o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | hariḥ om ||
gāvo vā eta-thsatra-mā̭satāśṛṅgā-ssatī-śśṛṅgā̭ṇi no jāyantā iti kāmḙna tāsā-ndaśamāsā niṣa̭ṇṇā āsannatha śṛṅgāṇyajāyanta tā uda̭tiṣṭhannarāthsmetyatha yāsā-nnājā̭yanta tā-ssaṃ̭va~thsara-māptvoda̭tiṣṭha -nnarāthsmeti yāsā-ñcājā̭yanta yāsā-ñca na tā ubhayīru-da̭tiṣṭha-nnarāthsmeti̭ gosatraṃ-vai~ [gosatraṃ-vai~, saṃva~thsaro ya] 1
saṃ̭va~thsaro ya evaṃ-vi~dvāgṃsaḥ̭ saṃva~thsara-mṷpayantyṛ̭ddhnuvantyeva tasmā-ttūparā vārṣi̭kau māsau partvā̭ carati satrābhi̭jitagghya̭syai tasmā-thsaṃva~thsarasado ya-tki-ñca̭ gṛhe kriyate tadāpta-mava̭ruddha-mabhiji̭ta-ṅkriyate samudraṃ-vā~ ete pra pla̭vante ye saṃ̭va~thsaramṷpayanti yo vai sa̭mudrasya̭ pāra-nna paśya̭ti na vai sa tata udḙti saṃva~thsaro [udḙti saṃva~thsaraḥ, vai sa̭mudra-] 2
vai sa̭mudra-stasyaita-tpāraṃ-ya~da̭tirātrau ya evaṃ-vi~dvāgṃsaḥ̭ saṃva~thsara-mṷpayantyanārtā evodṛca̭-ṅgacchantīyaṃ-vai~ pūrvo̭-'tirātro̭ 'sāvutta̭ro manaḥ pūrvo vāgutta̭raḥ prāṇaḥ pūrvo̭-'pāna utta̭raḥ prarodha̭na-mpūrva̭ udaya̭namutta̭ro jyoti̭ṣṭomo vaiśvānaro̭ 'tirātro bha̭vati jyoti̭reva purastāddadhate suvargasya̭ lokasyā-nṷkhyātyai caturvigṃśaḥ prā̭yaṇīyo̭ bhavati catṷrvigṃśati-rardhamāsā- [catṷrvigṃśati-rardhamāsāḥ, saṃva~thsaraḥ] 3
-ssaṃ̭va~thsaraḥ prayanta̭ eva saṃ̭va~thsare prati̭ tiṣṭhanti tasya trīṇi̭ ca śatāni̭ ṣaṣṭiśca̭ stotrīyāstāva̭tī-ssaṃva~thsarasya rātra̭ya ubhe eva saṃ̭va~thsarasya̭ rūpe āpnuvanti te saggsthi̭tyā ari̭ṣṭyā utta̭rairaho̭bhiścaranti ṣaḍahā bha̭vanti ṣa-ḍvā ṛtavaḥ̭ saṃva~thsara ṛtuṣveva saṃ̭va~thsare prati̭ tiṣṭhanti gauścā-''yṷśca maddhyata-sstomaṷ bhavata-ssaṃva~thsarasyaiva tanmi̭thuna-mma̭ddhyato [tanmi̭thuna-mma̭ddhyataḥ, dadhati prajana̭nāya] 4
da̭dhati prajana̭nāya jyoti̭rabhito̭ bhavati vimoca̭nameva tacchandāg̭syeva ta-dvimokaṃ̭-ya~ntyatho̭ ubhayatojyotiṣaiva ṣa̭ḍahena̭ suvargaṃ-lo~kaṃ-ya~̭nti brahmavādino̭ vadantyāsa̭te kena̭ yantīti̭ devayānḙna patheti̭ brūyācchandāgṃ̭si vai dḙvayānaḥ panthā̭ gāyatrī triṣṭub-jaga̭tījyotirvai gā̭yatrī gaustriṣṭugāyurjaga̭tī yadete stomā bhava̭nti devayānḙnaiva [ ] 5
ta-tpathā ya̭nti samānagṃ sāma̭ bhavati devaloko vai sāma̭ devalokādeva naya̭ntyanyāa̭nyā ṛco̭ bhavanti manuṣyaloko vā ṛco̭ manuṣyalokādevānyama̭nya-ndevalokama̭bhyāroha̭nto yantyabhivarto bra̭hmasāma-mbha̭vati suvargasya̭ lokasyābhivṛ̭tyā abhiji-dbha̭vati suvargasya̭ lokasyābhiji̭tyai viśvaji-dbha̭vati viśva̭sya jityai̭ māsimā̭si pṛṣṭhānyupa̭ yanti māsimāsyatigrāhyā̭ gṛhyante māsimāsyeva vīrya̭-ndadhati māsā-mprati̭ṣṭhityā upari̭ṣṭānmāsā-mpṛṣṭhānyupa̭ yanti tasmā̭dupari̭ṣṭādoṣa̭dhayaḥ phala̭-ṅgṛhṇanti || 6 ||
gāvo vā eta-thsatramā̭satāśṛṅgā-ssatī-śśṛṅgā̭ṇi siṣā̭santīstāsā-ndaśa māsā niṣa̭ṇṇā āsannatha śṛṅgāṇyajāyanta tā a̭bruvannarāthsmo-tti̭ṣṭhāmāva ta-ṅkāma̭maruthsmahi yena kāmḙna nyaṣa̭dāmeti tāsā̭mu tvā a̭bruvannardhāvā yāva̭tīrvā-''sā̭mahā evemaudvā̭daśau māsaṷ saṃva~thsaragṃ sampādyo-tti̭ṣṭhāmeti tāsā- [tāsām, dvādaśe māsi] 7
-ndvādaśe māsi śṛṅgā̭ṇi prāva̭rtanta śraddhayā vā-'śra̭ddhayā vā tā imā yāstṷ̄parā ubhayyo vāva tā ārdhnuvan. yāśca śṛṅgāṇyasa̭nvan. yāścorja̭mavārṷndhatardhnoti̭ daśasṷ māsūttiṣṭha̭nnṛddhnoti̭ dvādaśasu ya evaṃ-ve~da̭ padena khalu vā ete ya̭nti vindati khalu vai padena ya-ntadvā etadṛddhamaya̭na-ntasmā̭ deta-dgosani̭ || 8 ||
prathame māsi pṛṣṭhānyupa̭ yanti maddhyama upa̭ yantyuttama upa̭ yanti tadā̭huryāṃ-vai~ trirekasyāhna̭ upasīda̭nti dahraṃ-vai~ sā-'pa̭rābhyā-ndohābhyā-nduhe-'tha kuta-ssā dhokṣyate yā-ndvāda̭śa kṛtva̭ upasīdantīti̭ saṃva~thsaragṃ sampādyottame māsi sakṛ-tpṛṣṭhānyupḙyusta-dyaja̭mānā yajña-mpaśūnava̭ rundhate samudraṃ-vā~ [samudraṃ-vai~, etḙ-'navārama̭pāra-mpra] 9
etḙ-'navārama̭pāra-mpra pla̭vante ye saṃ̭va~thsaramṷpayanti ya-dbṛ̭ha-drathantare anvarjḙyuryathā maddhyḙ samudrasya̭ plavamanvarjḙyustādṛ-ktadanṷthsarga-mbṛha-drathantarābhyā̭mitvā pra̭tiṣṭhā-ṅga̭cchanti sarvebhyo vai kāmebhya-ssandhirdṷhe ta-dyaja̭mānā-ssarvān kāmānava̭ rundhate || 10 ||
samānya̭ ṛco̭ bhavanti manuṣyaloko vā ṛco̭ manuṣyalokādeva na ya̭ntyanyada̭nya-thsāma̭ bhavati devaloko vai sāma̭ devalokādevānyama̭nya-mmanuṣyaloka-mpra̭tyavaroha̭nto yanti jaga̭tīmagra upa̭ yanti jaga̭tīṃ-vai~ chandāgṃ̭si pratyava̭rohantyā-grayaṇa-ṅgrahā̭ bṛha-tpṛṣṭhāni̭ trayastrigṃśaggstomā-stasmā-jjyāyāgṃ̭sa-ṅkanī̭yā-npratyava̭rohati vaiśvakarmaṇo gṛ̭hyateviśvānyeva tena karmā̭ṇi yaja̭mānā ava̭ rundhata ādityo [ādityaḥ, gṛhyata iyaṃ-vā~] 11
gṛ̭hyata iyaṃ-vā~ adi̭tirasyāmeva prati̭ tiṣṭhantyanyo-'nyo gṛhyete mithunatvāya prajātyā avāntaraṃ-vai~ da̭śarātreṇa̭ prajāpa̭tiḥ prajā a̭sṛjata ya-dda̭śarātro bhava̭ti prajā eva ta-dyaja̭mānā-ssṛjanta etāgṃ ha vā ṷdaṅka-śśaulbāyana-ssatrasyardhi̭muvāca ya-dda̭śarātroya-dda̭śarātro bhava̭ti satrasyardhyā atho yadeva pūrveṣvaha̭ssu vilo̭ma kriyate tasyaivai ( )-ṣā śāntiḥ̭ || 12 ||
yadi somau sagṃsṷtau syātā-mmahati rātri̭yai prātaranuvāka-mupākṷryā-tpūrvo vāca-mpūrvo̭ devatāḥ pūrva-śchandāgṃ̭si vṛṅkte vṛṣa̭ṇvatī-mpratipada̭-ṅkuryā-tprātassavanādevaiṣāmindraṃ̭-vṛ~ṅkte 'tho khalvā̭hussavanamukhe-sa̭vanamukhe kāryeti̭ savanamukhā-thsa̭vanamukhā-devaiṣāmindraṃ̭-vṛ~ṅkte saṃve~śāyo̭paveśāya̭ gāyatriyāstriṣṭubho jaga̭tyā anuṣṭubhaḥ̭ paṅktyā abhibhūtyai svāhā chandāgṃ̭si vai saṃ̭ve~śa ṷpaveśa-śchando̭bhi-revaiṣā- [ṷpaveśa-śchando̭bhi-revaiṣām, chandāgṃ̭si] 13
-ñchandāgṃ̭si vṛṅkte sajanīyagṃ śasyaṃ̭-vi~havyagṃ̭ śasya̭magastya̭sya kayāśubhīyagṃ śasya̭metāvadvā a̭sti yāva̭deta-dyāva̭devāsti tadḙṣāṃ-vṛ~ṅkte yadi̭ prātassavane kalaśo dīryḙta vaiṣṇavīṣṷ śipiviṣṭava̭tīṣu stuvīran.yadvai yajñasyā̭-tiricya̭te viṣṇu-ntacchi̭piviṣṭamabhyati̭ ricyate tadviṣṇuḥ̭ śipiviṣṭo-'ti̭rikta evāti̭rikta-ndadhātyatho ati̭riktenaivā-ti̭riktamāptvā-'va̭ rundhate yadi̭ maddhyandi̭ne dīryḙta vaṣaṭkārani̭dhanagṃ sāma̭ kuryurvaṣaṭkāro vai yajñasya̭ pratiṣṭhā pra̭tiṣṭhāmevaina̭-dgamayanti yadi̭ tṛtīyasavana etadeva || 14 ||
ṣaḍahai-rmāsān-thsampādyāharu-thsṛ̭janti ṣaḍahairhi māsān-thsampaśya̭ntya-rdhamāsairmāsān-thsampādyāharu-thsṛ̭jantya-rdhamāsairhi māsān-thsampaśya̭ntyamāvāsya̭yā māsān-thsampādyāharu-thsṛ̭jantyamāvāsya̭yā hi māsān-thsampaśya̭nti paurṇamāsyā māsān-thsampādyāharu-thsṛ̭janti paurṇamāsyā hi māsān-thsampaśya̭nti yo vai pūrṇa ā̭siñcati parā sa si̭ñcati yaḥ pūrṇādudaca̭ti [ ] 15
prāṇama̭sminthsa da̭dhāti ya-tpaurṇamāsyā māsān-thsampādyāha̭ru-thsṛjanti̭ saṃva~thsarāyaiva ta-tprāṇa-nda̭dhati tadanṷ satriṇaḥ prāṇa̭nti yadaharno-thsṛjeyuryathā dṛtirupa̭naddho vipata̭tyevagṃ saṃ̭va~thsaro vi pa̭tedārti-mārcchḙyurya-tpaurṇamāsyā māsān-thsampādyāha̭ru-thsṛjanti̭ saṃva~thsarāyaiva tadṷdāna-nda̭dhati tadanṷ satriṇa u- [satriṇa ut, ananti nā-''rti-mārccha̭nti] 16
-da̭nanti nā-''rti-mārccha̭nti pūrṇamā̭se vai devānāgṃ̭ suto ya-tpaurṇamāsyā māsān-thsampādyāha̭ru-thsṛjanti̭ devānā̭meva ta-dyajñena̭ yajña-mpratyava̭rohanti vi vā eta-dyajña-ñchi̭ndanti ya-thṣa̭ḍahasa̭tantagṃ santamathāha̭ru-thsṛjanti̭ prājāpatya-mpaśumā la̭bhante prajāpa̭ti-ssarvā̭ devatā̭ devatā̭bhireva yajñagṃ sa-nta̭nvanti yanti vā ete sava̭nādye-'ha̭- [sava̭nādye-'haḥ̭, u-thsṛjanti̭] 17
-ru-thsṛjanti̭ turīya-ṅkhalu vā eta-thsava̭naṃ-ya~-thsānāṃyyaṃ-ya~-thsānāṃyya-mbhava̭ti tenaiva sava̭nānna ya̭nti samupahūya̭ bhakṣayantyetath- so̭mapīthā hyḙtarhi̭ yathāyatanaṃ-vā~ eteṣāgṃ̭ savanabhājo̭ devatā̭ gacchanti ye-'ha̭ru-thsṛjantya̭nusavana-mpṷroḍāśā-nnirva̭panti yathāyatanādeva sa̭vanabhājo̭ devatā ava̭ rundhate 'ṣṭāka̭pālā-nprātassavana ekā̭daśakapālā-nmāddhya̭ndine sava̭ne dvāda̭śakapālāg-stṛtīyasavane chandāg̭syevā-''ptvā -'va̭ rundhate vaiśvadeva-ñcaru-ntṛ̭tīyasavane nirva̭panti vaiśvadevaṃ-vai~ tṛ̭tīyasavana-ntenaiva tṛ̭tīyasavanānna ya̭nti || 18 ||
uthsṛjyāṃ(3)nothsṛjyā(3)miti̭ mīmāgṃsante brahmavādina-stadvā̭huru-thsṛjya̭mevetya̭-māvāsyā̭yā-ñca paurṇamāsyā-ñco-thsṛjyamityā̭hurete hi yajñaṃ-va~ha̭ta iti te tvāva nothsṛjye ityā̭hurye a̭vāntaraṃ-ya~jña-mbhejāte iti yā pra̭thamā vya̭ṣṭakā tasyā̭mu-thsṛjyamityā̭hureṣa vai māso vi̭śara iti nā-''di̭ṣṭa- [nā-''di̭ṣṭam, uthsṛ̭jeyu-] 19
-muthsṛ̭jeyu-ryadādi̭ṣṭa-muthsṛjeyṷryādṛśe punaḥ̭ paryāplāve maddhyḙ ṣaḍahasya̭ sampadyḙta ṣaḍahairmāsān-thsampādya ya-thsa̭ptama- mahastasminnu-thsṛ̭jeyu-stadagnaye vasṷmate puroḍāśa̭maṣṭāka̭pāla-nnirva̭peyuraindra-ndadhīndrā̭ya marutva̭te puroḍāśamekā̭daśakapālaṃ-vai~śvadeva-ndvāda̭śakapālamagnervai vasṷmataḥ prātassavanaṃ-ya~dagnaye vasṷmate puroḍāśa̭maṣṭāka̭pāla-nnirvapa̭nti devatā̭meva ta-dbhāginī-ṅkurvanti [-ṅkurvanti̭, sava̭na] 20
sava̭na-maṣṭābhirupa̭ yanti yadaindra-ndadhi bhavatīndra̭meva ta-dbhā̭gadheyānna cyā̭vayantīndra̭sya vai marutva̭to māddhya̭ndinagṃ sava̭naṃ-ya~dindrā̭ya marutva̭te puroḍāśamekā̭daśakapāla-nnirvapa̭nti devatā̭meva ta-dbhāginī-ṅkurvanti sava̭namekādaśabhirupa̭ yanti viśvḙṣāṃ-vai~ devānā̭mṛbhumatā-ntṛtīyasavanaṃya~-dvaiśvadeva-ndvāda̭śakapāla-nnirvapa̭nti devatā̭ eva ta-dbhāginīḥ kurvanti sava̭na-ndvādaśabhi- [sava̭na-ndvādaśabhiḥ̭, upa̭ yanti] 21
-rupa̭ yanti prājāpatya-mpaśumā la̭bhante yajño vai prajāpa̭ti-ryajñasyā-na̭nusargāyābhivarta ita-ṣṣaṇmāso bra̭hmasāma-mbha̭vati brahma vā a̭bhivarto brahma̭ṇaiva ta-thsṷvargaṃ-lo~ka-ma̭bhivartaya̭nto yanti pratikūlami̭va hīta-ssṷvargo loka indra kratṷ-nna ā bha̭ra pitā putrebhyo yathā | śikṣā̭ no asmi-npṷruhūta yāma̭ni jīvā jyoti̭-raśīmahītya-muta̭ āyatāgṃ ṣaṇmāso bra̭hmasāma-mbha̭vatyayaṃ-vai~ loko jyotiḥ̭ prajā jyoti̭rimameva talloka-mpaśya̭nto-'bhivada̭nta ā ya̭nti || 22 ||
(nā-''di̭ṣṭaṃ - kurvanti̭ - dvādaśabhi - riti̭- vigṃśatiśca̭) (a. 7)
devānāṃ-vā~ anta̭-ñjagmuṣā̭mindriyaṃ-vī~rya̭-mapākrāma-tta-tkrośenāvā̭rundhata ta-tkrośasya̭ krośatvaṃ-ya~-tkrośena cātvā̭lasyānte stuvanti̭ yajñasyaivānta̭-ṅgatvendriyaṃ-vī~rya̭mava̭ rundhate satrasyardhyā̭ ''havanīyasyānte stuvantyagni-mevopa̭-draṣṭāra̭-ṅkṛtvardhimupa̭ yanti prajāpa̭terhṛda̭yena havirdhāne-'nta-sstṷvanti premāṇa̭mevāsya̭ gacchanti ślokena̭ purastā-thsada̭sa- [purastā-thsada̭saḥ, stuvantyanṷślokena] 23
-sstuvantyanṷślokena paścā-dyajñasyaivānta̭-ṅgatvā ślo̭kabhājo̭ bhavanti navabhi̭-raddhvaryuru-dgā̭yati nava vai purṷṣe prāṇāḥ prāṇāneva yaja̭māneṣu dadhāti sarvā̭ aindriyo̭ bhavanti prāṇeṣvevendriya-nda̭dha-tyapra̭tihṛtābhiru-dgā̭yati tasmā-tpurṷṣa-ssarvāṇyanyāni̭ śīrṣṇo-'ṅgā̭ni pratya̭cati śira̭ eva na pa̭ñcadaśagṃra̭thantara-mbha̭vatīndriyamevāva̭ rundhate saptadaśa- [saptadaśam, bṛha-dannādyasyā] 24
-mbṛha-dannādyasyā-'va̭ruddhyā atho praiva tena̭ jāyanta ekavigṃśa-mbhadra-ndvipadā̭su prati̭ṣṭhityai patna̭ya upa̭ gāyanti mithunatvāya prajātyai prajā̭patiḥ prajā a̭sṛjata so̭-'kāmayatā-''sāmahagṃ rājya-mparī̭yāmiti tāsāgṃ̭ rājanenaiva rājya-mparyai-tta-drā̭janasya̭ rājanatvaṃ-ya~-drā̭jana-mbhava̭ti prajānā̭meva ta-dyaja̭mānā rājya-mpari̭ yanti pañcavigṃśa-mbha̭vati prajāpa̭te- [prajāpa̭teḥ, āptyai̭ pañcabhi-stiṣṭha̭nta-sstuvanti] 25
-rāptyai̭ pañcabhi-stiṣṭha̭nta-sstuvanti devalokamevābhi ja̭yanti pañcabhirāsī̭nā manuṣyalokamevābhi ja̭yanti daśa sampa̭dyante daśākṣarā virāḍannaṃ̭-vi~rā-ḍvirājaivā-nnādyamava̭ rundhate pañcadhā vi̭niṣadya̭ stuvanti pañca diśo̭ dikṣvḙva prati̭tiṣṭhantyekai̭kayā-'stṷtayā samāya̭nti digbhya evānnādyagṃ sa-mbha̭ranti tābhi̭-rudgāto-dgā̭yati digbhya evā-'nnādyagṃ̭ [evā-'nnādyam, sambhṛtya teja̭] 26
sambhṛtya teja̭ ātma-nda̭dhate tasmādekaḥ̭ prāṇa-ssarvāṇyaṅgānyavatyatho yathā̭ suparṇa ṷtpatiṣyañchira̭ uttama-ṅkṷruta evameva ta-dyaja̭mānāḥ prajānā̭muttamā bha̭vantyāsandī-mṷdgātā ''ro̭hati sāmrājyameva ga̭cchanti pleṅkhagṃ hotā nāka̭syaiva pṛṣṭhagṃ ro̭hanti kūrcāva̭ddhvaryu-rbraddhnasyaiva viṣṭapa̭-ṅgacchantyetāva̭nto vai dḙvalokāsteṣveva ya̭thāpūrva-mprati̭ tiṣṭhantyatho̭ ākrama̭ṇameva ta-thsetuṃ-ya~ja̭mānāḥ kurvate suvargasya̭ lokasya sama̭ṣṭyai || 27 ||
(sada̭saḥ-saptadaśaṃ-prajāpa̭te-rgāyati digbhya evānnādyaṃ-pratye-kā̭daśa ca) (a. 8)
arkyḙṇa vai sa̭hasraśaḥ prajāpa̭tiḥ prajā a̭sṛjata tābhya ilādennerāṃ-lū~tāmavā̭rundha yadarkya̭-mbhava̭ti prajā eva ta-dyaja̭mānā-ssṛjanta ilāda-mbhavati prajābhya̭ eva sṛṣṭābhya irāṃ-lū~tāmava̭ rundhate tasmādyāgṃ samāgṃ̭ satragṃ samṛ̭ddha-ṅkṣodhṷkāstāgṃ samā-mprajā iṣagg hyā̭sāmūrja̭mādada̭te yāgṃ samāṃ-vyṛ~̭ddha-makṣo̭dhukāstāgṃ samā-mprajā [samā-mprajāḥ, na hyā̭sāmiṣa] 28
na hyā̭sāmiṣa-mūrja̭-mādada̭ta utkroda-ṅkṷrvate yathā̭ bandhā-nmṷmucānā ṷtkroda-ṅkurvata̭ evameva ta-dyaja̭mānā devabandhā-nmṷmucānā ṷtkroda-ṅkṷrvata iṣamūrja̭mātma-ndadhā̭nā vāṇa-śśatata̭nturbhavati śatāyuḥ purṷṣa-śśatendri̭ya āyṷṣyevendriye prati̭ tiṣṭhantyāji-ndhā̭vantyana̭bhijitasyā-bhiji̭tyai dundubhīn-thsamāghna̭nti paramā vā eṣā vāgyā dṷndubhau pa̭ramāmeva [ ] 29
vācamava̭ rundhate bhūmidundubhimā ghna̭nti yaivemāṃ-vā~-kpravi̭ṣṭā tāmevāva̭ rundhate 'tho̭ imāmeva ja̭yanti sarvā vāco̭ vadanti sarvā̭sāṃ-vā~cāmava̭ruddhyā ārdrecarman vyāya̭cchete indriyasyā va̭ruddhyā ā-'nyaḥ krośa̭ti prānya-śśagṃ̭sati ya ākrośa̭ti punātyevainānthsa yaḥ praśagṃsa̭ti pūteṣvevā-'nnādya̭-ndadhātyṛṣi̭kṛta-ñca [-ndadhātyṛṣi̭kṛta-ñca, vā ete] 30
vā ete devakṛ̭ta-ñca pūrvairmāsairava̭ rundhate ya-dbhṷ̄tecchadāgṃ sāmā̭ni bhava̭ntyubhayasyāva̭ruddhyai yanti vā ete mi̭thunādye saṃ̭va~thsara-mṷpayantya̭ntarvedi mi̭thunau sa-mbha̭vatastenaiva mi̭thunānna ya̭nti || 31 ||
(vyṛ̭ddhamakṣo̭dhukāstāgṃ samā-mprajāḥ - pa̭ramāmeva - ca̭ - trigṃśacca̭) (a. 9)
carmāva̭ bhindanti pāpmāna̭mevaiṣāmava̭ bhindanti mā-'pa̭ rāthsīrmā-'ti̭ vyāthsīrityā̭ha sampratyḙvaiṣā-mpāpmānamava̭ bhindantyudakumbhāna̭dhinidhāya̭ dāsyo̭ mārjālīya-mpari̭ nṛtyanti pado ni̭ghnatīridamma̭dhu-ṅgāya̭ntyo madhu vai devānā-mparama-mannādya̭-mparamamevā-nnādyamava̭ rundhate pado ni ghna̭nti mahīyāmevaiṣṷ dadhati || 32 ||
(carmai - kānnapa̭ñcāśat) (a. 10)
pṛthivyai svāhā 'ntari̭kṣāya svāhā̭ dive svāhā̭ samploṣyate svāhā̭ saplaṃva~̭mānāya svāhā samplṷtāya svāhā̭ meghāyiṣyate svāhā̭ meghāyate svāhā̭ meghitāya svāhā̭ meghāya svāhā̭ nīhārāya svāhā̭ nihākā̭yai svāhā prāsacāya svāhā pracalākā̭yai svāhā̭ vidyotiṣyate svāhā̭ vidyota̭mānāya svāhā̭ saṃvi~dyota̭mānāya svāhā stanayiṣyate svāhā stanaya̭te svāho -gragg stanaya̭te svāhā̭ varṣiṣyate svāhā varṣa̭te svāhā̭ 'bhivarṣa̭te svāhā̭ parivarṣa̭te svāhā̭ saṃva~rṣa̭te [saṃva~rṣa̭te, svāhā̭ 'nuvarṣa̭te svāhā̭] 33
svāhā̭ 'nuvarṣa̭te svāhā̭ śīkāyiṣyate svāhā̭ śīkāyate svāhā̭ śīkitāya svāhāproṣiṣyate svāhā pruṣṇate svāhā̭ paripruṣṇate svāho-dgrahīṣyate svāho dgṛhṇate svāho-dgṛ̭hītāya svāhā̭ viploṣyate svāhā̭ viplava̭mānāya svāhā viplṷtāya svāhā̭ ''taphsyate svāhā ''tapa̭te svāho-gramātapa̭te svāha -rgbhya-ssvāhā yajṷrbhya-ssvāhā sāma̭bhya-ssvāhā 'ṅgi̭robhya-ssvāhā vedebhya-ssvāhā gāthābhya-ssvāhā̭ nārāśagṃsībhya-ssvāhā raibhībhya-ssvāhā sarva̭smai svāhā || 34 ||
(saṃva~rṣa̭te - raibhībhya-ssvāhā - dve ca̭) (a. 11)
datvate svāhā̭ 'dantakā̭ya svāhā prāṇine svāhā 'prāṇāya svāhā mukha̭vate svāhā̭-'mukhāya svāhā nāsi̭kavate svāhā̭ 'nāsikāya svāhā 'kṣaṇvate svāhā̭-'nakṣikā̭ya svāhā̭ karṇine svāhā̭ 'karṇakā̭ya svāhā̭ śīrṣaṇvate svāhā̭-'śīrṣakā̭ya svāhā̭ padvate svāhā̭ 'pādakā̭ya svāhā prāṇate svāhā 'prā̭ṇate svāhā vada̭te svāhā 'va̭date svāhā paśya̭te svāhā 'pa̭śyate svāhā̭ śṛṇvate svāhā 'śṛ̭ṇvate svāhā̭ manasvine svāhā̭- [manasvine svāhā, amanase svāhā̭] 35
-'manase svāhā̭ retasvine svāhā̭ 'retaskā̭ya svāhā prajābhya-ssvāhā prajana̭nāya svāhā loma̭vate svāhā̭ 'lomakā̭ya svāhā tvace svāhā 'tvakkā̭ya svāhā carma̭ṇvate svāhā̭ 'carmakā̭ya svāhā lohi̭tavate svāhā̭-'lohitāya svāhā̭ māgṃsanvate svāhā̭ 'māgṃsakā̭ya svāhā snāva̭bhya-ssvāhā 'snāvakā̭ya svāhā sthanvate svāhā̭-'nasthikā̭ya svāhā̭ majjanvate svāhā̭ 'majjakā̭ya svāhā 'ṅgine svāhā̭-'naṅgāya svāhā ''tmane svāhā 'nātmane svāhā sarva̭smai svāhā || 36 ||
(manasvine svāhā - 'nātmane svāhā - dve ca̭) (a. 12)
kastvā̭ yunakti sa tvā̭ yunaktu viṣṇṷstvā yunaktvasya yajñasyardhyai mahyagṃ sanna̭tyā amuṣmai kāmāyā-''yṷṣe tvā prāṇāya̭ tvā 'pānāya̭ tvā vyānāya̭ tvā vyṷṣṭyai tvā rayyai tvā rādha̭se tvā ghoṣā̭ya tvā poṣā̭ya tvā ''rādghoṣāya̭ tvā pracyṷtyai tvā || 37 ||
(kastvā - 'ṣṭātrigṃ̭śat) (a. 13)
agnayḙ gāyatrāya̭ trivṛte rātha̭ntarāya vāsantāyā-ṣṭāka̭pāla indrā̭ya traiṣṭṷbhāya pañcadaśāya bārha̭tāya graiṣmāyaikā̭daśakapālo viśvebhyo devebhyo jāga̭tebhya-ssaptadaśebhyo̭ vairūpebhyo vārṣi̭kebhyo dvāda̭śakapālo mitrāvarṷṇābhyā-mānṷṣṭubhābhyā-mekavigṃśābhyāṃ-vai~rājābhyāgṃ̭ śāradābhyā-mpayasyā̭ bṛhaspata̭ye pāṅktā̭ya triṇavāya̭ śākvarāya haima̭ntikāya caru-ssa̭vitra ā̭ticchandasāya̭ trayastrigṃśāya̭ raivatāya̭ śaiśirāya dvāda̭śakapālo 'di̭tyai viṣṇṷpatnyai caruragnayḙ vaiśvānarāya dvāda̭śakapālo 'nṷmatyai caruḥ kāya eka̭kapālaḥ || 38 ||
(agnaye-'di̭tyā anṷmatyai - saptaca̭tvārigṃśat) (a. 14)
yo vā agnāvagniḥ pra̭hriyate yaśca somo rājā tayo̭reṣa ā̭tithyaṃ-ya~da̭gnīṣomīyo-'thaiṣa rudro yaścīyate ya-thsañci̭te-'gnāvetāni̭ havīgṃṣi na nirvapḙdeṣa eva rudro-'śānta upotthāya̭ prajā-mpaśūn yaja̭mānasyābhi ma̭nyeta ya-thsañci̭te-'gnāvetāni̭ havīgṃṣi̭ nirvapa̭ti bhāgadheyḙnaivainagṃ̭ śamayati nāsya̭ rudro-'śānta [rudro-'śāntaḥ, upotthāya̭] 39
upotthāya̭ prajā-mpaśūnabhi ma̭nyate daśa̭ havīgṃṣi̭ bhavanti nava vai purṷṣe prāṇā nābhi̭rdaśamī prāṇāneva yaja̭māne dadhātyatho daśākṣarā virāḍannaṃ̭-vi~rā-ḍvirājyevānnādye prati̭ tiṣṭhatyṛtubhirvā eṣa chando̭bhi-sstomaiḥ pṛṣṭhaiścḙtavya̭ ityā̭huryadetāni̭ havīgṃṣi̭ nirvapa̭tyṛtubhi̭revaina-ñchando̭bhi-sstomaiḥ pṛṣṭhaiści̭nute diśaḥ̭ suṣuvāṇenā̭ - [ ] 40
-bhijityā ityā̭huryadetāni̭ havīgṃṣi̭ nirvapa̭ti diśāmabhiji̭tyā etayā vā indra̭-ndevā a̭yājaya-ntasmā̭dindrasava etayā manṷ-mmanuṣyāstasmā-nmanusavo yathendro̭ devānāṃ-ya~thā manṷrmanuṣyā̭ṇāmeva-mbha̭vati ya evaṃ-vi~dvānetayeṣṭyā yaja̭te digva̭tīḥ puro-'nuvākyā̭ bhavanti sarvā̭sā-ndiśāmabhiji̭tyai || 41 ||
(aśāntaḥ - suṣuvāṇenai - ka̭catvārigṃśacca) (a. 15)
yaḥ prā̭ṇato ni̭miṣato ma̭hitvaika idrājā jaga̭to babhūva̭ | ya īśḙ asya dvipadaścatṷṣpadaḥ kasmai̭ devāya̭ haviṣā̭ vidhema || upayāmagṛ̭hīto-'si prajāpa̭taye tvā juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmi tasya̭ te dyaurma̭himā nakṣa̭trāṇi rūpamā̭dityaste tejastasmai tvā mahimne prajāpa̭taye svāhā || 42 ||
(yaḥ prā̭ṇato dyaurā̭dityo - 'ṣṭātrigṃ̭śat ) (a. 16)
ya ātmadā ba̭ladā yasya viśva̭ upāsa̭te praśiṣaṃ-ya~sya̭ devāḥ | yasya̭ chāyā-'mṛtaṃ-ya~sya̭ mṛtyuḥ kasmai̭ devāya̭ haviṣā̭ vidhema || upayāmagṛ̭hīto-'si prajāpa̭taye tvā juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmi tasya̭ te pṛthivī ma̭himauṣa̭dhayo vanaspata̭yo rūpamagniste tejastasmai tvā mahimne prajāpa̭taye svāhā || 43 ||
(ya ātmadāḥ pṛ̭thivya̭gni-rekānnaca̭tvārigṃśat) (a. 17)
ā brahma̭-nbrāhmaṇo bra̭hmavarcasī jā̭yatāmā 'smi-nrāṣṭre rā̭janya̭ iṣavyaḥ̭ śūro̭ mahāratho jā̭yatā-ndogdhrī̭dhenurvoḍhā̭ 'naḍvānāśu-ssaptiḥ pura̭ndhiryoṣā̭ jiṣṇū ra̭theṣṭhā-ssabheyo yuvā ''sya yaja̭mānasya vīro jā̭yatā-nnikāmeni̭kāme naḥ parjanyo̭ varṣatu phalinyo̭ na oṣa̭dhayaḥ pacyantāṃ-yo~gakṣemonaḥ̭ kalpatām || 44 ||
(ā brahma - nneka̭catvārigṃśat )(ā18)
ā-'krāṋ vājī pṛ̭thivīmagniṃ-yu~ja̭makṛta vājyarvā ''krāṋ vājya̭ntari̭kṣaṃ-vā~yuṃ-yu~ja̭makṛta vājyarvā dyāṃ-vā~jyā-'kragg̭sta sūryaṃ-yu~ja̭makṛta vājyarvā 'gnistḙ vājin yuṅṅanu tvā '' ra̭bhe svasti mā sa-mpā̭raya vāyustḙ vājin yuṅṅanu tvā '' ra̭bhe svasti mā sa- [svasti mā sam, pārayā ''dityastḙ] 45
-mpā̭rayā ''dityastḙ vājin yuṅṅanu tvā '' ra̭bhe svasti mā sa-mpā̭raya prāṇadhṛga̭si prāṇa-mmḙ dṛgṃha vyānadhṛga̭si vyāna-mmḙ dṛgṃhā 'pānadhṛga̭syapāna-mma̭ dṛgṃha cakṣṷrasi cakṣurmayi̭ dhehi śrotra̭masi śrotra-mmayi̭ dhehyāyṷrasyāyurmayi̭ dhehi || 46 ||
(vāyustḙ vājin yuṅṅanu tvā '' ra̭bhe svasti mā saṃ - trica̭tvārigṃśacca) (a. 19)
jajñi bījaṃ-va~rṣṭā̭ parjanyaḥ paktā̭ sasyagṃ sṷpippalā oṣa̭dhaya-ssvadhicaraṇeyagṃ sṷ̄pasadano-'gni-ssva̭ddhyakṣamantari̭kṣagṃsupāvaḥ pava̭māna-ssūpasthānā dyau-śśivamasau tapa̭n yathāpūrvama̭horātre pa̭ñcadaśino 'rdhamāsā-strigṃśino māsāḥ kḷptā ṛtavaḥ̭ śānta-ssaṃ̭va~thsaraḥ || 47 ||
(jajñi bīja - meka̭trigṃśat) (a. 20)
āgneyo-'ṣṭāka̭pāla-ssaumyaścaru-ssā̭vitro-'ṣṭāka̭pālaḥ pauṣṇaścarū raudraścaruragnayḙ vaiśvānarāya dvāda̭śakapālo mṛgākhare yadi nā-''gacchḙ-dagnaye-'gṃ̭homuce-'ṣṭāka̭pāla-ssaurya-mpayo̭ vāyavya̭ ājya̭bhāgaḥ || 48 ||
(āgneya - ścatṷrvigṃśatiḥ) (a. 21)
agnaye-'gṃ̭homuce-'ṣṭāka̭pāla indrā̭yā-'gṃhomuca ekā̭daśakapālo mitrāvarṷṇābhyā-māgomugbhyā-mpayasyā̭ vāyosāvitra ā̭gomugbhyā-ñcaruraśvibhyā̭-māgomugbhyā-ndhānā marudbhya̭ enomugbhyaḥ̭ saptaka̭pālo viśvebhyo devebhya̭ enomugbhyo dvāda̭śakapālo 'nṷmatyai caruragnayḙ vaiśvānarāya dvāda̭śakapālo dyāvā̭pṛthivībhyā̭-magṃhomugbhyā-ndvikapālaḥ || 49 ||
(agnaye-'gṃ̭homuce - trigṃśat) (a. 22)
agnaye sama̭nama-tpṛthivyai sama̭namadyathā-'gniḥ pṛ̭thivyā samana̭madeva-mmahya̭-mbhadrā-ssanna̭taya-ssa-nna̭mantu vāyave sama̭namadantari̭kṣāya sama̭namadyathā̭ vāyurantari̭kṣeṇa sūryā̭ya sama̭namaddive sama̭namadyathā sūryo̭ divā candrama̭se sama̭namannakṣa̭trebhya-ssama̭namadyathā̭ candramā nakṣa̭trairvarṷṇāya sama̭namadadbhya-ssama̭nama-dyathā [-ssama̭nama-dyathā, varṷṇo-'dbhi-ssāmne] 50
varṷṇo-'dbhi-ssāmne sama̭namadṛce sama̭namadyathā sāmarcā brahma̭ṇe sama̭nama-tkṣatrāya sama̭namadyathā brahma̭ kṣatreṇa rājñe sama̭nama-dviśe sama̭namadyathā rājā̭ viśā rathā̭ya-ssama̭namadaśvebhya-ssama̭namadyathā ratho-'śvaiḥ prajāpa̭taye sama̭nama-dbhūtebhya-ssama̭namadyathā prajāpa̭tirbhūtai-ssamana̭madeva-mmahya̭-mbhadrā-ssanna̭taya-ssa-nna̭mantu || 51 ||
(adbhya-ssama̭namadyathā-mahyaṃ̭-catvāri̭ ca) (a. 23)
ye te panthā̭na-ssavitaḥ pūrvyāso̭-'reṇavo vita̭tā antari̭kṣe | tebhi̭rno adya pathibhiḥ̭ sugebhī rakṣā̭ ca no adhi̭ ca deva brūhi || namo-'gnayḙ pṛthivikṣitḙ lokaspṛtḙ lokamasmai yaja̭mānāya dehi namo̭ vāyave-'ntarikṣakṣitḙ lokaspṛtḙ lokamasmai yaja̭mānāya dehi nama-ssūryā̭ya divikṣitḙ lokaspṛtḙ lokamasmai yaja̭mānāya dehi || 52 ||
(ye te - catṷścatvārigṃśat) (a. 24)
yo vā aśva̭sya meddhya̭sya śiro veda̭ śīrṣaṇvā-nmeddhyo̭ bhavatyuṣā vā aśva̭sya meddhya̭sya śira-ssūryaścakṣurvātaḥ̭ prāṇaścandramā-śśrotra-ndiśaḥ pādā̭ avāntaradiśāḥ parśa̭vo-'horātre ni̭meṣo-'rdhamāsāḥ parvā̭ṇi māsā-ssadhānnānyṛtavo-'ṅgā̭ni saṃva~thsara ātmā raśmayaḥ keśā nakṣa̭trāṇi rūpa-ntāra̭kā asthāni nabho̭ māgṃsānyoṣa̭dhayo lomā̭ni vanaspata̭yo vālā̭ agnirmukhaṃ̭-vai~śvānaro vyāttagṃ̭ [vyāttam, samudra udara̭mantari̭kṣa-] 53
samudra udara̭mantari̭kṣa-mpāyu-rdyāvā̭pṛthivī āṇḍau grāvā śepa-ssomo reto yajja̭ñjabhyate tadvi dyo̭tate yadvi̭dhūnute ta-thsta̭nayati yanmeha̭ti tadva̭rṣati vāgevāsya vāgaharvā aśva̭sya jāya̭mānasya mahimā purastājjāyate rātri̭rena-mmahimā paścādanṷ jāyata etau vai ma̭himānā-vaśva̭mabhita-ssa-mba̭bhūvaturhayo̭ devāna̭vaha darvā-'sṷrān vājī ga̭ndharvā-naśvo̭ manuṣyān-thsamudro vā aśva̭sya yoniḥ̭ samudro bandhuḥ̭ || 54 ||
(vyātta̭ - mavaha-d- dvāda̭śa ca ) (a. 25)
(gāvo - gāva-ssiṣā̭santīḥ- prathame māsi - sa̭mānyo̭ - yadi somaṷ- ṣaḍahai - ru-thsṛjyā(3)n - devānā̭ - markyḙṇa - carmā-'va̭ - pṛthivyai - datvate - kastvā - 'gnaye - yo vai - yaḥ prā̭ṇato - ya ātmadā - ā brahma - nnā-'krān - jajñi bīja̭ - māgneyo-'ṣṭāka̭pālo - 'gnaye-'gṃ̭homuce-'ṣṭāka̭pālo - 'gnayesama̭nama--dye te panthā̭no - yo vā aśva̭syameddhya̭sya śiraḥ - pañca̭vigṃśatiḥ)
(gāvaḥ̭ - samānyaḥ̭ - sava̭namaṣṭābhi - rvā ete devakṛ̭tañcā - 'bhijityā ityā̭hu -rvarṷṇo-'dbhi-ssāmne - catṷṣ pañcāsat)
(gāvo, yoni̭ ssamudro bandhuḥ̭)
(prajanana̭gṃ - sādyāḥ - prajavaṃ - bṛhaspati - rgāvaḥ - pañca̭) (7)
(iṣe, vā̭yavya̭, mprajāpa̭ti, ryuñjānā, ssā̭vitrāṇi̭, prācīna̭vagṃśa, mprajana̭nagṃ, sapta) (7)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyāṃ saptamakāṇḍe pañcamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
