Lord Shiva

শ্ৰী মহান্যাসম্ (পূৰ্ণং)

(Sri Maha Nyasam (Purnam) in Assamese)

From Yajurveda

Also known as kalasa pratisthapana mantrah

Sri Maha Nyasam is a foundational Vedic procedure derived from the Yajurveda, essential for the worship of Lord Shiva. It involves the ritualistic process of assigning various deities and cosmic powers to different parts of the human body, effectively sanctifying the seeker as a living temple. This profound meditative practice purifies the physical and subtle bodies, preparing the practitioner for the Rudra Abhishekam. Chanting or performing this Nyasam is believed to dissolve past karmic impressions, invoke divine grace, bestow mental clarity, and lead the devotee toward spiritual liberation and ultimate union with the Supreme Lord.

কলশ প্ৰতিষ্ঠাপন মন্ত্ৰাঃ
ব্ৰহ্মজজ্ঞান-ম্প্ৰথম-ম্পুৰস্তা-দ্ৱিসীমত-স্সুৰুচো ৱেন আৱঃ ।
স বুধ্নিযা উপমা অস্য ৱিষ্ঠা-স্সতশ্চ যোনি-মসতশ্চ ৱিৱঃ ।
নাকে সুপৰ্ণ মুপয-ত্পতন্তগ্ং হৃদা ৱেনন্তো অভ্যচক্ষ-তত্ৱা ।
হিৰণ্যপক্ষং-ৱঁৰুণস্য দূতং-যঁমস্য যোনৌ শকুন-ম্ভুৰণ্যুম্ ।
আপ্যাযস্ৱ সমেতু তে ৱিশ্ৱতঃ সোম ৱৃষ্ণিযম্ । ভৱা ৱাজস্য সঙ্গথে ।
যো ৰুদ্ৰো অগ্নৌ যো অফ্সু য ওষধীষু যো ৰুদ্ৰো ৱিশ্ৱা
ভুৱনা-ঽঽৱিৱেশ তস্মৈ ৰুদ্ৰায নমো অস্তু । 1 (অপ উপস্পৃশ্য)
ইদং-ৱিঁষ্ণু ৰ্ৱিচক্ৰমে ত্ৰেধা নিদধে পদম্ । সমূঢমস্য পাগ্ং সুৰে ।
ইন্দ্ৰং-ৱিঁশ্ৱা অৱীৱৃধন্-থ্সমুদ্ৰৱ্যচস-ঙ্গিৰঃ ।
ৰথীতমগ্ং ৰথীনাং-ৱাঁজানাগ্ং সত্পতি-ম্পতিম্ ।
আপো ৱা ইদংগ্ং সৰ্ৱং-ৱিঁশ্ৱা ভূতান্যাপঃ প্ৰাণা ৱা আপঃ পশৱ আপো-ঽন্নমাপো-ঽমৃতমাপ-স্সম্ৰাডাপো ৱিৰাডাপ-স্স্ৱৰাডাপ-শ্ছন্দাগ্শ্যাপো জ্যোতীগ্ষ্যাপো যজূগ্ষ্যাপ-স্সত্যমাপ-স্সৰ্ৱা দেৱতা আপো ভূৰ্ভুৱস্সুৱৰাপ ওম্ । 2
অপঃ প্ৰণযতি । শ্ৰদ্ধা ৱা আপঃ । শ্ৰদ্ধামেৱাৰভ্য প্ৰণীয প্ৰচৰতি ।
অপঃ প্ৰণযতি ।
যজ্ঞো ৱা আপঃ । যজ্ঞমেৱাৰভ্য প্ৰণীয প্ৰচৰতি । অপঃ প্ৰণযতি ।
ৱজ্ৰো ৱা আপঃ । ৱজ্ৰমেৱ ভ্ৰাতৃৱ্যেভ্যঃ প্ৰহৃত্য প্ৰণীয প্ৰচৰতি ।
অপঃ প্ৰণযতি ।
আপো ৱৈ ৰক্ষোঘ্নীঃ । ৰক্ষসামপহত্যৈ । অপঃ প্ৰণযতি ।
আপো ৱৈ দেৱানা-ম্প্ৰিয-ন্ধাম । দেৱানামেৱ প্ৰিয-ন্ধাম প্ৰণীয প্ৰচৰতি । অপঃ প্ৰণযতি ।
আপো ৱৈ সৰ্ৱা দেৱতাঃ । দেৱতা এৱাৰভ্য প্ৰণীয প্ৰচৰতি ।
অপঃ প্ৰণযতি ।
আপো ৱৈ শান্তাঃ । শান্তাভিৰেৱাস্য শুচগ্ং শমযতি । দেৱো ৱঃ
সৱিতো-ত্পুনাত্ৱ-চ্ছিদ্ৰেণ পৱিত্ৰেণ ৱসোস্সূৰ্যস্য ৰশ্মিভিঃ ॥ 3
কূৰ্চাগ্ৰৈ ৰ্ৰাক্ষসা-ন্ঘোৰান্ ছিন্ধি কৰ্মৱিঘাতিনঃ ।
ত্ৱামৰ্পযামি কুম্ভে-ঽস্মিন্ সাফল্য-ঙ্কুৰু কৰ্মণি ।
ৱৃক্ষৰাজ সমুদ্ভূতা-শ্শাখাযাঃ পল্লৱত্ৱ চঃ ।
যুষ্মান্ কুম্ভেষ্ৱৰ্পযামি সৰ্ৱপাপাপনুত্তযে ।
নালিকেৰ-সমুদ্ভূত ত্ৰিনেত্ৰ হৰ সম্মিত ।
শিখযা দুৰিতং সৰ্ৱ-ম্পাপ-ম্পীডা-ঞ্চ মে নুদ ।
স হি ৰত্নানি দাশুষে সুৱাতি সৱিতা ভগঃ ।
ত-ম্ভাগ-ঞ্চিত্ৰমীমহে । (ঋগ্ৱেদ মন্ত্ৰঃ)
তত্ৱা যামি ব্ৰহ্মণা ৱন্দমান-স্তদাশাস্তে যজমানো হৱিৰ্ভিঃ ।
অহেডমানো ৱৰুণেহ বোদ্ধ্যুৰুশগ্ংস মা ন আযুঃ প্ৰমোষীঃ ॥
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱৰোম্ । অস্মিন্ কুম্ভে ৱৰুণমাৱাহযামি ।
ৱৰুণস্য ইদমাসনম্ । ৱৰুণায নমঃ । সকলাৰাধনৈ-স্স্ৱৰ্চিতম্ ।
ৰত্নসিংহাসনং সমৰ্পযামি । পাদ্যং সমৰ্পযামি ।
অৰ্ঘ্যং সমৰ্পযামি । আচমনীযং সমৰ্পযামি ।
মধুপৰ্ক্কং সমৰ্পযামি । স্নানং সমৰ্পযামি ।
স্নানানন্তৰং আচমনীযং সমৰ্পযামি ।
ৱস্ত্ৰোত্তৰীযং সমৰ্পযামি । উপৱীতং সমৰ্পযামি ।
গন্ধা-ন্ধাৰযামি । অক্ষতান্ সমৰ্পযামি ।
পুষ্পাণি সমৰ্পযামি ।
1. ওঁ-ৱঁৰুণায নমঃ
2. ও-ম্প্ৰচেতসে নমঃ
3. ওঁ সুৰূপিণে নমঃ
4. ওঁ অপাম্পতযে নমঃ
5. ও-ম্মকৰৱাহনায নমঃ
6. জলাধিপতযে নমঃ
7. ও-ম্পাশহস্তায নমঃ
8. ও-ন্তীৰ্থৰাজায নমঃ
ওঁ-ৱঁৰুণায নমঃ । নানাৱিধ পৰিমল পত্ৰ পুষ্পাণি সমৰ্পযামি ।
ধূপং আঘ্ৰাপযামি । দীপ-ন্দৰ্শযামি ।
ধূপদীপানন্তৰং আচমনীযং সমৰ্পযামি ।
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । তথ্সৱিতুৰ্ৱৰেণ্য-ম্ভৰ্গো দেৱস্য ধীমহি ।
ধিযো যোন প্ৰচোদযাত্ ।
দেৱ সৱিতঃ প্ৰসুৱঃ । সত্য-ন্ত্ৱৰ্তেন পৰিষিঞ্চামি ।
(ৰাত্ৰৌ - ঋত-ন্ত্ৱা সত্যেন পৰিষিঞ্চামি) ।
ওঁ-ৱঁৰুণায নমঃ । অমৃত-ম্ভৱতু । অমৃতোপস্তৰণমসি ।
ও-ম্প্ৰাণায স্ৱাহা । ওঁ অপানায স্ৱাহা । ওঁ-ৱ্যাঁনায স্ৱাহা ।
ওঁ উদানায স্ৱাহা । ওঁ সমানায স্ৱাহা । ও-ম্ব্ৰহ্মণে স্ৱাহা ।
কদলীফল-ন্নিৱেদযামি । মদ্ধ্যেমদ্ধ্যে অমৃতপানীযং সমৰ্পযামি । অমৃতাপিধানমসি । নৈৱেদ্যানন্তৰং আচমনীযং সমৰ্পযামি ।
তাম্বূলং সমৰ্পযামি । কৰ্পূৰ নীৰাজন-ম্প্ৰদৰ্শযামি ।
নীৰাজনানন্তৰং আচমনীযং সমৰ্পযামি । মন্ত্ৰ পুষ্পং সমৰ্পযামি ।
সুৱৰ্ণ পুষ্পং সমৰ্পযামি । সমস্তোপচাৰান্ সমৰ্পযামি ॥
1. পঞ্চাঙ্গ ৰুদ্ৰন্যাসঃ
অথাতঃ পঞ্চাঙ্গৰুদ্ৰাণাং
ন্যাসপূৰ্ৱক-ঞ্জপ-হোমা-ৰ্চনা-ভিষেক-ৱিধিং-ৱ্যাঁখ্যাস্যামঃ ।
অথাতঃ পঞ্চাঙ্গৰুদ্ৰাণাং
ন্যাসপূৰ্ৱক-ঞ্জপ-হোমা-ৰ্চনাভিষেক-ঙ্কৰিষ্যমাণঃ ।
হৰিঃ ওঁ অথাতঃ পঞ্চাঙ্গ ৰুদ্ৰাণাম্ ॥
ওঙ্কাৰমন্ত্ৰ সংযুঁক্ত-ন্নিত্য-ন্ধ্যাযন্তি যোগিনঃ ।
কামদ-ম্মোক্ষদ-ন্তস্মৈ ওঙ্কাৰায নমো নমঃ ॥
নমস্তে দেৱ দেৱেশ নমস্তে পৰমেশ্ৱৰ ।
নমস্তে ৱৃষভাৰূঢ নকাৰায নমো নমঃ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায ॥ ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ ॥ ও-ন্নম্ ॥
নমস্তে ৰুদ্ৰ মন্যৱ উতোত ইষৱে নমঃ ।
নমস্তে অস্তু ধন্ৱনে বাহুভ্যামুত তে নমঃ ॥
যা ত ইষুঃ শিৱতমা শিৱ-ম্বভূৱ তে ধনুঃ ।
শিৱা শৰৱ্যা যা তৱ তযা নো ৰুদ্ৰ মৃডয ।
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায ॥ নং ওম্ । পূৰ্ৱাঙ্গ ৰুদ্ৰায নমঃ ॥ (প্ৰাচ্যৈ দিশ, East)
মহাদেৱ-ম্মহাত্মান-ম্মহাপাতকনাশনম্ ।
মহাপাপহৰং-ৱঁন্দে মকাৰায নমো নমঃ ॥
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ ॥ ও-ম্মম্ ॥
ও-ন্নিধনপতযে নমঃ । নিধনপতান্তিকায নমঃ ।
ঊৰ্ধ্ৱায নমঃ । ঊৰ্ধ্ৱলিঙ্গায নমঃ ।
হিৰণ্যায নমঃ । হিৰণ্যলিঙ্গায নমঃ ।
সুৱৰ্ণায নমঃ । সুৱৰ্ণলিঙ্গায নমঃ ।
দিৱ্যায নমঃ । দিৱ্যলিঙ্গায নমঃ ।
ভৱাযঃ নমঃ । ভৱলিঙ্গায নমঃ ।
শৰ্ৱায নমঃ । শৰ্ৱলিঙ্গায নমঃ ।
শিৱায নমঃ । শিৱলিঙ্গায নমঃ ।
জ্ৱলায নমঃ । জ্ৱললিঙ্গায নমঃ ।
আত্মায নমঃ । আত্মলিঙ্গায নমঃ ।
পৰমায নমঃ । পৰমলিঙ্গায নমঃ ।
এতথ্সোমস্য সূৰ্যস্য সৰ্ৱলিঙ্গগ্গ্ স্থাপযতি পাণিমন্ত্ৰ-ম্পৱিত্ৰম্ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায ॥ মং ওম্ ॥
দক্ষিণাঙ্গ ৰুদ্ৰায নমঃ ॥ (দক্ষিণ দিশ, South)
শিৱং শান্ত-ঞ্জগন্নাথং-লোঁকানুগ্ৰহকাৰণম্ ।
শিৱমেক-ম্পৰং-ৱঁন্দে শিকাৰায নমো নমঃ ॥
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ ॥ ওঁ শিম্ ॥
অপৈতুমৃত্যুৰমৃত-ন্ন আগন্ ৱৈৱস্ৱতো নো অভয-ঙ্কৃণোতু । পৰ্ণং-ৱঁনস্পতেৰিৱাভিনশ্শীযতাগ্ং ৰযিস্সচতা-ন্নশ্শচীপতিঃ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায ॥ শিং ওম্ ॥ পশ্চিমাঙ্গ ৰুদ্ৰায নমঃ ॥ (পশ্চিম দিশ, West)
ৱাহনং-ৱৃঁষভো যস্য ৱাসুকী কণ্ঠভূষণম্ ।
ৱামে শক্তিধৰং-ৱঁন্দে ৱকাৰায নমো নমঃ ॥
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ ॥ ওঁ-ৱাঁম্ ॥
প্ৰাণানা-ঙ্গ্ৰন্থিৰসি ৰুদ্ৰো মা ৱিশান্তকঃ । তেনান্নেনাপ্যাযস্ৱ ॥ ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায ৱিষ্ণৱে মৃত্যুৰ্মে পাহি ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায ॥ ৱাং ওম্ ॥ উত্তৰাঙ্গ ৰুদ্ৰায নমঃ ॥ (উত্তৰ দিশ, North)
যত্ৰ কুত্ৰ স্থিত-ন্দেৱং সৰ্ৱৱ্যাপিনমীশ্ৱৰম্ ।
যল্লিঙ্গ-ম্পূজযেন্নিত্যং-যঁকাৰায নমো নমঃ ॥
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ ॥ ওঁ-যঁম্ ॥
যো ৰুদ্ৰো অগ্নৌ যো অপ্সু য ওষধীষু যো ৰুদ্ৰো ৱিশ্ৱা ভুৱনা ৱিৱেশ তস্মৈ ৰুদ্ৰায নমো অস্তু ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায ॥ যং ওম্ ॥ ঊৰ্ধ্ৱাঙ্গ ৰুদ্ৰায নমঃ ॥ (ঊৰ্ধ্ৱ দিশ, Up)
2. পঞ্চমুখ ধ্যানম্
ও-ন্নম্ ॥ তত্পুৰুষায ৱিদ্মহে মহাদেৱায ধীমহি । তন্নো ৰুদ্ৰঃ প্ৰচোদযাত্ ॥
সংৱঁৰ্তাগ্নি তটিত্প্ৰদীপ্ত কনক প্ৰস্পৰ্থি তেজোমযম্ ।
গম্ভীৰধ্ৱনি সামৱেদজনক-ন্তাম্ৰাধৰং সুন্দৰম্ ।
অৰ্ধেন্দুদ্যুতি লোলপিঙ্গল জটাভাৰপ্ৰবদ্ধোৰগম্ ।
ৱন্দে সিদ্ধ সুৰাসুৰেন্দ্ৰনমিত-ম্পূৰ্ৱ-ম্মুখং শূলিনঃ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায ॥ ও-ন্নম্ ॥ পূৰ্ৱ মুখায নমঃ ॥
অঘোৰেভ্যো-ঽথঘোৰেভ্যো ঘোৰঘোৰতৰেভ্যঃ ॥ সৰ্ৱেভ্যস্সৰ্ৱ শৰ্ৱেভ্যো নমস্তে অস্তু ৰুদ্ৰৰূপেভ্যঃ ॥
কালাভ্ৰভ্ৰমৰাঞ্জনদ্যুতিনিভং-ৱ্যাঁৱৃত্ত পিঙ্গেক্ষণম্
কৰ্ণোদ্ভাসিত ভোগিমস্তক মণিপ্ৰোদ্গীৰ্ণ দংষ্ট্ৰাঙ্কুৰম্ ।
সৰ্পপ্ৰোত কপাল শুক্তি শকল ৱ্যাকীৰ্ণ সচ্ছেখৰম্
ৱন্দে দক্ষিণমীশ্ৱৰস্য কুটিল ভ্ৰূভঙ্গ ৰৌদ্ৰ-ম্মুখম্ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায ॥ ও-ম্মম্ ॥ দক্ষিণ মুখায নমঃ ॥
সদ্যো জাত-ম্প্ৰপদ্যামি সদ্যো জাতায ৱৈ নমো নমঃ । ভৱে ভৱে নাতি ভৱে ভৱস্ৱ মাম্ । ভৱো-দ্ভৱায নমঃ ॥
প্ৰালেযাচলমিন্দুকুন্দ ধৱল-ঙ্গোক্ষীৰফেনপ্ৰভম্
ভস্মাভ্যক্তমনঙ্গ দেহ দহন জ্ৱালাৱলী লোচনম্ ।
ব্ৰহ্মেন্দ্ৰাদি মৰুদ্গণৈস্পুতিপদৈ ৰভ্যৰ্চিতং-যোঁগিভিঃ
ৱন্দে-ঽহং সকল-ঙ্কলঙ্কৰহিতং স্থাণোৰ্মুখ-ম্পশ্চিমম্ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায ॥ ওঁ শিম্ ॥ পশ্চিম মুখায নমঃ ॥
ৱামদেৱায নমো জ্যেষ্ঠায নমঃ শ্ৰেষ্ঠায নমো ৰুদ্ৰায নমঃ কালায নমঃ কলৱিকৰণায নমো বলৱিকৰণায নমো বলায নমো বলপ্ৰমথনায নম-স্সৰ্ৱভূতদমনায নমো মনোন্মনায নমঃ ॥
গৌৰ-ঙ্কুঙ্কুম পঙ্কিলং স্তিলকং-ৱ্যাঁপাণ্ডু গণ্ডস্থলম্
ভ্ৰূৱিক্ষেপ কটাক্ষ লসত্সংসক্ত কৰ্ণোত্ফলম্ ।
স্নিগ্ধ-ম্বিম্বফলাধৰ-ম্প্ৰহসিত-ন্নীলালকাল-ঙ্কৃতম্
ৱন্দে পূৰ্ণ শশাঙ্ক মণ্ডলনিভং-ৱঁক্ত্ৰং হৰস্যোত্তৰম্ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায ॥ ওঁ-ৱাঁম্ ॥ উত্তৰ মুখায নমঃ ॥
ঈশান-স্সৰ্ৱৱিদ্যানা-মীশ্ৱৰ-স্সৰ্ৱভূতানা-ম্ব্ৰহ্মাধিপতি-ৰ্ব্ৰহ্মণো ঽধিপতি-ৰ্ব্ৰহ্মা শিৱো মে অস্তু সদাশিৱোম্ ॥ (কনিষ্ঠিকাভ্যা-ন্নমঃ)
ৱ্যক্তাৱ্যক্ত গুণেতৰ-ম্পৰতৰং ষট্ত্ৰিংশতত্ত্ৱাত্মকম্
তস্মাদুত্তম তত্ত্ৱমক্ষৰমিদ-ন্ধ্যেযং সদা যোগিভিঃ ।
ওঙ্কাৰাদি সমস্ত মন্ত্ৰজনকং সূক্ষ্মাদি সূক্ষ্ম-ম্পৰং
শান্ত-ম্পঞ্চমমীশ্ৱৰস্য ৱদন-ঙ্খংৱ্যাঁপ্তি তেজোমযম্ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায ॥ ওঁ-ৱাঁম্ ॥ ঊৰ্ধ্ৱ মুখায নমঃ ॥
দিঙ্নমস্কাৰঃ
পূৰ্ৱে পশুপতিঃ পাতু । দক্ষিণে পাতু শঙ্কৰঃ ।
পশ্চিমে পাতু ৱিশ্ৱেশঃ । নীলকণ্ঠস্তদোত্তৰে ॥
ঈশান্যা-ম্পাতু মে শৰ্ৱঃ । আগ্নেযা-ম্পাৰ্ৱতীপতিঃ ।
নৈঋত্যা-ম্পাতু মে ৰুদ্ৰঃ । ৱাযৱ্যা-ন্নীললোহিতঃ ॥
ঊৰ্ধ্ৱে ত্ৰিলোচনঃ পাতু । অধৰাযা-ম্মহেশ্ৱৰঃ ।
এতাভ্যো দশ দিগ্ভ্যস্তু । সৰ্ৱতঃ পাতু শঙ্কৰঃ ॥
(না ৰুদ্ৰো ৰুদ্ৰমৰ্চযেত্ ।
ন্যাসপূৰ্ৱক-ঞ্জপহোমাৰ্চনা-ঽভিষেকৱিধি ৱ্যাখ্যাস্যামঃ ।)
3. অঙ্গন্যাসঃ
যা তে ৰুদ্ৰ শিৱা তনূৰঘোৰা-ঽপাপকাশিনী ।
তযা ন স্তনুৱা শন্তমযা গিৰিশন্তাভি চাকশীহি ।
শিখাযৈ নমঃ । 1
অস্মি-ন্মহত্যৰ্ণৱে-ঽন্তৰিক্ষে ভৱা অধি ।
তেষাগ্ং সহস্ৰযোজনে-ঽৱধন্ৱানি তন্মসি ।
শিৰসে নমঃ । 2
সহস্ৰাণি সহস্ৰশো যে ৰুদ্ৰা অধি ভূম্যাম্ ।
তেষাগ্ং সহস্ৰ-যোজনে-ঽৱধন্ৱানি তন্মসি ।
ললাটায নমঃ । 3
হগ্ংস-শ্শুচিষ-দ্ৱসুৰন্তৰিক্ষসদ্ধোতা ৱেদিষদতিথি-ৰ্দুৰোণসত্ ।
নৃষদ্ৱৰ-সদৃত-সদ্ৱ্যোম সদব্জা গোজা ঋতজা অদ্ৰিজা ঋত-ম্বৃহত্ ।
ভ্ৰুৱোৰ্মদ্ধ্যায নমঃ । 4
ত্ৰ্যবঙ্কং-যঁজামহে সুগন্ধি-ম্পুষ্টিৱৰ্ধনম্ ।
উৰ্ৱাৰুকমিৱ বন্ধনান্
মৃত্যো-ৰ্মুক্ষীয মা-ঽমৃতাত্ ।
নেত্ৰাভ্যা-ন্নমঃ । 5
নম-স্স্ৰুত্যায চ পথ্যায চ নমঃ কাট্যায চ নীপ্যায চ ।
কৰ্ণাভ্যা-ন্নমঃ । 6
মা নস্তোকে তনযে মা ন আযুষি মা নো গোষু মা নো অশ্ৱেষু ৰীৰিষঃ ।
ৱীৰান্মানো ৰুদ্ৰ ভামিতো ৱধীৰ্-হৱিষ্মন্তো নমসা ৱিধেম তে ।
নাসিকাভ্যা-ন্নমঃ । 7
অৱতত্য ধনুস্ত্ৱগ্ং সহস্ৰাক্ষ শতেষুধে ।
নিশীৰ্য শল্যানা-ম্মুখা শিৱো নঃ সুমনা ভৱ ।
মুখায নমঃ । 8
নীলগ্ৰীৱা শ্শিতিকণ্ঠা-শ্শৰ্ৱা অধঃ, ক্ষমাচৰাঃ ।
তেষাগ্ং সহস্ৰযোজনে-ঽ ৱধন্ৱানি তন্মসি ।
কণ্ঠায নমঃ । 9.1
নীলগ্ৰীৱা-শ্শিতিকণ্ঠা দিৱগ্ং ৰুদ্ৰা উপশ্ৰিতাঃ ।
তেষাগ্ং সহস্ৰযোজনে-ঽ ৱধন্ৱানি তন্মসি ।
উপকণ্ঠায নমঃ । 9.2
নমস্তে অস্ত্ৱাযুধাযা-নাততায ধৃষ্ণৱে ।
উভাভ্যামুত তে নমো বাহুভ্যা-ন্তৱ ধন্ৱনে ।
বাহুভ্যা-ন্নমঃ । 10
যা তে হেতি-ৰ্মীঢুষ্টম হস্তে বভূৱ তে ধনুঃ ।
তযা-ঽস্মান্ ৱিশ্ৱতস্ত্ৱ-মযক্ষ্মযা পৰিব্ভুজ ।
উপবাহুভ্যা-ন্নমঃ । 11
পৰিণো ৰুদ্ৰস্য হেতি-ৰ্ৱৃণক্তু পৰিত্ৱেষস্য দুৰ্মতিৰঘাযোঃ ।
অৱ স্থিৰা মঘৱদ্ভ্যঃ তনুষ্ৱ মীঢ্ৱস্তোকায তনযায মৃডয ।
মণিবন্ধাভ্যা-ন্নমঃ । 12
যে তীৰ্থানি প্ৰচৰন্তি সৃকাৱন্তো নিষঙ্গিণঃ ।
তেষাগ্ং সহস্ৰযোজনে-ঽ ৱধন্ৱানি তন্মসি ।
হস্তাভ্যা-ন্নমঃ । 13
সদ্যো জাত-ম্প্ৰপদ্যামি সদ্যো জাতায ৱৈ নমো নমঃ ।
ভৱে ভৱে নাতি ভৱে ভৱস্ৱ মাম্ । ভৱো-দ্ভৱায নমঃ ॥
অগুংষ্ঠাভ্যা-ন্নমঃ । 14.1
ৱামদেৱায নমো জ্যেষ্ঠায নমঃ শ্ৰেষ্ঠায নমো ৰুদ্ৰায নমঃ কালায নমঃ কলৱিকৰণায নমো বলৱিকৰণায নমো বলায নমো বলপ্ৰমথনায নম-স্সৰ্ৱভূতদমনায নমো মনোন্মনায নমঃ ।
তৰ্জনীভ্যা-ন্নমঃ । 14.2
অঘোৰেভ্যো ঽথঘোৰেভ্যো ঘোৰঘোৰতৰেভ্যঃ ।
সৰ্ৱেভ্য-স্সৰ্ৱ শৰ্ৱেভ্যো নমস্তে অস্তু ৰুদ্ৰ ৰূপেভ্যঃ ॥
মদ্ধ্যমাভ্যা-ন্নমঃ । 14.3
তত্পুৰুষায ৱিদ্মহে মহাদেৱায ধীমহি ।
তন্নো ৰুদ্ৰঃ প্ৰচোদযাত্ ॥
অনামিকাভ্যা-ন্নমঃ । 14.4
ঈশান-স্সৰ্ৱৱিদ্যানা-মীশ্ৱৰ-স্সৰ্ৱভূতানাং
ৰহ্মাধিপতি-ৰ্ব্ৰহ্মণো ঽধিপতি-ৰ্ব্ৰহ্মা শিৱো মে অস্তু সদাশিৱোম্ ॥
কনিষ্ঠিকাভ্যা-ন্নমঃ । 14.5
নমো ৱঃ কিৰিকেভ্যো দেৱানাগ্ং হৃদযেভ্যঃ ।
হৃদযায নমঃ । 15
নমো গণেভ্যো গণপতিভ্যশ্চ ৱো নমঃ ।
পৃষ্ঠায নমঃ । 16
নমো হিৰণ্যবাহৱে সেনান্যে দিশাঞ্চ পতযে নমঃ ।
পাৰ্শ্ৱাভ্যা-ন্নমঃ । 17
ৱিজ্য-ন্ধনুঃ কপৰ্দিনো ৱিশল্যো বাণৱাগ্ং উত ।
অনেশন্নস্যেষৱ আভুৰস্য নিষঙ্গথিঃ ।
জঠৰায নমঃ । 18
হিৰণ্যগৰ্ভ স্সমৱৰ্ততাগ্ৰে ভূতস্য জাতঃ পতিৰেক আসীত্ ।
সদাধাৰ পৃথিৱী-ন্দ্যামুতেমা-ঙ্কস্মৈ দেৱায হৱিষা ৱিধেম ।
নাভ্যৈ নমঃ । 19
মীঢুষ্টম শিৱতম শিৱো নস্সুমনা ভৱ ।
পৰমে ৱৃক্ষ আযুধ-ন্নিধায কৃত্তিং-ৱঁসান আচৰ পিনাক-ম্বিভ্ৰদাগহি ।
কঠ্যৈ নমঃ । 20
যে ভূতানা-মধিপতযো ৱিশিখাসঃ কপৰ্দিনঃ ।
তেষাগ্ং সহস্ৰযোজনে ঽৱধন্ৱানি তন্মসি ।
গুহ্যায নমঃ । 21
যে অন্নেষু ৱিৱিদ্ধ্যন্তি পাত্ৰেষু পিবতো জনান্ ।
তেষাগ্ং সহস্ৰযোজনে-ঽ ৱধন্ৱানি তন্মসি ।
অণ্ডাভ্যা-ন্নমঃ । 22
স শিৰা জাতৱেদা অক্ষৰ-ম্পৰম-ম্পদম্ ।
ৱেদানাগ্ং শিৰসি মাতা আযুষ্মন্ত-ঙ্কৰোতু মাম্ ।
অপানায নমঃ । 23
মা নো মহান্তমুত মা নো অৰ্ভক-ম্মা ন উক্ষন্তমুত মা ন উক্ষিতম্ ।
মা নো ৱধীঃ পিতৰ-ম্মোত মাতৰ-ম্প্ৰিযা মা নস্তনুৱো ৰুদ্ৰ ৰীৰিষঃ ।
ঊৰুভ্যা-ন্নমঃ । 24
এষ তে ৰুদ্ৰভাগ-স্তঞ্জুষস্ৱ তেনাৱসেন পৰো
মূজৱতো-ঽতীহ্যৱতত-ধন্ৱা পিনাকহস্তঃ কৃত্তিৱাসাঃ ।
জানুভ্যা-ন্নমঃ । 25
সগ্ং সৃষ্টজিথ্সোমপা বাহু-শৰ্ধ্যূৰ্ধ্ৱ ধন্ৱা প্ৰতিহিতা-ভিৰস্তা ।
বৃহস্পতে পৰিদীযা ৰথেন ৰক্ষোহা-ঽমিত্ৰাগ্ং অপবাধমানঃ ।
জঙ্ঘাভ্যা-ন্নমঃ । 26
ৱিশ্ৱ-ম্ভূত-ম্ভুৱন-ঞ্চিত্ৰ-ম্বহুধা জাত-ঞ্জাযমান-ঞ্চ যত্ ।
সৰ্ৱো হ্যেষ ৰুদ্ৰ-স্তস্মৈ ৰুদ্ৰায নমো অস্তু ॥
গুল্ফাভ্যা-ন্নমঃ । 27
যে পথা-ম্পথিৰক্ষয ঐলবৃদা যৱ্যুধঃ ।
তেষাগ্ং সহস্ৰযোজনে ঽৱধন্ৱানি তন্মসি ।
পাদাভ্যা-ন্নমঃ । 28
অদ্ধ্যৱোচ-দধিৱক্তা প্ৰথমো দৈৱ্যো ভিষক্ ।
অহীগ্শ্চ সৰ্ৱান্ জভংযঁ-ন্থ্সৰ্ৱাশ্চ যাতু ধান্যঃ ।
কৱচায হুম্ । 29
নমো বিল্মিনে চ কৱচিনে চ
নমঃ শ্ৰুতায চ শ্ৰুতসেনায চ ।
উপকৱচায হুম্ । 30
নমো অস্তু নীলগ্ৰীৱায সহস্ৰাক্ষায মীঢুষে ।
অথো যে অস্য সত্ৱানো-ঽহ-ন্তেভ্যো-ঽকৰন্নমঃ ।
তৃতীয নেত্ৰায নমঃ । 31
প্ৰমুঞ্চ ধন্ৱনস্ত্ৱ-মুভযো-ৰাৰ্ত্নিযোৰ্জ্যাম্ ।
যাশ্চ তে হস্ত ইষৱঃ পৰা তা ভগৱো ৱপ ।
অস্ত্ৰায ফট্ । 32
য এতাৱন্তশ্চ ভূযাগ্ংসশ্চ দিশো ৰুদ্ৰা ৱিতস্থিৰে ।
তেষাগ্ং সহস্ৰযোজনে ঽৱধন্ৱানি তন্মসি ।
ইতি দিগ্বন্ধঃ । 33 -----------ইতি প্ৰথম ন্যাসঃ------------ (শিখাদি অস্ত্ৰপৰ্যন্তং একত্ৰিংশদঙ্গন্যাসঃ দিগ্বন্ধ সহিতঃ প্ৰথমঃ) 4. দশাঙ্গ ন্যাসঃ ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । ইতি নমস্কাৰা-ন্ন্যসেত্ ॥ ওঁ ও-ম্মূৰ্থ্নে নমঃ (মূৰ্ধ্নি) । ও-ন্ন-ন্নাসিকাযৈ নমঃ (নাসিকাগ্ৰঃ) । ও-ম্মোং-লঁলটায নমঃ (ললাটঃ) । ও-ম্ভ-ম্মুখায নমঃ (মুখাম্) । ও-ঙ্গ-ঙ্কণ্ঠায নমঃ (কণ্ঠঃ) । ওঁ-ৱংঁ হৃদযায নমঃ (হৃদযঃ) । ও-ন্তে-ন্দক্ষিণ হস্তায নমঃ (দক্ষিণ হস্তঃ) । ওঁ ৰুং-ৱাঁম হস্তায নমঃ (ৱাম হস্তঃ) । ও-ন্দ্ৰা-ন্নাভ্যৈ নমঃ (নাভ্হী) । ওঁ-যঁ-ম্পাদাভ্যা-ন্নমঃ (পাদৌ) ॥ [অপ উপস্পৃশ্য] -----------ইতি দ্ৱিতীয ন্যাসঃ---------- মূৰ্ধাদি পাদান্ত-ন্দশাঙ্গ ন্যাসঃ দ্ৱিতীযঃ 5. পঞ্চাঙ্গ ন্যাসঃ সদ্যো জাত-ম্প্ৰপদ্যামি সদ্যো জাতায ৱৈ নমো নমঃ । ভৱে ভৱে নাতিভৱে ভৱস্ৱ মাম্ । ভৱো-দ্ভৱায নমঃ ॥ পাদাভ্যা-ন্নমঃ । 1 [অপ উপস্পৃশ্য] ৱামদেৱায নমো জ্যেষ্ঠায নমঃ শ্ৰেষ্ঠায নমো ৰুদ্ৰায নমঃ কালায নমঃ কলৱিকৰণায নমো বলৱিকৰণায নমো বলায নমো বলপ্ৰমথনায নম স্সৰ্ৱভূতদমনায নমো মনোন্মনায নমঃ । ঊৰুমধ্যমাভ্যা-ন্নমঃ । 2 অঘোৰেভ্যো ঽথঘোৰেভ্যো ঘোৰঘোৰতৰেভ্যঃ । সৰ্ৱেভ্য-স্সৰ্ৱ শৰ্ৱেভ্যো নমস্তে অস্তু ৰুদ্ৰৰূপেভ্যঃ ॥ হৃদযায নমঃ । 3 তত্পুৰুষায ৱিদ্মহে মহাদেৱায ধীমহি । তন্নো ৰুদ্ৰঃ প্ৰচোদযাত্ ॥ মুখায নমঃ । 4 ঈশান-স্সৰ্ৱৱিদ্যানা-মীশ্ৱৰসৰ্ৱ ভূতানাং ব্ৰহ্মাধিপতি-ৰ্ব্ৰহ্মণো-ঽধিপতি-ৰ্ব্ৰহ্মা শিৱো মে অস্তু সদাশিৱোম্ ॥ মূৰ্ধ্নে নমঃ । 5 5.1 হংস গাযত্ৰী অস্য শ্ৰী হংসগাযত্ৰী মহামন্ত্ৰস্য, অৱ্যক্ত পৰব্ৰহ্ম ঋষিঃ, অনুষ্টু-প্ছন্দঃ, পৰমহংসো দেৱতা । হংসা-ম্বীজম্, হংসীং শক্তিঃ । হংসূ-ঙ্কীলকম্ । পৰমহংস প্ৰসাদ সিদ্ধ্যৰ্থে জপে ৱিনিযোগঃ ॥ 1 কৰন্যাসঃ - হংসাং অগুংষ্ঠাভ্যা-ন্নমঃ । হংসী-ন্তৰ্জনীভ্যা-ন্নমঃ । হংসূং - মদ্ধ্যমাভ্যা-ন্নমঃ । হংসৈং - অনামিকাভ্যা-ন্নমঃ । হংসৌং - কনিষ্ঠিকাভ্যা-ন্নমঃ । হংসঃ-কৰতল কৰপৃষ্ঠাভ্যা-ন্নমঃ । 2 হৃদযাদি ন্যাসঃ - হংসাং - হৃদযায নমঃ । হংসীং - শিৰসে স্ৱাহা । হংসূং - শিখাযৈ ৱষট্ । হংসৈং - কৱচায হুম্ । হংসৌং - নেত্ৰত্ৰযায ৱৌষট্ । হংসঃ - অস্ত্ৰায ফট্ ॥ ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱৰোমিতি দিগ্বন্ধঃ । 3 ধ্যানং - গমাগমস্থ-ঙ্গমনাদিশূন্য-ঞ্চি-দ্ৰূপদীপ-ন্তিমিৰাপহাৰম্ । পশ্যামি তে সৰ্ৱজনান্তৰস্থ-ন্নমামি হংস-ম্পৰমাত্মৰূপম্ ॥ 4 দেহো দেৱালযঃ প্ৰোক্তো জীৱো দেৱ-স্সনাতনঃ । ত্যজেদজ্ঞাননিৰ্মাল্যং সো-ঽহম্ভাৱেন পূজযেত্ ॥ হংস হংসায ৱিদ্মহে পৰমহংসায ধীমহি । তন্নো হংসঃ প্ৰচোদযাত্ ॥ 5 (ইতি ত্ৰিৱাৰ-ঞ্জপিত্ৱা) হংস হংসেতি যো ব্ৰূযা-ধংসো (ব্ৰূযাদ্ধংসো) নাম সদাশিৱঃ । এৱ-ন্ন্যাস ৱিধি-ঙ্কৃত্ৱা তত-স্সম্পুটমাৰভেত্ ॥ 6 5.2 দিক্ সম্পুটন্যাসঃ (সম্পুটীকৰণম্) ইন্দ্ৰাদী-ন্দিক্ষুৱিন্যস্য । ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ ওম্ । ত্ৰাতাৰমিন্দ্ৰ মৱিতাৰমিন্দ্ৰগ্ং হৱে হৱে সুহৱগ্ং শূৰমিন্দ্ৰম্ । হুৱে নু শক্ৰ-ম্পুৰুহূতমিন্দ্ৰগ্গ্ স্ৱস্তি নো মঘৱা ধাত্ৱিন্দ্ৰঃ ॥ ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । ওঁ ওম্ । পূৰ্ৱদিগ্ভাগে ইন্দ্ৰায নমঃ ॥ 1 (তৈ.সং.1-6-12-50) ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ও-ন্নম্ । ত্ৱ-ন্নো অগ্নে ৱৰুণস্য ৱিদ্ৱান্দেৱস্য হেডো-ঽৱ যাসিসীষ্ঠাঃ । যজিষ্ঠো ৱহ্নিতম-শ্শোশুচানো ৱিশ্ৱা দ্ৱেষাগ্ংসি প্ৰমুমুগ্ধ্যস্মত্ ॥ ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । নং ওম্ । আগ্নেযদিগ্ভাগে অগ্নযে নমঃ ॥ 2 (তৈ.সং.2-5-12-72) ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ও-ম্মোম্ । সুগ-ন্নঃ পন্থামভয-ঙ্কৃণোতু । যস্মিন্নক্ষত্ৰে যম এতি ৰাজা । যস্মিন্নেনমভ্যষিঞ্চন্ত দেৱাঃ । তদস্য চিত্ৰগ্ং হৱিষা যজাম ॥ ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । মোং ওম্ । দক্ষিণদিগ্ভাগে যমায নমঃ ॥ 3 (তৈ.ব্ৰা.3-1-2-11-23) ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ও-ম্ভম্ । অসুন্ৱন্তমযজমানমিচ্ছ স্তেনস্যেত্যান্তস্কৰস্যান্ৱেষি । অন্যমস্মদিচ্ছ সা ত ইত্যা নমো দেৱি নিৰ্.ঋতে তুভ্যমস্তু ॥ ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । ভং ওম্ । নিৰ্-ঋতিদিগ্ভাগে নিৰ্-ঋতযে নমঃ ॥ 4 (তৈ.সং.4-2-5-21) ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ও-ঙ্গম্ । তত্ত্ৱা যামি ব্ৰহ্মণা ৱন্দমানস্তদা শাস্তে যজমানো হৱিৰ্ভিঃ । অহেডমানো ৱৰুণেহ বোধ্যুৰুশগ্ংস মা ন আযুঃ প্ৰমোষীঃ ॥ ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । গং ওম্ । পশ্চিমদিগ্ভাগে ৱৰুণায নমঃ ॥ 5 (তৈ.সং.2-1-11-65) ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ-ৱঁম্ । আ নো নিযুদ্ভিঃ শতিনীভিৰধ্ৱৰগ্ম্ । সহস্ৰিণীভিৰুপ যাহি যজ্ঞম্ । ৱাযো অস্মিন্ হৱিষি মাদযস্ৱ । যূয-ম্পাত স্ৱস্তিভি-স্সদা নঃ ॥ ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । ৱং ওম্ । ৱাযৱ্যদিগ্ভাগে ৱাযৱে নমঃ ॥ 6 (তৈ.ব্ৰা.2-8-1-2) ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ও-ন্তেম্ । ৱযগ্ং সোম ৱ্ৰতে তৱ । মনস্তনূষু বিভ্ৰতঃ । প্ৰজাৱন্তো অশীমহি । ইন্দ্ৰাণী দেৱী সুভগা সুপত্নী ॥ ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । তেং ওম্ । উত্তৰদিগ্ভাগে কুবেৰায নমঃ ॥ 7 (তৈ.ব্ৰা.2-4-2-7-18) ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ ৰুম্ । তমীশান-ঞ্জগতস্তস্থুষস্পতি-ন্ধিয-ঞ্জিন্ৱমৱসে হূমহে ৱযম্ । পূষা নো যথা ৱেদসামসদ্ৱৃধে ৰক্ষিতা পাযুৰদব্ধ-স্স্ৱস্তযে ॥ ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । ৰুং ওম্ । ঈশান্যদিগ্ভাগে ঈশানায নমঃ ॥ 8 ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ও-ন্দ্ৰাম্ । অস্মে ৰুদ্ৰা মেহনা পৰ্ৱতাসো ৱৃত্ৰহত্যে ভৰহূতৌ সজোষাঃ । য-শ্শংসতে স্তুৱতে ধাযি পজ্ৰ ইন্দ্ৰজ্যেষ্ঠা অস্মাং অৱন্তু দেৱাঃ ॥ ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । দ্ৰাং ওম্ । ঊৰ্ধ্ৱদিগ্ভাগে আকাশায নমঃ ॥ 9 ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ-যঁম্ । স্যোনা পৃথিৱি ভৱানৃক্ষৰা নিৱেশনী । যচ্ছা ন-শ্শৰ্ম সপ্ৰথাঃ ॥ ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । যং ওম্ । অধোদিগ্ভাগে পৃথিৱ্যৈ নমঃ ॥ 10 [অপ উপস্পৃশ্য] 5.3 দশাঙ্গ ৰৌদ্ৰীকৰণম্ ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ ওম্ । নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ ত্ৰাতাৰমিন্দ্ৰ মৱিতাৰমিন্দ্ৰগ্ং হৱে হৱে সুহৱগ্ং শূৰমিন্দ্ৰম্ । হুৱে নু শক্ৰ-ম্পুৰুহূতমিন্দ্ৰগ্গ্ স্ৱস্তি নো মঘৱা ধাত্ৱিন্দ্ৰঃ ॥ নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । ওঁ ওম্ । পূৰ্ৱদিগ্ভাগে ললাটস্থানে ইন্দ্ৰায নমঃ ॥ 1 ॥ (তৈ.সং.1-6-12-50) ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ও-ন্নম্ । নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ ত্ৱ-ন্নো অগ্নে ৱৰুণস্য ৱিদ্ৱান্দেৱস্য হেডো-ঽৱ যাসিসীষ্ঠাঃ । যজিষ্ঠো ৱহ্নিতম-শ্শোশুচানো ৱিশ্ৱা দ্ৱেষাগ্ংসি প্ৰমুমুগ্ধ্যস্মত্ ॥ নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । নং ওম্ । আগ্নেযদিগ্ভাগে নেত্ৰযোস্থানে অগ্নযে নমঃ ॥ 2 ॥ (তৈ.সং.2-5-12-72) ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ও-ম্মোম্ । নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ সুগ-ন্নঃ পন্থামভয-ঙ্কৃণোতু । যস্মিন্নক্ষত্ৰে যম এতি ৰাজা । যস্মিন্নেনমভ্যষিঞ্চন্ত দেৱাঃ । তদস্য চিত্ৰগ্ং হৱিষা যজাম ॥ নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । মোং ওম্ । দক্ষিণদিগ্ভাগে কৰ্ণযোস্থানে যমায নমঃ ॥ 3 ॥ (তৈ.ব্ৰা.3-1-2-11-23) ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ও-ম্ভম্ । নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ অসুন্ৱন্ত মযজমানমিচ্ছস্তেনস্যেত্যান্তস্কৰস্যান্ৱেষি । অন্যমস্মদিচ্ছ সা ত ইত্যা নমো দেৱি নিৰ্.ঋতে তুভ্যমস্তু ॥ নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । ভং ওম্ । নিৰ্.ঋতিদিগ্ভাগে মুখস্থানে নিৰ্.ঋতযে নমঃ ॥ 4 ॥ (তৈ.সং.4-2-5-21) ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ও-ঙ্গম্ । নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ তত্ত্ৱাযামি ব্ৰহ্মণা ৱন্দমানস্তদা শাস্তে যজমানো হৱিৰ্ভিঃ । অহেডমানো ৱৰুণেহ বোধ্যুৰুশগ্ংস মা ন আযুঃ প্ৰমোষীঃ ॥ নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । গং ওম্ । পশ্চিমদিগ্ভাগে বাহ্ৱোস্থানে ৱৰুণায নমঃ ॥ 5 ॥ (তৈ.সং.2-1-11-65) ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ-ৱঁম্ । নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ আ নো নিযুদ্ভিঃ শতিনীভিৰধ্ৱৰগ্ম্ । সহস্ৰিণীভিৰুপ যাহি যজ্ঞম্ । ৱাযো অস্মিন্ হৱিষি মাদযস্ৱ । যূয-ম্পাত স্ৱস্তিভি-স্সদা নঃ ॥ নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । ৱং ওম্ । ৱাযৱ্যদিগ্ভাগে নাসিকাস্থানে ৱাযৱে নমঃ ॥ 6 ॥ (তৈ.ব্ৰা.2-8-1-2) ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ও-ন্তেম্ । নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ ৱযগ্ং সোম ৱ্ৰতে তৱ । মনস্তনূষুবিভ্ৰতঃ । প্ৰজাৱন্তো অশীমহি । ইন্দ্ৰাণী দেৱী সুভগা সুপত্নী ॥ নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । তেং ওম্ । উত্তৰদিগ্ভাগে জঠৰস্থানে কুবেৰায নমঃ ॥ 7 ॥ (তৈ.ব্ৰা.2-4-2-7-18) ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ ৰুম্ । নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ তমীশান-ঞ্জগতস্তস্থুষস্পতি-ন্ধিয-ঞ্জিন্ৱমৱসে হূমহে ৱযম্ । পূষা নো যথা ৱেদসামসদ্ৱৃধে ৰক্ষিতা পাযুৰদব্ধ-স্স্ৱস্তযে ॥ নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । ৰুং ওম্ । ঈশান্যদিগ্ভাগে নাভিস্থানে ঈশানায নমঃ ॥ 8 ॥ ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ও-ন্দ্ৰাম্ । নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ অস্মে ৰুদ্ৰা মেহনা পৰ্ৱতাসো ৱৃত্ৰহত্যে ভৰহূতৌ সজোষাঃ । য-শ্শংসতে স্তুৱতে ধাযি পজ্ৰ ইন্দ্ৰজ্যেষ্ঠা অস্মাঁ অৱন্তু দেৱাঃ ॥ নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । দ্ৰাং ওম্ । ঊৰ্ধ্ৱদিগ্ভাগে মূৰ্ধ্নিস্থানে আকাশায নমঃ ॥ 9 ॥ ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ-যঁম্ । নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ স্যোনা পৃথিৱি ভৱানৃক্ষৰা নিৱেশনী । যচ্ছা ন-শ্শৰ্ম সপ্ৰথাঃ ॥ নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । যং ওম্ । অধোদিগ্ভাগে পাদস্থানে পৃথিৱ্যৈ নমঃ ॥ 10 ॥ [অপ উপস্পৃশ্য] 5.4 ষোডশাঙ্গ ৰৌদ্ৰীকৰণং ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ অম্ । নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ ৱিভূৰসি প্ৰৱাহণো ৰৌদ্ৰেণানীকেন পাহি মা-ঽগ্নে পিপৃহি মা মা মা হিগ্ংসীঃ ॥ নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । অং ওম্ । শিখাস্থানে ৰুদ্ৰায নমঃ ॥ 1 ॥ (তৈ.সং.1-3-3-5) ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ আম্ । নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ ৱহ্নিৰসি হৱ্যৱাহনো ৰৌদ্ৰেণানীকেন পাহি মা-ঽগ্নে পিপৃহি মা মা মা হিগ্ংসীঃ ॥ নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । আং ওম্ । শিৰস্থানে ৰুদ্ৰায নমঃ ॥ 2 ॥ (তৈ.সং.1-3-3-5) ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ ইম্ । নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ শ্ৱাত্ৰোসি প্ৰচেতা ৰৌদ্ৰেণানীকেন পাহি মা-ঽগ্নে পিপৃহি মা মা মা হিগ্ংসীঃ ॥ নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । ইং ওম্ । মূৰ্ধ্নিস্থানে ৰুদ্ৰায নমঃ ॥ 3 ॥ (তৈ.সং.1-3-3-5) ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ ঈম্ । নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ তুথোসি ৱিশ্ৱৱেদা ৰৌদ্ৰেণানীকেন পাহি মা-ঽগ্নে পিপৃহি মা মা মা হিগ্ংসীঃ ॥ নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । ঈং ওম্ । ললাটস্থানে ৰুদ্ৰায নমঃ ॥ 4 ॥ (তৈ.সং.1-3-3-5) ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ উম্ । নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ উশিগসিকৱী ৰৌদ্ৰেণানীকেন পাহি মা-ঽগ্নে পিপৃহি মা মা মা হিগ্ংসীঃ ॥ নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । উং ওম্ । নেত্ৰযোস্থানে ৰুদ্ৰায নমঃ ॥ 5 ॥ (তৈ.সং.1-3-3-5) ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ ঊম্ । নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ অঙ্ঘাৰিৰসি বম্ভাৰী ৰৌদ্ৰেণানীকেন পাহি মা-ঽগ্নে পিপৃহি মা মা মা হিগ্ংসীঃ ॥ নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । ঊং ওম্ । কৰ্ণযোস্থানে ৰুদ্ৰায নমঃ ॥ 6 ॥ (তৈ.সং.1-3-3-5) ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ ঋম্ । নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ অৱস্যুৰসি দুৱস্ৱা-ন্ৰৌদ্ৰেণানীকেন পাহি মা-ঽগ্নে পিপৃহি মা মা মা হিগ্ংসীঃ ॥ নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । ঋং ওম্ । মুখস্থানে ৰুদ্ৰায নমঃ ॥ 7 ॥ (তৈ.সং.1-3-3-5) ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ ৠম্ । নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ শুন্ধ্যূৰসি মাৰ্জালীযো ৰৌদ্ৰেণানীকেন পাহি মা-ঽগ্নে পিপৃহি মা মা মা হিগ্ংসীঃ ॥ নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । ৠং ওম্ । কণ্ঠস্থানে ৰুদ্ৰায নমঃ ॥ 8 ॥ (তৈ.সং.1-3-3-5) ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ ঌম্ । নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ সম্ৰাডসি কৃশানূ ৰৌদ্ৰেণানীকেন পাহি মা-ঽগ্নে পিপৃহি মা মা মা হিগ্ংসীঃ ॥ নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । ঌং ওম্ । বাহ্ৱোস্থানে ৰুদ্ৰায নমঃ ॥ 9 ॥ (তৈ.সং.1-3-3-5) ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ ৡম্ । নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ পৰিষদ্যোসি পৱমানো ৰৌদ্ৰেণানীকেন পাহি মা-ঽগ্নে পিপৃহি মা মা মা হিগ্ংসীঃ ॥ নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । ৡং ওম্ । হৃদিস্থানে ৰুদ্ৰায নমঃ ॥ 10 ॥ (তৈ.সং.1-3-3-5) ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ এম্ । নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ প্ৰতক্ৱা-ঽসি নভস্ৱা-ন্ৰৌদ্ৰেণানীকেন পাহি মা-ঽগ্নে পিপৃহি মা মা মা হিগ্ংসীঃ ॥ নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । এং ওম্ । নাভিস্থানে ৰুদ্ৰায নমঃ ॥ 11 ॥ (তৈ.সং.1-3-3-5) ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ ঐম্ । নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ অসম্মৃষ্টোসি হৱ্যসূদো ৰৌদ্ৰেণানীকেন পাহি মা-ঽগ্নে পিপৃহি মা মা মা হিগ্ংসীঃ ॥ নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । ঐং ওম্ । কটিস্থানে ৰুদ্ৰায নমঃ ॥ 12 ॥ (তৈ.সং.1-3-3-5) ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ ওম্ । নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ ঋতধামা-ঽসি সুৱৰ্জ্যোতী ৰৌদ্ৰেণানীকেন পাহি মা-ঽগ্নে পিপৃহি মা মা মা হিগ্ংসীঃ ॥ নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । ওঁ ওম্ । ঊৰুস্থানে ৰুদ্ৰায নমঃ ॥ 13 ॥ (তৈ.সং.1-3-3-5) ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ ঔম্ । নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ ব্ৰহ্মজ্যোতিৰসি সুৱৰ্ধামা ৰৌদ্ৰেণানীকেন পাহি মা-ঽগ্নে পিপৃহি মা মা মা হিগ্ংসীঃ ॥ নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । ঔং ওম্ । জানুস্থানে ৰুদ্ৰায নমঃ ॥ 14 ॥ (তৈ.সং.1-3-3-5) ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ অম্ । নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ অজো-ঽস্যেকপাত্ ৰৌদ্ৰেণানীকেন পাহি মা-ঽগ্নে পিপৃহি মা মা মা হিগ্ংসীঃ ॥ নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । অং ওম্ । জঙ্ঘাস্থানে ৰুদ্ৰায নমঃ ॥ 15 ॥ (তৈ.সং.1-3-3-5) ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ অঃ । নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ অহিৰসি বুধ্নিযো ৰৌদ্ৰেণানীকেন পাহি মা-ঽগ্নে পিপৃহি মা মা মা হিগ্ংসীঃ ॥ নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥ ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । অঃ ওম্ । পাদযো-স্স্থানে ৰুদ্ৰায নমঃ ॥ 16 ॥ (তৈ.সং.1-3-3-5) [অপ উপস্পৃশ্য] ত্ৱগস্থিগতৈ-স্সৰ্ৱপাপৈঃ প্ৰমুচ্যতে । সৰ্ৱভূতেষ্ৱপৰাজিতো ভৱতি । ততো ভূতপ্ৰেত পিশাচ বদ্ধ ব্ৰহ্মৰাক্ষস যক্ষ যমদূত শাকিনী ডাকিনী হাকিনী শত্ৰু সৰ্প শ্ৱাপদ তস্কৰ জ্ৱৰাদ্যুপদ্ৰৱজোপঘাতা-স্সৰ্ৱে জ্ৱলন্ত-ম্পশ্যন্তু । [কৰ্তস্য ৱচনম্] মাং ৰক্ষন্তু ॥ [পুৰোহিত ৱচনম্] যজমানগ্ং ৰক্ষন্তু ॥ -----------ইতি তৃতীযঃ ন্যাসঃ------------ পাদাতি মূৰ্ধান্ত-ম্পঞ্চাঙ্গ ন্যাসঃ 6. আত্মৰক্ষা 6.1 মনো জ্যোতিঃ মনো জ্যোতি ৰ্জুষতা-মাজ্যং-ৱিঁচ্ছিন্নং-যঁজ্ঞগ্ং সমিম-ন্দধাতু । যা ইষ্টা উষসো নিম্ৰুচশ্চ তাস্সন্দধামি হৱিষা ঘৃতেন । (গুহ্যায নমঃ) । 1 (তৈ. সং. 1.5.10.2) অবোদ্ধ্যগ্নি-স্সমিধা জনানা-ম্প্ৰতিধেনু-মিৱাযতী মুষাসম্ । যহ্ৱা ইৱ প্ৰৱযা-মুজ্জিহানাঃ প্ৰভানৱঃ সিস্ৰতে নাকমচ্ছ । (নাভ্যৈ নমঃ) । 2 (তৈ. সং. 4.4.4.2) অগ্নি ৰ্মূৰ্ধা দিৱঃ ককুত্পতিঃ পৃথিৱ্যা অযম্ । অপাগ্ং ৰেতাগ্ংসি জিন্ৱতি । (হৃদযায নমঃ) । 3 (তৈ. সং. 1.5.5.1) মূৰ্ধান-ন্দিৱো অৰতি-ম্পৃথিৱ্যা ৱৈশ্ৱানৰ-মৃতায জাতমগ্নিম্ । কৱিগ্ং সম্ৰাজ-মতিথি-ঞ্জনানা-মাসন্না পাত্ৰ-ঞ্জনযন্ত দেৱাঃ । (কণ্ঠায নমঃ) । 4 (তৈ. সং. 1.4.13.1) মৰ্মাণি তে ৱৰ্মভিশ্ছা-দযামি সোমস্ত্ৱা ৰাজা-ঽমৃতে নাভিৱস্তাম্ । উৰো ৰ্ৱৰীযো ৱৰিৱস্তে অস্তু জযন্ত-ন্ত্ৱা মনুমদন্তু দেৱাঃ । (মুখায নমঃ) । 5 (তৈ. সং. 4.6.4.5) জাতৱেদা যদি ৱা পাৱকো-ঽসি । ৱৈশ্ৱানৰো যদি ৱা ৱৈদ্যুতো-ঽসি । শ-ম্প্ৰজাভ্যো যজমানায লোকম্ । ঊৰ্জ-ম্পুষ্টি-ন্দদ দভ্যাৱ ৱৃথ্স্ৱ ॥ (শিৰসে নমঃ) ॥ 6 (তৈ. ব্ৰা. 3.10.5.1) 6.2 আত্মৰক্ষা (তৈ. ব্ৰা. 2.3.11.1 - তৈ. ব্ৰা. 2.3.11.4) ব্ৰহ্মাত্মন্ ৱদসৃজত । তদকামযত । সমাত্মনা পদ্যেযেতি । আত্মন্না-ত্মন্নিত্যা-মন্ত্ৰযত । তস্মৈ দশমগ্ং হূতঃ প্ৰত্যশৃণোত্ । স দশহূতো-ঽভৱত্ । দশহূতো হৱৈ নামৈষঃ । তং-ৱাঁ এত-ন্দশহূতগ্ং সন্তম্ । দশহোতেত্যা চক্ষতে পৰোক্ষেণ । পৰোক্ষপ্ৰিযা ইৱ হি দেৱাঃ ॥ 1 আত্মন্না-ত্মন্নিত্যা-মন্ত্ৰযত । তস্মৈ সপ্তমগ্ং হূতঃ প্ৰত্যশৃণোত্ । স সপ্তহূতো-ঽভৱত্ । সপ্তহূতো হৱৈ নামৈষঃ । তং-ৱাঁ এতগ্ং সপ্তহূতগ্ং সন্তম্ । সপ্তহোতেত্যা চক্ষতে পৰোক্ষেণ । পৰোক্ষপ্ৰিযা ইৱ হি দেৱাঃ ॥ 2 আত্মন্না-ত্মন্নিত্যা-মন্ত্ৰযত । তস্মৈ ষষ্ঠগ্ং হূতঃ প্ৰত্যশৃণোত্ । স ষড্ঢূতো-ঽভৱত্ । ষড্ঢূতো হৱৈ নামৈষঃ । তং-ৱাঁ এতগ্ং ষড্ঢূতগ্ং সন্তম্ । ষড্ঢোতেত্যা চক্ষতে পৰোক্ষেণ । পৰোক্ষপ্ৰিযা ইৱ হি দেৱাঃ ॥ 3 আত্মন্না-ত্মন্নিত্যা-মন্ত্ৰযত । তস্মৈ পঞ্চমগ্ং হূতঃ প্ৰত্যশৃণোত্ । স পঞ্চহূতো-ঽভৱত্ । পঞ্চহূতো হৱৈ নামৈষঃ । তং-ৱাঁ এত-ম্পঞ্চহূতগ্ং সন্তম্ । পঞ্চহোতেত্যা চক্ষতে পৰোক্ষেণ । পৰোক্ষপ্ৰিযা ইৱ হি দেৱাঃ ॥ 4 আত্মন্না-ত্মন্নিত্যা-মন্ত্ৰযত । তস্মৈ চতুৰ্থগ্ং হূতঃ প্ৰত্যশৃণোত্ । স চতুৰ্হূতো-ঽভৱত্ । চতুৰ্হূতো হৱৈ নামৈষঃ । তং-ৱাঁ এত-ঞ্চতুৰ্হূতগ্ং সন্তম্ । চতুৰ্হোতেত্যা চক্ষতে পৰোক্ষেণ । পৰোক্ষপ্ৰিযা ইৱ হি দেৱাঃ ॥ 5 তমব্ৰৱীত্ । ত্ৱং-ৱৈঁ মে নেদিষ্ঠগ্ং হূতঃ প্ৰত্যশ্ৰৌষীঃ । ত্ৱযৈ নানাখ্যাতাৰ ইতি । তস্মান্নুহৈনাগ্-শ্চতু ৰ্হোতাৰ ইত্যাচক্ষতে । তস্মাচ্ছুশ্ৰূষুঃ পুত্ৰাণাগ্ং হৃদ্যতমঃ । নেদিষ্ঠো হৃদ্যতমঃ । নেদিষ্ঠো ব্ৰহ্মণো ভৱতি । য এৱং-ৱেঁদ ॥ 6 (আত্মনে নমঃ) ------------ইতি চতুৰ্থ ন্যাসঃ------------ গুহ্যাদি মস্তকান্ত ষডঙ্গন্যাস-শ্চতুৰ্থঃ 7. শিৱসঙ্কল্পাঃ (ঋগ্ ৱেদ খিল কাণ্ডং 4.11 9.1) যেনেদ-ম্ভূত-ম্ভুৱন-ম্ভৱিষ্য-ত্পৰিগৃহীত-মমৃতেন সৰ্ৱম্ । যেন যজ্ঞস্তাযতে (যজ্ঞস্ত্ৰাযতে) সপ্তহোতা তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 1 যেন কৰ্মাণি প্ৰচৰন্তি ধীৰা যতো ৱাচা মনসা চাৰুযন্তি । য-থ্সম্মিতমনু সংযঁন্তি প্ৰাণিনস্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 2 যেন কৰ্মাণ্যপসো মনীষিণো যজ্ঞে কৃণ্ৱন্তি ৱিদথেষু ধীৰাঃ । যদপূৰ্ৱং-যঁক্ষ্মমন্তঃ প্ৰজানা-ন্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 3 যত্প্ৰজ্ঞান-মুত চেতো ধৃতিশ্চ যজ্জ্যোতি ৰন্তৰমৃত-ম্প্ৰজাসু । যস্মান্ন ঋতে কিঞ্চন কৰ্ম ক্ৰিযতে তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 4 সুষাৰথি-ৰশ্ৱানিৱ যন্মনুষ্যান্নে নীযতে-ঽভীশুভি ৰ্ৱাজিন ইৱ । হৃত্প্ৰতিষ্ঠং-যঁদজিৰ-ঞ্জৱিষ্ঠ-ন্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 5 যস্মিন্ ঋচস্সাম-যজূগ্ংষি যস্মি-ন্প্ৰতিষ্ঠিতা ৰথনাভা ৱিৱাৰাঃ । যস্মিগ্গ্শ্চিত্তগ্ং সৰ্ৱমোত-ম্প্ৰজানা-ন্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 6 যদত্ৰ ষষ্ঠ-ন্ত্ৰিশতগ্ং সুৱীৰং-যঁজ্ঞস্য গুহ্য-ন্নৱ নাৱমায্যম্ । দশ পঞ্চ ত্ৰিগ্ংশতং-যঁত্পৰ-ঞ্চ তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 7 যজ্জাগ্ৰতো দূৰমুদৈতি দৈৱ-ন্তদু সুপ্তস্য তথৈৱৈতি । দূৰগম্ম-ঞ্জ্যোতিষা-ঞ্জ্যোতিৰেক-ন্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 8 যেনেদং-ৱিঁশ্ৱ-ঞ্জগতো বভূৱ যে দেৱাপি মহতো জাতৱেদাঃ । তদেৱাগ্নি-স্তমসো জ্যোতিৰেক-ন্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 9 যেন দ্যৌঃ পৃথিৱী চান্তৰিক্ষ-ঞ্চ যে পৰ্ৱতাঃ প্ৰদিশো দিশশ্চ । যেনেদ-ঞ্জগ-দ্ৱ্যাপ্ত-ম্প্ৰজানা-ন্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 10 যে মনো হৃদযং-যেঁ চ দেৱা যে দিৱ্যা আপো যে সূৰ্যৰশ্মিঃ । তে শ্ৰোত্ৰে চক্ষুষী সঞ্চৰন্ত-ন্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 11 অচিন্ত্য-ঞ্চা প্ৰমেয-ঞ্চ ৱ্যক্তা-ৱ্যক্ত পৰ-ঞ্চ যত্ । সূক্ষ্মা-থ্সূক্ষ্মতৰ-ঞ্জ্ঞেয-ন্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 12 একা চ দশ শত-ঞ্চ সহস্ৰ-ঞ্চাযুত-ঞ্চ নিযুত-ঞ্চ প্ৰযুতং চাৰ্বুদ-ঞ্চ ন্যৰ্বুদ-ঞ্চ সমুদ্ৰশ্চ মদ্ধ্য-ঞ্চান্তশ্চ পৰাৰ্ধশ্চ তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 13 যে পঞ্চ পঞ্চ দশ শতগ্ং সহস্ৰ-মযুত-ন্ন্যৰ্বুদ-ঞ্চ । তে অগ্নি-চিত্যেষ্টকাস্তগ্ং শৰীৰ-ন্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 14 ৱেদাহমেত-ম্পুৰুষ-ম্মহান্ত-মাদিত্য-ৱৰ্ণ-ন্তমসঃ পৰস্তাত্ । যস্য যোনি-ম্পৰিপশ্যন্তি ধীৰাস্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 15 যস্যেদ-ন্ধীৰাঃ পুনন্তি কৱযো ব্ৰহ্মাণমেত-ন্ত্ৱা ৱৃণত ইন্দুম্ । স্থাৱৰ-ঞ্জঙ্গমং-দ্যৌৰাকাশ-ন্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 16 পৰা-ত্পৰতৰ-ঞ্চৈৱ য-ত্পৰাশ্চৈৱ যত্পৰম্ । যত্পৰা-ত্পৰতো জ্ঞেয-ন্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 17 পৰা-ত্পৰতৰো ব্ৰহ্মা তত্পৰা-ত্পৰতো হৰিঃ । তত্পৰা-ত্পৰতো ঽধীশস্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 18 যা ৱেদাদিষু গাযত্ৰী সৰ্ৱৱ্যাপি মহেশ্ৱৰী । ঋগ্ যজু-স্সামা-থৰ্ৱৈশ্চ তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 19 যো ৱৈ দেৱ-ম্মহাদেৱ-ম্প্ৰণৱ-ম্পৰমেশ্ৱৰম্ । য-স্সৰ্ৱে সৰ্ৱ ৱেদৈশ্চ তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 20 প্ৰযতঃ প্ৰণৱোঙ্কাৰ-ম্প্ৰণৱ-ম্পুৰুষোত্তমম্ । ওকাংৰ-ম্প্ৰণৱাত্মান-ন্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 21 যো-ঽসৌ সৰ্ৱেষু ৱেদেষু পঠ্যতে হ্যজ ঈশ্ৱৰঃ । অকাযো নিৰ্গুণো হ্যাত্মা তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 22 গোভি ৰ্জুষ্ট-ন্ধনেন হ্যাযুষা চ বলেন চ । প্ৰজযা পশুভিঃ পুষ্কৰাক্ষ-ন্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 23 কৈলাস শিখৰে ৰম্যে শঙ্কৰস্য শিৱালযে । দেৱতাস্তত্ৰ মোদন্তে তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 24 ত্ৰ্যবঙ্কং-যঁজামহে সুগন্ধি-ম্পুষ্টিৱৰ্ধনম্ । উৰ্ৱাৰুকমিৱ বন্ধনা-ন্মৃত্যো-ৰ্মুক্ষীয মা-ঽমৃতা-ত্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 25 ৱিশ্ৱত-শ্চক্ষুৰুত ৱিশ্ৱতো মুখো ৱিশ্ৱতো হস্ত উত ৱিশ্ৱতস্পাত্ । সম্বাহুভ্যাং-নমতি সম্পতত্ৰৈ ৰ্দ্যাৱা পৃথিৱী জনয-ন্দেৱ একস্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 26 চতুৰো ৱেদানধীযীত সৰ্ৱ শাস্ত্ৰমযং-ৱিঁদুঃ । ইতিহাস পুৰাণানা-ন্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 27 মা নো মহান্তমুত মা নো অৰ্ভক-ম্মা ন উক্ষন্তমুত মা ন উক্ষিতম্ । মা নো ৱধীঃ পিতৰ-ম্মোত মাতৰ-ম্প্ৰিযা মা নস্তনুৱো ৰুদ্ৰ ৰীৰিষস্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 28 মা নস্তোকে তনযে মা ন আযুষি মা নো গোষু মা নো অশ্ৱেষু ৰীৰিষঃ । ৱীৰান্মানো ৰুদ্ৰ ভামিতোৱধী ৰ্হৱিষ্মন্তো নমসা ৱিধেম তে তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 29 ঋতগ্ং সত্য-ম্পৰ-ম্ব্ৰহ্ম পুৰুষ-ঙ্কৃষ্ণপিঙ্গলম্ । ঊৰ্ধ্ৱৰেতং-ৱিঁৰূপাক্ষং-ৱিঁশ্ৱৰূপায ৱৈ নমো নমস্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 30 ক-দ্ৰুদ্ৰায প্ৰচেতসে মীঢুষ্টমায তৱ্যসে । ৱোচেম শন্তমগ্ং হৃদে । সৰ্ৱো হ্যেষ ৰুদ্ৰস্তস্মৈ ৰুদ্ৰায নমো অস্তু তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 31 ব্ৰহ্মজজ্ঞান-ম্প্ৰথম-ম্পুৰস্তা-দ্ৱিসীমত-স্সুৰুচো ৱেন আৱঃ । স বুধ্নিযা উপমা অস্য ৱিষ্ঠা-স্সতশ্চ যোনি-মসতশ্চ ৱিৱস্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 32 যঃ প্ৰাণতো নিমিষতো মহিত্ৱৈক ইদ্ৰাজা জগতো বভূৱ । য ঈশে অস্য দ্ৱিপদ-শ্চতুষ্পদঃ কস্মৈ দেৱায হৱিষা ৱিধেম তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 33 য আত্মদা বলদা যস্য ৱিশ্ৱ উপাসতে প্ৰশিষং-যঁস্য দেৱাঃ । যস্য ছাযা-ঽমৃতং-যঁস্য মৃত্যুঃ কস্মৈ দেৱায হৱিষা ৱিধেম তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 34 যো ৰুদ্ৰো অগ্নৌ যো অফ্সু য ওষধীষু যো ৰুদ্ৰো ৱিশ্ৱা ভুৱনা-ঽঽৱিৱেশ তস্মৈ ৰুদ্ৰায নমো অস্তু তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 35 গন্ধদ্ৱাৰা-ন্দুৰাধৰ্ষা-ন্নিত্যপুষ্টা-ঙ্কৰীষিণীম্ । ঈশ্ৱৰীগ্ং সৰ্ৱ ভূতানা-ন্তামিহোপহ্ৱযে শ্ৰিয-ন্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 36 য ইদগ্ং শিৱসঙ্কল্পগ্ং সদা ধ্যাযন্তি ব্ৰাহ্মণাঃ । তে পৰ-ম্মোক্ষ-ঙ্গমিষ্যন্তি তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 37 ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায ॥ শিৱসঙ্কল্পগ্ং হৃদযায নমঃ ॥ 7.2 পুৰুষ সূক্তং (তৈ. অৰ. 3.12.1 - তৈ. অৰ. 3.12.7) সহস্ৰশীৰ্ষা পুৰুষঃ । সহস্ৰাক্ষ-স্সহস্ৰপাত্ । স ভূমিং-ৱিঁশ্ৱতো ৱৃত্ৱা । অত্যতিষ্ঠ-দ্দশাঙ্গুলম্ । পুৰুষ এৱেদগ্ং সৰ্ৱম্ । য-দ্ভূতং-যঁচ্চ ভৱ্যম্ । উতামৃতত্ৱস্যেশানঃ । যদন্নেনা-তিৰোহতি । এতাৱানস্য মহিমা । অতো জ্যাযাগ্শ্চ পূৰুষঃ ॥ 1 পাদো-ঽস্য ৱিশ্ৱা ভূতানি । ত্ৰিপাদস্যা-মৃত-ন্দিৱি । ত্ৰিপাদূৰ্ধ্ৱ উদৈ-ত্পুৰুষঃ । পাদো ঽস্যেহা-ঽঽভৱা-ত্পুনঃ । ততো ৱিষ্ৱং-ৱ্যঁক্ৰামত্ । সাশনানশনে অভি ॥ তস্মা-দ্ৱিৰাডজাযত । ৱিৰাজো অধি পূৰুষঃ । স জাতো অত্যৰিচ্যত । পশ্চা-দ্ভূমিমথো পুৰঃ ॥ 2 যত্পুৰুষেণ হৱিষা । দেৱা যজ্ঞমতন্ৱত । ৱসন্তো অস্যাসীদাজ্যম্ । গ্ৰীষ্ম ইদ্ধ্ম শ্শৰদ্ধৱিঃ । সপ্তাস্যাস-ন্পৰিধযঃ । ত্ৰি-স্সপ্ত সমিধঃ কৃতাঃ । দেৱায-দ্যজ্ঞ-ন্তন্ৱানাঃ । অবধ্ন-ন্পুৰুষ-ম্পশুম্ ॥ তং-যঁজ্ঞ-ম্বৰ্হিষি প্ৰৌক্ষন্ন্ । পুৰুষ-ঞ্জাতমগ্ৰতঃ ॥ 3 তেন দেৱা অযজন্ত । সাদ্ধ্যা ঋষযশ্চ যে । তস্মা-দ্যজ্ঞা-থ্সৰ্ৱহুতঃ । সম্ভৃত-ম্পৃষদাজ্যম্ । পশূগ্স্তাগ্শ্চক্ৰে ৱাযৱ্যান্ । আৰণ্যা-ন্গ্ৰাম্যাশ্চ যে । তস্মা-দ্যজ্ঞা-থ্সৰ্ৱহুতঃ । ঋচ-স্সামানি জজ্ঞিৰে । ছন্দাগ্ংসি জজ্ঞিৰে তস্মাত্ । যজুস্তস্মা-দজাযত ॥ 4 তস্মাদশ্ৱা অজাযন্ত । যে কে চোভযাদতঃ । গাৱো হ জজ্ঞিৰে তস্মাত্ । তস্মাজ্জাতা অজাৱযঃ । যত্পুৰুষং-ৱ্যঁদধুঃ । কতিধা ৱ্যকল্পযন্ন্ । মুখ-ঙ্কিমস্য কৌ বাহূ । কাৱূৰূ পাদাৱুচ্যেতে । ব্ৰাহ্মণো-ঽস্য মুখমাসীত্ । বাহূ ৰাজন্যঃ কৃতঃ ॥ 5 ঊৰূ তদস্য য-দ্ৱৈশ্যঃ । পদ্ভ্যাগ্ং শূদ্ৰো অজাযত । চন্দ্ৰমা মনসো জাতঃ । চক্ষো-স্সূৰ্যো অজাযত । মুখা-দিন্দ্ৰশ্চাগ্নিশ্চ । প্ৰাণা-দ্ৱাযুৰজাযত । নাভ্যা আসীদন্তৰিক্ষম্ । শীৰ্ষ্ণো দ্যৌ-স্সমৱৰ্তত । পদ্ভ্যা-ম্ভূমি ৰ্দিশ-শ্শ্ৰোত্ৰাত্ । তথা লোকাগ্ং অকল্পযন্ন্ ॥ 6 ৱেদাহমেত-ম্পুৰুষ-ম্মহান্তম্ । আদিত্যৱৰ্ণ-ন্তমসস্তু পাৰে । সৰ্ৱাণি ৰূপাণি ৱিচিত্য ধীৰঃ । নামানি কৃত্ৱাভিৱদন্ যদাস্তে । ধাতা পুৰস্তা-দ্যমুদাজহাৰ । শক্ৰঃ প্ৰৱিদ্ৱা-ন্প্ৰদিশশ্চতস্ৰঃ । তমেৱং-ৱিঁদ্ৱানমৃত ইহ ভৱতি । নান্যঃ পন্থা অযনায ৱিদ্যতে । যজ্ঞেন যজ্ঞমযজন্ত দেৱাঃ । তানি ধৰ্মাণি প্ৰথমান্যাসন্ন্ । তে হ নাক-ম্মহিমান-স্সচন্তে । যত্ৰ পূৰ্ৱে সাদ্ধ্যা-স্সন্তি দেৱাঃ ॥ 7 ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায ॥ পুৰুষসূক্তগ্ং শিৰসে স্ৱাহা ॥ 7.3 উত্তৰ নাৰাযণং (তৈ. অৰ. 3.13.1 - তৈ. অৰ. 3.13.2) অদ্ভ্য-স্সম্ভূতঃ পৃথিৱ্যৈ ৰসাচ্চ । ৱিশ্ৱকৰ্মণ-স্সমৱৰ্ততাধি । তস্য ত্ৱষ্টা ৱিদধ-দ্ৰূপমেতি । তত্পুৰুষস্য ৱিশ্ৱমাজানমগ্ৰে । ৱেদাহমেত-ম্পুৰুষ-ম্মহান্তম্ । আদিত্যৱৰ্ণ-ন্তমসঃ পৰস্তাত্ । তমেৱং-ৱিঁদ্ৱানমৃত ইহ ভৱতি । নান্যঃ পন্থা ৱিদ্যতে-ঽযনায । প্ৰজাপতিশ্চৰতি গৰ্ভে অন্তঃ । অজাযমানো বহুধা ৱিজাযতে । তস্য ধীৰাঃ পৰিজানন্তি যোনিম্ । মৰীচীনা-ম্পদমিচ্ছন্তি ৱেধসঃ ॥ 1 যো দেৱেভ্য আতপতি । যো দেৱানা-ম্পুৰোহিতঃ । পূৰ্ৱো যো দেৱেভ্যো জাতঃ । নমো ৰুচায ব্ৰাহ্মযে । ৰুচ-ম্ব্ৰাহ্ম-ঞ্জনযন্তঃ । দেৱা অগ্ৰে তদব্ৰুৱন্ন্ । যস্ত্ৱৈৱ-ম্ব্ৰাহ্মণো ৱিদ্যাত্ । তস্য দেৱা অসন্ ৱশে । হ্ৰীশ্চ তে লক্ষ্মীশ্চ পত্ন্যৌ । অহোৰাত্ৰে পাৰ্শ্ৱে । নক্ষত্ৰাণি ৰূপম্ । অশ্ৱিনৌ ৱ্যাত্তম্ । ইষ্ট-ম্মনিষাণ । অমু-ম্মনিষাণ । সৰ্ৱ-ম্মনিষাণ ॥ 2 ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায ॥ উত্তৰ নাৰাযণগ্ং শিখাযৈ ৱষট্ ॥ 7.4 অপ্ৰতিৰথং (তৈ. সং. 4.6.4.1 - তৈ. সং. 4.6.4.5) আশু-শ্শিশানো ৱৃষভো ন যুধ্মো ঘনাঘনঃ, ক্ষোভণ-শ্চৰ্ষণীনাম্ । সঙ্ক্ৰন্দনো-ঽনিমিষ এক ৱীৰশ্শতগ্ং সেনা অজযথ্সা-কমিন্দ্ৰঃ । সঙ্ক্ৰন্দনেনা নিমিষেণ জিষ্ণুনা যুত্কাৰেণ দুশ্চ্যৱনেন ধৃষ্ণুনা । তদিন্দ্ৰেণ জযত তথ্সহধ্ৱং-যুঁধো নৰ ইষু হস্তেন ৱৃষ্ণা । স ইষুহস্তৈ-স্স নিষঙ্গিভি ৰ্ৱশী সগ্গ্স্ৰষ্টা সযুধ ইন্দ্ৰো গণেন । সগ্ংসৃষ্ট-জিথ্সোমপা বাহু শৰ্ধ্যূৰ্ধ্ৱ-ধন্ৱা প্ৰতিহিতা-ভিৰস্তা । বৃহস্পতে পৰিদীযা ৰথেন ৰক্ষোহা-ঽমিত্ৰাগ্ং অপ বাধমানঃ । 1 প্ৰভঞ্জ-ন্থ্সেনাঃ প্ৰমৃণো যুধা জযন্নস্মাক-মেদ্ধ্যৱিতা ৰথানাম্ । গোত্ৰভিদ-ঙ্গোৱিদং-ৱঁজ্ৰবাহু-ঞ্জযন্তমজ্ম প্ৰমৃণন্ত-মোজসা । ইমগ্ং সজাতা অনুৱীৰ-যধ্ৱমিন্দ্ৰগ্ং সখাযো-ঽনু সৰভধ্ৱম্ । বলৱিজ্ঞায-স্স্থৱিৰঃ প্ৰৱীৰ-স্সহস্ৱান্ ৱাজী সহমান উগ্ৰঃ । অভিৱীৰো অভিসত্ৱা সহোজা জৈত্ৰমিন্দ্ৰ ৰথমাতিষ্ঠ গোৱিত্ । 2 অভি গোত্ৰাণি সহসা গাহমানো-ঽদাযো ৱীৰ শ্শত-মন্যুৰিন্দ্ৰঃ । দুশ্চ্যৱনঃ পৃতনাষাড যুদ্ধ্যো-ঽস্মাকগ্ং সেনা অৱতু প্ৰযুথ্সু । ইন্দ্ৰ আসা-ন্নেতা বৃহস্পতি ৰ্দক্ষিণা যজ্ঞঃ পুৰ এতু সোমঃ । দেৱসেনানা-মভিভ-ঞ্জতীনা-ঞ্জযন্তীনা-ম্মৰুতো যন্ত্ৱগ্ৰে । ইন্দ্ৰস্য ৱৃষ্ণো ৱৰুণস্য ৰাজ্ঞ আদিত্যানা-ম্মৰুতাগ্ং শৰ্ধ উগ্ৰম্ । মহামনসা-ম্ভুৱনচ্যৱানা-ঙ্ঘোষো দেৱানা-ঞ্জযতা মুদস্থাত্ । অস্মাক-মিন্দ্ৰঃ-সমৃতেষু-ধ্ৱজে-ষ্ৱস্মাকং-যাঁ ইষৱস্তা জযন্তু । 3 অস্মাকং-ৱীঁৰা উত্তৰে ভৱন্ত্ৱস্মানু দেৱা অৱতা হৱেষু । উদ্ধৰ্ষয মঘৱন্না-যুধা-ন্যুথ্সত্ৱনা-ম্মামকানা-ম্মহাগ্ংসি । উদ্ৱৃত্ৰহন্ ৱাজিনাং-ৱাঁজিনা-ন্যুদ্ৰথানা-ঞ্জযতামেতু ঘোষঃ । উপপ্ৰেত জযতা নৰ-স্স্থিৰা ৱঃ সন্তু বাহৱঃ । ইন্দ্ৰো ৱ-শ্শৰ্ম যচ্ছত্ৱনা-ধৃষ্যা যথা-ঽসথ । অৱসৃষ্টা পৰাপত শৰৱ্যে ব্ৰহ্ম সগ্ংশিতা । গচ্ছামিত্ৰা-ন্প্ৰৱিশ মৈষা-ঙ্কঞ্চনোচ্ছিষঃ । মৰ্মাণি তে ৱৰ্মভিশ্ছা-দযামি সোমস্ত্ৱা ৰাজা-ঽমৃতেনা-ভিৱস্তাম্ । উৰো ৰ্ৱৰীযো ৱৰিৱস্তে অস্তু জযন্ত-ন্ত্ৱামনু মদন্তু দেৱাঃ । যত্ৰ বাণা-স্সম্পতন্তি কুমাৰা ৱিশিখা ইৱ । ইন্দ্ৰো নস্তত্ৰ ৱৃত্ৰহা ৱিশ্ৱাহা শৰ্ম যচ্ছতু ॥ 4 ॥ ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায ॥ আশুশ্শিশানো-ঽপ্ৰতিৰথ-ঙ্কৱচায হুম্ । 7.5 প্ৰতি পূৰুষং (তৈ. সং. 1.8.6.1 - তৈ. সং. 1.8.6.2) (তৈ. ব্ৰা. 1.6.10.1 - তৈ. ব্ৰা. 1.6.10.5) প্ৰতিপূৰুষ মেককপালা-ন্নিৰ্ৱপত্যে-কমতিৰিক্তং-যাঁৱন্তো গৃহ্যা-স্স্মস্তেভ্যঃ কমকৰ-ম্পশূনাগ্ং শৰ্মাসি শৰ্ম যজমানস্য শৰ্ম মে যচ্ছৈক এৱ ৰুদ্ৰো ন দ্ৱিতীযায তস্থ আখুস্তে ৰুদ্ৰ পশুস্ত-ঞ্জুষস্ৱৈষ তে ৰুদ্ৰ ভাগ-স্সহ স্ৱস্ৰাং-ঽবিকযা তঞ্জুষস্ৱ ভেষজ-ঙ্গৱে-ঽশ্ৱায পুৰুষায ভেষজমথো অস্মভ্য-ম্ভেষজগ্ং সুভেষজং-যঁথা-ঽসতি । 1 সুগ-ম্মেষায মেষ্যা অৱাবং ৰুদ্ৰমদি-মহ্যৱ দেৱ-ন্ত্ৰ্যবঙ্কম্ । যথা ন-শ্শ্ৰেযসঃ কৰদ্যথা নো ৱস্য সঃ কৰদ্যথা নঃ পশুমতঃ কৰদ্যথা নো ৱ্যৱসাযযাত্ । ত্ৰ্যবঙ্কং-যঁজামহে সুগন্ধি-ম্পুষ্টিৱৰ্ধনম্ । উৰ্ৱাৰুকমিৱ বন্ধনা-ন্মৃত্যো ৰ্মুক্ষীয মা-ঽমৃতাত্ । এষতে ৰুদ্ৰ ভাগ স্তঞ্জুষস্ৱ তেনাৱসেন পৰো মূজৱতো-ঽতীহ্যৱতত ধন্ৱা পিনাকহস্তঃ কৃত্তিৱাসাঃ ॥ 2 প্ৰতিপূৰুষ-মেককপালা-ন্নিৰ্ৱপতি । জাতা এৱ প্ৰজা ৰুদ্ৰা-ন্নিৰৱদযতে । একমতিৰিক্তম্ । জনিষ্যমাণা এৱ প্ৰজা ৰুদ্ৰা-ন্নিৰৱদযতে । এককপালা ভৱন্তি । একধৈৱ ৰুদ্ৰ-ন্নিৰৱদযতে । নাভিঘাৰযতি । যদভিঘাৰযেত্ । অন্তৰৱ-চাৰিণগ্ং ৰুদ্ৰ-ঙ্কুৰ্যাত্ । একোল্মুকেন যন্তি । 3 তদ্ধি ৰুদ্ৰস্য ভাগধেযম্ । ইমা-ন্দিশং-যঁন্তি । এষা ৱৈ ৰুদ্ৰস্য দিক্ । স্ৱাযা মেৱ দিশি ৰুদ্ৰ-ন্নিৰৱদযতে । ৰুদ্ৰো ৱা অপশুকাযা আহুত্যৈ নাতিষ্ঠত । অসৌ তে পশুৰিতি নিৰ্দিশেদ্য-ন্দ্ৱিষ্যাত্ । যমেৱ দ্ৱেষ্টি । তমস্মৈ পশু-ন্নিৰ্দিশতি । যদি ন দ্ৱিষ্যাত্ । আখুস্তে পশুৰিতি ব্ৰূযাত্ । 4 ন গ্ৰাম্যা-ন্পশূন্ হিনস্তি । নাৰণ্যান্ । চতুষ্পথে জুহোতি । এষ ৱা অগ্নীনা-ম্পড্বীশো নাম । অগ্নিৱত্যেৱ জুহোতি । মদ্ধ্যমেন পৰ্ণেন জুহোতি । স্ৰুগ্ঘ্যেষা । অথো খলু । অন্তমেনৈৱ হোতৱ্যম্ । অন্তত এৱ ৰুদ্ৰ-ন্নিৰৱদযতে । 5 এষ তে ৰুদ্ৰভাগ-স্সহস্ৱস্ৰাং-ঽবিকযেত্যাহ । শৰদ্ৱা অস্যাম্বিকা স্ৱসা । তযা ৱা এষ হিনস্তি । যগ্ং হিনস্তি । তযৈৱৈনগ্ং সহ শমযতি । ভেষজঙ্গৱ ইত্যাহ । যাৱন্ত এৱ গ্ৰাম্যাঃ পশৱঃ । তেভ্যো ভেষজ-ঙ্কৰোতি । অৱাবং ৰুদ্ৰমদি মহীত্যাহ । আশিষমেৱৈ-তামা শাস্তে । 6 ত্ৰ্যবঙ্কং-যঁজামহ ইত্যাহ । মৃত্যো ৰ্মুক্ষীয মা-ঽমৃতা-দিতি ৱা ৱৈ তদাহ । উত্কিৰন্তি । ভগস্য লীফ্সন্তে । মূতে কৃত্ৱা সজন্তি । যথা জনং-যঁতে-ঽৱস-ঙ্কৰোতি । তাদৃগেৱ তত্ । এষ তে ৰুদ্ৰভাগ ইত্যাহ নিৰৱত্যৈ । অপ্ৰতীক্ষ-মাযন্তি । অপঃ পৰিষিঞ্চতি । ৰুদ্ৰস্যান্ত ৰ্হিত্যৈ । প্ৰৱা এতে-ঽস্মা-ল্লোকা-চ্চ্যৱন্তে । যে ত্ৰ্যবঙ্কৈ-শ্চৰন্তি । আদিত্য-ঞ্চৰু-ম্পুনৰেত্য নিৰ্ৱপতি । ইযং-ৱাঁ অদিতিঃ । অস্যামেৱ প্ৰতিতিষ্ঠন্তি ॥ 7 ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায ॥ প্ৰতিপূৰুষং-ৱিঁভাডিতি নেত্ৰত্ৰযায ৱৌষট্ ॥ 7.6 শত ৰুদ্ৰীযং (ত্ৱমগ্নে ৰুদ্ৰো-ঽনুৱাকঃ) তৈ. ব্ৰা. 3.11.2.1 - তৈ. ব্ৰা. 3.11.2.4 ত্ৱমগ্নে ৰুদ্ৰো অসুৰো মহো দিৱঃ । ত্ৱগ্ং শৰ্ধো মাৰুত-ম্পৃক্ষ ঈশিষে । ত্ৱং-ৱাঁতৈৰৰুণৈ ৰ্যাসি শঙ্গযঃ । ত্ৱ-ম্পূষা ৱিধতঃ পাসি নুত্মনাঃ । দেৱা দেৱেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । প্ৰথমা দ্ৱিতীযেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । দ্ৱিতীযা-স্তৃতীযেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । তৃতীযা-শ্চতুৰ্থেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । চতুৰ্থাঃ পঞ্চমেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । পঞ্চমা-ষ্ষষ্ঠেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । 1 ষষ্ঠা-স্সপ্তমেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । সপ্তমা অষ্টমেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । অষ্টমা নৱমেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । নৱমা দশমেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । দশমা একাদশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । একদশা দ্ৱাদশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । দ্ৱাদশা-স্ত্ৰযোদশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । ত্ৰযোদশা-শ্চতু ৰ্দেশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । চতুৰ্দশাঃ পঞ্চদশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । পঞ্চদশা-ষ্ষোডশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । 2 ষোডশা-স্সপ্তদশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । সপ্তদশা অষ্টাদশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । অষ্টাদশা একান্নৱিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । একান্নৱিগ্ংশা ৱিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । ৱিগ্ংশা একৱিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । একৱিগ্ংশা দ্ৱাৱিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । দ্ৱাৱিগ্ংশা স্ত্ৰযোৱিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । ত্ৰযোৱিগ্ংশা শ্চতুৰ্ৱিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । চতুৰ্ৱিগ্ংশাঃ পঞ্চৱিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । পঞ্চৱিগ্ংশা-ষ্ষড্ৱিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । 3 ষড্ৱিগ্ংশা স্সপ্তৱিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । সপ্তৱিগ্ংশা অষ্টাৱিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । অষ্টাৱিগ্ংশা একান্নত্ৰিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । একান্নত্ৰিগ্ংশা স্ত্ৰিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । ত্ৰিগ্ংশা একত্ৰিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । একত্ৰিগ্ংশা দ্ৱাত্ৰিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । দ্ৱাত্ৰিগ্ংশা ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । দেৱাস্ত্ৰিৰেকাদশা স্ত্ৰিস্ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশাঃ । উত্তৰে ভৱত । উত্তৰ ৱৰ্ত্মান উত্তৰ সত্ৱানঃ । যত্কাম ইদ-ঞ্জুহোমি । তন্মে সমৃদ্ধ্যতাম্ । ৱযগ্গ্স্যাম পতযো ৰযীণাম্ । ভূৰ্ভুৱস্ৱস্স্ৱাহা । 4 ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায ॥ ত্ৱমগ্নে ত্ৱমগ্নে শতৰুদ্ৰীযমিত্যস্ত্ৰায ফট্ ॥ 7.7 পঞ্চাঙ্গ জপঃ অথ পঞ্চাঙ্গজপঃ ॥ সদ্যোজাত-ম্প্ৰপদ্যামি সদ্যোজাতায ৱৈ নমো নমঃ । ভৱে ভৱে নাতিভৱে ভৱস্ৱ মাম্ । ভৱোদ্ভৱায নমঃ ॥ 1 ৱামদেৱায নমো জ্যেষ্ঠায নমঃ শ্ৰেষ্ঠায নমো ৰুদ্ৰায নমঃ কালায নমঃ কলৱিকৰণায নমো বলৱিকৰণায নমো বলায নমো বলপ্ৰমথনায নম-স্সৰ্ৱভূতদমনায নমো মনোন্মনায নমঃ ॥ 2 অঘোৰেভ্যো-ঽথ ঘোৰেভ্যো ঘোৰঘোৰতৰেভ্যঃ । সৰ্ৱেভ্য-স্সৰ্ৱশৰ্ৱেভ্যো নমস্তে অস্তু ৰুদ্ৰৰূপেভ্যঃ ॥ 3 তত্পুৰুষায ৱিদ্মহে মহাদেৱায ধীমহি । তন্নো ৰুদ্ৰঃ প্ৰচোদযাত্ ॥ 4 ঈশান-স্সৰ্ৱৱিদ্যানামীশ্ৱৰ-স্সৰ্ৱভূতানাং ব্ৰহ্মাধিপতিৰ্ব্ৰহ্মণো-ঽধিপতিৰ্ব্ৰহ্মা শিৱো মে অস্তু সদাশিৱোম্ ॥ 5 7.8 অষ্টাঙ্গ প্ৰণামঃ হিৰণ্যগৰ্ভ-স্সমৱৰ্ত-তাগ্ৰে ভূতস্য জাতঃ পতিৰেক আসীত্ । সদাধাৰ পৃথিৱী-ন্দ্যামুতেমা-ঙ্কস্মৈ দেৱায হৱিষা ৱিধেম ॥ উৰসা নমঃ ॥ 1 (তৈ. সং. 4.1.8.3) যঃ প্ৰাণতো নিমিষতো মহিত্ৱৈক ইদ্ৰাজা জগতো বভূৱ । য ঈশে অস্য দ্ৱিপদ-শ্চতুষ্পদঃ কস্মৈ দেৱায হৱিষা ৱিধেম ॥ শিৰসা নমঃ ॥ 2 (তৈ. সং. 4.1.8.4) ব্ৰহ্মজজ্ঞান-ম্প্ৰথম-ম্পুৰস্তা-দ্ৱিসীমত-স্সুৰুচো ৱেন আৱঃ । স বুধ্নিযা উপমা অস্য ৱিষ্ঠা-স্সতশ্চ যোনিম-সতশ্চ ৱিৱঃ । ( দৃষ্যা নমঃ । 3 (তৈ. সং. 4.2.8.2.) মহী দ্যৌঃ পৃথিৱী চ ন ইমং-যঁজ্ঞ-ম্মিমিক্ষতাম্ । পিপৃতান্নো ভৰীমভিঃ । মনসা নমঃ ॥ 4 (তৈ. সং. 3.3.10.2) উপশ্ৱাসয পৃথিৱী-মুত দ্যা-ম্পুৰুত্ৰা তে মনুতাং-ৱিঁষ্ঠিত-ঞ্জগত্ । স দুন্দুভে সজূৰিন্দ্ৰেণ দেৱৈ-ৰ্দূৰাদ্দৱীযো অপসেধ শত্ৰূন্ । ৱচসা নমঃ ॥ 5 (তৈ. সং. 4.6.6.6) অগ্নে নয সুপথা ৰাযে অস্মান্ ৱিশ্ৱানি দেৱ ৱযুনানি ৱিদ্ৱান্ । যুযোদ্ধ্যস্ম-জ্জুহুৰাণ-মেনো ভূযিষ্ঠান্তে নম উক্তিং-ৱিঁধেম ॥ পধ্ভ্যা-ন্নমঃ ॥ 6 (তৈ. সং. 1.1.14.3) যা তে অগ্নে ৰুদ্ৰিযা তনূস্তযা নঃ পাহি তস্যাস্তে স্ৱাহা । যা তে অগ্নে-ঽযাশযা ৰজাশযা হৰাশযা তনূৰ্ৱৰ্ষিষ্ঠা গহ্ৱৰেষ্ঠোগ্ৰং-ৱঁচো অপাৱধী-ন্ত্ৱেষং-ৱঁচো অপাৱধীগ্ং স্ৱাহা ॥ কৰাভ্যা-ন্নমঃ ॥ 7 (তৈ. সং. 1.2.11.2) ইমং-যঁমপ্ৰস্তৰমাহি সীদাঙ্গিৰোভিঃ পিতৃভিঃ সংৱিঁদানঃ । আত্ৱা মন্ত্ৰাঃ কৱিশস্তা ৱহন্ত্ৱেনা ৰাজন্ হৱিষা মাদযস্ৱ ॥ কৰ্ণাভ্যা-ন্নমঃ ॥ 8 (তৈ. সং. 2.6.12.6) উৰসা শিৰসা দৃষ্ট্যা মনসা ৱচসা তথা । পদ্ভ্যা-ঙ্কৰাভ্যা-ঙ্কৰ্ণাভ্যা-ম্প্ৰণামো-ঽষ্টাঙ্গ উচ্যতে ॥ উমামহেশ্ৱৰাভ্যা-ন্নমঃ ॥

Explore More