయస్త్రికపాలాస్త్రివృతా ప్రాణేన సమ్మితాస్త్రివృద్వై [ ] 4
ప్రాణ-స్త్రివృతమేవ ప్రాణమభిపూర్వం-యఁజ్ఞస్య శీర్ష-న్దధాతి ప్రజాపతేర్వా ఏతాని పక్ష్మాణి యదశ్వవాలా ఐక్షవీ తిరశ్చీ యదాశ్వవాలః ప్రస్తరో భవత్యైక్షవీ తిరశ్చీ ప్రజాపతేరేవ తచ్చక్షు-స్సమ్భరతి దేవా వై యా ఆహుతీరజుహవుస్తా అసురా నిష్కావమాద-న్తే దేవాః కార్ష్మర్యమపశ్యన్ కర్మణ్యో వై కర్మైనేన కుర్వీతేతి తే కార్ష్మర్యమయా-న్పరిధీ- [-న్పరిధీన్, అకుర్వత తైర్వై] 5
-నకుర్వత తైర్వై తే రక్షాగ్స్యపాఘ్నత య-త్కార్ష్మర్యమయాః పరిధయో భవన్తి రక్షసామపహత్యై సగ్గ్ స్పర్శయతి రక్షసామనన్వ-వచారాయ న పురస్తా-త్పరి దధాత్యాదిత్యో హ్యేవోద్య-న్పురస్తా-ద్రక్షాగ్స్యపహన్త్యూర్ధ్వే సమిధావా దధాత్యుపరిష్టాదేవ రక్షాగ్స్యప హన్తి యజుషా-ఽన్యా-న్తూష్ణీమన్యా-మ్మిథునత్వాయ ద్వే ఆ దధాతి ద్విపా-ద్యజమానః ప్రతిష్ఠిత్యై బ్రహ్మవాదినో వద- [వదన్తి, అగ్నిశ్చ వా] 6
-న్త్యగ్నిశ్చ వా ఏతౌ సోమశ్చ కథా సోమాయా-ఽఽతిథ్య-ఙ్క్రియతే నాగ్నయ ఇతి యదగ్నావగ్ని-మ్మథిత్వా ప్రహరతి తేనైవాగ్నయ ఆతిథ్య-ఙ్క్రియతే ఽథో ఖల్వాహురగ్ని-స్సర్వా దేవతా ఇతి యద్ధవిరాసాద్యాగ్ని-మ్మన్థతి హవ్యాయైవా-ఽఽసన్నాయ సర్వా దేవతా జనయతి ॥ 7 ॥

(పత్నియా ఏవ - జగత్యా - ఆ - త్రివృద్వై - పరిధీన్ - వదన్త్యే - కచత్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 1)
దేవాసురా-స్సంయఁత్తా ఆస-న్తే దేవా మిథో విప్రియా ఆస-న్తే-ఽ(1)న్యో-ఽన్యస్మై జ్యైష్ఠ్యాయాతిష్ఠమానాః పఞ్చధా వ్యక్రామన్నగ్నిర్వసుభి-స్సోమో రుద్రైరిన్ద్రో మరుద్భి-ర్వరుణ ఆదిత్యై-ర్బృహస్పతి-ర్విశ్వైర్దేవైస్తే ఽమన్యన్తాసురేభ్యో వా ఇద-మ్భ్రాతృవ్యేభ్యో రద్ధ్యామో యన్మిథో విప్రియా-స్స్మో యా న ఇమాః ప్రియాస్తనువస్తా-స్సమవద్యామహై తాభ్య-స్స నిర్-ఋచ్ఛాద్యో [నిర్-ఋచ్ఛాద్యః, నః ప్రథమో(1)-ఽన్యో] 8
నః ప్రథమో(1)-ఽన్యో-ఽన్యస్మై ద్రుహ్యాదితి తస్మాద్య-స్సతానూనప్త్రిణా-మ్ప్రథమో ద్రుహ్యతి స ఆర్తిమార్చ్ఛతి య-త్తానూనప్త్రగ్ం సమవద్యతి భ్రాతృవ్యాభిభూత్యై భవత్యాత్మనా పరా-ఽస్య భ్రాతృవ్యో భవతి పఞ్చ కృత్వో-ఽవద్యతి పఞ్చధా హి తే త-థ్సమవాద్యన్తాథో పఞ్చాక్షరా పఙ్క్తిః పాఙ్క్తో యజ్ఞో యజ్ఞమేవావ రున్ధ ఆపతయే త్వా గృహ్ణామీత్యాహ ప్రాణో వా [ప్రాణో వై, ఆపతిః] 9
ఆపతిః ప్రాణమేవ ప్రీణాతి పరిపతయ ఇత్యాహ మనో వై పరిపతిర్మన ఏవ ప్రీణాతి తనూనప్త్ర ఇత్యాహ తనువో హి తే తా-స్సమవాద్యన్త శాక్వరాయేత్యాహ శక్త్యై హి తే తా-స్సమవాద్యన్త శక్మ-న్నోజిష్ఠాయేత్యాహౌజిష్ఠగ్ం హి తే త దాత్మనః సమవాద్యన్తా--నాధృష్ట-మస్యనాధృష్య-మిత్యాహా-ఽనాధృష్టగ్గ్ హ్యేతదనాధృష్య-న్దేవానా-మోజ [దేవానా-మోజః, ఇత్యాహ] 10
ఇత్యాహ దేవానాగ్ హ్యేతదోజో-ఽభిశస్తిపా అనభిశస్తేన్యమిత్యాహా-భిశస్తిపా హ్యేతద -నభిశస్తేన్యమను మే దీక్షా-న్దీక్షాపతి-ర్మన్యతామిత్యాహ యథాయజురేవైత-ద్ఘృతం-వైఁ దేవా వజ్ర-ఙ్కృత్వా సోమమఘ్న-న్నన్తికమివ ఖలు వా అస్యైతచ్చరన్తి య-త్తానూనప్త్రేణ ప్రచరన్త్యగ్ం శురగ్ం శుస్తే దేవ సోమా-ఽఽ ప్యాయతా-మిత్యాహ య- [-మిత్యాహ యత్, ఏవాస్యా-] 11
-దేవాస్యా-పువాయతే యన్మీయతే-తదేవాస్యైతేనా-ఽఽ ప్యాయయత్యా తుభ్యమిన్ద్రః ప్యాయతామా త్వమిన్ద్రాయ ప్యాయస్వేత్యా-హోభావేవేన్ద్ర-ఞ్చ సోమ-ఞ్చా-ఽఽప్యాయయత్యా ప్యాయయ సఖీన్-థ్సన్యా మేధయేత్యాహర్త్విజో వా అస్య సఖాయస్తా-నేవా-ఽఽప్యాయయతి స్వస్తి తే దేవ సోమ సుత్యామశీయే- [సుత్యామశీయ, ఇత్యాహా ఽఽశిష-] 12
-త్యాహా ఽఽశిష-మేవైతామా శాస్తే ప్ర వా ఏతే-ఽస్మా-ల్లోకాచ్చ్యవన్తే యే సోమమా-ప్యాయయన్త్య-న్తరిక్షదేవత్యో హి సోమ ఆప్యాయిత ఏష్టా రాయః ప్రేషే భగాయేత్యాహ ద్యావాపృథివీభ్యామేవ నమస్కృత్యాస్మిన్ ఁలోకే ప్రతి తిష్ఠన్తి దేవాసురా-స్సంయఁత్తా ఆస-న్తే దేవా బిభ్యతో-ఽగ్ని-మ్ప్రావిశ-న్తస్మాదాహురగ్ని-స్సర్వా దేవతా ఇతి తే- [దేవతా ఇతి తే, అగ్నిమేవ] 13
-ఽగ్నిమేవ వరూథ-ఙ్కృత్వా ఽసురానభ్యభవ-న్నగ్నిమివ ఖలు వా ఏష ప్రవిశతి యో-ఽవాన్తరదీక్షాముపైతి భ్రాతృవ్యాభిభూత్యై భవత్యాత్మనా పరా-ఽస్య భ్రాతృవ్యో భవత్యాత్మానమేవ దీక్షయా పాతి ప్రజామవాన్తరదీక్షయా సన్తరా-మ్మేఖలాగ్ం సమాయచ్ఛతే ప్రజా హ్యాత్మనో-ఽన్తరతరా తప్తవ్రతో భవతి మదన్తీభిర్మార్జయతే నిర్హ్యగ్ని-శ్శీతేన వాయతి సమిద్ధ్యై యా తే అగ్నే రుద్రియా తనూరిత్యాహ స్వయైవైన-ద్దేవతయా వ్రతయతి సయోనిత్వాయ శాన్త్యై ॥ 14 ॥

(యో - వా - ఓజ - ఆహ య - దశీయే - తి తే - ఽగ్న - ఏకాదశ చ) (అ. 2)
తేషామసురాణా-న్తిస్రః పుర ఆస-న్నయస్మ-య్యవమా-ఽథ రజతా-ఽథ హరిణీ తా దేవా జేతు-న్నాశక్నువ-న్తా ఉపసదైవాజిగీష-న్తస్మాదాహుర్యశ్చైవం-వేఁద యశ్చ నోపసదా వై మహాపుర-ఞ్జయన్తీతి త ఇషుగ్ం సమస్కుర్వతా- గ్నిమనీకగ్ం సోమగ్ం శల్యం-విఁష్ణు-న్తేజన-న్తే-ఽబ్రువన్ క ఇమామసిష్యతీతి [ ] 15
రుద్ర ఇత్యబ్రువ-న్రుద్రో వై క్రూర-స్సో-ఽస్యత్వితి సో-ఽబ్రవీ-ద్వరం-వృఁణా అహమేవ పశూనా-మధిపతిరసానీతి తస్మా-ద్రుద్రః పశూనా-మధిపతిస్తాగ్ం రుద్రో-ఽవాసృజ-థ్స తిస్రః పురో భిత్త్వైభ్యో లోకేభ్యో- ఽసురా-న్ప్రాణుదత యదుపసద ఉపసద్యన్తే భ్రాతృవ్యపరాణుత్యై నాన్యామాహుతి-మ్పురస్తా-జ్జుహుయా-ద్యదన్యామాహుతి-మ్పురస్తా-జ్జుహుయా- [-జ్జుహుయాత్, అన్యన్ముఖ-ఙ్కుర్యా-] 16
-దన్యన్ముఖ-ఙ్కుర్యా-థ్స్రువేణా-ఽఘారమా ఘారయతి యజ్ఞస్య ప్రజ్ఞాత్యై పరాంఅతిక్రమ్య జుహోతి పరాచ ఏవైభ్యో లోకేభ్యో యజమానో భ్రాతృవ్యా-న్ప్ర ణుదతే పునరత్యాక్రమ్యోపసద-ఞ్జుహోతి ప్రణుద్యైవైభ్యో లోకేభ్యో భ్రాతృవ్యాఞ్జిత్వా భ్రాతృవ్యలోక-మభ్యారోహతి దేవా వై యాః ప్రాతరుపసద ఉపాసీద-న్నహ్నస్తాభిరసురా-న్ప్రాణుదన్త యా-స్సాయగ్ం రాత్రియై తాభిర్య-థ్సాయ-మ్ప్రాత-రుపసద- [-రుపసదః, ఉపసద్యన్తే] 17
ఉపసద్యన్తే ఽహోరాత్రాభ్యామేవ త-ద్యజమానో భ్రాతృవ్యా-న్ప్ర ణుదతే యాః ప్రాతర్యాజ్యా-స్స్యుస్తా-స్సాయ-మ్పురో-ఽనువాక్యాః కుర్యాదయాతయామత్వాయ తిస్ర ఉపసద ఉపైతి త్రయ ఇమే లోకా ఇమానేవ లోకా-న్ప్రీణాతి షట్-థ్స-మ్పద్యన్తే షడ్వా ఋతవ ఋతూనేవ ప్రీణాతి ద్వాదశాహీనే సోమ ఉపైతి ద్వాదశ మాసా-స్సంవఁథ్సర-స్సవన్థ్సరమేవ ప్రీణాతి చతుర్విగ్ంశతి-స్స- [చతుర్విగ్ంశతి-స్సమ్, పద్యన్తే చతుర్విగ్ంశతి-] 18
-మ్పద్యన్తే చతుర్విగ్ంశతి-రర్ధమాసా అర్ధమాసానేవ ప్రీణాత్యారాగ్రా-మవాన్తరదీక్షా-ముపేయాద్యః కామయేతా-ఽస్మి-న్మే లోకే-ఽర్ధుకగ్గ్ స్యాదిత్యేకమగ్రే-ఽథ ద్వావథ త్రీనథ చతుర ఏషా వా ఆరాగ్రా ఽవాన్తరదీక్షా ఽస్మిన్నేవాస్మై లోకే-ఽర్ధుక-మ్భవతి పరోవరీయసీ-మవాన్తరదీక్షా-ముపేయాద్యః కామయేతాముష్మి-న్మే లోకే-ఽర్ధుకగ్గ్ స్యాదితి చతురో-ఽగ్రే ఽథ త్రీనథ ద్వావథైకమేషా వై పరోవరీయస్య-వాన్తరదీక్షా ఽముష్మిన్నేవాస్మై లోకే-ఽర్ధుక-మ్భవతి ॥ 19 ॥

(అసిష్యతీతి - జుహుయాథ్ - సాయ-మ్ప్రాతరుపసద - శ్చతుర్విగ్ంశతి-స్సం - చతురో-ఽగ్రే - షోడశ చ) (అ. 3)
సువర్గం-వాఁ ఏతే లోకం-యఁన్తి య ఉపసద ఉపయన్తి తేషాం-యఁ ఉన్నయతే హీయత ఏవ స నోదనేషీతి సూన్నీయమివ యో వై స్వార్థేతాం-యఁతాగ్ శ్రాన్తో హీయత ఉత స నిష్ట్యాయ సహ వసతి తస్మా-థ్సకృదున్నీయ నాపరమున్నయేత దద్ధ్నోన్నయేతైతద్వై పశూనాగ్ం రూపగ్ం రూపేణైవ పశూనవ రున్ధే [ ] 20
యజ్ఞో దేవేభ్యో నిలాయత విష్ణూ రూప-ఙ్కృత్వా స పృథివీ-మ్ప్రావిశ-త్త-న్దేవా హస్తాన్-థ్సగ్ం రభ్యైచ్ఛ-న్తమిన్ద్ర ఉపర్యుపర్యత్యక్రామ-థ్సో-ఽబ్రవీ-త్కో మా-ఽయముపర్యుపర్యత్యక్రమీ-దిత్యహ-న్దుర్గే హన్తేత్యథ కస్త్వమిత్యహ-న్దుర్గాదాహర్తేతి సో-ఽబ్రవీ-ద్దుర్గే వై హన్తా-ఽవోచథా వరాహో-ఽయం-వాఁమమోష- [-ఁవామమోషః, సప్తానా] 21
-స్సప్తానా-ఙ్గిరీణా-మ్పరస్తాద్విత్తం-వేఁద్యమసురాణా-మ్బిభర్తి త-ఞ్జహి యది దుర్గే హన్తా-ఽసీతి స దర్భపుఞ్జీలము-ద్వృహ్య సప్త గిరీ-న్భిత్త్వా తమహన్-థ్సో-ఽబ్రవీ-ద్దుర్గాద్వా ఆహర్తావోచథా ఏతమా హరేతి తమేభ్యో యజ్ఞ ఏవ యజ్ఞమా-ఽహరద్య-త్తద్విత్తం-వేఁద్యమసురాణా-మవిన్దన్త తదేకం-వేఁద్యై వేదిత్వ-మసురాణాం- [-మసురాణామ్, వా ఇయమగ్ర] 22
-ఁవా ఇయమగ్ర ఆసీ-ద్యావదాసీనః పరాపశ్యతి తావ-ద్దేవానా-న్తే దేవా అబ్రువన్నస్త్వేవ నో-ఽస్యామపీతి కియద్వో దాస్యామ ఇతి యావదియగ్ం సలావృకీ త్రిః పరిక్రామతి తావన్నో దత్తేతి స ఇన్ద్రః సలావృకీ రూప-ఙ్కృత్వేమా-న్త్రి-స్సర్వతః పర్యక్రామ-త్తదిమామవిన్దన్త యదిమామవిన్దన్త త-ద్వేద్యై వేదిత్వగ్ం [వేదిత్వమ్, సా వా ఇయగ్ం] 23
సా వా ఇయగ్ం సర్వైవ వేదిరియతి శక్ష్యామీతి త్వా అవమాయ యజన్తే త్రిగ్ంశ-త్పదాని పశ్చా-త్తిరశ్చీ భవతి షట్త్రిగ్ంశ-త్ప్రాచీ చతుర్విగ్ంశతిః పురస్తా-త్తిరశ్చీ దశదశ సమ్పద్యన్తే దశాక్షరా విరాడన్నం-విఁరా-డ్విరాజైవాన్నాద్యమవ రున్ధ ఉద్ధన్తి యదేవాస్యా అమేద్ధ్య-న్తదప హన్త్యుద్ధన్తి తస్మాదోషధయః పరా భవన్తి బర్హి-స్స్తృణాతి తస్మాదోషధయః పునరా భవన్త్యుత్తర-మ్బర్హిష ఉత్తరబర్హి-స్స్తృణాతి ప్రజా వై బర్హిర్యజమాన ఉత్తర బర్హి ర్యజమాన-మేవా-యజమానాదుత్తర-ఙ్కరోతి తస్మా-ద్యజమానో ఽయజమానాదుత్తరః ॥ 24 ॥

(రున్ధే - వామమోషో - వేదిత్వమసురాణాం - ఁవేదిత్వం - భవన్తి - పఞ్చవిగ్ంశతిశ్చ) (అ. 4)
యద్వా అనీశానో భారమాదత్తే వి వై స లిశతే య-ద్ద్వాదశ సాహ్నస్యోపసద-స్స్యుస్రో-ఽహీనస్య యజ్ఞస్య విలోమ క్రియేత తిస్ర ఏవ సాహ్నస్యోపసదో ద్వాదశాహీనస్య యజ్ఞస్య సవీర్యత్వాయాథో సలోమ క్రియతే వథ్సస్యైక-స్స్తనో భాగీ హి సో-ఽథైకగ్గ్ స్తనం-వ్రఁతముపైత్యథ ద్వావథ త్రీనథ చతుర ఏతద్వై [ ] 25
క్షురపవి నామ వ్రతం-యేఁన ప్ర జాతా-న్భ్రాతృవ్యా-న్నుదతే ప్రతి జనిష్యమాణానథో కనీయసైవ భూయ ఉపైతి చతురో-ఽగ్రే స్తనాన్ వ్రతముపైత్యథ త్రీనథ ద్వావథైకమేతద్వై సుజఘన-న్నామ వ్రత-న్తపస్యగ్ం సువర్గ్యమథో ప్రైవ జాయతే ప్రజయా పశుభిర్యవాగూ రాజన్యస్య వ్రత-ఙ్క్రూరేవ వై యవాగూః క్రూర ఇవ [క్రూర ఇవ, రాజన్యో వజ్రస్య] 26
రాజన్యో వజ్రస్య రూపగ్ం సమృద్ధ్యా ఆమిక్షా వైశ్యస్య పాకయజ్ఞస్య రూప-మ్పుష్ట్యై పయో బ్రాహ్మణస్య తేజో వై బ్రాహ్మణస్తేజః పయస్తేజసైవ తేజః పయ ఆత్మ-న్ధత్తే ఽథో పయసా వై గర్భా వర్ధన్తే గర్భ ఇవ ఖలు వా ఏష య-ద్దీక్షితో యదస్య పయో వ్రత-మ్భవత్యాత్మానమేవ త-ద్వర్ధయతి త్రివ్రతో వై మనురాసీ-ద్ద్వివ్రతా అసురా ఏకవ్రతా [ఏకవ్రతాః, దేవాః ప్రాతర్మద్ధ్యన్దినే] 27
దేవాః ప్రాతర్మద్ధ్యన్దినే సాయ-న్త-న్మనోర్వ్రతమాసీ-త్పాకయజ్ఞస్య రూప-మ్పుష్ట్యై ప్రాతశ్చ సాయ-ఞ్చాసురాణా-న్నిర్మద్ధ్య-ఙ్క్షుధో రూప-న్తతస్తే పరా-ఽభవ-న్మద్ధ్యన్దినే మద్ధ్యరాత్రే దేవానా-న్తతస్తే-ఽభవన్-థ్సువర్గం-లోఁకమాయన్. యదస్య మద్ధ్యన్దినే మద్ధ్యరాత్రే వ్రత-మ్భవతి మద్ధ్యతో వా అన్నేన భుఞ్జతే మద్ధ్యత ఏవ తదూర్జ-న్ధత్తే భ్రాతృవ్యాభిభూత్యై భవత్యాత్మనా [భవత్యాత్మనా, పరా-ఽస్య భ్రాతృవ్యో] 28
పరా-ఽస్య భ్రాతృవ్యో భవతి గర్భో వా ఏష య-ద్దీక్షితో యోని ర్దీక్షితవిమితం-యఁ-ద్దీక్షితో దీక్షితవిమితా-త్ప్రవసే-ద్యథా యోనేర్గర్భ-స్స్కన్దతి తాదృగేవ తన్న ప్రవస్తవ్యమాత్మనో గోపీథాయైష వై వ్యాఘ్రః కులగోపో యదగ్నిస్తస్మా-ద్య-ద్దీక్షితః ప్రవసే-థ్స ఏనమీశ్వరో-ఽనూత్థాయ హన్తోర్న ప్రవస్తవ్యమాత్మనో గుప్త్యై దక్షిణత-శ్శయ ఏతద్వై యజమానస్యా ఽఽయతనగ్గ్స్వ ఏవా-ఽఽయతనే శయే ఽగ్నిమభ్యావృత్య శయే దేవతా ఏవ యజ్ఞమభ్యావృత్య శయే ॥ 29 ॥

(ఏతద్వై-క్రూర ఇవై-కవ్రతా-ఆత్మనా-యజమానస్య-త్రయోదశ చ) (అ. 5)
పురోహవిషి దేవయజనే యాజయేద్య-ఙ్కామయేతోపైనముత్తరో యజ్ఞో నమేదభి సువర్గం-లోఁక-ఞ్జయేదిత్యేతద్వై పురోహవిర్దేవయజనం-యఁస్య హోతా ప్రాతరనువాక -మనుబ్రువ-న్నగ్నిమప ఆదిత్యమభి విపశ్యత్యుపైనముత్తరో యజ్ఞో నమత్యభి సువర్గం-లోఁక-ఞ్జయత్యాప్తే దేవయజనే యాజయే--ద్భ్రాతృవ్యవన్త-మ్పన్థాం-వాఁ-ఽధిస్పర్శయే-త్కర్తం-వాఁ యావన్నానసే యాతవై [ ] 30
న రథాయైతద్వా ఆప్త-న్దేవయజనమాప్నోత్యేవ భ్రాతృవ్య-న్నైన-మ్భ్రాతృవ్య ఆప్నోత్యేకోన్నతే దేవయజనే యాజయే-త్పశుకామ-మేకోన్నతాద్వై దేవయజనాదఙ్గిరసః పశూనసృజన్తాన్తరా సదోహవిర్ధానే ఉన్నతగ్గ్ స్యాదేతద్వా ఏకోన్నత-న్దేవయజన-మ్పశుమానేవ భవతి త్ర్యున్నతే దేవయజనే యాజయే-థ్సువర్గకామ-న్త్ర్యున్నతాద్వై దేవయజనాదఙ్గిరస-స్సువర్గం-లోఁకమాయ-న్నన్తరా ఽఽహవనీయ-ఞ్చ హవిర్ధాన-ఞ్చో- [హవిర్ధాన-ఞ్చ, ఉన్నతగ్గ్ స్యాదన్తరా] 31
-న్నతగ్గ్ స్యాదన్తరా హవిర్ధాన-ఞ్చ సదశ్చాన్తరా సదశ్చ గార్హపత్య-ఞ్చైతద్వై త్ర్యున్నత-న్దేవయజనగ్ం సువర్గమేవ లోకమేతి ప్రతిష్ఠితే దేవయజనే యాజయే-త్ప్రతిష్ఠాకామమేతద్వై ప్రతిష్ఠిత-న్దేవయజనం-యఁ-థ్సర్వతః సమ-మ్ప్రత్యేవ తిష్ఠతి యత్రాన్యా అన్యా ఓషధయో వ్యతిషక్తా-స్స్యుస్త-ద్యాజయే-త్పశుకామమేతద్వై పశూనాగ్ం రూపగ్ం రూపేణైవాస్మై పశూ- [పశూన్, అవ రున్ధే] 32
-నవ రున్ధే పశుమానేవ భవతి నిర్-ఋతిగృహీతే దేవయజనే యాజయేద్య-ఙ్కామయేత నిర్-ఋత్యాస్య యజ్ఞ-ఙ్గ్రాహయేయమిత్యేతద్వై నిర్-ఋతిగృహీత-న్దేవయజనం-యఁ-థ్సదృశ్యై సత్యా ఋక్ష-న్నిర్-ఋత్యైవాస్య యజ్ఞ-ఙ్గ్రాహయతి వ్యావృత్తే దేవయజనే యాజయే-ద్వ్యావృత్కామం-యఁ-మ్పాత్రే వా తల్పే వా మీమాగ్ంసేర-న్ప్రాచీనమాహవనీయా-త్ప్రవణగ్గ్ స్యా-త్ప్రతీచీన-ఙ్గార్హపత్యాదేతద్వై వ్యావృత్త-న్దేవయజనం-విఁ పాప్మనా భ్రాతృవ్యేణా- ఽఽవర్తతే నైన-మ్పాత్రే న తల్పే మీమాగ్ం సన్తే కార్యే దేవయజనే యాజయే-ద్భూతికామ-ఙ్కాయా వై పురుషో భవత్యేవ ॥ 33 ॥

(యాతవై - హవిర్ధాన-ఞ్చ - పశూన్ - పాప్మనా - ఽష్టాదశ చ) (అ. 6)
తేభ్య ఉత్తరవేది-స్సిగ్ంహీ రూప-ఙ్కృత్వోభయా-నన్తరా-ఽపక్రమ్యాతిష్ఠ-త్తే దేవా అమన్యన్త యతరాన్. వా ఇయముపావర్థ్స్యతి త ఇద-మ్భవిష్యన్తీతి తాముపామన్త్రయన్త సా-ఽబ్రవీ-ద్వరం-వృఁణై సర్వా-న్మయా కామాన్ వ్యశ్ఞవథ పూర్వా-న్తు మా-ఽగ్నేరాహుతిరశ్ఞవతా ఇతి తస్మాదుత్తరవేది-మ్పూర్వామగ్నే- ర్వ్యాఘారయన్తి వారేవృతగ్గ్ హ్యస్యై శమ్యయా పరి మిమీతే [మిమీతే, మాత్రైవా-ఽస్యై] 34
మాత్రైవా-ఽస్యై సాథో యుక్తేనైవ యుక్తమవ రున్ధే విత్తాయనీ మే-ఽసీత్యాహ విత్తా హ్యేనానావ-త్తిక్తాయనీ మే-ఽసీత్యాహ తిక్తాన్. హ్యేనానావదవతాన్మా నాథితమిత్యాహ నాథితాన్. హ్యేనానావదవతాన్మా వ్యథితమిత్యాహ వ్యథితాన్. హ్యేనానావ-ద్విదే-రగ్ని-ర్నభో నామా- [-ర్నభో నామా, అగ్నే అఙ్గిర ఇతి] 35
-ఽగ్నే అఙ్గిర ఇతి త్రిర్హరతి య ఏవైషు లోకేష్వగ్నయ-స్తానేవావ రున్ధే తూష్ణీ-ఞ్చతుర్థగ్ం హరత్యని-రుక్తమేవావ రున్ధే సిగ్ంహీరసి మహిషీరసీత్యాహ సిగ్ంహీర్హ్యేషా రూప-ఙ్కృత్వోభయా-నన్తరా ఽపక్రమ్యాతిష్ఠదురు ప్రథస్వోరు తే యజ్ఞపతిః ప్రథతామిత్యాహ యజమానమేవ ప్రజయా పశుభిః ప్రథయతి ధ్రువా- [ధ్రువా, అసీతి సగ్ం హన్తి] 36
-ఽసీతి సగ్ం హన్తి ధృత్యై దేవేభ్యః శున్ధస్వ దేవేభ్యః శుమ్భస్వేత్యవ చోక్షతి ప్ర చ కిరతి శుద్ధ్యా ఇన్ద్రఘోషస్త్వా వసుభిః పురస్తా-త్పాత్విత్యాహ దిగ్భ్య ఏవైనా-మ్ప్రోక్షతి దేవాగ్శ్చేదు-త్తరవేదిరుపావవర్తీహైవ వి జయామహా ఇత్యసురా వజ్రముద్యత్య దేవానభ్యాయన్త తానిన్ద్రఘోషో వసుభిః పురస్తాదపా- [పురస్తాదపా, అనుదత మనోజవాః] 37
-నుదత మనోజవాః పితృభి ర్దక్షిణతః ప్రచేతా రుద్రైః పశ్చా-ద్విశ్వకర్మా-ఽఽదిత్యైరుత్తరతో యదేవముత్తరవేది-మ్ప్రోక్షతి దిగ్భ్య ఏవ త-ద్యజమానో భ్రాతృవ్యా-న్ప్ర ణుదత ఇన్ద్రో యతీన్-థ్సాలావృకేభ్యః ప్రాయచ్ఛ-త్తా-న్దక్షిణత ఉత్తరవేద్యా ఆదన్ య-త్ప్రోక్షణీనా-ముచ్ఛిష్యేత త-ద్దక్షిణత ఉత్తరవేద్యై ని నయే-ద్యదేవ తత్ర క్రూర-న్త-త్తేన శమయతి య-న్ద్విష్యా-త్త-న్ధ్యాయేచ్ఛుచై వైనమర్పయతి ॥ 38 ॥

(మిమీతే - నామ - ధ్రువా - ఽప - శుచా - త్రీణి చ) ( ఆ7)
సోత్తరవేదిరబ్రవీ-థ్సర్వా-న్మయా కామాన్ వ్యశ్ఞవథేతి తే దేవా అకామయన్తాసురా-న్భ్రాతృవ్యానభి భవేమేతి తే-ఽజుహవు-స్సిగ్ంహీరసి సపత్నసాహీ స్వాహేతి తే-ఽసురా-న్భ్రాతృవ్యా-నభ్యభవ-న్తే-ఽసురా-న్భ్రాతృవ్యా-నభిభూయాకామయన్త ప్రజాం-విఁన్దేమహీతి తే-ఽజుహవు-స్సిగ్ంహీరసి సుప్రజావని-స్స్వాహేతి తే ప్రజామవిన్దన్త తే ప్రజాం-విఁత్త్వా- [ప్రజాం-విఁత్త్వా,అకామయన్త పశూన్. ] 39
-ఽకామయన్త పశూన్. విన్దేమహీతి తే-ఽజుహవు-స్సిగ్ంహీరసి రాయస్పోషవని-స్స్వాహేతి తే పశూనవిన్దన్త తే పశూన్. విత్త్వా-ఽకామయన్త ప్రతిష్ఠాం-విఁన్దేమహీతి తే-ఽజుహవు-స్సిగ్ంహీ-రస్యాదిత్యవని-స్స్వాహేతి త ఇమా-మ్ప్రతిష్ఠామవిన్దన్త త ఇమా-మ్ప్రతిష్ఠాం-విఁత్త్వా-ఽకామయన్త దేవతా ఆశిష ఉపేయామేతి తే-ఽజుహవు-స్సిగ్ంహీరస్యా వహ దేవా-న్దేవయతే [ ] 40
యజమానాయ స్వాహేతి తే దేవతా ఆశిష ఉపాయ-న్పఞ్చ కృత్వో వ్యాఘారయతి పఞ్చాక్షరా పఙ్క్తిః పాఙ్క్తో యజ్ఞో యజ్ఞమేవావ రున్ధే ఽక్ష్ణయా వ్యాఘారయతి తస్మాదక్ష్ణయా పశవో-ఽఙ్గాని ప్రహరన్తి ప్రతిష్ఠిత్యై భూతేభ్యస్త్వేతి స్రుచముద్గృహ్ణాతి య ఏవ దేవా భూతాస్తేషా-న్త-ద్భాగధేయ-న్తానేవ తేన ప్రీణాతి పౌతుద్రవా-న్పరిధీ-న్పరి దధాత్యేషాం- [దధాత్యేషామ్, లోకానాం-విఁధృత్యా] 41
-ఁలోకానాం-విఁధృత్యా అగ్నేస్త్రయో జ్యాయాగ్ంసో భ్రాతర ఆస-న్తే దేవేభ్యో హవ్యం-వఁహన్తః ప్రామీయన్త సో-ఽగ్నిరబిభేదిత్థం-వాఁవ స్య ఆర్తిమా-ఽరిష్యతీతి స నిలాయత స యాం-వఁనస్పతిష్వవసత్తా-మ్పూతుద్రౌ యామోషధీషు తాగ్ం సుగన్ధితేజనే యా-మ్పశుషు తా-మ్పేత్వస్యాన్తరా శృఙ్గే త-న్దేవతాః ప్రైషమైచ్ఛ-న్తమన్వవిన్ద-న్త-మబ్రువ- [-మబ్రువన్న్, ఉప న ఆ] 42
-న్నుప న ఆ వర్తస్వ హవ్య-న్నో వహేతి సో-ఽబ్రవీ-ద్వరం-వృఁణై యదేవ గృహీతస్యాహుతస్య బహిఃపరిధి స్కన్దా-త్తన్మే భ్రాతృణా-మ్భాగధేయ-మసదితి తస్మా-ద్య-ద్గృహీతస్యా-ఽహుతస్య బహిఃపరిధి స్కన్దతి తేషా-న్త-ద్భాగధేయ-న్తానేవ తేన ప్రీణాతి సో-ఽమన్యతా-ఽస్థన్వన్తో మే పూర్వే భ్రాతరః ప్రామేషతా-ఽస్థాని శాతయా ఇతి స యా- [స యాని, ] 43
-న్యస్థాన్యశాతయత త-త్పూతుద్ర్వ-భవ-ద్యన్మాగ్ం సముపమృత-న్త-ద్గుల్గులు యదేతాన్-థ్సభాంరాన్-థ్స-మ్భరత్యగ్నిమేవ త-థ్సమ్భరత్యగ్నేః పురీష-మసీత్యాహా-ఽగ్నేర్హ్యేత-త్పురీషం-యఁ-థ్సమ్భారా అథో ఖల్వాహురేతే వావైన-న్తే భ్రాతరః పరి శేరే య-త్పౌతుద్రవాః పరిధయ ఇతి ॥ 44 ॥

(విత్త్వా - దేవయత - ఏషా - మబ్రువన్ - యాని - చతుశ్చత్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 8)
బద్ధమవ స్యతి వరుణపాశాదేవైనే ముఞ్చతి ప్రణేనేక్తి మేద్ధ్యే ఏవైనే కరోతి సావిత్రియర్చా హుత్వా హవిర్ధానే ప్ర వర్తయతి సవితృప్రసూత ఏవైనే ప్ర వర్తయతి వరుణో వా ఏష దుర్వాగుభయతో బద్ధో యదక్ష-స్స యదు-థ్సర్జే-ద్యజమానస్య గృహా-నభ్యుథ్సర్జే-థ్సువాగ్దేవ దుర్యాగ్ం ఆ వదేత్యాహ గృహా వై దుర్యా-శ్శాన్త్యై ప- [దుర్యా-శ్శాన్త్యై పత్నీ, ఉపానక్తి] 45
-త్న్యుపానక్తి పత్నీ హి సర్వస్య మిత్ర-మ్మిత్రత్వాయ యద్వై పత్నీ యజ్ఞస్య కరోతి మిథున-న్తదథో పత్నియా ఏవైష యజ్ఞస్యా-న్వారభోం-ఽనవచ్ఛిత్త్యై వర్త్మనా వా అన్విత్య యజ్ఞగ్ం రక్షాగ్ంసి జిఘాగ్ంసన్తి వైష్ణవీభ్యామృగ్భ్యాం-వఁర్త్మనో ర్జుహోతి యజ్ఞో వై విష్ణుర్యజ్ఞాదేవ రక్షాగ్స్యప హన్తి యదద్ధ్వర్యు-రనగ్నా-వాహుతి-ఞ్జుహుయా-దన్ధో-ఽద్ధ్వర్యు-స్స్యా-ద్రక్షాగ్ంసి యజ్ఞగ్ం హన్యుర్- [యజ్ఞగ్ం హన్యుః, హిరణ్య-ముపాస్య] 46
-హిరణ్య-ముపాస్య జుహోత్యగ్నివత్యేవ జుహోతి నాన్ధో-ఽద్ధ్వర్యుర్భవతి న యజ్ఞగ్ం రక్షాగ్ంసి ఘ్నన్తి ప్రాచీ ప్రేతమద్ధ్వర-ఙ్కల్పయన్తీ ఇత్యాహ సువర్గమేవైనే లోక-ఙ్గమయత్యత్ర రమేథాం-వఁర్ష్మ-న్పృథివ్యా ఇత్యాహ వర్ష్మ హ్యేత-త్పృథివ్యా య-ద్దేవయజనగ్ం శిరో వా ఏత-ద్యజ్ఞస్య యద్ధవిర్ధాన-న్దివో వా విష్ణవుత వా పృథివ్యా [పృథివ్యాః, ఇత్యాశీర్పదయర్చా] 47
ఇత్యాశీర్పదయర్చా దక్షిణస్య హవిర్ధానస్య మేథీ-న్ని హన్తి శీర్షత ఏవ యజ్ఞస్య యజమాన ఆశిషో-ఽవ రున్ధే దణ్డో వా ఔపరస్తృతీయస్య హవిర్ధానస్య వషట్కారే-ణాక్ష-మచ్ఛిన-ద్యత్-తృతీయ-ఞ్ఛదిర్-హవిర్ధానయో-రుదాహ్రియతే తృతీయస్య హవిర్ధానస్యావరుద్ధ్యై శిరో వా ఏత-ద్యజ్ఞస్య యద్ధవిర్ధానం-విఁష్ణో రరాటమసి విష్ణోః పృష్ఠమసీత్యాహ తస్మాదేతావద్ధా శిరో విష్యూతం-విఁష్ణో-స్స్యూరసి విష్ణోద్ధ్రువమసీత్యాహ వైష్ణవగ్ం హి దేవతయా హవిర్ధానం-యఁ-మ్ప్రథమ-ఙ్గ్రన్థి-ఙ్గ్రథ్నీయాద్య-త్త-న్న విస్రగ్ం సయేదమేహేనాద్ధ్వర్యుః ప్రమీయేత తస్మా-థ్స విస్రస్యః ॥ 48 ॥

(పత్నీ -హన్యు-ర్వా పృథివ్యా-విష్యూతం-విఁష్ణోః-షడ్విగ్ంశతిశ్చ) (అ. 9)
దేవస్య త్వా సవితుః ప్రసవ ఇత్యభ్రిమా దత్తే ప్రసూత్యా అశ్వినో ర్బాహుభ్యామిత్యాహాశ్వినౌ హి దేవానామద్ధ్వర్యూ ఆస్తా-మ్పూష్ణో హస్తాభ్యామిత్యాహ యత్యై వజ్ర ఇవ వా ఏషా యదభ్రిరభ్రిరసి నారిరసీత్యాహ శాన్త్యై కాణ్డే కాణ్డే వై క్రియమాణే యజ్ఞగ్ం రక్షాగ్ంసి జిఘాగ్ంసన్తి పరిలిఖితగ్ం రక్షః పరిలిఖితా అరాతయ ఇత్యాహ రక్షసా-మపహత్యా [రక్షసా-మపహత్యై, ఇదమహగ్ం] 49
ఇదమహగ్ం రక్షసో గ్రీవా అపి కృన్తామి యో-ఽస్మా-న్ద్వేష్టి య-ఞ్చ వయ-న్ద్విష్మ ఇత్యాహ ద్వౌ వావ పురుషౌ య-ఞ్చైవ ద్వేష్టి యశ్చైన-న్ద్వేష్టి తయో-రేవా-ఽనన్తరాయ-ఙ్గ్రీవాః కృన్తతి దివే త్వా-ఽన్తరిక్షాయ త్వా పృథివ్యై త్వేత్యాహైభ్య ఏవైనాం-లోఁకేభ్యః ప్రోక్షతి పరస్తా-దర్వాచీ-మ్ప్రోక్షతి తస్మా- [తస్మాత్, పరస్తా-] 50
-త్పరస్తా-దర్వాచీ-మ్మనుష్యా ఊర్జముప జీవన్తి క్రూరమివ వా ఏత-త్కరోతి య-త్ఖనత్యపో-ఽవ నయతి శాన్త్యై యవమతీరవ నయత్యూర్గ్వై యవ ఊర్గుదుబంర ఊర్జైవోర్జగ్ం సమర్ధయతి యజమానేన సమ్మితౌదుబంరీ భవతి యావానేవ యజమానస్తావతీ-మేవాస్మి-న్నూర్జ-న్దధాతి పితృణాగ్ం సదనమసీతి బర్హిరవ స్తృణాతి పితృదేవత్యా(1)గ్గ్- [పితృదేవత్యామ్, హ్యేత-ద్యన్నిఖాతం-] 51
-హ్యేత-ద్యన్నిఖాతం-యఁ-ద్బర్హి-రనవస్తీర్య మినుయా-త్పితృదేవత్యా నిఖాతా స్యా-ద్బర్హి-రవస్తీర్య మినోత్యస్యా-మేవైనా-మ్మినోత్యథో స్వారుహ-మేవైనా-ఙ్కరోత్యు-ద్దివగ్గ్ స్తభానా-ఽఽన్తరిక్ష-మ్పృణేత్యాహైషాం-లోఁకానాం-విఁధృత్యై ద్యుతానస్త్వా మారుతో మినోత్విత్యాహ ద్యుతానో హ స్మ వై మారుతో దేవానా-మౌదుబంరీ-మ్మినోతి తేనైవై- [తేనైవ, ఏనా-మ్మినోతి బ్రహ్మవని-న్త్వా] 52
-నా-మ్మినోతి బ్రహ్మవని-న్త్వా క్షత్రవనిమిత్యాహ యథాయజురేవైత-ద్ఘృతేన ద్యావాపృథివీ ఆ పృణేథామిత్యౌదుబంర్యా-ఞ్జుహోతి ద్యావాపృథివీ ఏవ రసేనానక్త్యా-న్తమన్వ-వస్రావయత్యాన్తమేవ యజమాన-న్తేజసా-నక్త్యైన్ద్రమసీతి ఛదిరధి ని దధాత్యైన్ద్రగ్ం హి దేవతయా సదో విశ్వజనస్య ఛాయేత్యాహ విశ్వజనస్య హ్యేషా ఛాయా య-థ్సదో నవఛది [నవఛది, తేజస్కామస్య] 53
తేజస్కామస్య మినుయా-త్త్రివృతా స్తోమేన సమ్మిత-న్తేజస్త్రివృ-త్తేజస్వ్యేవ భవ-త్యేకాదశ-ఛదీన్ద్రియకామ-స్యైకాదశాక్షరా త్రిష్టుగిన్ద్రియ-న్త్రిష్టుగిన్ద్రియావ్యేవ భవతి పఞ్చదశఛది భ్రాతృవ్యవతః పఞ్చదశో వజ్రో భ్రాతృవ్యాభిభూత్యై సప్తదశఛది ప్రజాకామస్య సప్తదశః ప్రజాపతిః ప్రజాపతేరాప్త్యా ఏకవిగ్ంశతిఛది ప్రతిష్ఠాకామ-స్యైకవిగ్ంశ-స్స్తోమానా-మ్ప్రతిష్ఠా ప్రతిష్ఠిత్యా ఉదరం-వైఁ సద ఊర్గుదుబంరో మద్ధ్యత ఔదుబంరీ-మ్మినోతి మద్ధ్యత ఏవ ప్రజానామూర్జ-న్దధాతి తస్మా- [తస్మాత్, మద్ధ్యత ఊర్జా] 54
-న్మద్ధ్యత ఊర్జా భుఞ్జతే యజమానలోకే వై దక్షిణాని ఛదీగ్ంషి భ్రాతృవ్యలోక ఉత్తరాణి దక్షిణాన్యుత్తరాణి కరోతి యజమాన-మేవా-యజమానాదుత్తర-ఙ్కరోతి తస్మా-ద్యజమానో-ఽయజమానాదుత్తరో ఽన్తర్వర్తాన్ కరోతి వ్యావృత్త్యై తస్మాదరణ్య-మ్ప్రజా ఉప జీవన్తి పరి త్వా గిర్వణో గిర ఇత్యాహ యథాయజురేవైతదిన్ద్రస్య స్యూరసీన్ద్రస్య ధ్రువమసీత్యాహైన్ద్రగ్ం హి దేవతయా సదో య-మ్ప్రథమ-ఙ్గ్రన్థి-ఙ్గ్రథ్నీయాద్య-త్త-న్న విస్రగ్ం సయేదమేహేనాద్ధ్వర్యుః ప్రమీయేత తస్మా-థ్స విస్రస్యః ॥ 55 ॥

(అపహత్యై - తస్మాత్ - పితృదేవత్యం - తేనైవ - నవఛది - తస్మాథ్ - సదః - పఞ్చదశ చ) (అ. 10)
శిరో వా ఏత-ద్యజ్ఞస్య యద్ధవిర్ధాన-మ్ప్రాణా ఉపరవా హవిర్ధానే ఖాయన్తే తస్మా-చ్ఛీర్ష-న్ప్రాణా అధస్తా-త్ఖాయన్తే తస్మా-దధస్తా-చ్ఛీర్ష్ణః ప్రాణా రక్షోహణో వలగహనో వైష్ణవా-న్ఖనామీత్యాహ వైష్ణవా హి దేవతయోపరవా అసురా వై నిర్యన్తో దేవానా-మ్ప్రాణేషు వలగా-న్న్యఖన-న్తా-న్బాహుమాత్రే-ఽన్వవిన్ద-న్తస్మా-ద్బాహుమాత్రాః ఖాయన్త ఇదమహ-న్తం-వఁలగ-ముద్వపామి [ ] 56
య-న్నః సమానో యమసమానో నిచఖానేత్యాహ ద్వౌ వావ పురుషౌ యశ్చైవ సమానో యశ్చాసమానో యమేవాస్మై తౌ వలగ-న్నిఖనతస్త-మేవోద్వపతి సన్తృణత్తి తస్మా-థ్సన్తృణ్ణా అన్తరతః ప్రాణా న స-మ్భినత్తి తస్మా-దసభిన్న్నాః ప్రాణా అపో-ఽవ నయతి తస్మా-దార్ద్రా అన్తరతః ప్రాణా యవమతీ-రవ నయ- [-రవ నయతి, ఊర్గ్వై] 57
-త్యూర్గ్వై యవః ప్రాణా ఉపరవాః ప్రాణేష్వేవోర్జ-న్దధాతి బర్హిరవ స్తృణాతి తస్మాల్లోమశా అన్తరతః ప్రాణా ఆజ్యేన వ్యాఘారయతి తేజో వా ఆజ్య-మ్ప్రాణా ఉపరవాః ప్రాణేష్వేవ తేజో దధాతి హనూ వా ఏతే యజ్ఞస్య యదధిషవణే న స-న్తృణత్త్య సతృంణ్ణే హి హనూ అథో ఖలు దీర్ఘసోమే సతృన్ద్యే ధృత్యై శిరో వా ఏత-ద్యజ్ఞస్య యద్ధవిర్ధాన- [యద్ధవిర్ధానమ్, ప్రాణా ఉపరవా హనూ] 58
-మ్ప్రాణా ఉపరవా హనూ అధిషవణే జిహ్వా చర్మ గ్రావాణో దన్తా ముఖమాహవనీయో నాసికో-త్తరవేది-రుదరగ్ం సదో యదా ఖలు వై జిహ్వయా దథ్స్వధి ఖాదత్యథ ముఖ-ఙ్గచ్ఛతి యదా ముఖ-ఙ్గచ్ఛత్యథోదర-ఙ్గచ్ఛతి తస్మాద్ధవిర్ధానే చర్మన్నధి గ్రావభిరభిషుత్యా-ఽఽహవనీయే హుత్వా ప్రత్యఞ్చః పరేత్య సదసి భక్షయన్తి యో వై విరాజో యజ్ఞముఖే దోహం-వేఁద దుహ ఏవై నామియం-వైఁ విరా-ట్తస్యై త్వక్చర్మోధో-ఽధిషవణే స్తనా ఉపరవా గ్రావాణో వథ్సా ఋత్విజో దుహన్తి సోమః పయో య ఏవం-వేఁద దుహ ఏవైనామ్ ॥ 59 ॥

(వపామి-యవమతీరవ నయతి-హవిర్ధాన-మేవ-త్రయోవిగ్ంశతిశ్చ) (అ. 11)
(యదుభౌ - దేవాసురాః మిథ - స్తేషాగ్ం - సువర్గం - ఁయద్వా అనీశానః - పురోహవిషి - తేభ్యః - సోత్తరవేది - ర్బద్ధన్ - దేవస్యా-ఽభ్రిం-వఁజ్రః - శిరో వా - ఏకాదశ )
(యదుభా - విత్యాహ దేవానాం - ఁయజ్ఞో దేవేభ్యో - న రథాయ - యజమానాయ - పరస్తాదర్వాచీ - న్నవ పఞ్చాశత్)
(యదుభౌ, దుహ ఏవైనామ్)
॥ హరిః ఓమ్ ॥