Goddess Lakshmi

lakṣmīśatakam

(Lakshmi Shatakam (Yajna Varaha) in English (IAST))

Yajna Varaha

Also known as lakshmi shatakam · perundevi thayar stotram · kanchi lakshmi shatakam

A hundred and seven verses in the arya metre to Perundevi, the consort of Varadaraja at Hastigiri in Kanchi, composed by Yajna Varaha of the Vadhula line, who names himself in the closing verse. May she who makes the wonder in Hari by a single deliberate glance, the giver of welfare on the hill of the elephant, always grant me joy. The second verse rests the whole hymn on a point of grammar: she whose name is to be sung as Shri at the head of the names of Hari — the syllable that opens every Vaishnava invocation is hers. The third is the poet's apology, and the loveliest thing in the poem: I wish to praise you as best I can; how should even the small babbling of an infant fail to make its mother glad?

#of 109
|| lakṣmīśatakam (yajñavarāha kṛta) ||
ānandaṃ diśatu śrīhastigirau svastidā sadā mahyam |
yā kautukaṃ vidhatte sākṛtenāvalokanena hareḥ || 1||
yannāma kīrtanīyaṃ śrīrityādau priyaṃ harernāmnām |
sā me samastajananī santatamudayāya bhūyase bhūyāt || 2||
śrīvaradeśvaradayite vāñchāmi tvāṃ yathāmati stotum |
svalpo'pi ḍimbhajalpo mātuḥ prītiṃ kathaṃ na sañjanayet || 3||
muraripumohanadhāmne mūrtivinirdhūtaviṣphuraddhemne |
diviṣadameyavibhūmne lakṣmīnāmne paraṃ namo bhumne || 4||
karigirināyakakānte dāntajanasvāntapaṅkajaniśānte |
mayi bhavamaraṇāśrānte karuṇāṃ śaraṇāgate kuru praguṇām || 5||
vācāmakṛtrimāṇāmapi munimanasāmagocare devi! |
tvadvarṇane madīyāṃ kāṅkṣāṃ saphalāṃ karotu te karuṇā || 6||
mākhadvidhu vimbāsye maṅgalasaumyākṛte guruśroṇi ! |
bhṛgunandini mandagate romalatāhe jayābdhikulaketo ! || 7||
dhanyaṃ prasūnagarbhaṃ dhammillaṃ devi tāvakaṃ manye |
prasavaśareṇa nyastaṃ tūṇaṃ bāṇaughapūrṇamarṇavaje || 8||
tvatkeśapāśaśobhāparimoṣāṇāṃ phalaṃ payodānām |
devi taṭidguṇavandho nodanamanilaiḥ palāyanaṃ dikṣu || 9||
nindati nīradhikanye ! kacanicayaste kalāpinaṃ kāntyā |
asyati barhaṃ na kathaṃ bhujaṅgavṛttiśca pakṣapātī ca || 10||
jayatu vipakṣaṃ padme ! barhiṇavarhaṃ tvadīyakeśabharam |
tvatkāntasya sapakṣaṃ ghanamapi kāntyā kathaṃ parākurute || 11||
varhaṃ vigarhitābhaṃ śastenānena keśahastena |
matvābhavanmayūrā mandāśā jīvite vṛtaviṣāśāḥ || 12||
divyāmambudhikanye! dṛṣṭvā keśaśriyaṃ tavāmbhodāḥ !
āruhyādriśreṣṭhaṃ kurute trapayeva jīvanatyāgam || 13||
sindūrasundarī te padme ! sīmantapaddhatirbhāti |
varṣāvalāhakasthā vidyullekheva vītacāñcalyā || 14||
veṇīmambudhikanye ! bhṛṅgaśreṇīmiva sphurantī te |
śambaravairikṛpāṇīṃ śaṅke mānāpahāriṇīṃ śaureḥ || 15||
phālenābhimukhena pratimākāṅkṣī tavendurambudhije ! |
ardhākṛtiḥ kalābhiḥ pūrṇo bhavati kriyāsamabhihārāt || 16||
karṇāvataṃsalakṣmī kalayati kamale ! viśāladṛṣṭiste |
nīlotpalasya kṛtyaṃ kimiti śrutimūlaśālinī cintyam || 17||
vandīkṛtaṃ kaṭākṣairindīvarametadindire ! śravasi |
nyastaṃ punaḥ punastannityaṃ śaṅkīva vīkṣate cakṣuḥ || 18||
nayanamudañcatkaruṇaṃ nānāśaṛṅgāramaṅgal̤ākāram |
devi tvadāśritānāṃ karṇamatikravya kāikṣitaṃ datte || 19||
kallolinīśakanye ! tvallocanakāntilipsayā kiṃ vā |
dvijarājapādasevāṃ jīvañjīvaḥ karoti sarvo'pi || 20||
sphurati tava śrutyante patiriti yat prāhuramba ! vedavidaḥ |
śrutyantameti tatte dṛṣṭiḥ kāntāvalokanāsaktā || 21||
ullaṅghitaśrutīnāmudadhisute ! śobhanaṃ nahīti mṛṣā |
yena tavedaṃ vyaktaṃ śrutipathamullaṅghya śobhanaṃ nayanam || 22||
śrutyante kṛtavasatiḥ pādmaruciṃ te prakāśayantyabje ! |
paramārgadṛṣṭisṛṣṭāṃ dṛṣṭiriyaṃ vaiṣṇavīṃ ca dūṣayati || 23||
devi ! nimittaguṇasya kvāpi na dṛṣṭaṃ hi kāryasaṅkramaṇam |
anṛtamitīdaṃ vacanaṃ yatvadapāṅgādanaṅgasadbhāvaḥ || 24||
ādyāvatāraśobhāmaṅgīkurvāṇasātmanāthasya |
nirupamasuṣamaṃ ko vā cakṣustava devi ! dakṣiṇaḥ stotum || 25||
asṛjat kamalaṃ dhātā tulanāṃ devīkṣaṇasya te vāñchan |
asadṛśabhāvādamunā nāma prāptaṃ jalajamityucitam || 26||
lokajananyatibhāsvallocanaśapharīvirājamānaṃ te |
kāntaṃ nāsāvaṃśaṃ ketuṃ madanasya ke na śaṃsanti || 27||
tvanāsikāttagandhastrapayevāghomukhastilaprasavaḥ |
muhuraśrūṇi prāyo muñcati mātarmarandavindumiṣāt || 28||
nāsāmauktikametanmanye vārāśikanyake! dhanyam |
tava mukhatārādhipateḥ kāmādekaṃ kal̤añamaṅgagatam || 29||
muktotpattisthānaṃ sarasijamiti yat samastakavisiddham |
tadvayaktīkaraṇaṃ te nāsāmuktāphalasya devi ! phalam || 30||
paribhūtakundakusumaṃ bhāsā nāsāgrabhāsvaraṃ padme ! |
muktāphalaṃ murārermohanaguḍikeva mānmathī bhāti || 31||
bhāsā virājamānaṃ nāsāmuktāphalaṃ mama sphurati |
amba ! tavānanapadme smitarucihaṃsīprasūtamaṇḍamiva || 32||
durvṛttaḥ khalu loke kamale ! kuryāt satāṃ tiraskāram |
nityasuvṛttena kathaṃ nāsāmaṇinā satāṃ tiraskāraḥ || 33||
karṇena te'bdhikanye! tāṭaṅkādeḥ pratīyate śobhā |
karṇasya hi svabhāvaḥ śrīmantaṃ yat svamāśrayaṃ kurute || 34||
tarko mamābdhikanye! hāṭakatāṭaṅkacakramarka iti |
yadyetadeṣa na syāt karṇāsaktiḥ kathaṃ bhavedasya || 35||
bhāti kapolaḥ kamale! patyuḥ śaṛṅgāramaṇimayādarśaḥ |
pratiphalitatanmukho'yaṃ hṛda iva so'dhovikasvarāmburuhaḥ || 36||
madhuravacogaṇanāyāṃ mātastvadgīrabhūdiyaṃ prathamā |
naiva dvitīyavārtā kokilavāde kuto nu pañcamatā || 37||
sāmyābhilāṣadoṣaṃ sammārṣṭuṃ tvadvirā cirādikṣoḥ |
cakre pañcaśarastaṃ cāpānamanāpadeśataḥ praṇatam || 38||
arṇavakanye ! dhanyāmākarṇayatastvadīritāṃ vācam |
śukapikavacanaśravaṇaṃ śrutipuṭakaṭu devi ! kasya vā na bhavet || 39||
kasya giraste śrotuḥ kamale vadanāravindakandal̤itāḥ |
na bhavenmahatī prītirnāradamekaṃ vinā munīśānam || 40||
makarandāḥ sunarasāḥ śukapikavāco'pi visvarā yena |
vīṇāḥ parivādinyastena kilābje ! tavopamā na girām || 41||
ambābhijātavāṇīdhanarasamādhuryacauryakārī te |
atimardanāsahiṣṇurmuṣitarasāneṣa muñcatīvekṣuḥ || 42||
nīratayeva marando bhāvyaśśravaṇe tavābdhije ! vācām |
svādita eva sudhāyāḥ svādyeti khyātirapi na mādhuryāt || 43||
adhareṇa bandhujīvaṃ mukhataḥ prābhātikaṃ ca rājīvam |
dūrīkaroṣi kiṃ vā devi ! tvaṃ sarvajīvakaruṇārdrā || 44||
ante vasan dvijānāmavadātānāmatisphuradrūpaḥ |
amba ! tavādhikamadharo bimbapratibimbayogyo'bhūt || 45||
santatapallavayoge muktirna śucerapīti vāṅ mithyā |
devi! tavādhara pallavasaṃyoge'dhyamalā dvijā muktāḥ || 46||
tava taṭinīpatikanthe ! dvijapaṭalī vadanaśuktimuktāśrīḥ |
atanuyaśobījānāmaṅkurapaṅktiḥ parisphurantīva || 47||
vadanaṃ sudhākaraste vāridhikanye ! na tatra sandehaḥ |
vacanāpadeśametanno cedamṛtaṃ kathaṃ tataḥ prabhavet || 48||
bhrūyugal̤aṃ bhṛgutanaye ! kusumaśarasyeva savyasācitayā |
āropitākṣibāṇaṃ kodaṇḍadvandvamiti matiṃ datte || 49||
abjadvayamapi vijitaṃ tava kamale! vaktraśobhayā tatra |
ambaramekaṃ śaraṇaṃ śambaramaparaṃ ca satvaraṃ prāpat || 50||
candro'bhavad viṣādī cāru mukhaṃ devi! tāvakaṃ vīkṣya |
kukṣigataṃ garamasya prāhuḥ paṅkaṃ kal̤aṅkamityeke || 51||
vijitastvanmukhakāntyā devi ! nirāśo niśākaro jīve |
bhṛgupatanaṃ kurute'sāvastamatha vyājato'nvahaṃ tūrṇam || 52||
amba ! yataste nitarāmānanakāntyā tṛṇīkṛtaścandraḥ |
ātaḥ kila tṛṇabuddhayā muñcati nainaṃ mṛgaḥ kadācidapi || 53||
devi ! tavānanatulanāmabhilaṣatāṃ sāgasāṃ sarojānām |
majjanamapsu ca bandhaḥ śaivalapāśena ṣaṭpadaiḥ prasṛtiḥ || 54||
dvijarājasyāpyabje ! tvadvaktreṇopamānarahitena |
samatābhilāṣadoṣāddoṣākaratā vidhordurantābhṛt || 55||
padme ! parasvaharaṇaṃ doṣāyeti prabhāṣaṇaṃ mithyā |
apahṛtya rājalakṣmīmapadoṣaṃ yadvibhāti te vaktrem || 56||
nirjitya nīrajātaṃ nikhilaṃ muravairisundari ! mukhena |
āsanamākalitaṃ te nūnaṃ padmāsanāsi tenaiva || 57||
tvadvadanābhibhavodyattāpātiśayaṃ divāniśaṃ padmam |
ambhasi vāsaṃ kurute nūnaṃ tasyāpanodanāyābje ! || 58||
santatamitravirodhī doṣāsaktaḥ kalaṅkavāninduḥ |
tava vadanena kathaṃ vā kamale! kalyāṇaguṇabhuvā tulyaḥ || 59||
devi! tavānanacandraprasādabhikṣāṭanena rājāpi |
pūrṇaścandrikayāho jīvañjīvasya tṛptimātanute || 60||
tvatkaṇṭhakāntibhāgyaṃ dṛṣṭvā śaṅkhāssahasraśo devi ! |
tallābhāya payodherantaṃ gatvā ciraṃ tapasyanti || 61||
kaṇṭhena te hṛtaśrīḥ kamale ! vimalo'pi santataṃ kambuḥ |
ghumughumuninadavyājāt krośati rājñāṃ puraḥ samayadarśī || 62||
tvatkaṇṭhakāntijanitaṃ bhañjanamākhyātumudyatā jalajāḥ |
vistṛtajanaśabdatayā padminyāmreḍayanti bhaṃ bhamiti || 63||
kambubhrameṇa kaṇṭhaṃ cakrabhrāntyā nitambabimbamapi |
parimṛśati te karābhyāṃ patiratidurbhedaśaṅkhacakrābhyām || 64||
bāhū śirīṣamālāmārdavakītandumardane rāhū |
setū samagraśobhāsindhormanye samudrakanye ! te || 65||
atisurabhiḥ karapadmo vāñchitadānairna kevalaṃ gandhaiḥ |
vāridhiputri ! vadānyaṃ kavimuktaṃ devi! kalpamātanute || 66||
devi ! kareṇa bhavatyā dattasamastepsitena bhaktānām |
sparśanadūrīkaraṇaṃ sodaragīrvāṇaśākhināmucitam || 67||
devi ! tavānanabhāsā paribhūtaḥ parvacandramā nūnam |
tena hi śaśvat paridhivyājaprākāramadhyamadhyāste || 68||
padmakulaṃ paribhūtaṃ padme ! tvatpāṇipadmarāgeṇa |
tatpreṣitaṃ sadaikaṃ tvatpāṇiṃ sevate sarojātam || 69||
anudinamarkābhimukhaṃ vanabhuvi śaivālavalkalaṃ kamalam |
taptvā tapo'titīvraṃ prāpat tvatpāṇipadmasādharmyam || 70||
hārā vibhānti gaurā haridayite ! te mukhoḍurājasya |
sevārthamāgatānāṃ tārāṇāmiva gaṇāḥ purogāṇām || 71||
hāralatā taba padme ! sukumārasyāṅgabhūkumārasya |
krīḍāmṛṇāl̤aḍol̤āśaṅkāṃ nāṅkrūrayatyasau kasya || 72||
tava kucagiritaṭavāsī kṛtaromāl̤īnakanyakāsnānaḥ |
kaścana muktāhāro yogīvābhāti nityaśuddhātmā || 73||
unnatimurojayugme ! padme dṛṣṭaiva parvatāstrapayā |
udadhau ciraṃ nilīnā bhītyā śakrāditi prathāmātram || 74||
tava kucakumbhadvandve baddhaspardhāni ḍāḍimaphalāni |
tulanāhīnāḥ kīrāstuṇḍairetāni khaṇḍayantyabje ! || 75||
kodaṇḍasya purāreruddaṇḍasyāpi hanta bāṇasya |
kabal̤īkurute mānaṃ pugal̤ī kucayostavendire ! yugapat || 76||
santatamuktāhārāvapi tava pīnau payodharau bhātaḥ |
tena kathaṃ pīnatvaṃ devi ! bhavedrātribhojane mānam || 77||
kanakamahīgharagauravakabalīkaraṇādivātipīnamapi |
muktāhāravadāste stanayugalaṃ devi ! tāvakaṃ citram || 78||
iti kila darśanarītiḥ kāryamupādānakāraṇābhitram |
devi! tava stanakumbhau cakrābhinnau kathaṃ na dṛśyete || 79||
kalayati daṇḍaḥ kalaśaṃ sarvairbahuśaḥ śrutaṃ ca dṛṣṭaṃ ca |
janani ! tava stanakalaśo janayati madhuvairimānadaṇḍamaho ! || 80||
sarvārīṇāṃ jetā durvāreṇaiva devi! cakreṇa |
hanta kathaṃ te vijitaḥ kānto vakṣoruhātmacakreṇa || 81||
kallolinīśakanye ! kalaye romāvaliprabhedena |
tava kāntivārdhimadhye navajaladaśyāmako hariḥ śete || 82||
nāmīsarovanāntaḥ krīḍanmadanadvipādhipotkṣitām |
śaivālavallarīṃ te romalatāṃ devi ! kathayanti || 83||
madhyaḥ prathamaṃ mānaṃ mahitaguṇaughastavānumānamapi |
vapurapyupamitiśabdaṃ dūrīkurute'mba ! kena varṇyāsi || 84||
tava kucakumbhasya gurorantevāsī vivekahīnasya |
darśanayogyo nābhūnmadhyaste devi ! nāstivādarataḥ || 85||
pratyakṣāviṣayatvādatiriktatvādanaṅgajanakatvāt |
devi ! valiśrībhajanānmadhyaste kāntavibhramaṃ tanute || 86||
cintāmaṇivādaste karayorddaśi kāmaśāstravādo'bje ! |
madhye māyāvādo gauravavādaḥ payodharadvandve || 87||
mahadaṇuparimāṇagataṃ viśrāntaṃ devi tāratamyaṃ te |
vakṣoruhe ca madhye na vyomādau na cāpi paramāṇau || 88||
kaṭhinātmāghaḥ kurute sarvaṃ kamale! kṛthaṃ sanāmigatam |
dṛṣṭamitīdamuroje madhyaṃ kṛśameva kurvati spaṣṭam || 89||
tuṅgapayodharaśailadvandvodvahanena santataṃ devi ! |
paśyāmi kāryamucitaṃ madhyasya śrīmato'pi te mātaḥ ! || 90||
tava romarājiyamunānityasphīte'pi madhyadeśe'smin |
kṣāmakathā kathamabje ! nābhīsarasīpariṣkṛte'pi sadā || 91||
romāl̤iyūpadaṇḍe citapaśuṃ baddhumamba ! te patyuḥ |
sampāditeva raśanā trivalimiṣeṇāṅgajanmanādhvariṇā || 92||
ābhāti nābhirabje ! tava tanujanuṣā niṣādavīreṇa |
pātayituṃ haricittaṃ mattabhaṃ sambhṛto yathā gartaḥ || 93||
śaṅke tavāmba ! nābhiṃ śambararipuṇā vijitya daityārim |
romāl̤inīlaratnastambhanikhātāya sambhṛtaṃ vabhram || 94||
nivasanti ye'dhikāñci prāyaḥ śuddhā bhavanti te muktāḥ |
iti maṇiraśanāṃvikasanmuktāvalyāmba ! darśayasyaddhā || 95||
avanatamauliriyaṃ tvāmañjalimabhinīya kusumakośamiṣāt |
rambhā tavoruvijitā sambhāvayatīti me tarkaḥ || 96||
kumbhīndrakumbhavṛttaṃ jānudvandvaṃ tavāpratidvandvam |
hanta harerapi dhairyaṃ harate durdharṣamabdhirājasute ! || 97||
jaṅghā niṣaṅgaśaṅkāmaṅkūrayatyaṅgajenmano devi ! |
tat khalu tadagrabhāge paścaśarasphūrtimaṅgulivyājāt || 98||
tava padabhāvaḥ prāptastāmaraseneti nātra sandehaḥ |
kathamanyathā sa yogo bhāvī kāntena haṃsakenābje ! || 99||
pādatale paridṛśyaṃ padme ! rekhātmanā svayaṃ gūḍham |
tava caraṇaśrīmikṣācaraṇaṃ vidadhāti sajyamamburuham || 100||
arko'pi yasya bhajanādajani śrīmānanena janitaśrīḥ |
padmaṃ kathaṃ nu tulanāmarhati pādena tāvakenābje ! || 101||
jalajaṃ kṛtasaṅkocaṃ dvijarājasthāpi darśane devi ! |
mānitamadhupaṃ śirasā kathamadhirohet padena te tulanām || 102||
sāmrājye'mburuhāṇāṃ tava padamīḍe'bhiṣicyamānamiva |
jānusmṛtāṃ janānāṃ hetuḥ sañcintitārthasiddhīnām || 103||
madanadarījanakabarīnalinairudyanmarandasaṃsāre |
pātu parākṛtapadmaṃ māturjagatāṃ padāmbujātaṃ mām || 104||
sambhāvitāpacāraṃ jñānājñānāttava stutivyājāt |
devi sahasva dayālo ! dehi mama śrīpatau parāṃ bhaktim || 105||
jagati khyātiraśeṣāttvakuleyeti sarvasiddhāntam |
janani kathaṃ te khyāterutpattiḥ śrūyate purāṇādau || 106||
yajñavarāhaḥ śrīmān vādhūlambālajo dhīmān |
lakṣmī śatakamatānīdakṣīṇānandakandal̤īkandam || 107||
|| iti yajñavarāhakṛtaṃ lakṣmīśatakaṃ sampūrṇam ||

Explore More