7.5 - ഗാവോ വാ ഏതഥ്സത്രമാസത - കൃഷ്ണ യജുര്വേദ തൈത്തിരീയ സംഹിതാ പാഠഃ

കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ സംഹിതായാം സപ്തമകാണ്ഡേ പഞ്ചമഃ പ്രശ്നഃ - സത്രവിശേഷാഭിധാനം
ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,
ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹരിഃ ഓമ് ॥
ഗാവോ വാ ഏത-ഥ്സത്ര-മാസതാശൃങ്ഗാ-സ്സതീ-ശ്ശൃങ്ഗാണി നോ ജായന്താ ഇതി കാമേന താസാ-ന്ദശമാസാ നിഷണ്ണാ ആസന്നഥ ശൃങ്ഗാണ്യജായന്ത താ ഉദതിഷ്ഠന്നരാഥ്സ്മേത്യഥ യാസാ-ന്നാജായന്ത താ-സ്സംവഁഥ്സര-മാപ്ത്വോദതിഷ്ഠ -ന്നരാഥ്സ്മേതി യാസാ-ഞ്ചാജായന്ത യാസാ-ഞ്ച ന താ ഉഭയീരു-ദതിഷ്ഠ-ന്നരാഥ്സ്മേതി ഗോസത്രം-വൈഁ [ഗോസത്രം-വൈഁ, സംവഁഥ്സരോ യ] 1
സംവഁഥ്സരോ യ ഏവം-വിഁദ്വാഗ്ംസഃ സംവഁഥ്സര-മുപയന്ത്യൃദ്ധ്നുവന്ത്യേവ തസ്മാ-ത്തൂപരാ വാര്ഷികൌ മാസൌ പര്ത്വാ ചരതി സത്രാഭിജിതഗ്ഗ്ഹ്യസ്യൈ തസ്മാ-ഥ്സംവഁഥ്സരസദോ യ-ത്കി-ഞ്ച ഗൃഹേ ക്രിയതേ തദാപ്ത-മവരുദ്ധ-മഭിജിത-ങ്ക്രിയതേ സമുദ്രം-വാഁ ഏതേ പ്ര പ്ലവന്തേ യേ സംവഁഥ്സരമുപയന്തി യോ വൈ സമുദ്രസ്യ പാര-ന്ന പശ്യതി ന വൈ സ തത ഉദേതി സംവഁഥ്സരോ [ഉദേതി സംവഁഥ്സരഃ, വൈ സമുദ്ര-] 2
വൈ സമുദ്ര-സ്തസ്യൈത-ത്പാരം-യഁദതിരാത്രൌ യ ഏവം-വിഁദ്വാഗ്ംസഃ സംവഁഥ്സര-മുപയന്ത്യനാര്താ ഏവോദൃച-ങ്ഗച്ഛന്തീയം-വൈഁ പൂര്വോ-ഽതിരാത്രോ ഽസാവുത്തരോ മനഃ പൂര്വോ വാഗുത്തരഃ പ്രാണഃ പൂര്വോ-ഽപാന ഉത്തരഃ പ്രരോധന-മ്പൂര്വ ഉദയനമുത്തരോ ജ്യോതിഷ്ടോമോ വൈശ്വാനരോ ഽതിരാത്രോ ഭവതി ജ്യോതിരേവ പുരസ്താദ്ദധതേ സുവര്ഗസ്യ ലോകസ്യാ-നുഖ്യാത്യൈ ചതുര്വിഗ്ംശഃ പ്രായണീയോ ഭവതി ചതുര്വിഗ്ംശതി-രര്ധമാസാ- [ചതുര്വിഗ്ംശതി-രര്ധമാസാഃ, സംവഁഥ്സരഃ] 3
-സ്സംവഁഥ്സരഃ പ്രയന്ത ഏവ സംവഁഥ്സരേ പ്രതി തിഷ്ഠന്തി തസ്യ ത്രീണി ച ശതാനി ഷഷ്ടിശ്ച സ്തോത്രീയാസ്താവതീ-സ്സംവഁഥ്സരസ്യ രാത്രയ ഉഭേ ഏവ സംവഁഥ്സരസ്യ രൂപേ ആപ്നുവന്തി തേ സഗ്ഗ്സ്ഥിത്യാ അരിഷ്ട്യാ ഉത്തരൈരഹോഭിശ്ചരന്തി ഷഡഹാ ഭവന്തി ഷ-ഡ്വാ ഋതവഃ സംവഁഥ്സര ഋതുഷ്വേവ സംവഁഥ്സരേ പ്രതി തിഷ്ഠന്തി ഗൌശ്ചാ-ഽഽയുശ്ച മദ്ധ്യത-സ്സ്തോമൌ ഭവത-സ്സംവഁഥ്സരസ്യൈവ തന്മിഥുന-മ്മദ്ധ്യതോ [തന്മിഥുന-മ്മദ്ധ്യതഃ, ദധതി പ്രജനനായ] 4
ദധതി പ്രജനനായ ജ്യോതിരഭിതോ ഭവതി വിമോചനമേവ തച്ഛന്ദാഗ്സ്യേവ ത-ദ്വിമോകം-യഁന്ത്യഥോ ഉഭയതോജ്യോതിഷൈവ ഷഡഹേന സുവര്ഗം-ലോഁകം-യഁന്തി ബ്രഹ്മവാദിനോ വദന്ത്യാസതേ കേന യന്തീതി ദേവയാനേന പഥേതി ബ്രൂയാച്ഛന്ദാഗ്ംസി വൈ ദേവയാനഃ പന്ഥാ ഗായത്രീ ത്രിഷ്ടുബ്-ജഗതീജ്യോതിര്വൈ ഗായത്രീ ഗൌസ്ത്രിഷ്ടുഗായുര്ജഗതീ യദേതേ സ്തോമാ ഭവന്തി ദേവയാനേനൈവ [ ] 5
ത-ത്പഥാ യന്തി സമാനഗ്ം സാമ ഭവതി ദേവലോകോ വൈ സാമ ദേവലോകാദേവ നയന്ത്യന്യാഅന്യാ ഋചോ ഭവന്തി മനുഷ്യലോകോ വാ ഋചോ മനുഷ്യലോകാദേവാന്യമന്യ-ന്ദേവലോകമഭ്യാരോഹന്തോ യന്ത്യഭിവര്തോ ബ്രഹ്മസാമ-മ്ഭവതി സുവര്ഗസ്യ ലോകസ്യാഭിവൃത്യാ അഭിജി-ദ്ഭവതി സുവര്ഗസ്യ ലോകസ്യാഭിജിത്യൈ വിശ്വജി-ദ്ഭവതി വിശ്വസ്യ ജിത്യൈ മാസിമാസി പൃഷ്ഠാന്യുപ യന്തി മാസിമാസ്യതിഗ്രാഹ്യാ ഗൃഹ്യന്തേ മാസിമാസ്യേവ വീര്യ-ന്ദധതി മാസാ-മ്പ്രതിഷ്ഠിത്യാ ഉപരിഷ്ടാന്മാസാ-മ്പൃഷ്ഠാന്യുപ യന്തി തസ്മാദുപരിഷ്ടാദോഷധയഃ ഫല-ങ്ഗൃഹ്ണന്തി ॥ 6 ॥

(ഗോസത്രം-വാഁ - ഏതി സംവഁഥ്സരോ - ഽര്ധമാസാ - മിഥുന-മ്മദ്ധ്യതോ - ദേവയാനേനൈവ - വീര്യം - ത്രയോദശ ച) (അ. 1)
ഗാവോ വാ ഏത-ഥ്സത്രമാസതാശൃങ്ഗാ-സ്സതീ-ശ്ശൃങ്ഗാണി സിഷാസന്തീസ്താസാ-ന്ദശ മാസാ നിഷണ്ണാ ആസന്നഥ ശൃങ്ഗാണ്യജായന്ത താ അബ്രുവന്നരാഥ്സ്മോ-ത്തിഷ്ഠാമാവ ത-ങ്കാമമരുഥ്സ്മഹി യേന കാമേന ന്യഷദാമേതി താസാമു ത്വാ അബ്രുവന്നര്ധാവാ യാവതീര്വാ-ഽഽസാമഹാ ഏവേമൌദ്വാദശൌ മാസൌ സംവഁഥ്സരഗ്ം സമ്പാദ്യോ-ത്തിഷ്ഠാമേതി താസാ- [താസാമ്, ദ്വാദശേ മാസി] 7
-ന്ദ്വാദശേ മാസി ശൃങ്ഗാണി പ്രാവര്തന്ത ശ്രദ്ധയാ വാ-ഽശ്രദ്ധയാ വാ താ ഇമാ യാസ്തൂപരാ ഉഭയ്യോ വാവ താ ആര്ധ്നുവന്. യാശ്ച ശൃങ്ഗാണ്യസന്വന്. യാശ്ചോര്ജമവാരുന്ധതര്ധ്നോതി ദശസു മാസൂത്തിഷ്ഠന്നൃദ്ധ്നോതി ദ്വാദശസു യ ഏവം-വേഁദ പദേന ഖലു വാ ഏതേ യന്തി വിന്ദതി ഖലു വൈ പദേന യ-ന്തദ്വാ ഏതദൃദ്ധമയന-ന്തസ്മാ ദേത-ദ്ഗോസനി ॥ 8 ॥

(തിഷ്ഠാമേതി താസാം - തസ്മാ-ദ്- ദ്വേ ച) (അ. 2)
പ്രഥമേ മാസി പൃഷ്ഠാന്യുപ യന്തി മദ്ധ്യമ ഉപ യന്ത്യുത്തമ ഉപ യന്തി തദാഹുര്യാം-വൈഁ ത്രിരേകസ്യാഹ്ന ഉപസീദന്തി ദഹ്രം-വൈഁ സാ-ഽപരാഭ്യാ-ന്ദോഹാഭ്യാ-ന്ദുഹേ-ഽഥ കുത-സ്സാ ധോക്ഷ്യതേ യാ-ന്ദ്വാദശ കൃത്വ ഉപസീദന്തീതി സംവഁഥ്സരഗ്ം സമ്പാദ്യോത്തമേ മാസി സകൃ-ത്പൃഷ്ഠാന്യുപേയുസ്ത-ദ്യജമാനാ യജ്ഞ-മ്പശൂനവ രുന്ധതേ സമുദ്രം-വാഁ [സമുദ്രം-വൈഁ, ഏതേ-ഽനവാരമപാര-മ്പ്ര] 9
ഏതേ-ഽനവാരമപാര-മ്പ്ര പ്ലവന്തേ യേ സംവഁഥ്സരമുപയന്തി യ-ദ്ബൃഹ-ദ്രഥന്തരേ അന്വര്ജേയുര്യഥാ മദ്ധ്യേ സമുദ്രസ്യ പ്ലവമന്വര്ജേയുസ്താദൃ-ക്തദനുഥ്സര്ഗ-മ്ബൃഹ-ദ്രഥന്തരാഭ്യാമിത്വാ പ്രതിഷ്ഠാ-ങ്ഗച്ഛന്തി സര്വേഭ്യോ വൈ കാമേഭ്യ-സ്സന്ധിര്ദുഹേ ത-ദ്യജമാനാ-സ്സര്വാന് കാമാനവ രുന്ധതേ ॥ 10 ॥

(സമുദ്രം-വൈഁ - ചതുസ്ത്രിഗ്ംശച്ച) (അ. 3)
സമാന്യ ഋചോ ഭവന്തി മനുഷ്യലോകോ വാ ഋചോ മനുഷ്യലോകാദേവ ന യന്ത്യന്യദന്യ-ഥ്സാമ ഭവതി ദേവലോകോ വൈ സാമ ദേവലോകാദേവാന്യമന്യ-മ്മനുഷ്യലോക-മ്പ്രത്യവരോഹന്തോ യന്തി ജഗതീമഗ്ര ഉപ യന്തി ജഗതീം-വൈഁ ഛന്ദാഗ്ംസി പ്രത്യവരോഹന്ത്യാ-ഗ്രയണ-ങ്ഗ്രഹാ ബൃഹ-ത്പൃഷ്ഠാനി ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശഗ്ഗ്സ്തോമാ-സ്തസ്മാ-ജ്ജ്യായാഗ്ംസ-ങ്കനീയാ-ന്പ്രത്യവരോഹതി വൈശ്വകര്മണോ ഗൃഹ്യതേവിശ്വാന്യേവ തേന കര്മാണി യജമാനാ അവ രുന്ധത ആദിത്യോ [ആദിത്യഃ, ഗൃഹ്യത ഇയം-വാഁ] 11
ഗൃഹ്യത ഇയം-വാഁ അദിതിരസ്യാമേവ പ്രതി തിഷ്ഠന്ത്യന്യോ-ഽന്യോ ഗൃഹ്യേതേ മിഥുനത്വായ പ്രജാത്യാ അവാന്തരം-വൈഁ ദശരാത്രേണ പ്രജാപതിഃ പ്രജാ അസൃജത യ-ദ്ദശരാത്രോ ഭവതി പ്രജാ ഏവ ത-ദ്യജമാനാ-സ്സൃജന്ത ഏതാഗ്ം ഹ വാ ഉദങ്ക-ശ്ശൌല്ബായന-സ്സത്രസ്യര്ധിമുവാച യ-ദ്ദശരാത്രോയ-ദ്ദശരാത്രോ ഭവതി സത്രസ്യര്ധ്യാ അഥോ യദേവ പൂര്വേഷ്വഹസ്സു വിലോമ ക്രിയതേ തസ്യൈവൈ ( )-ഷാ ശാന്തിഃ ॥ 12 ॥

(ആദിത്യ - സ്തസ്യൈവ - ദ്വേ ച) (അ. 4)
യദി സോമൌ സഗ്ംസുതൌ സ്യാതാ-മ്മഹതി രാത്രിയൈ പ്രാതരനുവാക-മുപാകുര്യാ-ത്പൂര്വോ വാച-മ്പൂര്വോ ദേവതാഃ പൂര്വ-ശ്ഛന്ദാഗ്ംസി വൃങ്ക്തേ വൃഷണ്വതീ-മ്പ്രതിപദ-ങ്കുര്യാ-ത്പ്രാതസ്സവനാദേവൈഷാമിന്ദ്രം-വൃഁങ്ക്തേ ഽഥോ ഖല്വാഹുസ്സവനമുഖേ-സവനമുഖേ കാര്യേതി സവനമുഖാ-ഥ്സവനമുഖാ-ദേവൈഷാമിന്ദ്രം-വൃഁങ്ക്തേ സംവേഁശായോപവേശായ ഗായത്രിയാസ്ത്രിഷ്ടുഭോ ജഗത്യാ അനുഷ്ടുഭഃ പങ്ക്ത്യാ അഭിഭൂത്യൈ സ്വാഹാ ഛന്ദാഗ്ംസി വൈ സംവേഁശ ഉപവേശ-ശ്ഛന്ദോഭി-രേവൈഷാ- [ഉപവേശ-ശ്ഛന്ദോഭി-രേവൈഷാമ്, ഛന്ദാഗ്ംസി] 13
-ഞ്ഛന്ദാഗ്ംസി വൃങ്ക്തേ സജനീയഗ്ം ശസ്യം-വിഁഹവ്യഗ്ം ശസ്യമഗസ്ത്യസ്യ കയാശുഭീയഗ്ം ശസ്യമേതാവദ്വാ അസ്തി യാവദേത-ദ്യാവദേവാസ്തി തദേഷാം-വൃഁങ്ക്തേ യദി പ്രാതസ്സവനേ കലശോ ദീര്യേത വൈഷ്ണവീഷു ശിപിവിഷ്ടവതീഷു സ്തുവീരന്.യദ്വൈ യജ്ഞസ്യാ-തിരിച്യതേ വിഷ്ണു-ന്തച്ഛിപിവിഷ്ടമഭ്യതി രിച്യതേ തദ്വിഷ്ണുഃ ശിപിവിഷ്ടോ-ഽതിരിക്ത ഏവാതിരിക്ത-ന്ദധാത്യഥോ അതിരിക്തേനൈവാ-തിരിക്തമാപ്ത്വാ-ഽവ രുന്ധതേ യദി മദ്ധ്യന്ദിനേ ദീര്യേത വഷട്കാരനിധനഗ്ം സാമ കുര്യുര്വഷട്കാരോ വൈ യജ്ഞസ്യ പ്രതിഷ്ഠാ പ്രതിഷ്ഠാമേവൈന-ദ്ഗമയന്തി യദി തൃതീയസവന ഏതദേവ ॥ 14 ॥

(ഛന്ദോഭിരേവൈഷാ - മവൈ - കാന്നവിഗ്ംശതിശ്ച) (അ. 5)
ഷഡഹൈ-ര്മാസാന്-ഥ്സമ്പാദ്യാഹരു-ഥ്സൃജന്തി ഷഡഹൈര്ഹി മാസാന്-ഥ്സമ്പശ്യന്ത്യ-ര്ധമാസൈര്മാസാന്-ഥ്സമ്പാദ്യാഹരു-ഥ്സൃജന്ത്യ-ര്ധമാസൈര്ഹി മാസാന്-ഥ്സമ്പശ്യന്ത്യമാവാസ്യയാ മാസാന്-ഥ്സമ്പാദ്യാഹരു-ഥ്സൃജന്ത്യമാവാസ്യയാ ഹി മാസാന്-ഥ്സമ്പശ്യന്തി പൌര്ണമാസ്യാ മാസാന്-ഥ്സമ്പാദ്യാഹരു-ഥ്സൃജന്തി പൌര്ണമാസ്യാ ഹി മാസാന്-ഥ്സമ്പശ്യന്തി യോ വൈ പൂര്ണ ആസിഞ്ചതി പരാ സ സിഞ്ചതി യഃ പൂര്ണാദുദചതി [ ] 15
പ്രാണമസ്മിന്ഥ്സ ദധാതി യ-ത്പൌര്ണമാസ്യാ മാസാന്-ഥ്സമ്പാദ്യാഹരു-ഥ്സൃജന്തി സംവഁഥ്സരായൈവ ത-ത്പ്രാണ-ന്ദധതി തദനു സത്രിണഃ പ്രാണന്തി യദഹര്നോ-ഥ്സൃജേയുര്യഥാ ദൃതിരുപനദ്ധോ വിപതത്യേവഗ്ം സംവഁഥ്സരോ വി പതേദാര്തി-മാര്ച്ഛേയുര്യ-ത്പൌര്ണമാസ്യാ മാസാന്-ഥ്സമ്പാദ്യാഹരു-ഥ്സൃജന്തി സംവഁഥ്സരായൈവ തദുദാന-ന്ദധതി തദനു സത്രിണ ഉ- [സത്രിണ ഉത്, അനന്തി നാ-ഽഽര്തി-മാര്ച്ഛന്തി] 16
-ദനന്തി നാ-ഽഽര്തി-മാര്ച്ഛന്തി പൂര്ണമാസേ വൈ ദേവാനാഗ്ം സുതോ യ-ത്പൌര്ണമാസ്യാ മാസാന്-ഥ്സമ്പാദ്യാഹരു-ഥ്സൃജന്തി ദേവാനാമേവ ത-ദ്യജ്ഞേന യജ്ഞ-മ്പ്രത്യവരോഹന്തി വി വാ ഏത-ദ്യജ്ഞ-ഞ്ഛിന്ദന്തി യ-ഥ്ഷഡഹസതന്തഗ്ം സന്തമഥാഹരു-ഥ്സൃജന്തി പ്രാജാപത്യ-മ്പശുമാ ലഭന്തേ പ്രജാപതി-സ്സര്വാ ദേവതാ ദേവതാഭിരേവ യജ്ഞഗ്ം സ-ന്തന്വന്തി യന്തി വാ ഏതേ സവനാദ്യേ-ഽഹ- [സവനാദ്യേ-ഽഹഃ, ഉ-ഥ്സൃജന്തി] 17
-രു-ഥ്സൃജന്തി തുരീയ-ങ്ഖലു വാ ഏത-ഥ്സവനം-യഁ-ഥ്സാനാംയ്യം-യഁ-ഥ്സാനാംയ്യ-മ്ഭവതി തേനൈവ സവനാന്ന യന്തി സമുപഹൂയ ഭക്ഷയന്ത്യേതഥ്- സോമപീഥാ ഹ്യേതര്ഹി യഥായതനം-വാഁ ഏതേഷാഗ്ം സവനഭാജോ ദേവതാ ഗച്ഛന്തി യേ-ഽഹരു-ഥ്സൃജന്ത്യനുസവന-മ്പുരോഡാശാ-ന്നിര്വപന്തി യഥായതനാദേവ സവനഭാജോ ദേവതാ അവ രുന്ധതേ ഽഷ്ടാകപാലാ-ന്പ്രാതസ്സവന ഏകാദശകപാലാ-ന്മാദ്ധ്യന്ദിനേ സവനേ ദ്വാദശകപാലാഗ്-സ്തൃതീയസവനേ ഛന്ദാഗ്സ്യേവാ-ഽഽപ്ത്വാ -ഽവ രുന്ധതേ വൈശ്വദേവ-ഞ്ചരു-ന്തൃതീയസവനേ നിര്വപന്തി വൈശ്വദേവം-വൈഁ തൃതീയസവന-ന്തേനൈവ തൃതീയസവനാന്ന യന്തി ॥ 18 ॥

(ഉദച - ത്യു - ദ്യേ-ഽഹ - രാപ്ത്വാ - പഞ്ചദശ ച) (അ. 6)
ഉഥ്സൃജ്യാം(3)നോഥ്സൃജ്യാ(3)മിതി മീമാഗ്ംസന്തേ ബ്രഹ്മവാദിന-സ്തദ്വാഹുരു-ഥ്സൃജ്യമേവേത്യ-മാവാസ്യായാ-ഞ്ച പൌര്ണമാസ്യാ-ഞ്ചോ-ഥ്സൃജ്യമിത്യാഹുരേതേ ഹി യജ്ഞം-വഁഹത ഇതി തേ ത്വാവ നോഥ്സൃജ്യേ ഇത്യാഹുര്യേ അവാന്തരം-യഁജ്ഞ-മ്ഭേജാതേ ഇതി യാ പ്രഥമാ വ്യഷ്ടകാ തസ്യാമു-ഥ്സൃജ്യമിത്യാഹുരേഷ വൈ മാസോ വിശര ഇതി നാ-ഽഽദിഷ്ട- [നാ-ഽഽദിഷ്ടമ്, ഉഥ്സൃജേയു-] 19
-മുഥ്സൃജേയു-ര്യദാദിഷ്ട-മുഥ്സൃജേയുര്യാദൃശേ പുനഃ പര്യാപ്ലാവേ മദ്ധ്യേ ഷഡഹസ്യ സമ്പദ്യേത ഷഡഹൈര്മാസാന്-ഥ്സമ്പാദ്യ യ-ഥ്സപ്തമ- മഹസ്തസ്മിന്നു-ഥ്സൃജേയു-സ്തദഗ്നയേ വസുമതേ പുരോഡാശമഷ്ടാകപാല-ന്നിര്വപേയുരൈന്ദ്ര-ന്ദധീന്ദ്രായ മരുത്വതേ പുരോഡാശമേകാദശകപാലം-വൈഁശ്വദേവ-ന്ദ്വാദശകപാലമഗ്നേര്വൈ വസുമതഃ പ്രാതസ്സവനം-യഁദഗ്നയേ വസുമതേ പുരോഡാശമഷ്ടാകപാല-ന്നിര്വപന്തി ദേവതാമേവ ത-ദ്ഭാഗിനീ-ങ്കുര്വന്തി [-ങ്കുര്വന്തി, സവന] 20
സവന-മഷ്ടാഭിരുപ യന്തി യദൈന്ദ്ര-ന്ദധി ഭവതീന്ദ്രമേവ ത-ദ്ഭാഗധേയാന്ന ച്യാവയന്തീന്ദ്രസ്യ വൈ മരുത്വതോ മാദ്ധ്യന്ദിനഗ്ം സവനം-യഁദിന്ദ്രായ മരുത്വതേ പുരോഡാശമേകാദശകപാല-ന്നിര്വപന്തി ദേവതാമേവ ത-ദ്ഭാഗിനീ-ങ്കുര്വന്തി സവനമേകാദശഭിരുപ യന്തി വിശ്വേഷാം-വൈഁ ദേവാനാമൃഭുമതാ-ന്തൃതീയസവനംയഁ-ദ്വൈശ്വദേവ-ന്ദ്വാദശകപാല-ന്നിര്വപന്തി ദേവതാ ഏവ ത-ദ്ഭാഗിനീഃ കുര്വന്തി സവന-ന്ദ്വാദശഭി- [സവന-ന്ദ്വാദശഭിഃ, ഉപ യന്തി] 21
-രുപ യന്തി പ്രാജാപത്യ-മ്പശുമാ ലഭന്തേ യജ്ഞോ വൈ പ്രജാപതി-ര്യജ്ഞസ്യാ-നനുസര്ഗായാഭിവര്ത ഇത-ഷ്ഷണ്മാസോ ബ്രഹ്മസാമ-മ്ഭവതി ബ്രഹ്മ വാ അഭിവര്തോ ബ്രഹ്മണൈവ ത-ഥ്സുവര്ഗം-ലോഁക-മഭിവര്തയന്തോ യന്തി പ്രതികൂലമിവ ഹീത-സ്സുവര്ഗോ ലോക ഇന്ദ്ര ക്രതു-ന്ന ആ ഭര പിതാ പുത്രേഭ്യോ യഥാ । ശിക്ഷാ നോ അസ്മി-ന്പുരുഹൂത യാമനി ജീവാ ജ്യോതി-രശീമഹീത്യ-മുത ആയതാഗ്ം ഷണ്മാസോ ബ്രഹ്മസാമ-മ്ഭവത്യയം-വൈഁ ലോകോ ജ്യോതിഃ പ്രജാ ജ്യോതിരിമമേവ തല്ലോക-മ്പശ്യന്തോ-ഽഭിവദന്ത ആ യന്തി ॥ 22 ॥
(നാ-ഽഽദിഷ്ടം - കുര്വന്തി - ദ്വാദശഭി - രിതി- വിഗ്ംശതിശ്ച) (അ. 7)
ദേവാനാം-വാഁ അന്ത-ഞ്ജഗ്മുഷാമിന്ദ്രിയം-വീഁര്യ-മപാക്രാമ-ത്ത-ത്ക്രോശേനാവാരുന്ധത ത-ത്ക്രോശസ്യ ക്രോശത്വം-യഁ-ത്ക്രോശേന ചാത്വാലസ്യാന്തേ സ്തുവന്തി യജ്ഞസ്യൈവാന്ത-ങ്ഗത്വേന്ദ്രിയം-വീഁര്യമവ രുന്ധതേ സത്രസ്യര്ധ്യാ ഽഽഹവനീയസ്യാന്തേ സ്തുവന്ത്യഗ്നി-മേവോപ-ദ്രഷ്ടാര-ങ്കൃത്വര്ധിമുപ യന്തി പ്രജാപതേര്ഹൃദയേന ഹവിര്ധാനേ-ഽന്ത-സ്സ്തുവന്തി പ്രേമാണമേവാസ്യ ഗച്ഛന്തി ശ്ലോകേന പുരസ്താ-ഥ്സദസ- [പുരസ്താ-ഥ്സദസഃ, സ്തുവന്ത്യനുശ്ലോകേന] 23
-സ്സ്തുവന്ത്യനുശ്ലോകേന പശ്ചാ-ദ്യജ്ഞസ്യൈവാന്ത-ങ്ഗത്വാ ശ്ലോകഭാജോ ഭവന്തി നവഭി-രദ്ധ്വര്യുരു-ദ്ഗായതി നവ വൈ പുരുഷേ പ്രാണാഃ പ്രാണാനേവ യജമാനേഷു ദധാതി സര്വാ ഐന്ദ്രിയോ ഭവന്തി പ്രാണേഷ്വേവേന്ദ്രിയ-ന്ദധ-ത്യപ്രതിഹൃതാഭിരു-ദ്ഗായതി തസ്മാ-ത്പുരുഷ-സ്സര്വാണ്യന്യാനി ശീര്ഷ്ണോ-ഽങ്ഗാനി പ്രത്യചതി ശിര ഏവ ന പഞ്ചദശഗ്ംരഥന്തര-മ്ഭവതീന്ദ്രിയമേവാവ രുന്ധതേ സപ്തദശ- [സപ്തദശമ്, ബൃഹ-ദന്നാദ്യസ്യാ] 24
-മ്ബൃഹ-ദന്നാദ്യസ്യാ-ഽവരുദ്ധ്യാ അഥോ പ്രൈവ തേന ജായന്ത ഏകവിഗ്ംശ-മ്ഭദ്ര-ന്ദ്വിപദാസു പ്രതിഷ്ഠിത്യൈ പത്നയ ഉപ ഗായന്തി മിഥുനത്വായ പ്രജാത്യൈ പ്രജാപതിഃ പ്രജാ അസൃജത സോ-ഽകാമയതാ-ഽഽസാമഹഗ്ം രാജ്യ-മ്പരീയാമിതി താസാഗ്ം രാജനേനൈവ രാജ്യ-മ്പര്യൈ-ത്ത-ദ്രാജനസ്യ രാജനത്വം-യഁ-ദ്രാജന-മ്ഭവതി പ്രജാനാമേവ ത-ദ്യജമാനാ രാജ്യ-മ്പരി യന്തി പഞ്ചവിഗ്ംശ-മ്ഭവതി പ്രജാപതേ- [പ്രജാപതേഃ, ആപ്ത്യൈ പഞ്ചഭി-സ്തിഷ്ഠന്ത-സ്സ്തുവന്തി] 25
-രാപ്ത്യൈ പഞ്ചഭി-സ്തിഷ്ഠന്ത-സ്സ്തുവന്തി ദേവലോകമേവാഭി ജയന്തി പഞ്ചഭിരാസീനാ മനുഷ്യലോകമേവാഭി ജയന്തി ദശ സമ്പദ്യന്തേ ദശാക്ഷരാ വിരാഡന്നം-വിഁരാ-ഡ്വിരാജൈവാ-ന്നാദ്യമവ രുന്ധതേ പഞ്ചധാ വിനിഷദ്യ സ്തുവന്തി പഞ്ച ദിശോ ദിക്ഷ്വേവ പ്രതിതിഷ്ഠന്ത്യേകൈകയാ-ഽസ്തുതയാ സമായന്തി ദിഗ്ഭ്യ ഏവാന്നാദ്യഗ്ം സ-മ്ഭരന്തി താഭി-രുദ്ഗാതോ-ദ്ഗായതി ദിഗ്ഭ്യ ഏവാ-ഽന്നാദ്യഗ്ം [ഏവാ-ഽന്നാദ്യമ്, സമ്ഭൃത്യ തേജ] 26
സമ്ഭൃത്യ തേജ ആത്മ-ന്ദധതേ തസ്മാദേകഃ പ്രാണ-സ്സര്വാണ്യങ്ഗാന്യവത്യഥോ യഥാ സുപര്ണ ഉത്പതിഷ്യഞ്ഛിര ഉത്തമ-ങ്കുരുത ഏവമേവ ത-ദ്യജമാനാഃ പ്രജാനാമുത്തമാ ഭവന്ത്യാസന്ദീ-മുദ്ഗാതാ ഽഽരോഹതി സാമ്രാജ്യമേവ ഗച്ഛന്തി പ്ലേങ്ഖഗ്ം ഹോതാ നാകസ്യൈവ പൃഷ്ഠഗ്ം രോഹന്തി കൂര്ചാവദ്ധ്വര്യു-ര്ബ്രദ്ധ്നസ്യൈവ വിഷ്ടപ-ങ്ഗച്ഛന്ത്യേതാവന്തോ വൈ ദേവലോകാസ്തേഷ്വേവ യഥാപൂര്വ-മ്പ്രതി തിഷ്ഠന്ത്യഥോ ആക്രമണമേവ ത-ഥ്സേതും-യഁജമാനാഃ കുര്വതേ സുവര്ഗസ്യ ലോകസ്യ സമഷ്ട്യൈ ॥ 27 ॥
(സദസഃ-സപ്തദശം-പ്രജാപതേ-ര്ഗായതി ദിഗ്ഭ്യ ഏവാന്നാദ്യം-പ്രത്യേ-കാദശ ച) (അ. 8)
അര്ക്യേണ വൈ സഹസ്രശഃ പ്രജാപതിഃ പ്രജാ അസൃജത താഭ്യ ഇലാദേന്നേരാം-ലൂഁതാമവാരുന്ധ യദര്ക്യ-മ്ഭവതി പ്രജാ ഏവ ത-ദ്യജമാനാ-സ്സൃജന്ത ഇലാദ-മ്ഭവതി പ്രജാഭ്യ ഏവ സൃഷ്ടാഭ്യ ഇരാം-ലൂഁതാമവ രുന്ധതേ തസ്മാദ്യാഗ്ം സമാഗ്ം സത്രഗ്ം സമൃദ്ധ-ങ്ക്ഷോധുകാസ്താഗ്ം സമാ-മ്പ്രജാ ഇഷഗ്ഗ് ഹ്യാസാമൂര്ജമാദദതേ യാഗ്ം സമാം-വ്യൃഁദ്ധ-മക്ഷോധുകാസ്താഗ്ം സമാ-മ്പ്രജാ [സമാ-മ്പ്രജാഃ, ന ഹ്യാസാമിഷ] 28
ന ഹ്യാസാമിഷ-മൂര്ജ-മാദദത ഉത്ക്രോദ-ങ്കുര്വതേ യഥാ ബന്ധാ-ന്മുമുചാനാ ഉത്ക്രോദ-ങ്കുര്വത ഏവമേവ ത-ദ്യജമാനാ ദേവബന്ധാ-ന്മുമുചാനാ ഉത്ക്രോദ-ങ്കുര്വത ഇഷമൂര്ജമാത്മ-ന്ദധാനാ വാണ-ശ്ശതതന്തുര്ഭവതി ശതായുഃ പുരുഷ-ശ്ശതേന്ദ്രിയ ആയുഷ്യേവേന്ദ്രിയേ പ്രതി തിഷ്ഠന്ത്യാജി-ന്ധാവന്ത്യനഭിജിതസ്യാ-ഭിജിത്യൈ ദുന്ദുഭീന്-ഥ്സമാഘ്നന്തി പരമാ വാ ഏഷാ വാഗ്യാ ദുന്ദുഭൌ പരമാമേവ [ ] 29
വാചമവ രുന്ധതേ ഭൂമിദുന്ദുഭിമാ ഘ്നന്തി യൈവേമാം-വാഁ-ക്പ്രവിഷ്ടാ താമേവാവ രുന്ധതേ ഽഥോ ഇമാമേവ ജയന്തി സര്വാ വാചോ വദന്തി സര്വാസാം-വാഁചാമവരുദ്ധ്യാ ആര്ദ്രേചര്മന് വ്യായച്ഛേതേ ഇന്ദ്രിയസ്യാ വരുദ്ധ്യാ ആ-ഽന്യഃ ക്രോശതി പ്രാന്യ-ശ്ശഗ്ംസതി യ ആക്രോശതി പുനാത്യേവൈനാന്ഥ്സ യഃ പ്രശഗ്ംസതി പൂതേഷ്വേവാ-ഽന്നാദ്യ-ന്ദധാത്യൃഷികൃത-ഞ്ച [-ന്ദധാത്യൃഷികൃത-ഞ്ച, വാ ഏതേ] 30
വാ ഏതേ ദേവകൃത-ഞ്ച പൂര്വൈര്മാസൈരവ രുന്ധതേ യ-ദ്ഭൂതേച്ഛദാഗ്ം സാമാനി ഭവന്ത്യുഭയസ്യാവരുദ്ധ്യൈ യന്തി വാ ഏതേ മിഥുനാദ്യേ സംവഁഥ്സര-മുപയന്ത്യന്തര്വേദി മിഥുനൌ സ-മ്ഭവതസ്തേനൈവ മിഥുനാന്ന യന്തി ॥ 31 ॥
(വ്യൃദ്ധമക്ഷോധുകാസ്താഗ്ം സമാ-മ്പ്രജാഃ - പരമാമേവ - ച - ത്രിഗ്ംശച്ച) (അ. 9)
ചര്മാവ ഭിന്ദന്തി പാപ്മാനമേവൈഷാമവ ഭിന്ദന്തി മാ-ഽപ രാഥ്സീര്മാ-ഽതി വ്യാഥ്സീരിത്യാഹ സമ്പ്രത്യേവൈഷാ-മ്പാപ്മാനമവ ഭിന്ദന്ത്യുദകുമ്ഭാനധിനിധായ ദാസ്യോ മാര്ജാലീയ-മ്പരി നൃത്യന്തി പദോ നിഘ്നതീരിദമ്മധു-ങ്ഗായന്ത്യോ മധു വൈ ദേവാനാ-മ്പരമ-മന്നാദ്യ-മ്പരമമേവാ-ന്നാദ്യമവ രുന്ധതേ പദോ നി ഘ്നന്തി മഹീയാമേവൈഷു ദധതി ॥ 32 ॥
(ചര്മൈ - കാന്നപഞ്ചാശത്) (അ. 10)
പൃഥിവ്യൈ സ്വാഹാ ഽന്തരിക്ഷായ സ്വാഹാ ദിവേ സ്വാഹാ സമ്പ്ലോഷ്യതേ സ്വാഹാ സപ്ലംവഁമാനായ സ്വാഹാ സമ്പ്ലുതായ സ്വാഹാ മേഘായിഷ്യതേ സ്വാഹാ മേഘായതേ സ്വാഹാ മേഘിതായ സ്വാഹാ മേഘായ സ്വാഹാ നീഹാരായ സ്വാഹാ നിഹാകായൈ സ്വാഹാ പ്രാസചായ സ്വാഹാ പ്രചലാകായൈ സ്വാഹാ വിദ്യോതിഷ്യതേ സ്വാഹാ വിദ്യോതമാനായ സ്വാഹാ സംവിഁദ്യോതമാനായ സ്വാഹാ സ്തനയിഷ്യതേ സ്വാഹാ സ്തനയതേ സ്വാഹോ -ഗ്രഗ്ഗ് സ്തനയതേ സ്വാഹാ വര്ഷിഷ്യതേ സ്വാഹാ വര്ഷതേ സ്വാഹാ ഽഭിവര്ഷതേ സ്വാഹാ പരിവര്ഷതേ സ്വാഹാ സംവഁര്ഷതേ [സംവഁര്ഷതേ, സ്വാഹാ ഽനുവര്ഷതേ സ്വാഹാ] 33
സ്വാഹാ ഽനുവര്ഷതേ സ്വാഹാ ശീകായിഷ്യതേ സ്വാഹാ ശീകായതേ സ്വാഹാ ശീകിതായ സ്വാഹാപ്രോഷിഷ്യതേ സ്വാഹാ പ്രുഷ്ണതേ സ്വാഹാ പരിപ്രുഷ്ണതേ സ്വാഹോ-ദ്ഗ്രഹീഷ്യതേ സ്വാഹോ ദ്ഗൃഹ്ണതേ സ്വാഹോ-ദ്ഗൃഹീതായ സ്വാഹാ വിപ്ലോഷ്യതേ സ്വാഹാ വിപ്ലവമാനായ സ്വാഹാ വിപ്ലുതായ സ്വാഹാ ഽഽതഫ്സ്യതേ സ്വാഹാ ഽഽതപതേ സ്വാഹോ-ഗ്രമാതപതേ സ്വാഹ -ര്ഗ്ഭ്യ-സ്സ്വാഹാ യജുര്ഭ്യ-സ്സ്വാഹാ സാമഭ്യ-സ്സ്വാഹാ ഽങ്ഗിരോഭ്യ-സ്സ്വാഹാ വേദേഭ്യ-സ്സ്വാഹാ ഗാഥാഭ്യ-സ്സ്വാഹാ നാരാശഗ്ംസീഭ്യ-സ്സ്വാഹാ രൈഭീഭ്യ-സ്സ്വാഹാ സര്വസ്മൈ സ്വാഹാ ॥ 34 ॥
(സംവഁര്ഷതേ - രൈഭീഭ്യ-സ്സ്വാഹാ - ദ്വേ ച) (അ. 11)
ദത്വതേ സ്വാഹാ ഽദന്തകായ സ്വാഹാ പ്രാണിനേ സ്വാഹാ ഽപ്രാണായ സ്വാഹാ മുഖവതേ സ്വാഹാ-ഽമുഖായ സ്വാഹാ നാസികവതേ സ്വാഹാ ഽനാസികായ സ്വാഹാ ഽക്ഷണ്വതേ സ്വാഹാ-ഽനക്ഷികായ സ്വാഹാ കര്ണിനേ സ്വാഹാ ഽകര്ണകായ സ്വാഹാ ശീര്ഷണ്വതേ സ്വാഹാ-ഽശീര്ഷകായ സ്വാഹാ പദ്വതേ സ്വാഹാ ഽപാദകായ സ്വാഹാ പ്രാണതേ സ്വാഹാ ഽപ്രാണതേ സ്വാഹാ വദതേ സ്വാഹാ ഽവദതേ സ്വാഹാ പശ്യതേ സ്വാഹാ ഽപശ്യതേ സ്വാഹാ ശൃണ്വതേ സ്വാഹാ ഽശൃണ്വതേ സ്വാഹാ മനസ്വിനേ സ്വാഹാ- [മനസ്വിനേ സ്വാഹാ, അമനസേ സ്വാഹാ] 35
-ഽമനസേ സ്വാഹാ രേതസ്വിനേ സ്വാഹാ ഽരേതസ്കായ സ്വാഹാ പ്രജാഭ്യ-സ്സ്വാഹാ പ്രജനനായ സ്വാഹാ ലോമവതേ സ്വാഹാ ഽലോമകായ സ്വാഹാ ത്വചേ സ്വാഹാ ഽത്വക്കായ സ്വാഹാ ചര്മണ്വതേ സ്വാഹാ ഽചര്മകായ സ്വാഹാ ലോഹിതവതേ സ്വാഹാ-ഽലോഹിതായ സ്വാഹാ മാഗ്ംസന്വതേ സ്വാഹാ ഽമാഗ്ംസകായ സ്വാഹാ സ്നാവഭ്യ-സ്സ്വാഹാ ഽസ്നാവകായ സ്വാഹാ സ്ഥന്വതേ സ്വാഹാ-ഽനസ്ഥികായ സ്വാഹാ മജ്ജന്വതേ സ്വാഹാ ഽമജ്ജകായ സ്വാഹാ ഽങ്ഗിനേ സ്വാഹാ-ഽനങ്ഗായ സ്വാഹാ ഽഽത്മനേ സ്വാഹാ ഽനാത്മനേ സ്വാഹാ സര്വസ്മൈ സ്വാഹാ ॥ 36 ॥
(മനസ്വിനേ സ്വാഹാ - ഽനാത്മനേ സ്വാഹാ - ദ്വേ ച) (അ. 12)
കസ്ത്വാ യുനക്തി സ ത്വാ യുനക്തു വിഷ്ണുസ്ത്വാ യുനക്ത്വസ്യ യജ്ഞസ്യര്ധ്യൈ മഹ്യഗ്ം സന്നത്യാ അമുഷ്മൈ കാമായാ-ഽഽയുഷേ ത്വാ പ്രാണായ ത്വാ ഽപാനായ ത്വാ വ്യാനായ ത്വാ വ്യുഷ്ട്യൈ ത്വാ രയ്യൈ ത്വാ രാധസേ ത്വാ ഘോഷായ ത്വാ പോഷായ ത്വാ ഽഽരാദ്ഘോഷായ ത്വാ പ്രച്യുത്യൈ ത്വാ ॥ 37 ॥
(കസ്ത്വാ - ഽഷ്ടാത്രിഗ്ംശത്) (അ. 13)
അഗ്നയേ ഗായത്രായ ത്രിവൃതേ രാഥന്തരായ വാസന്തായാ-ഷ്ടാകപാല ഇന്ദ്രായ ത്രൈഷ്ടുഭായ പഞ്ചദശായ ബാര്ഹതായ ഗ്രൈഷ്മായൈകാദശകപാലോ വിശ്വേഭ്യോ ദേവേഭ്യോ ജാഗതേഭ്യ-സ്സപ്തദശേഭ്യോ വൈരൂപേഭ്യോ വാര്ഷികേഭ്യോ ദ്വാദശകപാലോ മിത്രാവരുണാഭ്യാ-മാനുഷ്ടുഭാഭ്യാ-മേകവിഗ്ംശാഭ്യാം-വൈഁരാജാഭ്യാഗ്ം ശാരദാഭ്യാ-മ്പയസ്യാ ബൃഹസ്പതയേ പാങ്ക്തായ ത്രിണവായ ശാക്വരായ ഹൈമന്തികായ ചരു-സ്സവിത്ര ആതിച്ഛന്ദസായ ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശായ രൈവതായ ശൈശിരായ ദ്വാദശകപാലോ ഽദിത്യൈ വിഷ്ണുപത്ന്യൈ ചരുരഗ്നയേ വൈശ്വാനരായ ദ്വാദശകപാലോ ഽനുമത്യൈ ചരുഃ കായ ഏകകപാലഃ ॥ 38 ॥
(അഗ്നയേ-ഽദിത്യാ അനുമത്യൈ - സപ്തചത്വാരിഗ്ംശത്) (അ. 14)
യോ വാ അഗ്നാവഗ്നിഃ പ്രഹ്രിയതേ യശ്ച സോമോ രാജാ തയോരേഷ ആതിഥ്യം-യഁദഗ്നീഷോമീയോ-ഽഥൈഷ രുദ്രോ യശ്ചീയതേ യ-ഥ്സഞ്ചിതേ-ഽഗ്നാവേതാനി ഹവീഗ്ംഷി ന നിര്വപേദേഷ ഏവ രുദ്രോ-ഽശാന്ത ഉപോത്ഥായ പ്രജാ-മ്പശൂന് യജമാനസ്യാഭി മന്യേത യ-ഥ്സഞ്ചിതേ-ഽഗ്നാവേതാനി ഹവീഗ്ംഷി നിര്വപതി ഭാഗധേയേനൈവൈനഗ്ം ശമയതി നാസ്യ രുദ്രോ-ഽശാന്ത [രുദ്രോ-ഽശാന്തഃ, ഉപോത്ഥായ] 39
ഉപോത്ഥായ പ്രജാ-മ്പശൂനഭി മന്യതേ ദശ ഹവീഗ്ംഷി ഭവന്തി നവ വൈ പുരുഷേ പ്രാണാ നാഭിര്ദശമീ പ്രാണാനേവ യജമാനേ ദധാത്യഥോ ദശാക്ഷരാ വിരാഡന്നം-വിഁരാ-ഡ്വിരാജ്യേവാന്നാദ്യേ പ്രതി തിഷ്ഠത്യൃതുഭിര്വാ ഏഷ ഛന്ദോഭി-സ്സ്തോമൈഃ പൃഷ്ഠൈശ്ചേതവ്യ ഇത്യാഹുര്യദേതാനി ഹവീഗ്ംഷി നിര്വപത്യൃതുഭിരേവൈന-ഞ്ഛന്ദോഭി-സ്സ്തോമൈഃ പൃഷ്ഠൈശ്ചിനുതേ ദിശഃ സുഷുവാണേനാ - [ ] 40
-ഭിജിത്യാ ഇത്യാഹുര്യദേതാനി ഹവീഗ്ംഷി നിര്വപതി ദിശാമഭിജിത്യാ ഏതയാ വാ ഇന്ദ്ര-ന്ദേവാ അയാജയ-ന്തസ്മാദിന്ദ്രസവ ഏതയാ മനു-മ്മനുഷ്യാസ്തസ്മാ-ന്മനുസവോ യഥേന്ദ്രോ ദേവാനാം-യഁഥാ മനുര്മനുഷ്യാണാമേവ-മ്ഭവതി യ ഏവം-വിഁദ്വാനേതയേഷ്ട്യാ യജതേ ദിഗ്വതീഃ പുരോ-ഽനുവാക്യാ ഭവന്തി സര്വാസാ-ന്ദിശാമഭിജിത്യൈ ॥ 41 ॥
(അശാന്തഃ - സുഷുവാണേനൈ - കചത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 15)
യഃ പ്രാണതോ നിമിഷതോ മഹിത്വൈക ഇദ്രാജാ ജഗതോ ബഭൂവ । യ ഈശേ അസ്യ ദ്വിപദശ്ചതുഷ്പദഃ കസ്മൈ ദേവായ ഹവിഷാ വിധേമ ॥ ഉപയാമഗൃഹീതോ-ഽസി പ്രജാപതയേ ത്വാ ജുഷ്ട-ങ്ഗൃഹ്ണാമി തസ്യ തേ ദ്യൌര്മഹിമാ നക്ഷത്രാണി രൂപമാദിത്യസ്തേ തേജസ്തസ്മൈ ത്വാ മഹിമ്നേ പ്രജാപതയേ സ്വാഹാ ॥ 42 ॥
(യഃ പ്രാണതോ ദ്യൌരാദിത്യോ - ഽഷ്ടാത്രിഗ്ംശത് ) (അ. 16)
യ ആത്മദാ ബലദാ യസ്യ വിശ്വ ഉപാസതേ പ്രശിഷം-യഁസ്യ ദേവാഃ । യസ്യ ഛായാ-ഽമൃതം-യഁസ്യ മൃത്യുഃ കസ്മൈ ദേവായ ഹവിഷാ വിധേമ ॥ ഉപയാമഗൃഹീതോ-ഽസി പ്രജാപതയേ ത്വാ ജുഷ്ട-ങ്ഗൃഹ്ണാമി തസ്യ തേ പൃഥിവീ മഹിമൌഷധയോ വനസ്പതയോ രൂപമഗ്നിസ്തേ തേജസ്തസ്മൈ ത്വാ മഹിമ്നേ പ്രജാപതയേ സ്വാഹാ ॥ 43 ॥
(യ ആത്മദാഃ പൃഥിവ്യഗ്നി-രേകാന്നചത്വാരിഗ്ംശത്) (അ. 17)
ആ ബ്രഹ്മ-ന്ബ്രാഹ്മണോ ബ്രഹ്മവര്ചസീ ജായതാമാ ഽസ്മി-ന്രാഷ്ട്രേ രാജന്യ ഇഷവ്യഃ ശൂരോ മഹാരഥോ ജായതാ-ന്ദോഗ്ധ്രീധേനുര്വോഢാ ഽനഡ്വാനാശു-സ്സപ്തിഃ പുരന്ധിര്യോഷാ ജിഷ്ണൂ രഥേഷ്ഠാ-സ്സഭേയോ യുവാ ഽഽസ്യ യജമാനസ്യ വീരോ ജായതാ-ന്നികാമേനികാമേ നഃ പര്ജന്യോ വര്ഷതു ഫലിന്യോ ന ഓഷധയഃ പച്യന്താം-യോഁഗക്ഷേമോനഃ കല്പതാമ് ॥ 44 ॥
(ആ ബ്രഹ്മ - ന്നേകചത്വാരിഗ്ംശത് )(ആ18)
ആ-ഽക്രാന് വാജീ പൃഥിവീമഗ്നിം-യുഁജമകൃത വാജ്യര്വാ ഽഽക്രാന് വാജ്യന്തരിക്ഷം-വാഁയും-യുഁജമകൃത വാജ്യര്വാ ദ്യാം-വാഁജ്യാ-ഽക്രഗ്ഗ്സ്ത സൂര്യം-യുഁജമകൃത വാജ്യര്വാ ഽഗ്നിസ്തേ വാജിന് യുങ്ങനു ത്വാ ഽഽ രഭേ സ്വസ്തി മാ സ-മ്പാരയ വായുസ്തേ വാജിന് യുങ്ങനു ത്വാ ഽഽ രഭേ സ്വസ്തി മാ സ- [സ്വസ്തി മാ സമ്, പാരയാ ഽഽദിത്യസ്തേ] 45
-മ്പാരയാ ഽഽദിത്യസ്തേ വാജിന് യുങ്ങനു ത്വാ ഽഽ രഭേ സ്വസ്തി മാ സ-മ്പാരയ പ്രാണധൃഗസി പ്രാണ-മ്മേ ദൃഗ്ംഹ വ്യാനധൃഗസി വ്യാന-മ്മേ ദൃഗ്ംഹാ ഽപാനധൃഗസ്യപാന-മ്മ ദൃഗ്ംഹ ചക്ഷുരസി ചക്ഷുര്മയി ധേഹി ശ്രോത്രമസി ശ്രോത്ര-മ്മയി ധേഹ്യായുരസ്യായുര്മയി ധേഹി ॥ 46 ॥
(വായുസ്തേ വാജിന് യുങ്ങനു ത്വാ ഽഽ രഭേ സ്വസ്തി മാ സം - ത്രിചത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 19)
ജജ്ഞി ബീജം-വഁര്ഷ്ടാ പര്ജന്യഃ പക്താ സസ്യഗ്ം സുപിപ്പലാ ഓഷധയ-സ്സ്വധിചരണേയഗ്ം സൂപസദനോ-ഽഗ്നി-സ്സ്വദ്ധ്യക്ഷമന്തരിക്ഷഗ്ംസുപാവഃ പവമാന-സ്സൂപസ്ഥാനാ ദ്യൌ-ശ്ശിവമസൌ തപന് യഥാപൂര്വമഹോരാത്രേ പഞ്ചദശിനോ ഽര്ധമാസാ-സ്ത്രിഗ്ംശിനോ മാസാഃ കൢപ്താ ഋതവഃ ശാന്ത-സ്സംവഁഥ്സരഃ ॥ 47 ॥
(ജജ്ഞി ബീജ - മേകത്രിഗ്ംശത്) (അ. 20)
ആഗ്നേയോ-ഽഷ്ടാകപാല-സ്സൌമ്യശ്ചരു-സ്സാവിത്രോ-ഽഷ്ടാകപാലഃ പൌഷ്ണശ്ചരൂ രൌദ്രശ്ചരുരഗ്നയേ വൈശ്വാനരായ ദ്വാദശകപാലോ മൃഗാഖരേ യദി നാ-ഽഽഗച്ഛേ-ദഗ്നയേ-ഽഗ്ംഹോമുചേ-ഽഷ്ടാകപാല-സ്സൌര്യ-മ്പയോ വായവ്യ ആജ്യഭാഗഃ ॥ 48 ॥
(ആഗ്നേയ - ശ്ചതുര്വിഗ്ംശതിഃ) (അ. 21)
അഗ്നയേ-ഽഗ്ംഹോമുചേ-ഽഷ്ടാകപാല ഇന്ദ്രായാ-ഽഗ്ംഹോമുച ഏകാദശകപാലോ മിത്രാവരുണാഭ്യാ-മാഗോമുഗ്ഭ്യാ-മ്പയസ്യാ വായോസാവിത്ര ആഗോമുഗ്ഭ്യാ-ഞ്ചരുരശ്വിഭ്യാ-മാഗോമുഗ്ഭ്യാ-ന്ധാനാ മരുദ്ഭ്യ ഏനോമുഗ്ഭ്യഃ സപ്തകപാലോ വിശ്വേഭ്യോ ദേവേഭ്യ ഏനോമുഗ്ഭ്യോ ദ്വാദശകപാലോ ഽനുമത്യൈ ചരുരഗ്നയേ വൈശ്വാനരായ ദ്വാദശകപാലോ ദ്യാവാപൃഥിവീഭ്യാ-മഗ്ംഹോമുഗ്ഭ്യാ-ന്ദ്വികപാലഃ ॥ 49 ॥
(അഗ്നയേ-ഽഗ്ംഹോമുചേ - ത്രിഗ്ംശത്) (അ. 22)
അഗ്നയേ സമനമ-ത്പൃഥിവ്യൈ സമനമദ്യഥാ-ഽഗ്നിഃ പൃഥിവ്യാ സമനമദേവ-മ്മഹ്യ-മ്ഭദ്രാ-സ്സന്നതയ-സ്സ-ന്നമന്തു വായവേ സമനമദന്തരിക്ഷായ സമനമദ്യഥാ വായുരന്തരിക്ഷേണ സൂര്യായ സമനമദ്ദിവേ സമനമദ്യഥാ സൂര്യോ ദിവാ ചന്ദ്രമസേ സമനമന്നക്ഷത്രേഭ്യ-സ്സമനമദ്യഥാ ചന്ദ്രമാ നക്ഷത്രൈര്വരുണായ സമനമദദ്ഭ്യ-സ്സമനമ-ദ്യഥാ [-സ്സമനമ-ദ്യഥാ, വരുണോ-ഽദ്ഭി-സ്സാമ്നേ] 50
വരുണോ-ഽദ്ഭി-സ്സാമ്നേ സമനമദൃചേ സമനമദ്യഥാ സാമര്ചാ ബ്രഹ്മണേ സമനമ-ത്ക്ഷത്രായ സമനമദ്യഥാ ബ്രഹ്മ ക്ഷത്രേണ രാജ്ഞേ സമനമ-ദ്വിശേ സമനമദ്യഥാ രാജാ വിശാ രഥായ-സ്സമനമദശ്വേഭ്യ-സ്സമനമദ്യഥാ രഥോ-ഽശ്വൈഃ പ്രജാപതയേ സമനമ-ദ്ഭൂതേഭ്യ-സ്സമനമദ്യഥാ പ്രജാപതിര്ഭൂതൈ-സ്സമനമദേവ-മ്മഹ്യ-മ്ഭദ്രാ-സ്സന്നതയ-സ്സ-ന്നമന്തു ॥ 51 ॥
(അദ്ഭ്യ-സ്സമനമദ്യഥാ-മഹ്യം-ചത്വാരി ച) (അ. 23)
യേ തേ പന്ഥാന-സ്സവിതഃ പൂര്വ്യാസോ-ഽരേണവോ വിതതാ അന്തരിക്ഷേ । തേഭിര്നോ അദ്യ പഥിഭിഃ സുഗേഭീ രക്ഷാ ച നോ അധി ച ദേവ ബ്രൂഹി ॥ നമോ-ഽഗ്നയേ പൃഥിവിക്ഷിതേ ലോകസ്പൃതേ ലോകമസ്മൈ യജമാനായ ദേഹി നമോ വായവേ-ഽന്തരിക്ഷക്ഷിതേ ലോകസ്പൃതേ ലോകമസ്മൈ യജമാനായ ദേഹി നമ-സ്സൂര്യായ ദിവിക്ഷിതേ ലോകസ്പൃതേ ലോകമസ്മൈ യജമാനായ ദേഹി ॥ 52 ॥
(യേ തേ - ചതുശ്ചത്വാരിഗ്ംശത്) (അ. 24)
യോ വാ അശ്വസ്യ മേദ്ധ്യസ്യ ശിരോ വേദ ശീര്ഷണ്വാ-ന്മേദ്ധ്യോ ഭവത്യുഷാ വാ അശ്വസ്യ മേദ്ധ്യസ്യ ശിര-സ്സൂര്യശ്ചക്ഷുര്വാതഃ പ്രാണശ്ചന്ദ്രമാ-ശ്ശ്രോത്ര-ന്ദിശഃ പാദാ അവാന്തരദിശാഃ പര്ശവോ-ഽഹോരാത്രേ നിമേഷോ-ഽര്ധമാസാഃ പര്വാണി മാസാ-സ്സധാന്നാന്യൃതവോ-ഽങ്ഗാനി സംവഁഥ്സര ആത്മാ രശ്മയഃ കേശാ നക്ഷത്രാണി രൂപ-ന്താരകാ അസ്ഥാനി നഭോ മാഗ്ംസാന്യോഷധയോ ലോമാനി വനസ്പതയോ വാലാ അഗ്നിര്മുഖം-വൈഁശ്വാനരോ വ്യാത്തഗ്ം [വ്യാത്തമ്, സമുദ്ര ഉദരമന്തരിക്ഷ-] 53
സമുദ്ര ഉദരമന്തരിക്ഷ-മ്പായു-ര്ദ്യാവാപൃഥിവീ ആണ്ഡൌ ഗ്രാവാ ശേപ-സ്സോമോ രേതോ യജ്ജഞ്ജഭ്യതേ തദ്വി ദ്യോതതേ യദ്വിധൂനുതേ ത-ഥ്സ്തനയതി യന്മേഹതി തദ്വര്ഷതി വാഗേവാസ്യ വാഗഹര്വാ അശ്വസ്യ ജായമാനസ്യ മഹിമാ പുരസ്താജ്ജായതേ രാത്രിരേന-മ്മഹിമാ പശ്ചാദനു ജായത ഏതൌ വൈ മഹിമാനാ-വശ്വമഭിത-സ്സ-മ്ബഭൂവതുര്ഹയോ ദേവാനവഹ ദര്വാ-ഽസുരാന് വാജീ ഗന്ധര്വാ-നശ്വോ മനുഷ്യാന്-ഥ്സമുദ്രോ വാ അശ്വസ്യ യോനിഃ സമുദ്രോ ബന്ധുഃ ॥ 54 ॥
(വ്യാത്ത - മവഹ-ദ്- ദ്വാദശ ച ) (അ. 25)
(ഗാവോ - ഗാവ-സ്സിഷാസന്തീഃ- പ്രഥമേ മാസി - സമാന്യോ - യദി സോമൌ- ഷഡഹൈ - രു-ഥ്സൃജ്യാ(3)ന് - ദേവാനാ - മര്ക്യേണ - ചര്മാ-ഽവ - പൃഥിവ്യൈ - ദത്വതേ - കസ്ത്വാ - ഽഗ്നയേ - യോ വൈ - യഃ പ്രാണതോ - യ ആത്മദാ - ആ ബ്രഹ്മ - ന്നാ-ഽക്രാന് - ജജ്ഞി ബീജ - മാഗ്നേയോ-ഽഷ്ടാകപാലോ - ഽഗ്നയേ-ഽഗ്ംഹോമുചേ-ഽഷ്ടാകപാലോ - ഽഗ്നയേസമനമ--ദ്യേ തേ പന്ഥാനോ - യോ വാ അശ്വസ്യമേദ്ധ്യസ്യ ശിരഃ - പഞ്ചവിഗ്ംശതിഃ)
(ഗാവഃ - സമാന്യഃ - സവനമഷ്ടാഭി - ര്വാ ഏതേ ദേവകൃതഞ്ചാ - ഽഭിജിത്യാ ഇത്യാഹു -ര്വരുണോ-ഽദ്ഭി-സ്സാമ്നേ - ചതുഷ് പഞ്ചാസത്)
(ഗാവോ, യോനി സ്സമുദ്രോ ബന്ധുഃ)
(പ്രജനനഗ്ം - സാദ്യാഃ - പ്രജവം - ബൃഹസ്പതി - ര്ഗാവഃ - പഞ്ച) (7)
(ഇഷേ, വായവ്യ, മ്പ്രജാപതി, ര്യുഞ്ജാനാ, സ്സാവിത്രാണി, പ്രാചീനവഗ്ംശ, മ്പ്രജനനഗ്ം, സപ്ത) (7)
॥ ഹരിഃ ഓമ് ॥
॥ കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ സംഹിതായാം സപ്തമകാണ്ഡേ പഞ്ചമഃ പ്രശ്ന-സ്സമാപ്തഃ ॥