কলশ প্ৰতিষ্ঠাপন মন্ত্ৰাঃ
ব্ৰহ্মজজ্ঞান-ম্প্ৰথম-ম্পুৰস্তা-দ্ৱিসীমত-স্সুৰুচো ৱেন আৱঃ ।
স বুধ্নিযা উপমা অস্য ৱিষ্ঠা-স্সতশ্চ যোনি-মসতশ্চ ৱিৱঃ ।
নাকে সুপৰ্ণ মুপয-ত্পতন্তগ্ং হৃদা ৱেনন্তো অভ্যচক্ষ-তত্ৱা ।
হিৰণ্যপক্ষং-ৱঁৰুণস্য দূতং-যঁমস্য যোনৌ শকুন-ম্ভুৰণ্যুম্ ।
আপ্যাযস্ৱ সমেতু তে ৱিশ্ৱতঃ সোম ৱৃষ্ণিযম্ । ভৱা ৱাজস্য সঙ্গথে ।
যো ৰুদ্ৰো অগ্নৌ যো অফ্সু য ওষধীষু যো ৰুদ্ৰো ৱিশ্ৱা
ভুৱনা-ঽঽৱিৱেশ তস্মৈ ৰুদ্ৰায নমো অস্তু । 1 (অপ উপস্পৃশ্য)
ইদং-ৱিঁষ্ণু ৰ্ৱিচক্ৰমে ত্ৰেধা নিদধে পদম্ । সমূঢমস্য পাগ্ং সুৰে ।
ইন্দ্ৰং-ৱিঁশ্ৱা অৱীৱৃধন্-থ্সমুদ্ৰৱ্যচস-ঙ্গিৰঃ ।
ৰথীতমগ্ং ৰথীনাং-ৱাঁজানাগ্ং সত্পতি-ম্পতিম্ ।
আপো ৱা ইদংগ্ং সৰ্ৱং-ৱিঁশ্ৱা ভূতান্যাপঃ প্ৰাণা ৱা আপঃ পশৱ আপো-ঽন্নমাপো-ঽমৃতমাপ-স্সম্ৰাডাপো ৱিৰাডাপ-স্স্ৱৰাডাপ-শ্ছন্দাগ্শ্যাপো জ্যোতীগ্ষ্যাপো যজূগ্ষ্যাপ-স্সত্যমাপ-স্সৰ্ৱা দেৱতা আপো ভূৰ্ভুৱস্সুৱৰাপ ওম্ । 2
অপঃ প্ৰণযতি । শ্ৰদ্ধা ৱা আপঃ । শ্ৰদ্ধামেৱাৰভ্য প্ৰণীয প্ৰচৰতি ।
অপঃ প্ৰণযতি ।
যজ্ঞো ৱা আপঃ । যজ্ঞমেৱাৰভ্য প্ৰণীয প্ৰচৰতি । অপঃ প্ৰণযতি ।
ৱজ্ৰো ৱা আপঃ । ৱজ্ৰমেৱ ভ্ৰাতৃৱ্যেভ্যঃ প্ৰহৃত্য প্ৰণীয প্ৰচৰতি ।
অপঃ প্ৰণযতি ।
আপো ৱৈ ৰক্ষোঘ্নীঃ । ৰক্ষসামপহত্যৈ । অপঃ প্ৰণযতি ।
আপো ৱৈ দেৱানা-ম্প্ৰিয-ন্ধাম । দেৱানামেৱ প্ৰিয-ন্ধাম প্ৰণীয প্ৰচৰতি । অপঃ প্ৰণযতি ।
আপো ৱৈ সৰ্ৱা দেৱতাঃ । দেৱতা এৱাৰভ্য প্ৰণীয প্ৰচৰতি ।
অপঃ প্ৰণযতি ।
আপো ৱৈ শান্তাঃ । শান্তাভিৰেৱাস্য শুচগ্ং শমযতি । দেৱো ৱঃ
সৱিতো-ত্পুনাত্ৱ-চ্ছিদ্ৰেণ পৱিত্ৰেণ ৱসোস্সূৰ্যস্য ৰশ্মিভিঃ ॥ 3
কূৰ্চাগ্ৰৈ ৰ্ৰাক্ষসা-ন্ঘোৰান্ ছিন্ধি কৰ্মৱিঘাতিনঃ ।
ত্ৱামৰ্পযামি কুম্ভে-ঽস্মিন্ সাফল্য-ঙ্কুৰু কৰ্মণি ।
ৱৃক্ষৰাজ সমুদ্ভূতা-শ্শাখাযাঃ পল্লৱত্ৱ চঃ ।
যুষ্মান্ কুম্ভেষ্ৱৰ্পযামি সৰ্ৱপাপাপনুত্তযে ।
নালিকেৰ-সমুদ্ভূত ত্ৰিনেত্ৰ হৰ সম্মিত ।
শিখযা দুৰিতং সৰ্ৱ-ম্পাপ-ম্পীডা-ঞ্চ মে নুদ ।
স হি ৰত্নানি দাশুষে সুৱাতি সৱিতা ভগঃ ।
ত-ম্ভাগ-ঞ্চিত্ৰমীমহে । (ঋগ্ৱেদ মন্ত্ৰঃ)
তত্ৱা যামি ব্ৰহ্মণা ৱন্দমান-স্তদাশাস্তে যজমানো হৱিৰ্ভিঃ ।
অহেডমানো ৱৰুণেহ বোদ্ধ্যুৰুশগ্ংস মা ন আযুঃ প্ৰমোষীঃ ॥
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱৰোম্ । অস্মিন্ কুম্ভে ৱৰুণমাৱাহযামি ।
ৱৰুণস্য ইদমাসনম্ । ৱৰুণায নমঃ । সকলাৰাধনৈ-স্স্ৱৰ্চিতম্ ।
ৰত্নসিংহাসনং সমৰ্পযামি । পাদ্যং সমৰ্পযামি ।
অৰ্ঘ্যং সমৰ্পযামি । আচমনীযং সমৰ্পযামি ।
মধুপৰ্ক্কং সমৰ্পযামি । স্নানং সমৰ্পযামি ।
স্নানানন্তৰং আচমনীযং সমৰ্পযামি ।
ৱস্ত্ৰোত্তৰীযং সমৰ্পযামি । উপৱীতং সমৰ্পযামি ।
গন্ধা-ন্ধাৰযামি । অক্ষতান্ সমৰ্পযামি ।
পুষ্পাণি সমৰ্পযামি ।
1. ওঁ-ৱঁৰুণায নমঃ
2. ও-ম্প্ৰচেতসে নমঃ
3. ওঁ সুৰূপিণে নমঃ
4. ওঁ অপাম্পতযে নমঃ
5. ও-ম্মকৰৱাহনায নমঃ
6. জলাধিপতযে নমঃ
7. ও-ম্পাশহস্তায নমঃ
8. ও-ন্তীৰ্থৰাজায নমঃ
ওঁ-ৱঁৰুণায নমঃ । নানাৱিধ পৰিমল পত্ৰ পুষ্পাণি সমৰ্পযামি ।
ধূপং আঘ্ৰাপযামি । দীপ-ন্দৰ্শযামি ।
ধূপদীপানন্তৰং আচমনীযং সমৰ্পযামি ।
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । তথ্সৱিতুৰ্ৱৰেণ্য-ম্ভৰ্গো দেৱস্য ধীমহি ।
ধিযো যোন প্ৰচোদযাত্ ।
দেৱ সৱিতঃ প্ৰসুৱঃ । সত্য-ন্ত্ৱৰ্তেন পৰিষিঞ্চামি ।
(ৰাত্ৰৌ - ঋত-ন্ত্ৱা সত্যেন পৰিষিঞ্চামি) ।
ওঁ-ৱঁৰুণায নমঃ । অমৃত-ম্ভৱতু । অমৃতোপস্তৰণমসি ।
ও-ম্প্ৰাণায স্ৱাহা । ওঁ অপানায স্ৱাহা । ওঁ-ৱ্যাঁনায স্ৱাহা ।
ওঁ উদানায স্ৱাহা । ওঁ সমানায স্ৱাহা । ও-ম্ব্ৰহ্মণে স্ৱাহা ।
কদলীফল-ন্নিৱেদযামি । মদ্ধ্যেমদ্ধ্যে অমৃতপানীযং সমৰ্পযামি । অমৃতাপিধানমসি । নৈৱেদ্যানন্তৰং আচমনীযং সমৰ্পযামি ।
তাম্বূলং সমৰ্পযামি । কৰ্পূৰ নীৰাজন-ম্প্ৰদৰ্শযামি ।
নীৰাজনানন্তৰং আচমনীযং সমৰ্পযামি । মন্ত্ৰ পুষ্পং সমৰ্পযামি ।
সুৱৰ্ণ পুষ্পং সমৰ্পযামি । সমস্তোপচাৰান্ সমৰ্পযামি ॥
1. পঞ্চাঙ্গ ৰুদ্ৰন্যাসঃ
অথাতঃ পঞ্চাঙ্গৰুদ্ৰাণাং
ন্যাসপূৰ্ৱক-ঞ্জপ-হোমা-ৰ্চনা-ভিষেক-ৱিধিং-ৱ্যাঁখ্যাস্যামঃ ।
অথাতঃ পঞ্চাঙ্গৰুদ্ৰাণাং
ন্যাসপূৰ্ৱক-ঞ্জপ-হোমা-ৰ্চনাভিষেক-ঙ্কৰিষ্যমাণঃ ।
হৰিঃ ওঁ অথাতঃ পঞ্চাঙ্গ ৰুদ্ৰাণাম্ ॥
ওঙ্কাৰমন্ত্ৰ সংযুঁক্ত-ন্নিত্য-ন্ধ্যাযন্তি যোগিনঃ ।
কামদ-ম্মোক্ষদ-ন্তস্মৈ ওঙ্কাৰায নমো নমঃ ॥
নমস্তে দেৱ দেৱেশ নমস্তে পৰমেশ্ৱৰ ।
নমস্তে ৱৃষভাৰূঢ নকাৰায নমো নমঃ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায ॥ ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ ॥ ও-ন্নম্ ॥
নমস্তে ৰুদ্ৰ মন্যৱ উতোত ইষৱে নমঃ ।
নমস্তে অস্তু ধন্ৱনে বাহুভ্যামুত তে নমঃ ॥
যা ত ইষুঃ শিৱতমা শিৱ-ম্বভূৱ তে ধনুঃ ।
শিৱা শৰৱ্যা যা তৱ তযা নো ৰুদ্ৰ মৃডয ।
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায ॥ নং ওম্ । পূৰ্ৱাঙ্গ ৰুদ্ৰায নমঃ ॥ (প্ৰাচ্যৈ দিশ, East)
মহাদেৱ-ম্মহাত্মান-ম্মহাপাতকনাশনম্ ।
মহাপাপহৰং-ৱঁন্দে মকাৰায নমো নমঃ ॥
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ ॥ ও-ম্মম্ ॥
ও-ন্নিধনপতযে নমঃ । নিধনপতান্তিকায নমঃ ।
ঊৰ্ধ্ৱায নমঃ । ঊৰ্ধ্ৱলিঙ্গায নমঃ ।
হিৰণ্যায নমঃ । হিৰণ্যলিঙ্গায নমঃ ।
সুৱৰ্ণায নমঃ । সুৱৰ্ণলিঙ্গায নমঃ ।
দিৱ্যায নমঃ । দিৱ্যলিঙ্গায নমঃ ।
ভৱাযঃ নমঃ । ভৱলিঙ্গায নমঃ ।
শৰ্ৱায নমঃ । শৰ্ৱলিঙ্গায নমঃ ।
শিৱায নমঃ । শিৱলিঙ্গায নমঃ ।
জ্ৱলায নমঃ । জ্ৱললিঙ্গায নমঃ ।
আত্মায নমঃ । আত্মলিঙ্গায নমঃ ।
পৰমায নমঃ । পৰমলিঙ্গায নমঃ ।
এতথ্সোমস্য সূৰ্যস্য সৰ্ৱলিঙ্গগ্গ্ স্থাপযতি পাণিমন্ত্ৰ-ম্পৱিত্ৰম্ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায ॥ মং ওম্ ॥
দক্ষিণাঙ্গ ৰুদ্ৰায নমঃ ॥ (দক্ষিণ দিশ, South)
শিৱং শান্ত-ঞ্জগন্নাথং-লোঁকানুগ্ৰহকাৰণম্ ।
শিৱমেক-ম্পৰং-ৱঁন্দে শিকাৰায নমো নমঃ ॥
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ ॥ ওঁ শিম্ ॥
অপৈতুমৃত্যুৰমৃত-ন্ন আগন্ ৱৈৱস্ৱতো নো অভয-ঙ্কৃণোতু । পৰ্ণং-ৱঁনস্পতেৰিৱাভিনশ্শীযতাগ্ং ৰযিস্সচতা-ন্নশ্শচীপতিঃ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায ॥ শিং ওম্ ॥ পশ্চিমাঙ্গ ৰুদ্ৰায নমঃ ॥ (পশ্চিম দিশ, West)
ৱাহনং-ৱৃঁষভো যস্য ৱাসুকী কণ্ঠভূষণম্ ।
ৱামে শক্তিধৰং-ৱঁন্দে ৱকাৰায নমো নমঃ ॥
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ ॥ ওঁ-ৱাঁম্ ॥
প্ৰাণানা-ঙ্গ্ৰন্থিৰসি ৰুদ্ৰো মা ৱিশান্তকঃ । তেনান্নেনাপ্যাযস্ৱ ॥ ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায ৱিষ্ণৱে মৃত্যুৰ্মে পাহি ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায ॥ ৱাং ওম্ ॥ উত্তৰাঙ্গ ৰুদ্ৰায নমঃ ॥ (উত্তৰ দিশ, North)
যত্ৰ কুত্ৰ স্থিত-ন্দেৱং সৰ্ৱৱ্যাপিনমীশ্ৱৰম্ ।
যল্লিঙ্গ-ম্পূজযেন্নিত্যং-যঁকাৰায নমো নমঃ ॥
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ ॥ ওঁ-যঁম্ ॥
যো ৰুদ্ৰো অগ্নৌ যো অপ্সু য ওষধীষু যো ৰুদ্ৰো ৱিশ্ৱা ভুৱনা ৱিৱেশ তস্মৈ ৰুদ্ৰায নমো অস্তু ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায ॥ যং ওম্ ॥ ঊৰ্ধ্ৱাঙ্গ ৰুদ্ৰায নমঃ ॥ (ঊৰ্ধ্ৱ দিশ, Up)
2. পঞ্চমুখ ধ্যানম্
ও-ন্নম্ ॥ তত্পুৰুষায ৱিদ্মহে মহাদেৱায ধীমহি । তন্নো ৰুদ্ৰঃ প্ৰচোদযাত্ ॥
সংৱঁৰ্তাগ্নি তটিত্প্ৰদীপ্ত কনক প্ৰস্পৰ্থি তেজোমযম্ ।
গম্ভীৰধ্ৱনি সামৱেদজনক-ন্তাম্ৰাধৰং সুন্দৰম্ ।
অৰ্ধেন্দুদ্যুতি লোলপিঙ্গল জটাভাৰপ্ৰবদ্ধোৰগম্ ।
ৱন্দে সিদ্ধ সুৰাসুৰেন্দ্ৰনমিত-ম্পূৰ্ৱ-ম্মুখং শূলিনঃ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায ॥ ও-ন্নম্ ॥ পূৰ্ৱ মুখায নমঃ ॥
অঘোৰেভ্যো-ঽথঘোৰেভ্যো ঘোৰঘোৰতৰেভ্যঃ ॥ সৰ্ৱেভ্যস্সৰ্ৱ শৰ্ৱেভ্যো নমস্তে অস্তু ৰুদ্ৰৰূপেভ্যঃ ॥
কালাভ্ৰভ্ৰমৰাঞ্জনদ্যুতিনিভং-ৱ্যাঁৱৃত্ত পিঙ্গেক্ষণম্
কৰ্ণোদ্ভাসিত ভোগিমস্তক মণিপ্ৰোদ্গীৰ্ণ দংষ্ট্ৰাঙ্কুৰম্ ।
সৰ্পপ্ৰোত কপাল শুক্তি শকল ৱ্যাকীৰ্ণ সচ্ছেখৰম্
ৱন্দে দক্ষিণমীশ্ৱৰস্য কুটিল ভ্ৰূভঙ্গ ৰৌদ্ৰ-ম্মুখম্ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায ॥ ও-ম্মম্ ॥ দক্ষিণ মুখায নমঃ ॥
সদ্যো জাত-ম্প্ৰপদ্যামি সদ্যো জাতায ৱৈ নমো নমঃ । ভৱে ভৱে নাতি ভৱে ভৱস্ৱ মাম্ । ভৱো-দ্ভৱায নমঃ ॥
প্ৰালেযাচলমিন্দুকুন্দ ধৱল-ঙ্গোক্ষীৰফেনপ্ৰভম্
ভস্মাভ্যক্তমনঙ্গ দেহ দহন জ্ৱালাৱলী লোচনম্ ।
ব্ৰহ্মেন্দ্ৰাদি মৰুদ্গণৈস্পুতিপদৈ ৰভ্যৰ্চিতং-যোঁগিভিঃ
ৱন্দে-ঽহং সকল-ঙ্কলঙ্কৰহিতং স্থাণোৰ্মুখ-ম্পশ্চিমম্ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায ॥ ওঁ শিম্ ॥ পশ্চিম মুখায নমঃ ॥
ৱামদেৱায নমো জ্যেষ্ঠায নমঃ শ্ৰেষ্ঠায নমো ৰুদ্ৰায নমঃ কালায নমঃ কলৱিকৰণায নমো বলৱিকৰণায নমো বলায নমো বলপ্ৰমথনায নম-স্সৰ্ৱভূতদমনায নমো মনোন্মনায নমঃ ॥
গৌৰ-ঙ্কুঙ্কুম পঙ্কিলং স্তিলকং-ৱ্যাঁপাণ্ডু গণ্ডস্থলম্
ভ্ৰূৱিক্ষেপ কটাক্ষ লসত্সংসক্ত কৰ্ণোত্ফলম্ ।
স্নিগ্ধ-ম্বিম্বফলাধৰ-ম্প্ৰহসিত-ন্নীলালকাল-ঙ্কৃতম্
ৱন্দে পূৰ্ণ শশাঙ্ক মণ্ডলনিভং-ৱঁক্ত্ৰং হৰস্যোত্তৰম্ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায ॥ ওঁ-ৱাঁম্ ॥ উত্তৰ মুখায নমঃ ॥
ঈশান-স্সৰ্ৱৱিদ্যানা-মীশ্ৱৰ-স্সৰ্ৱভূতানা-ম্ব্ৰহ্মাধিপতি-ৰ্ব্ৰহ্মণো ঽধিপতি-ৰ্ব্ৰহ্মা শিৱো মে অস্তু সদাশিৱোম্ ॥ (কনিষ্ঠিকাভ্যা-ন্নমঃ)
ৱ্যক্তাৱ্যক্ত গুণেতৰ-ম্পৰতৰং ষট্ত্ৰিংশতত্ত্ৱাত্মকম্
তস্মাদুত্তম তত্ত্ৱমক্ষৰমিদ-ন্ধ্যেযং সদা যোগিভিঃ ।
ওঙ্কাৰাদি সমস্ত মন্ত্ৰজনকং সূক্ষ্মাদি সূক্ষ্ম-ম্পৰং
শান্ত-ম্পঞ্চমমীশ্ৱৰস্য ৱদন-ঙ্খংৱ্যাঁপ্তি তেজোমযম্ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায ॥ ওঁ-ৱাঁম্ ॥ ঊৰ্ধ্ৱ মুখায নমঃ ॥
দিঙ্নমস্কাৰঃ
পূৰ্ৱে পশুপতিঃ পাতু । দক্ষিণে পাতু শঙ্কৰঃ ।
পশ্চিমে পাতু ৱিশ্ৱেশঃ । নীলকণ্ঠস্তদোত্তৰে ॥
ঈশান্যা-ম্পাতু মে শৰ্ৱঃ । আগ্নেযা-ম্পাৰ্ৱতীপতিঃ ।
নৈঋত্যা-ম্পাতু মে ৰুদ্ৰঃ । ৱাযৱ্যা-ন্নীললোহিতঃ ॥
ঊৰ্ধ্ৱে ত্ৰিলোচনঃ পাতু । অধৰাযা-ম্মহেশ্ৱৰঃ ।
এতাভ্যো দশ দিগ্ভ্যস্তু । সৰ্ৱতঃ পাতু শঙ্কৰঃ ॥
(না ৰুদ্ৰো ৰুদ্ৰমৰ্চযেত্ ।
ন্যাসপূৰ্ৱক-ঞ্জপহোমাৰ্চনা-ঽভিষেকৱিধি ৱ্যাখ্যাস্যামঃ ।)
3. অঙ্গন্যাসঃ
যা তে ৰুদ্ৰ শিৱা তনূৰঘোৰা-ঽপাপকাশিনী ।
তযা ন স্তনুৱা শন্তমযা গিৰিশন্তাভি চাকশীহি ।
শিখাযৈ নমঃ । 1
অস্মি-ন্মহত্যৰ্ণৱে-ঽন্তৰিক্ষে ভৱা অধি ।
তেষাগ্ং সহস্ৰযোজনে-ঽৱধন্ৱানি তন্মসি ।
শিৰসে নমঃ । 2
সহস্ৰাণি সহস্ৰশো যে ৰুদ্ৰা অধি ভূম্যাম্ ।
তেষাগ্ং সহস্ৰ-যোজনে-ঽৱধন্ৱানি তন্মসি ।
ললাটায নমঃ । 3
হগ্ংস-শ্শুচিষ-দ্ৱসুৰন্তৰিক্ষসদ্ধোতা ৱেদিষদতিথি-ৰ্দুৰোণসত্ ।
নৃষদ্ৱৰ-সদৃত-সদ্ৱ্যোম সদব্জা গোজা ঋতজা অদ্ৰিজা ঋত-ম্বৃহত্ ।
ভ্ৰুৱোৰ্মদ্ধ্যায নমঃ । 4
ত্ৰ্যবঙ্কং-যঁজামহে সুগন্ধি-ম্পুষ্টিৱৰ্ধনম্ ।
উৰ্ৱাৰুকমিৱ বন্ধনান্
মৃত্যো-ৰ্মুক্ষীয মা-ঽমৃতাত্ ।
নেত্ৰাভ্যা-ন্নমঃ । 5
নম-স্স্ৰুত্যায চ পথ্যায চ নমঃ কাট্যায চ নীপ্যায চ ।
কৰ্ণাভ্যা-ন্নমঃ । 6
মা নস্তোকে তনযে মা ন আযুষি মা নো গোষু মা নো অশ্ৱেষু ৰীৰিষঃ ।
ৱীৰান্মানো ৰুদ্ৰ ভামিতো ৱধীৰ্-হৱিষ্মন্তো নমসা ৱিধেম তে ।
নাসিকাভ্যা-ন্নমঃ । 7
অৱতত্য ধনুস্ত্ৱগ্ং সহস্ৰাক্ষ শতেষুধে ।
নিশীৰ্য শল্যানা-ম্মুখা শিৱো নঃ সুমনা ভৱ ।
মুখায নমঃ । 8
নীলগ্ৰীৱা শ্শিতিকণ্ঠা-শ্শৰ্ৱা অধঃ, ক্ষমাচৰাঃ ।
তেষাগ্ং সহস্ৰযোজনে-ঽ ৱধন্ৱানি তন্মসি ।
কণ্ঠায নমঃ । 9.1
নীলগ্ৰীৱা-শ্শিতিকণ্ঠা দিৱগ্ং ৰুদ্ৰা উপশ্ৰিতাঃ ।
তেষাগ্ং সহস্ৰযোজনে-ঽ ৱধন্ৱানি তন্মসি ।
উপকণ্ঠায নমঃ । 9.2
নমস্তে অস্ত্ৱাযুধাযা-নাততায ধৃষ্ণৱে ।
উভাভ্যামুত তে নমো বাহুভ্যা-ন্তৱ ধন্ৱনে ।
বাহুভ্যা-ন্নমঃ । 10
যা তে হেতি-ৰ্মীঢুষ্টম হস্তে বভূৱ তে ধনুঃ ।
তযা-ঽস্মান্ ৱিশ্ৱতস্ত্ৱ-মযক্ষ্মযা পৰিব্ভুজ ।
উপবাহুভ্যা-ন্নমঃ । 11
পৰিণো ৰুদ্ৰস্য হেতি-ৰ্ৱৃণক্তু পৰিত্ৱেষস্য দুৰ্মতিৰঘাযোঃ ।
অৱ স্থিৰা মঘৱদ্ভ্যঃ তনুষ্ৱ মীঢ্ৱস্তোকায তনযায মৃডয ।
মণিবন্ধাভ্যা-ন্নমঃ । 12
যে তীৰ্থানি প্ৰচৰন্তি সৃকাৱন্তো নিষঙ্গিণঃ ।
তেষাগ্ং সহস্ৰযোজনে-ঽ ৱধন্ৱানি তন্মসি ।
হস্তাভ্যা-ন্নমঃ । 13
সদ্যো জাত-ম্প্ৰপদ্যামি সদ্যো জাতায ৱৈ নমো নমঃ ।
ভৱে ভৱে নাতি ভৱে ভৱস্ৱ মাম্ । ভৱো-দ্ভৱায নমঃ ॥
অগুংষ্ঠাভ্যা-ন্নমঃ । 14.1
ৱামদেৱায নমো জ্যেষ্ঠায নমঃ শ্ৰেষ্ঠায নমো ৰুদ্ৰায নমঃ কালায নমঃ কলৱিকৰণায নমো বলৱিকৰণায নমো বলায নমো বলপ্ৰমথনায নম-স্সৰ্ৱভূতদমনায নমো মনোন্মনায নমঃ ।
তৰ্জনীভ্যা-ন্নমঃ । 14.2
অঘোৰেভ্যো ঽথঘোৰেভ্যো ঘোৰঘোৰতৰেভ্যঃ ।
সৰ্ৱেভ্য-স্সৰ্ৱ শৰ্ৱেভ্যো নমস্তে অস্তু ৰুদ্ৰ ৰূপেভ্যঃ ॥
মদ্ধ্যমাভ্যা-ন্নমঃ । 14.3
তত্পুৰুষায ৱিদ্মহে মহাদেৱায ধীমহি ।
তন্নো ৰুদ্ৰঃ প্ৰচোদযাত্ ॥
অনামিকাভ্যা-ন্নমঃ । 14.4
ঈশান-স্সৰ্ৱৱিদ্যানা-মীশ্ৱৰ-স্সৰ্ৱভূতানাং
ৰহ্মাধিপতি-ৰ্ব্ৰহ্মণো ঽধিপতি-ৰ্ব্ৰহ্মা শিৱো মে অস্তু সদাশিৱোম্ ॥
কনিষ্ঠিকাভ্যা-ন্নমঃ । 14.5
নমো ৱঃ কিৰিকেভ্যো দেৱানাগ্ং হৃদযেভ্যঃ ।
হৃদযায নমঃ । 15
নমো গণেভ্যো গণপতিভ্যশ্চ ৱো নমঃ ।
পৃষ্ঠায নমঃ । 16
নমো হিৰণ্যবাহৱে সেনান্যে দিশাঞ্চ পতযে নমঃ ।
পাৰ্শ্ৱাভ্যা-ন্নমঃ । 17
ৱিজ্য-ন্ধনুঃ কপৰ্দিনো ৱিশল্যো বাণৱাগ্ং উত ।
অনেশন্নস্যেষৱ আভুৰস্য নিষঙ্গথিঃ ।
জঠৰায নমঃ । 18
হিৰণ্যগৰ্ভ স্সমৱৰ্ততাগ্ৰে ভূতস্য জাতঃ পতিৰেক আসীত্ ।
সদাধাৰ পৃথিৱী-ন্দ্যামুতেমা-ঙ্কস্মৈ দেৱায হৱিষা ৱিধেম ।
নাভ্যৈ নমঃ । 19
মীঢুষ্টম শিৱতম শিৱো নস্সুমনা ভৱ ।
পৰমে ৱৃক্ষ আযুধ-ন্নিধায কৃত্তিং-ৱঁসান আচৰ পিনাক-ম্বিভ্ৰদাগহি ।
কঠ্যৈ নমঃ । 20
যে ভূতানা-মধিপতযো ৱিশিখাসঃ কপৰ্দিনঃ ।
তেষাগ্ং সহস্ৰযোজনে ঽৱধন্ৱানি তন্মসি ।
গুহ্যায নমঃ । 21
যে অন্নেষু ৱিৱিদ্ধ্যন্তি পাত্ৰেষু পিবতো জনান্ ।
তেষাগ্ং সহস্ৰযোজনে-ঽ ৱধন্ৱানি তন্মসি ।
অণ্ডাভ্যা-ন্নমঃ । 22
স শিৰা জাতৱেদা অক্ষৰ-ম্পৰম-ম্পদম্ ।
ৱেদানাগ্ং শিৰসি মাতা আযুষ্মন্ত-ঙ্কৰোতু মাম্ ।
অপানায নমঃ । 23
মা নো মহান্তমুত মা নো অৰ্ভক-ম্মা ন উক্ষন্তমুত মা ন উক্ষিতম্ ।
মা নো ৱধীঃ পিতৰ-ম্মোত মাতৰ-ম্প্ৰিযা মা নস্তনুৱো ৰুদ্ৰ ৰীৰিষঃ ।
ঊৰুভ্যা-ন্নমঃ । 24
এষ তে ৰুদ্ৰভাগ-স্তঞ্জুষস্ৱ তেনাৱসেন পৰো
মূজৱতো-ঽতীহ্যৱতত-ধন্ৱা পিনাকহস্তঃ কৃত্তিৱাসাঃ ।
জানুভ্যা-ন্নমঃ । 25
সগ্ং সৃষ্টজিথ্সোমপা বাহু-শৰ্ধ্যূৰ্ধ্ৱ ধন্ৱা প্ৰতিহিতা-ভিৰস্তা ।
বৃহস্পতে পৰিদীযা ৰথেন ৰক্ষোহা-ঽমিত্ৰাগ্ং অপবাধমানঃ ।
জঙ্ঘাভ্যা-ন্নমঃ । 26
ৱিশ্ৱ-ম্ভূত-ম্ভুৱন-ঞ্চিত্ৰ-ম্বহুধা জাত-ঞ্জাযমান-ঞ্চ যত্ ।
সৰ্ৱো হ্যেষ ৰুদ্ৰ-স্তস্মৈ ৰুদ্ৰায নমো অস্তু ॥
গুল্ফাভ্যা-ন্নমঃ । 27
যে পথা-ম্পথিৰক্ষয ঐলবৃদা যৱ্যুধঃ ।
তেষাগ্ং সহস্ৰযোজনে ঽৱধন্ৱানি তন্মসি ।
পাদাভ্যা-ন্নমঃ । 28
অদ্ধ্যৱোচ-দধিৱক্তা প্ৰথমো দৈৱ্যো ভিষক্ ।
অহীগ্শ্চ সৰ্ৱান্ জভংযঁ-ন্থ্সৰ্ৱাশ্চ যাতু ধান্যঃ ।
কৱচায হুম্ । 29
নমো বিল্মিনে চ কৱচিনে চ
নমঃ শ্ৰুতায চ শ্ৰুতসেনায চ ।
উপকৱচায হুম্ । 30
নমো অস্তু নীলগ্ৰীৱায সহস্ৰাক্ষায মীঢুষে ।
অথো যে অস্য সত্ৱানো-ঽহ-ন্তেভ্যো-ঽকৰন্নমঃ ।
তৃতীয নেত্ৰায নমঃ । 31
প্ৰমুঞ্চ ধন্ৱনস্ত্ৱ-মুভযো-ৰাৰ্ত্নিযোৰ্জ্যাম্ ।
যাশ্চ তে হস্ত ইষৱঃ পৰা তা ভগৱো ৱপ ।
অস্ত্ৰায ফট্ । 32
য এতাৱন্তশ্চ ভূযাগ্ংসশ্চ দিশো ৰুদ্ৰা ৱিতস্থিৰে ।
তেষাগ্ং সহস্ৰযোজনে ঽৱধন্ৱানি তন্মসি ।
ইতি দিগ্বন্ধঃ । 33
-----------ইতি প্ৰথম ন্যাসঃ------------
(শিখাদি অস্ত্ৰপৰ্যন্তং একত্ৰিংশদঙ্গন্যাসঃ দিগ্বন্ধ সহিতঃ প্ৰথমঃ)
4. দশাঙ্গ ন্যাসঃ
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । ইতি নমস্কাৰা-ন্ন্যসেত্ ॥
ওঁ ও-ম্মূৰ্থ্নে নমঃ (মূৰ্ধ্নি) ।
ও-ন্ন-ন্নাসিকাযৈ নমঃ (নাসিকাগ্ৰঃ) ।
ও-ম্মোং-লঁলটায নমঃ (ললাটঃ) ।
ও-ম্ভ-ম্মুখায নমঃ (মুখাম্) ।
ও-ঙ্গ-ঙ্কণ্ঠায নমঃ (কণ্ঠঃ) ।
ওঁ-ৱংঁ হৃদযায নমঃ (হৃদযঃ) ।
ও-ন্তে-ন্দক্ষিণ হস্তায নমঃ (দক্ষিণ হস্তঃ) ।
ওঁ ৰুং-ৱাঁম হস্তায নমঃ (ৱাম হস্তঃ) ।
ও-ন্দ্ৰা-ন্নাভ্যৈ নমঃ (নাভ্হী) ।
ওঁ-যঁ-ম্পাদাভ্যা-ন্নমঃ (পাদৌ) ॥
[অপ উপস্পৃশ্য]
-----------ইতি দ্ৱিতীয ন্যাসঃ----------
মূৰ্ধাদি পাদান্ত-ন্দশাঙ্গ ন্যাসঃ দ্ৱিতীযঃ
5. পঞ্চাঙ্গ ন্যাসঃ
সদ্যো জাত-ম্প্ৰপদ্যামি সদ্যো জাতায ৱৈ নমো নমঃ ।
ভৱে ভৱে নাতিভৱে ভৱস্ৱ মাম্ । ভৱো-দ্ভৱায নমঃ ॥
পাদাভ্যা-ন্নমঃ । 1
[অপ উপস্পৃশ্য]
ৱামদেৱায নমো জ্যেষ্ঠায নমঃ শ্ৰেষ্ঠায নমো ৰুদ্ৰায নমঃ
কালায নমঃ কলৱিকৰণায নমো বলৱিকৰণায নমো বলায নমো
বলপ্ৰমথনায নম স্সৰ্ৱভূতদমনায নমো মনোন্মনায নমঃ ।
ঊৰুমধ্যমাভ্যা-ন্নমঃ । 2
অঘোৰেভ্যো ঽথঘোৰেভ্যো ঘোৰঘোৰতৰেভ্যঃ ।
সৰ্ৱেভ্য-স্সৰ্ৱ শৰ্ৱেভ্যো নমস্তে অস্তু ৰুদ্ৰৰূপেভ্যঃ ॥
হৃদযায নমঃ । 3
তত্পুৰুষায ৱিদ্মহে মহাদেৱায ধীমহি ।
তন্নো ৰুদ্ৰঃ প্ৰচোদযাত্ ॥
মুখায নমঃ । 4
ঈশান-স্সৰ্ৱৱিদ্যানা-মীশ্ৱৰসৰ্ৱ ভূতানাং
ব্ৰহ্মাধিপতি-ৰ্ব্ৰহ্মণো-ঽধিপতি-ৰ্ব্ৰহ্মা শিৱো মে অস্তু সদাশিৱোম্ ॥
মূৰ্ধ্নে নমঃ । 5
5.1 হংস গাযত্ৰী
অস্য শ্ৰী হংসগাযত্ৰী মহামন্ত্ৰস্য, অৱ্যক্ত পৰব্ৰহ্ম ঋষিঃ,
অনুষ্টু-প্ছন্দঃ, পৰমহংসো দেৱতা ।
হংসা-ম্বীজম্, হংসীং শক্তিঃ । হংসূ-ঙ্কীলকম্ ।
পৰমহংস প্ৰসাদ সিদ্ধ্যৰ্থে জপে ৱিনিযোগঃ ॥ 1
কৰন্যাসঃ -
হংসাং অগুংষ্ঠাভ্যা-ন্নমঃ । হংসী-ন্তৰ্জনীভ্যা-ন্নমঃ ।
হংসূং - মদ্ধ্যমাভ্যা-ন্নমঃ । হংসৈং - অনামিকাভ্যা-ন্নমঃ ।
হংসৌং - কনিষ্ঠিকাভ্যা-ন্নমঃ । হংসঃ-কৰতল কৰপৃষ্ঠাভ্যা-ন্নমঃ । 2
হৃদযাদি ন্যাসঃ -
হংসাং - হৃদযায নমঃ । হংসীং - শিৰসে স্ৱাহা ।
হংসূং - শিখাযৈ ৱষট্ । হংসৈং - কৱচায হুম্ ।
হংসৌং - নেত্ৰত্ৰযায ৱৌষট্ । হংসঃ - অস্ত্ৰায ফট্ ॥
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱৰোমিতি দিগ্বন্ধঃ । 3
ধ্যানং -
গমাগমস্থ-ঙ্গমনাদিশূন্য-ঞ্চি-দ্ৰূপদীপ-ন্তিমিৰাপহাৰম্ ।
পশ্যামি তে সৰ্ৱজনান্তৰস্থ-ন্নমামি হংস-ম্পৰমাত্মৰূপম্ ॥ 4
দেহো দেৱালযঃ প্ৰোক্তো জীৱো দেৱ-স্সনাতনঃ ।
ত্যজেদজ্ঞাননিৰ্মাল্যং সো-ঽহম্ভাৱেন পূজযেত্ ॥
হংস হংসায ৱিদ্মহে পৰমহংসায ধীমহি ।
তন্নো হংসঃ প্ৰচোদযাত্ ॥ 5
(ইতি ত্ৰিৱাৰ-ঞ্জপিত্ৱা)
হংস হংসেতি যো ব্ৰূযা-ধংসো (ব্ৰূযাদ্ধংসো) নাম সদাশিৱঃ ।
এৱ-ন্ন্যাস ৱিধি-ঙ্কৃত্ৱা তত-স্সম্পুটমাৰভেত্ ॥ 6
5.2 দিক্ সম্পুটন্যাসঃ (সম্পুটীকৰণম্)
ইন্দ্ৰাদী-ন্দিক্ষুৱিন্যস্য ।
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ ওম্ ।
ত্ৰাতাৰমিন্দ্ৰ মৱিতাৰমিন্দ্ৰগ্ং হৱে হৱে সুহৱগ্ং শূৰমিন্দ্ৰম্ ।
হুৱে নু শক্ৰ-ম্পুৰুহূতমিন্দ্ৰগ্গ্ স্ৱস্তি নো মঘৱা ধাত্ৱিন্দ্ৰঃ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । ওঁ ওম্ ।
পূৰ্ৱদিগ্ভাগে ইন্দ্ৰায নমঃ ॥ 1 (তৈ.সং.1-6-12-50)
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ও-ন্নম্ ।
ত্ৱ-ন্নো অগ্নে ৱৰুণস্য ৱিদ্ৱান্দেৱস্য হেডো-ঽৱ যাসিসীষ্ঠাঃ ।
যজিষ্ঠো ৱহ্নিতম-শ্শোশুচানো ৱিশ্ৱা দ্ৱেষাগ্ংসি প্ৰমুমুগ্ধ্যস্মত্ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । নং ওম্ ।
আগ্নেযদিগ্ভাগে অগ্নযে নমঃ ॥ 2 (তৈ.সং.2-5-12-72)
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ও-ম্মোম্ ।
সুগ-ন্নঃ পন্থামভয-ঙ্কৃণোতু । যস্মিন্নক্ষত্ৰে যম এতি ৰাজা ।
যস্মিন্নেনমভ্যষিঞ্চন্ত দেৱাঃ । তদস্য চিত্ৰগ্ং হৱিষা যজাম ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । মোং ওম্ ।
দক্ষিণদিগ্ভাগে যমায নমঃ ॥ 3 (তৈ.ব্ৰা.3-1-2-11-23)
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ও-ম্ভম্ ।
অসুন্ৱন্তমযজমানমিচ্ছ স্তেনস্যেত্যান্তস্কৰস্যান্ৱেষি ।
অন্যমস্মদিচ্ছ সা ত ইত্যা নমো দেৱি নিৰ্.ঋতে তুভ্যমস্তু ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । ভং ওম্ ।
নিৰ্-ঋতিদিগ্ভাগে নিৰ্-ঋতযে নমঃ ॥ 4 (তৈ.সং.4-2-5-21)
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ও-ঙ্গম্ ।
তত্ত্ৱা যামি ব্ৰহ্মণা ৱন্দমানস্তদা শাস্তে যজমানো হৱিৰ্ভিঃ ।
অহেডমানো ৱৰুণেহ বোধ্যুৰুশগ্ংস মা ন আযুঃ প্ৰমোষীঃ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । গং ওম্ ।
পশ্চিমদিগ্ভাগে ৱৰুণায নমঃ ॥ 5 (তৈ.সং.2-1-11-65)
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ-ৱঁম্ ।
আ নো নিযুদ্ভিঃ শতিনীভিৰধ্ৱৰগ্ম্ । সহস্ৰিণীভিৰুপ যাহি যজ্ঞম্ ।
ৱাযো অস্মিন্ হৱিষি মাদযস্ৱ । যূয-ম্পাত স্ৱস্তিভি-স্সদা নঃ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । ৱং ওম্ ।
ৱাযৱ্যদিগ্ভাগে ৱাযৱে নমঃ ॥ 6 (তৈ.ব্ৰা.2-8-1-2)
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ও-ন্তেম্ ।
ৱযগ্ং সোম ৱ্ৰতে তৱ । মনস্তনূষু বিভ্ৰতঃ ।
প্ৰজাৱন্তো অশীমহি । ইন্দ্ৰাণী দেৱী সুভগা সুপত্নী ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । তেং ওম্ ।
উত্তৰদিগ্ভাগে কুবেৰায নমঃ ॥ 7 (তৈ.ব্ৰা.2-4-2-7-18)
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ ৰুম্ ।
তমীশান-ঞ্জগতস্তস্থুষস্পতি-ন্ধিয-ঞ্জিন্ৱমৱসে হূমহে ৱযম্ ।
পূষা নো যথা ৱেদসামসদ্ৱৃধে ৰক্ষিতা পাযুৰদব্ধ-স্স্ৱস্তযে ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । ৰুং ওম্ ।
ঈশান্যদিগ্ভাগে ঈশানায নমঃ ॥ 8
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ও-ন্দ্ৰাম্ ।
অস্মে ৰুদ্ৰা মেহনা পৰ্ৱতাসো ৱৃত্ৰহত্যে ভৰহূতৌ সজোষাঃ ।
য-শ্শংসতে স্তুৱতে ধাযি পজ্ৰ ইন্দ্ৰজ্যেষ্ঠা অস্মাং অৱন্তু দেৱাঃ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । দ্ৰাং ওম্ ।
ঊৰ্ধ্ৱদিগ্ভাগে আকাশায নমঃ ॥ 9
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ-যঁম্ ।
স্যোনা পৃথিৱি ভৱানৃক্ষৰা নিৱেশনী ।
যচ্ছা ন-শ্শৰ্ম সপ্ৰথাঃ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । যং ওম্ ।
অধোদিগ্ভাগে পৃথিৱ্যৈ নমঃ ॥ 10
[অপ উপস্পৃশ্য]
5.3 দশাঙ্গ ৰৌদ্ৰীকৰণম্
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ ওম্ ।
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
ত্ৰাতাৰমিন্দ্ৰ মৱিতাৰমিন্দ্ৰগ্ং হৱে হৱে সুহৱগ্ং শূৰমিন্দ্ৰম্ ।
হুৱে নু শক্ৰ-ম্পুৰুহূতমিন্দ্ৰগ্গ্ স্ৱস্তি নো মঘৱা ধাত্ৱিন্দ্ৰঃ ॥
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । ওঁ ওম্ ।
পূৰ্ৱদিগ্ভাগে ললাটস্থানে ইন্দ্ৰায নমঃ ॥ 1 ॥ (তৈ.সং.1-6-12-50)
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ও-ন্নম্ ।
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
ত্ৱ-ন্নো অগ্নে ৱৰুণস্য ৱিদ্ৱান্দেৱস্য হেডো-ঽৱ যাসিসীষ্ঠাঃ ।
যজিষ্ঠো ৱহ্নিতম-শ্শোশুচানো ৱিশ্ৱা দ্ৱেষাগ্ংসি প্ৰমুমুগ্ধ্যস্মত্ ॥
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । নং ওম্ ।
আগ্নেযদিগ্ভাগে নেত্ৰযোস্থানে অগ্নযে নমঃ ॥ 2 ॥ (তৈ.সং.2-5-12-72)
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ও-ম্মোম্ ।
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
সুগ-ন্নঃ পন্থামভয-ঙ্কৃণোতু । যস্মিন্নক্ষত্ৰে যম এতি ৰাজা ।
যস্মিন্নেনমভ্যষিঞ্চন্ত দেৱাঃ । তদস্য চিত্ৰগ্ং হৱিষা যজাম ॥
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । মোং ওম্ ।
দক্ষিণদিগ্ভাগে কৰ্ণযোস্থানে যমায নমঃ ॥ 3 ॥ (তৈ.ব্ৰা.3-1-2-11-23)
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ও-ম্ভম্ ।
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
অসুন্ৱন্ত মযজমানমিচ্ছস্তেনস্যেত্যান্তস্কৰস্যান্ৱেষি ।
অন্যমস্মদিচ্ছ সা ত ইত্যা নমো দেৱি নিৰ্.ঋতে তুভ্যমস্তু ॥
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । ভং ওম্ ।
নিৰ্.ঋতিদিগ্ভাগে মুখস্থানে নিৰ্.ঋতযে নমঃ ॥ 4 ॥ (তৈ.সং.4-2-5-21)
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ও-ঙ্গম্ ।
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
তত্ত্ৱাযামি ব্ৰহ্মণা ৱন্দমানস্তদা শাস্তে যজমানো হৱিৰ্ভিঃ ।
অহেডমানো ৱৰুণেহ বোধ্যুৰুশগ্ংস মা ন আযুঃ প্ৰমোষীঃ ॥
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । গং ওম্ ।
পশ্চিমদিগ্ভাগে বাহ্ৱোস্থানে ৱৰুণায নমঃ ॥ 5 ॥ (তৈ.সং.2-1-11-65)
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ-ৱঁম্ ।
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
আ নো নিযুদ্ভিঃ শতিনীভিৰধ্ৱৰগ্ম্ । সহস্ৰিণীভিৰুপ যাহি যজ্ঞম্ ।
ৱাযো অস্মিন্ হৱিষি মাদযস্ৱ । যূয-ম্পাত স্ৱস্তিভি-স্সদা নঃ ॥
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । ৱং ওম্ ।
ৱাযৱ্যদিগ্ভাগে নাসিকাস্থানে ৱাযৱে নমঃ ॥ 6 ॥ (তৈ.ব্ৰা.2-8-1-2)
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ও-ন্তেম্ ।
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
ৱযগ্ং সোম ৱ্ৰতে তৱ । মনস্তনূষুবিভ্ৰতঃ ।
প্ৰজাৱন্তো অশীমহি । ইন্দ্ৰাণী দেৱী সুভগা সুপত্নী ॥
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । তেং ওম্ ।
উত্তৰদিগ্ভাগে জঠৰস্থানে কুবেৰায নমঃ ॥ 7 ॥ (তৈ.ব্ৰা.2-4-2-7-18)
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ ৰুম্ ।
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
তমীশান-ঞ্জগতস্তস্থুষস্পতি-ন্ধিয-ঞ্জিন্ৱমৱসে হূমহে ৱযম্ ।
পূষা নো যথা ৱেদসামসদ্ৱৃধে ৰক্ষিতা পাযুৰদব্ধ-স্স্ৱস্তযে ॥
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । ৰুং ওম্ ।
ঈশান্যদিগ্ভাগে নাভিস্থানে ঈশানায নমঃ ॥ 8 ॥
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ও-ন্দ্ৰাম্ ।
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
অস্মে ৰুদ্ৰা মেহনা পৰ্ৱতাসো ৱৃত্ৰহত্যে ভৰহূতৌ সজোষাঃ ।
য-শ্শংসতে স্তুৱতে ধাযি পজ্ৰ ইন্দ্ৰজ্যেষ্ঠা অস্মাঁ অৱন্তু দেৱাঃ ॥
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । দ্ৰাং ওম্ ।
ঊৰ্ধ্ৱদিগ্ভাগে মূৰ্ধ্নিস্থানে আকাশায নমঃ ॥ 9 ॥
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ-যঁম্ ।
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
স্যোনা পৃথিৱি ভৱানৃক্ষৰা নিৱেশনী ।
যচ্ছা ন-শ্শৰ্ম সপ্ৰথাঃ ॥
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । যং ওম্ ।
অধোদিগ্ভাগে পাদস্থানে পৃথিৱ্যৈ নমঃ ॥ 10 ॥
[অপ উপস্পৃশ্য]
5.4 ষোডশাঙ্গ ৰৌদ্ৰীকৰণং
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ অম্ ।
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
ৱিভূৰসি প্ৰৱাহণো ৰৌদ্ৰেণানীকেন পাহি মা-ঽগ্নে পিপৃহি মা মা মা হিগ্ংসীঃ ॥
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । অং ওম্ ।
শিখাস্থানে ৰুদ্ৰায নমঃ ॥ 1 ॥ (তৈ.সং.1-3-3-5)
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ আম্ ।
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
ৱহ্নিৰসি হৱ্যৱাহনো ৰৌদ্ৰেণানীকেন পাহি মা-ঽগ্নে পিপৃহি মা মা মা হিগ্ংসীঃ ॥
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । আং ওম্ ।
শিৰস্থানে ৰুদ্ৰায নমঃ ॥ 2 ॥ (তৈ.সং.1-3-3-5)
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ ইম্ ।
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
শ্ৱাত্ৰোসি প্ৰচেতা ৰৌদ্ৰেণানীকেন পাহি মা-ঽগ্নে পিপৃহি মা মা মা হিগ্ংসীঃ ॥
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । ইং ওম্ ।
মূৰ্ধ্নিস্থানে ৰুদ্ৰায নমঃ ॥ 3 ॥ (তৈ.সং.1-3-3-5)
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ ঈম্ ।
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
তুথোসি ৱিশ্ৱৱেদা ৰৌদ্ৰেণানীকেন পাহি মা-ঽগ্নে পিপৃহি মা মা মা হিগ্ংসীঃ ॥
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । ঈং ওম্ ।
ললাটস্থানে ৰুদ্ৰায নমঃ ॥ 4 ॥ (তৈ.সং.1-3-3-5)
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ উম্ ।
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
উশিগসিকৱী ৰৌদ্ৰেণানীকেন পাহি মা-ঽগ্নে পিপৃহি মা মা মা হিগ্ংসীঃ ॥
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । উং ওম্ ।
নেত্ৰযোস্থানে ৰুদ্ৰায নমঃ ॥ 5 ॥ (তৈ.সং.1-3-3-5)
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ ঊম্ ।
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
অঙ্ঘাৰিৰসি বম্ভাৰী ৰৌদ্ৰেণানীকেন পাহি মা-ঽগ্নে পিপৃহি মা মা মা হিগ্ংসীঃ ॥
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । ঊং ওম্ ।
কৰ্ণযোস্থানে ৰুদ্ৰায নমঃ ॥ 6 ॥ (তৈ.সং.1-3-3-5)
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ ঋম্ ।
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
অৱস্যুৰসি দুৱস্ৱা-ন্ৰৌদ্ৰেণানীকেন পাহি মা-ঽগ্নে পিপৃহি মা মা মা হিগ্ংসীঃ ॥
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । ঋং ওম্ ।
মুখস্থানে ৰুদ্ৰায নমঃ ॥ 7 ॥ (তৈ.সং.1-3-3-5)
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ ৠম্ ।
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
শুন্ধ্যূৰসি মাৰ্জালীযো ৰৌদ্ৰেণানীকেন পাহি মা-ঽগ্নে পিপৃহি মা মা মা হিগ্ংসীঃ ॥
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । ৠং ওম্ ।
কণ্ঠস্থানে ৰুদ্ৰায নমঃ ॥ 8 ॥ (তৈ.সং.1-3-3-5)
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ ঌম্ ।
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
সম্ৰাডসি কৃশানূ ৰৌদ্ৰেণানীকেন পাহি মা-ঽগ্নে পিপৃহি মা মা মা হিগ্ংসীঃ ॥
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । ঌং ওম্ ।
বাহ্ৱোস্থানে ৰুদ্ৰায নমঃ ॥ 9 ॥ (তৈ.সং.1-3-3-5)
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ ৡম্ ।
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
পৰিষদ্যোসি পৱমানো ৰৌদ্ৰেণানীকেন পাহি মা-ঽগ্নে পিপৃহি মা মা মা হিগ্ংসীঃ ॥
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । ৡং ওম্ ।
হৃদিস্থানে ৰুদ্ৰায নমঃ ॥ 10 ॥ (তৈ.সং.1-3-3-5)
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ এম্ ।
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
প্ৰতক্ৱা-ঽসি নভস্ৱা-ন্ৰৌদ্ৰেণানীকেন পাহি মা-ঽগ্নে পিপৃহি মা মা মা হিগ্ংসীঃ ॥
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । এং ওম্ ।
নাভিস্থানে ৰুদ্ৰায নমঃ ॥ 11 ॥ (তৈ.সং.1-3-3-5)
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ ঐম্ ।
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
অসম্মৃষ্টোসি হৱ্যসূদো ৰৌদ্ৰেণানীকেন পাহি মা-ঽগ্নে পিপৃহি মা মা মা হিগ্ংসীঃ ॥
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । ঐং ওম্ ।
কটিস্থানে ৰুদ্ৰায নমঃ ॥ 12 ॥ (তৈ.সং.1-3-3-5)
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ ওম্ ।
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
ঋতধামা-ঽসি সুৱৰ্জ্যোতী ৰৌদ্ৰেণানীকেন পাহি মা-ঽগ্নে পিপৃহি মা মা মা হিগ্ংসীঃ ॥
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । ওঁ ওম্ ।
ঊৰুস্থানে ৰুদ্ৰায নমঃ ॥ 13 ॥ (তৈ.সং.1-3-3-5)
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ ঔম্ ।
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
ব্ৰহ্মজ্যোতিৰসি সুৱৰ্ধামা ৰৌদ্ৰেণানীকেন পাহি মা-ঽগ্নে পিপৃহি মা মা মা হিগ্ংসীঃ ॥
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । ঔং ওম্ ।
জানুস্থানে ৰুদ্ৰায নমঃ ॥ 14 ॥ (তৈ.সং.1-3-3-5)
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ অম্ ।
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
অজো-ঽস্যেকপাত্ ৰৌদ্ৰেণানীকেন পাহি মা-ঽগ্নে পিপৃহি মা মা মা হিগ্ংসীঃ ॥
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । অং ওম্ ।
জঙ্ঘাস্থানে ৰুদ্ৰায নমঃ ॥ 15 ॥ (তৈ.সং.1-3-3-5)
ও-ম্ভূৰ্ভুৱস্সুৱঃ । ওঁ অঃ ।
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
অহিৰসি বুধ্নিযো ৰৌদ্ৰেণানীকেন পাহি মা-ঽগ্নে পিপৃহি মা মা মা হিগ্ংসীঃ ॥
নমঃ শম্ভৱে চ মযোভৱে চ নমঃ শঙ্কৰায চ
মযস্কৰায চ নমঃ শিৱায চ শিৱতৰায চ ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায । অঃ ওম্ ।
পাদযো-স্স্থানে ৰুদ্ৰায নমঃ ॥ 16 ॥ (তৈ.সং.1-3-3-5)
[অপ উপস্পৃশ্য]
ত্ৱগস্থিগতৈ-স্সৰ্ৱপাপৈঃ প্ৰমুচ্যতে । সৰ্ৱভূতেষ্ৱপৰাজিতো ভৱতি । ততো ভূতপ্ৰেত পিশাচ বদ্ধ ব্ৰহ্মৰাক্ষস যক্ষ যমদূত শাকিনী ডাকিনী হাকিনী শত্ৰু সৰ্প শ্ৱাপদ তস্কৰ জ্ৱৰাদ্যুপদ্ৰৱজোপঘাতা-স্সৰ্ৱে জ্ৱলন্ত-ম্পশ্যন্তু ।
[কৰ্তস্য ৱচনম্] মাং ৰক্ষন্তু ॥
[পুৰোহিত ৱচনম্] যজমানগ্ং ৰক্ষন্তু ॥
-----------ইতি তৃতীযঃ ন্যাসঃ------------
পাদাতি মূৰ্ধান্ত-ম্পঞ্চাঙ্গ ন্যাসঃ
6. আত্মৰক্ষা
6.1 মনো জ্যোতিঃ
মনো জ্যোতি ৰ্জুষতা-মাজ্যং-ৱিঁচ্ছিন্নং-যঁজ্ঞগ্ং সমিম-ন্দধাতু ।
যা ইষ্টা উষসো নিম্ৰুচশ্চ তাস্সন্দধামি হৱিষা ঘৃতেন ।
(গুহ্যায নমঃ) । 1 (তৈ. সং. 1.5.10.2)
অবোদ্ধ্যগ্নি-স্সমিধা জনানা-ম্প্ৰতিধেনু-মিৱাযতী মুষাসম্ ।
যহ্ৱা ইৱ প্ৰৱযা-মুজ্জিহানাঃ প্ৰভানৱঃ সিস্ৰতে নাকমচ্ছ ।
(নাভ্যৈ নমঃ) । 2 (তৈ. সং. 4.4.4.2)
অগ্নি ৰ্মূৰ্ধা দিৱঃ ককুত্পতিঃ পৃথিৱ্যা অযম্ ।
অপাগ্ং ৰেতাগ্ংসি জিন্ৱতি । (হৃদযায নমঃ) । 3 (তৈ. সং. 1.5.5.1)
মূৰ্ধান-ন্দিৱো অৰতি-ম্পৃথিৱ্যা ৱৈশ্ৱানৰ-মৃতায জাতমগ্নিম্ ।
কৱিগ্ং সম্ৰাজ-মতিথি-ঞ্জনানা-মাসন্না পাত্ৰ-ঞ্জনযন্ত দেৱাঃ । (কণ্ঠায নমঃ) । 4 (তৈ. সং. 1.4.13.1)
মৰ্মাণি তে ৱৰ্মভিশ্ছা-দযামি সোমস্ত্ৱা ৰাজা-ঽমৃতে নাভিৱস্তাম্ ।
উৰো ৰ্ৱৰীযো ৱৰিৱস্তে অস্তু জযন্ত-ন্ত্ৱা মনুমদন্তু দেৱাঃ ।
(মুখায নমঃ) । 5 (তৈ. সং. 4.6.4.5)
জাতৱেদা যদি ৱা পাৱকো-ঽসি । ৱৈশ্ৱানৰো যদি ৱা ৱৈদ্যুতো-ঽসি ।
শ-ম্প্ৰজাভ্যো যজমানায লোকম্ । ঊৰ্জ-ম্পুষ্টি-ন্দদ দভ্যাৱ ৱৃথ্স্ৱ ॥ (শিৰসে নমঃ) ॥ 6 (তৈ. ব্ৰা. 3.10.5.1)
6.2 আত্মৰক্ষা
(তৈ. ব্ৰা. 2.3.11.1 - তৈ. ব্ৰা. 2.3.11.4)
ব্ৰহ্মাত্মন্ ৱদসৃজত । তদকামযত । সমাত্মনা পদ্যেযেতি ।
আত্মন্না-ত্মন্নিত্যা-মন্ত্ৰযত । তস্মৈ দশমগ্ং হূতঃ প্ৰত্যশৃণোত্ ।
স দশহূতো-ঽভৱত্ । দশহূতো হৱৈ নামৈষঃ । তং-ৱাঁ এত-ন্দশহূতগ্ং সন্তম্ ।
দশহোতেত্যা চক্ষতে পৰোক্ষেণ । পৰোক্ষপ্ৰিযা ইৱ হি দেৱাঃ ॥ 1
আত্মন্না-ত্মন্নিত্যা-মন্ত্ৰযত । তস্মৈ সপ্তমগ্ং হূতঃ প্ৰত্যশৃণোত্ ।
স সপ্তহূতো-ঽভৱত্ । সপ্তহূতো হৱৈ নামৈষঃ । তং-ৱাঁ এতগ্ং সপ্তহূতগ্ং সন্তম্ । সপ্তহোতেত্যা চক্ষতে পৰোক্ষেণ । পৰোক্ষপ্ৰিযা ইৱ হি দেৱাঃ ॥ 2
আত্মন্না-ত্মন্নিত্যা-মন্ত্ৰযত । তস্মৈ ষষ্ঠগ্ং হূতঃ প্ৰত্যশৃণোত্ ।
স ষড্ঢূতো-ঽভৱত্ । ষড্ঢূতো হৱৈ নামৈষঃ । তং-ৱাঁ এতগ্ং ষড্ঢূতগ্ং সন্তম্ ।
ষড্ঢোতেত্যা চক্ষতে পৰোক্ষেণ । পৰোক্ষপ্ৰিযা ইৱ হি দেৱাঃ ॥ 3
আত্মন্না-ত্মন্নিত্যা-মন্ত্ৰযত । তস্মৈ পঞ্চমগ্ং হূতঃ প্ৰত্যশৃণোত্ ।
স পঞ্চহূতো-ঽভৱত্ । পঞ্চহূতো হৱৈ নামৈষঃ । তং-ৱাঁ এত-ম্পঞ্চহূতগ্ং সন্তম্ । পঞ্চহোতেত্যা চক্ষতে পৰোক্ষেণ । পৰোক্ষপ্ৰিযা ইৱ হি দেৱাঃ ॥ 4
আত্মন্না-ত্মন্নিত্যা-মন্ত্ৰযত । তস্মৈ চতুৰ্থগ্ং হূতঃ প্ৰত্যশৃণোত্ ।
স চতুৰ্হূতো-ঽভৱত্ । চতুৰ্হূতো হৱৈ নামৈষঃ । তং-ৱাঁ এত-ঞ্চতুৰ্হূতগ্ং
সন্তম্ । চতুৰ্হোতেত্যা চক্ষতে পৰোক্ষেণ । পৰোক্ষপ্ৰিযা ইৱ হি দেৱাঃ ॥ 5
তমব্ৰৱীত্ । ত্ৱং-ৱৈঁ মে নেদিষ্ঠগ্ং হূতঃ প্ৰত্যশ্ৰৌষীঃ ।
ত্ৱযৈ নানাখ্যাতাৰ ইতি । তস্মান্নুহৈনাগ্-শ্চতু ৰ্হোতাৰ ইত্যাচক্ষতে ।
তস্মাচ্ছুশ্ৰূষুঃ পুত্ৰাণাগ্ং হৃদ্যতমঃ । নেদিষ্ঠো হৃদ্যতমঃ ।
নেদিষ্ঠো ব্ৰহ্মণো ভৱতি । য এৱং-ৱেঁদ ॥ 6 (আত্মনে নমঃ)
------------ইতি চতুৰ্থ ন্যাসঃ------------
গুহ্যাদি মস্তকান্ত ষডঙ্গন্যাস-শ্চতুৰ্থঃ
7. শিৱসঙ্কল্পাঃ
(ঋগ্ ৱেদ খিল কাণ্ডং 4.11 9.1)
যেনেদ-ম্ভূত-ম্ভুৱন-ম্ভৱিষ্য-ত্পৰিগৃহীত-মমৃতেন সৰ্ৱম্ । যেন যজ্ঞস্তাযতে
(যজ্ঞস্ত্ৰাযতে) সপ্তহোতা তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 1
যেন কৰ্মাণি প্ৰচৰন্তি ধীৰা যতো ৱাচা মনসা চাৰুযন্তি ।
য-থ্সম্মিতমনু সংযঁন্তি প্ৰাণিনস্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 2
যেন কৰ্মাণ্যপসো মনীষিণো যজ্ঞে কৃণ্ৱন্তি ৱিদথেষু ধীৰাঃ ।
যদপূৰ্ৱং-যঁক্ষ্মমন্তঃ প্ৰজানা-ন্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 3
যত্প্ৰজ্ঞান-মুত চেতো ধৃতিশ্চ যজ্জ্যোতি ৰন্তৰমৃত-ম্প্ৰজাসু ।
যস্মান্ন ঋতে কিঞ্চন কৰ্ম ক্ৰিযতে তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 4
সুষাৰথি-ৰশ্ৱানিৱ যন্মনুষ্যান্নে নীযতে-ঽভীশুভি ৰ্ৱাজিন ইৱ ।
হৃত্প্ৰতিষ্ঠং-যঁদজিৰ-ঞ্জৱিষ্ঠ-ন্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 5
যস্মিন্ ঋচস্সাম-যজূগ্ংষি যস্মি-ন্প্ৰতিষ্ঠিতা ৰথনাভা ৱিৱাৰাঃ ।
যস্মিগ্গ্শ্চিত্তগ্ং সৰ্ৱমোত-ম্প্ৰজানা-ন্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 6
যদত্ৰ ষষ্ঠ-ন্ত্ৰিশতগ্ং সুৱীৰং-যঁজ্ঞস্য গুহ্য-ন্নৱ নাৱমায্যম্ ।
দশ পঞ্চ ত্ৰিগ্ংশতং-যঁত্পৰ-ঞ্চ তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 7
যজ্জাগ্ৰতো দূৰমুদৈতি দৈৱ-ন্তদু সুপ্তস্য তথৈৱৈতি ।
দূৰগম্ম-ঞ্জ্যোতিষা-ঞ্জ্যোতিৰেক-ন্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 8
যেনেদং-ৱিঁশ্ৱ-ঞ্জগতো বভূৱ যে দেৱাপি মহতো জাতৱেদাঃ ।
তদেৱাগ্নি-স্তমসো জ্যোতিৰেক-ন্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 9
যেন দ্যৌঃ পৃথিৱী চান্তৰিক্ষ-ঞ্চ যে পৰ্ৱতাঃ প্ৰদিশো দিশশ্চ ।
যেনেদ-ঞ্জগ-দ্ৱ্যাপ্ত-ম্প্ৰজানা-ন্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 10
যে মনো হৃদযং-যেঁ চ দেৱা যে দিৱ্যা আপো যে সূৰ্যৰশ্মিঃ ।
তে শ্ৰোত্ৰে চক্ষুষী সঞ্চৰন্ত-ন্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 11
অচিন্ত্য-ঞ্চা প্ৰমেয-ঞ্চ ৱ্যক্তা-ৱ্যক্ত পৰ-ঞ্চ যত্ ।
সূক্ষ্মা-থ্সূক্ষ্মতৰ-ঞ্জ্ঞেয-ন্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 12
একা চ দশ শত-ঞ্চ সহস্ৰ-ঞ্চাযুত-ঞ্চ নিযুত-ঞ্চ প্ৰযুতং
চাৰ্বুদ-ঞ্চ ন্যৰ্বুদ-ঞ্চ সমুদ্ৰশ্চ মদ্ধ্য-ঞ্চান্তশ্চ পৰাৰ্ধশ্চ তন্মে মনঃ
শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 13
যে পঞ্চ পঞ্চ দশ শতগ্ং সহস্ৰ-মযুত-ন্ন্যৰ্বুদ-ঞ্চ ।
তে অগ্নি-চিত্যেষ্টকাস্তগ্ং শৰীৰ-ন্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 14
ৱেদাহমেত-ম্পুৰুষ-ম্মহান্ত-মাদিত্য-ৱৰ্ণ-ন্তমসঃ পৰস্তাত্ ।
যস্য যোনি-ম্পৰিপশ্যন্তি ধীৰাস্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 15
যস্যেদ-ন্ধীৰাঃ পুনন্তি কৱযো ব্ৰহ্মাণমেত-ন্ত্ৱা ৱৃণত ইন্দুম্ ।
স্থাৱৰ-ঞ্জঙ্গমং-দ্যৌৰাকাশ-ন্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 16
পৰা-ত্পৰতৰ-ঞ্চৈৱ য-ত্পৰাশ্চৈৱ যত্পৰম্ ।
যত্পৰা-ত্পৰতো জ্ঞেয-ন্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 17
পৰা-ত্পৰতৰো ব্ৰহ্মা তত্পৰা-ত্পৰতো হৰিঃ ।
তত্পৰা-ত্পৰতো ঽধীশস্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 18
যা ৱেদাদিষু গাযত্ৰী সৰ্ৱৱ্যাপি মহেশ্ৱৰী ।
ঋগ্ যজু-স্সামা-থৰ্ৱৈশ্চ তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 19
যো ৱৈ দেৱ-ম্মহাদেৱ-ম্প্ৰণৱ-ম্পৰমেশ্ৱৰম্ ।
য-স্সৰ্ৱে সৰ্ৱ ৱেদৈশ্চ তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 20
প্ৰযতঃ প্ৰণৱোঙ্কাৰ-ম্প্ৰণৱ-ম্পুৰুষোত্তমম্ ।
ওকাংৰ-ম্প্ৰণৱাত্মান-ন্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 21
যো-ঽসৌ সৰ্ৱেষু ৱেদেষু পঠ্যতে হ্যজ ঈশ্ৱৰঃ । অকাযো নিৰ্গুণো হ্যাত্মা তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 22
গোভি ৰ্জুষ্ট-ন্ধনেন হ্যাযুষা চ বলেন চ । প্ৰজযা পশুভিঃ পুষ্কৰাক্ষ-ন্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 23
কৈলাস শিখৰে ৰম্যে শঙ্কৰস্য শিৱালযে ।
দেৱতাস্তত্ৰ মোদন্তে তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 24
ত্ৰ্যবঙ্কং-যঁজামহে সুগন্ধি-ম্পুষ্টিৱৰ্ধনম্ । উৰ্ৱাৰুকমিৱ বন্ধনা-ন্মৃত্যো-ৰ্মুক্ষীয মা-ঽমৃতা-ত্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 25
ৱিশ্ৱত-শ্চক্ষুৰুত ৱিশ্ৱতো মুখো ৱিশ্ৱতো হস্ত উত ৱিশ্ৱতস্পাত্ ।
সম্বাহুভ্যাং-নমতি সম্পতত্ৰৈ ৰ্দ্যাৱা পৃথিৱী জনয-ন্দেৱ একস্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 26
চতুৰো ৱেদানধীযীত সৰ্ৱ শাস্ত্ৰমযং-ৱিঁদুঃ । ইতিহাস পুৰাণানা-ন্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 27
মা নো মহান্তমুত মা নো অৰ্ভক-ম্মা ন উক্ষন্তমুত মা ন উক্ষিতম্ । মা নো ৱধীঃ পিতৰ-ম্মোত মাতৰ-ম্প্ৰিযা মা নস্তনুৱো ৰুদ্ৰ ৰীৰিষস্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 28
মা নস্তোকে তনযে মা ন আযুষি মা নো গোষু মা নো অশ্ৱেষু ৰীৰিষঃ ।
ৱীৰান্মানো ৰুদ্ৰ ভামিতোৱধী ৰ্হৱিষ্মন্তো নমসা ৱিধেম তে তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 29
ঋতগ্ং সত্য-ম্পৰ-ম্ব্ৰহ্ম পুৰুষ-ঙ্কৃষ্ণপিঙ্গলম্ ।
ঊৰ্ধ্ৱৰেতং-ৱিঁৰূপাক্ষং-ৱিঁশ্ৱৰূপায ৱৈ নমো নমস্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 30
ক-দ্ৰুদ্ৰায প্ৰচেতসে মীঢুষ্টমায তৱ্যসে । ৱোচেম শন্তমগ্ং হৃদে ।
সৰ্ৱো হ্যেষ ৰুদ্ৰস্তস্মৈ ৰুদ্ৰায নমো অস্তু তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 31
ব্ৰহ্মজজ্ঞান-ম্প্ৰথম-ম্পুৰস্তা-দ্ৱিসীমত-স্সুৰুচো ৱেন আৱঃ ।
স বুধ্নিযা উপমা অস্য ৱিষ্ঠা-স্সতশ্চ যোনি-মসতশ্চ ৱিৱস্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 32
যঃ প্ৰাণতো নিমিষতো মহিত্ৱৈক ইদ্ৰাজা জগতো বভূৱ । য ঈশে অস্য দ্ৱিপদ-শ্চতুষ্পদঃ কস্মৈ দেৱায হৱিষা ৱিধেম তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 33
য আত্মদা বলদা যস্য ৱিশ্ৱ উপাসতে প্ৰশিষং-যঁস্য দেৱাঃ ।
যস্য ছাযা-ঽমৃতং-যঁস্য মৃত্যুঃ কস্মৈ দেৱায হৱিষা ৱিধেম তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 34
যো ৰুদ্ৰো অগ্নৌ যো অফ্সু য ওষধীষু যো ৰুদ্ৰো ৱিশ্ৱা ভুৱনা-ঽঽৱিৱেশ তস্মৈ ৰুদ্ৰায নমো অস্তু তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 35
গন্ধদ্ৱাৰা-ন্দুৰাধৰ্ষা-ন্নিত্যপুষ্টা-ঙ্কৰীষিণীম্ । ঈশ্ৱৰীগ্ং সৰ্ৱ ভূতানা-ন্তামিহোপহ্ৱযে শ্ৰিয-ন্তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 36
য ইদগ্ং শিৱসঙ্কল্পগ্ং সদা ধ্যাযন্তি ব্ৰাহ্মণাঃ । তে পৰ-ম্মোক্ষ-ঙ্গমিষ্যন্তি তন্মে মনঃ শিৱসঙ্কল্পমস্তু ॥ 37
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায ॥ শিৱসঙ্কল্পগ্ং হৃদযায নমঃ ॥
7.2 পুৰুষ সূক্তং
(তৈ. অৰ. 3.12.1 - তৈ. অৰ. 3.12.7)
সহস্ৰশীৰ্ষা পুৰুষঃ । সহস্ৰাক্ষ-স্সহস্ৰপাত্ । স ভূমিং-ৱিঁশ্ৱতো ৱৃত্ৱা । অত্যতিষ্ঠ-দ্দশাঙ্গুলম্ । পুৰুষ এৱেদগ্ং সৰ্ৱম্ । য-দ্ভূতং-যঁচ্চ ভৱ্যম্ ।
উতামৃতত্ৱস্যেশানঃ । যদন্নেনা-তিৰোহতি ।
এতাৱানস্য মহিমা । অতো জ্যাযাগ্শ্চ পূৰুষঃ ॥ 1
পাদো-ঽস্য ৱিশ্ৱা ভূতানি । ত্ৰিপাদস্যা-মৃত-ন্দিৱি । ত্ৰিপাদূৰ্ধ্ৱ উদৈ-ত্পুৰুষঃ । পাদো ঽস্যেহা-ঽঽভৱা-ত্পুনঃ ।
ততো ৱিষ্ৱং-ৱ্যঁক্ৰামত্ । সাশনানশনে অভি ॥ তস্মা-দ্ৱিৰাডজাযত । ৱিৰাজো অধি পূৰুষঃ । স জাতো অত্যৰিচ্যত । পশ্চা-দ্ভূমিমথো পুৰঃ ॥ 2
যত্পুৰুষেণ হৱিষা । দেৱা যজ্ঞমতন্ৱত । ৱসন্তো অস্যাসীদাজ্যম্ । গ্ৰীষ্ম ইদ্ধ্ম শ্শৰদ্ধৱিঃ । সপ্তাস্যাস-ন্পৰিধযঃ । ত্ৰি-স্সপ্ত সমিধঃ কৃতাঃ । দেৱায-দ্যজ্ঞ-ন্তন্ৱানাঃ । অবধ্ন-ন্পুৰুষ-ম্পশুম্ ॥
তং-যঁজ্ঞ-ম্বৰ্হিষি প্ৰৌক্ষন্ন্ । পুৰুষ-ঞ্জাতমগ্ৰতঃ ॥ 3
তেন দেৱা অযজন্ত । সাদ্ধ্যা ঋষযশ্চ যে ।
তস্মা-দ্যজ্ঞা-থ্সৰ্ৱহুতঃ । সম্ভৃত-ম্পৃষদাজ্যম্ । পশূগ্স্তাগ্শ্চক্ৰে ৱাযৱ্যান্ । আৰণ্যা-ন্গ্ৰাম্যাশ্চ যে । তস্মা-দ্যজ্ঞা-থ্সৰ্ৱহুতঃ । ঋচ-স্সামানি জজ্ঞিৰে ।
ছন্দাগ্ংসি জজ্ঞিৰে তস্মাত্ । যজুস্তস্মা-দজাযত ॥ 4
তস্মাদশ্ৱা অজাযন্ত । যে কে চোভযাদতঃ ।
গাৱো হ জজ্ঞিৰে তস্মাত্ । তস্মাজ্জাতা অজাৱযঃ ।
যত্পুৰুষং-ৱ্যঁদধুঃ । কতিধা ৱ্যকল্পযন্ন্ ।
মুখ-ঙ্কিমস্য কৌ বাহূ । কাৱূৰূ পাদাৱুচ্যেতে । ব্ৰাহ্মণো-ঽস্য মুখমাসীত্ । বাহূ ৰাজন্যঃ কৃতঃ ॥ 5
ঊৰূ তদস্য য-দ্ৱৈশ্যঃ । পদ্ভ্যাগ্ং শূদ্ৰো অজাযত । চন্দ্ৰমা মনসো জাতঃ । চক্ষো-স্সূৰ্যো অজাযত । মুখা-দিন্দ্ৰশ্চাগ্নিশ্চ ।
প্ৰাণা-দ্ৱাযুৰজাযত । নাভ্যা আসীদন্তৰিক্ষম্ । শীৰ্ষ্ণো দ্যৌ-স্সমৱৰ্তত । পদ্ভ্যা-ম্ভূমি ৰ্দিশ-শ্শ্ৰোত্ৰাত্ । তথা লোকাগ্ং অকল্পযন্ন্ ॥ 6
ৱেদাহমেত-ম্পুৰুষ-ম্মহান্তম্ । আদিত্যৱৰ্ণ-ন্তমসস্তু পাৰে ।
সৰ্ৱাণি ৰূপাণি ৱিচিত্য ধীৰঃ । নামানি কৃত্ৱাভিৱদন্ যদাস্তে । ধাতা পুৰস্তা-দ্যমুদাজহাৰ । শক্ৰঃ প্ৰৱিদ্ৱা-ন্প্ৰদিশশ্চতস্ৰঃ । তমেৱং-ৱিঁদ্ৱানমৃত ইহ ভৱতি । নান্যঃ পন্থা অযনায ৱিদ্যতে ।
যজ্ঞেন যজ্ঞমযজন্ত দেৱাঃ । তানি ধৰ্মাণি প্ৰথমান্যাসন্ন্ । তে হ নাক-ম্মহিমান-স্সচন্তে । যত্ৰ পূৰ্ৱে সাদ্ধ্যা-স্সন্তি দেৱাঃ ॥ 7
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায ॥ পুৰুষসূক্তগ্ং শিৰসে স্ৱাহা ॥
7.3 উত্তৰ নাৰাযণং
(তৈ. অৰ. 3.13.1 - তৈ. অৰ. 3.13.2)
অদ্ভ্য-স্সম্ভূতঃ পৃথিৱ্যৈ ৰসাচ্চ । ৱিশ্ৱকৰ্মণ-স্সমৱৰ্ততাধি ।
তস্য ত্ৱষ্টা ৱিদধ-দ্ৰূপমেতি । তত্পুৰুষস্য ৱিশ্ৱমাজানমগ্ৰে ।
ৱেদাহমেত-ম্পুৰুষ-ম্মহান্তম্ । আদিত্যৱৰ্ণ-ন্তমসঃ পৰস্তাত্ ।
তমেৱং-ৱিঁদ্ৱানমৃত ইহ ভৱতি । নান্যঃ পন্থা ৱিদ্যতে-ঽযনায । প্ৰজাপতিশ্চৰতি গৰ্ভে অন্তঃ । অজাযমানো বহুধা ৱিজাযতে ।
তস্য ধীৰাঃ পৰিজানন্তি যোনিম্ । মৰীচীনা-ম্পদমিচ্ছন্তি ৱেধসঃ ॥ 1
যো দেৱেভ্য আতপতি । যো দেৱানা-ম্পুৰোহিতঃ ।
পূৰ্ৱো যো দেৱেভ্যো জাতঃ । নমো ৰুচায ব্ৰাহ্মযে । ৰুচ-ম্ব্ৰাহ্ম-ঞ্জনযন্তঃ । দেৱা অগ্ৰে তদব্ৰুৱন্ন্ । যস্ত্ৱৈৱ-ম্ব্ৰাহ্মণো ৱিদ্যাত্ । তস্য দেৱা অসন্ ৱশে । হ্ৰীশ্চ তে লক্ষ্মীশ্চ পত্ন্যৌ । অহোৰাত্ৰে পাৰ্শ্ৱে । নক্ষত্ৰাণি ৰূপম্ । অশ্ৱিনৌ ৱ্যাত্তম্ । ইষ্ট-ম্মনিষাণ ।
অমু-ম্মনিষাণ । সৰ্ৱ-ম্মনিষাণ ॥ 2
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায ॥ উত্তৰ নাৰাযণগ্ং শিখাযৈ ৱষট্ ॥
7.4 অপ্ৰতিৰথং
(তৈ. সং. 4.6.4.1 - তৈ. সং. 4.6.4.5)
আশু-শ্শিশানো ৱৃষভো ন যুধ্মো ঘনাঘনঃ, ক্ষোভণ-শ্চৰ্ষণীনাম্ ।
সঙ্ক্ৰন্দনো-ঽনিমিষ এক ৱীৰশ্শতগ্ং সেনা অজযথ্সা-কমিন্দ্ৰঃ ।
সঙ্ক্ৰন্দনেনা নিমিষেণ জিষ্ণুনা যুত্কাৰেণ দুশ্চ্যৱনেন ধৃষ্ণুনা ।
তদিন্দ্ৰেণ জযত তথ্সহধ্ৱং-যুঁধো নৰ ইষু হস্তেন ৱৃষ্ণা ।
স ইষুহস্তৈ-স্স নিষঙ্গিভি ৰ্ৱশী সগ্গ্স্ৰষ্টা সযুধ ইন্দ্ৰো গণেন ।
সগ্ংসৃষ্ট-জিথ্সোমপা বাহু শৰ্ধ্যূৰ্ধ্ৱ-ধন্ৱা প্ৰতিহিতা-ভিৰস্তা ।
বৃহস্পতে পৰিদীযা ৰথেন ৰক্ষোহা-ঽমিত্ৰাগ্ং অপ বাধমানঃ । 1
প্ৰভঞ্জ-ন্থ্সেনাঃ প্ৰমৃণো যুধা জযন্নস্মাক-মেদ্ধ্যৱিতা ৰথানাম্ ।
গোত্ৰভিদ-ঙ্গোৱিদং-ৱঁজ্ৰবাহু-ঞ্জযন্তমজ্ম প্ৰমৃণন্ত-মোজসা ।
ইমগ্ং সজাতা অনুৱীৰ-যধ্ৱমিন্দ্ৰগ্ং সখাযো-ঽনু সৰভধ্ৱম্ ।
বলৱিজ্ঞায-স্স্থৱিৰঃ প্ৰৱীৰ-স্সহস্ৱান্ ৱাজী সহমান উগ্ৰঃ ।
অভিৱীৰো অভিসত্ৱা সহোজা জৈত্ৰমিন্দ্ৰ ৰথমাতিষ্ঠ গোৱিত্ । 2
অভি গোত্ৰাণি সহসা গাহমানো-ঽদাযো ৱীৰ শ্শত-মন্যুৰিন্দ্ৰঃ ।
দুশ্চ্যৱনঃ পৃতনাষাড যুদ্ধ্যো-ঽস্মাকগ্ং সেনা অৱতু প্ৰযুথ্সু ।
ইন্দ্ৰ আসা-ন্নেতা বৃহস্পতি ৰ্দক্ষিণা যজ্ঞঃ পুৰ এতু সোমঃ ।
দেৱসেনানা-মভিভ-ঞ্জতীনা-ঞ্জযন্তীনা-ম্মৰুতো যন্ত্ৱগ্ৰে ।
ইন্দ্ৰস্য ৱৃষ্ণো ৱৰুণস্য ৰাজ্ঞ আদিত্যানা-ম্মৰুতাগ্ং শৰ্ধ উগ্ৰম্ ।
মহামনসা-ম্ভুৱনচ্যৱানা-ঙ্ঘোষো দেৱানা-ঞ্জযতা মুদস্থাত্ ।
অস্মাক-মিন্দ্ৰঃ-সমৃতেষু-ধ্ৱজে-ষ্ৱস্মাকং-যাঁ ইষৱস্তা জযন্তু । 3
অস্মাকং-ৱীঁৰা উত্তৰে ভৱন্ত্ৱস্মানু দেৱা অৱতা হৱেষু । উদ্ধৰ্ষয মঘৱন্না-যুধা-ন্যুথ্সত্ৱনা-ম্মামকানা-ম্মহাগ্ংসি ।
উদ্ৱৃত্ৰহন্ ৱাজিনাং-ৱাঁজিনা-ন্যুদ্ৰথানা-ঞ্জযতামেতু ঘোষঃ ।
উপপ্ৰেত জযতা নৰ-স্স্থিৰা ৱঃ সন্তু বাহৱঃ । ইন্দ্ৰো ৱ-শ্শৰ্ম যচ্ছত্ৱনা-ধৃষ্যা যথা-ঽসথ । অৱসৃষ্টা পৰাপত শৰৱ্যে ব্ৰহ্ম সগ্ংশিতা । গচ্ছামিত্ৰা-ন্প্ৰৱিশ মৈষা-ঙ্কঞ্চনোচ্ছিষঃ ।
মৰ্মাণি তে ৱৰ্মভিশ্ছা-দযামি সোমস্ত্ৱা ৰাজা-ঽমৃতেনা-ভিৱস্তাম্ । উৰো ৰ্ৱৰীযো ৱৰিৱস্তে অস্তু জযন্ত-ন্ত্ৱামনু মদন্তু দেৱাঃ । যত্ৰ বাণা-স্সম্পতন্তি কুমাৰা ৱিশিখা ইৱ ।
ইন্দ্ৰো নস্তত্ৰ ৱৃত্ৰহা ৱিশ্ৱাহা শৰ্ম যচ্ছতু ॥ 4 ॥
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায ॥ আশুশ্শিশানো-ঽপ্ৰতিৰথ-ঙ্কৱচায হুম্ ।
7.5 প্ৰতি পূৰুষং
(তৈ. সং. 1.8.6.1 - তৈ. সং. 1.8.6.2)
(তৈ. ব্ৰা. 1.6.10.1 - তৈ. ব্ৰা. 1.6.10.5)
প্ৰতিপূৰুষ মেককপালা-ন্নিৰ্ৱপত্যে-কমতিৰিক্তং-যাঁৱন্তো গৃহ্যা-স্স্মস্তেভ্যঃ কমকৰ-ম্পশূনাগ্ং শৰ্মাসি শৰ্ম যজমানস্য শৰ্ম মে
যচ্ছৈক এৱ ৰুদ্ৰো ন দ্ৱিতীযায তস্থ আখুস্তে ৰুদ্ৰ পশুস্ত-ঞ্জুষস্ৱৈষ তে ৰুদ্ৰ ভাগ-স্সহ স্ৱস্ৰাং-ঽবিকযা তঞ্জুষস্ৱ ভেষজ-ঙ্গৱে-ঽশ্ৱায
পুৰুষায ভেষজমথো অস্মভ্য-ম্ভেষজগ্ং সুভেষজং-যঁথা-ঽসতি । 1
সুগ-ম্মেষায মেষ্যা অৱাবং ৰুদ্ৰমদি-মহ্যৱ দেৱ-ন্ত্ৰ্যবঙ্কম্ ।
যথা ন-শ্শ্ৰেযসঃ কৰদ্যথা নো ৱস্য সঃ কৰদ্যথা নঃ পশুমতঃ
কৰদ্যথা নো ৱ্যৱসাযযাত্ । ত্ৰ্যবঙ্কং-যঁজামহে সুগন্ধি-ম্পুষ্টিৱৰ্ধনম্ ।
উৰ্ৱাৰুকমিৱ বন্ধনা-ন্মৃত্যো ৰ্মুক্ষীয মা-ঽমৃতাত্ । এষতে ৰুদ্ৰ ভাগ স্তঞ্জুষস্ৱ তেনাৱসেন পৰো মূজৱতো-ঽতীহ্যৱতত
ধন্ৱা পিনাকহস্তঃ কৃত্তিৱাসাঃ ॥ 2
প্ৰতিপূৰুষ-মেককপালা-ন্নিৰ্ৱপতি । জাতা এৱ প্ৰজা ৰুদ্ৰা-ন্নিৰৱদযতে । একমতিৰিক্তম্ । জনিষ্যমাণা এৱ প্ৰজা ৰুদ্ৰা-ন্নিৰৱদযতে । এককপালা ভৱন্তি । একধৈৱ ৰুদ্ৰ-ন্নিৰৱদযতে । নাভিঘাৰযতি । যদভিঘাৰযেত্ । অন্তৰৱ-চাৰিণগ্ং ৰুদ্ৰ-ঙ্কুৰ্যাত্ ।
একোল্মুকেন যন্তি । 3
তদ্ধি ৰুদ্ৰস্য ভাগধেযম্ । ইমা-ন্দিশং-যঁন্তি । এষা ৱৈ ৰুদ্ৰস্য দিক্ । স্ৱাযা মেৱ দিশি ৰুদ্ৰ-ন্নিৰৱদযতে । ৰুদ্ৰো ৱা অপশুকাযা আহুত্যৈ নাতিষ্ঠত । অসৌ তে পশুৰিতি নিৰ্দিশেদ্য-ন্দ্ৱিষ্যাত্ । যমেৱ দ্ৱেষ্টি ।
তমস্মৈ পশু-ন্নিৰ্দিশতি । যদি ন দ্ৱিষ্যাত্ ।
আখুস্তে পশুৰিতি ব্ৰূযাত্ । 4
ন গ্ৰাম্যা-ন্পশূন্ হিনস্তি । নাৰণ্যান্ । চতুষ্পথে জুহোতি । এষ ৱা অগ্নীনা-ম্পড্বীশো নাম । অগ্নিৱত্যেৱ জুহোতি ।
মদ্ধ্যমেন পৰ্ণেন জুহোতি । স্ৰুগ্ঘ্যেষা । অথো খলু । অন্তমেনৈৱ হোতৱ্যম্ । অন্তত এৱ ৰুদ্ৰ-ন্নিৰৱদযতে । 5
এষ তে ৰুদ্ৰভাগ-স্সহস্ৱস্ৰাং-ঽবিকযেত্যাহ । শৰদ্ৱা অস্যাম্বিকা স্ৱসা ।
তযা ৱা এষ হিনস্তি । যগ্ং হিনস্তি । তযৈৱৈনগ্ং সহ শমযতি ।
ভেষজঙ্গৱ ইত্যাহ । যাৱন্ত এৱ গ্ৰাম্যাঃ পশৱঃ । তেভ্যো ভেষজ-ঙ্কৰোতি । অৱাবং ৰুদ্ৰমদি মহীত্যাহ । আশিষমেৱৈ-তামা শাস্তে । 6
ত্ৰ্যবঙ্কং-যঁজামহ ইত্যাহ । মৃত্যো ৰ্মুক্ষীয মা-ঽমৃতা-দিতি ৱা ৱৈ তদাহ ।
উত্কিৰন্তি । ভগস্য লীফ্সন্তে । মূতে কৃত্ৱা সজন্তি ।
যথা জনং-যঁতে-ঽৱস-ঙ্কৰোতি । তাদৃগেৱ তত্ । এষ তে ৰুদ্ৰভাগ ইত্যাহ নিৰৱত্যৈ । অপ্ৰতীক্ষ-মাযন্তি । অপঃ পৰিষিঞ্চতি । ৰুদ্ৰস্যান্ত ৰ্হিত্যৈ । প্ৰৱা এতে-ঽস্মা-ল্লোকা-চ্চ্যৱন্তে । যে ত্ৰ্যবঙ্কৈ-শ্চৰন্তি । আদিত্য-ঞ্চৰু-ম্পুনৰেত্য নিৰ্ৱপতি । ইযং-ৱাঁ অদিতিঃ । অস্যামেৱ প্ৰতিতিষ্ঠন্তি ॥ 7
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায ॥ প্ৰতিপূৰুষং-ৱিঁভাডিতি নেত্ৰত্ৰযায ৱৌষট্ ॥
7.6 শত ৰুদ্ৰীযং (ত্ৱমগ্নে ৰুদ্ৰো-ঽনুৱাকঃ)
তৈ. ব্ৰা. 3.11.2.1 - তৈ. ব্ৰা. 3.11.2.4
ত্ৱমগ্নে ৰুদ্ৰো অসুৰো মহো দিৱঃ । ত্ৱগ্ং শৰ্ধো মাৰুত-ম্পৃক্ষ ঈশিষে ।
ত্ৱং-ৱাঁতৈৰৰুণৈ ৰ্যাসি শঙ্গযঃ । ত্ৱ-ম্পূষা ৱিধতঃ পাসি নুত্মনাঃ ।
দেৱা দেৱেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । প্ৰথমা দ্ৱিতীযেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
দ্ৱিতীযা-স্তৃতীযেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । তৃতীযা-শ্চতুৰ্থেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
চতুৰ্থাঃ পঞ্চমেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । পঞ্চমা-ষ্ষষ্ঠেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । 1
ষষ্ঠা-স্সপ্তমেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । সপ্তমা অষ্টমেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
অষ্টমা নৱমেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । নৱমা দশমেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
দশমা একাদশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । একদশা দ্ৱাদশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
দ্ৱাদশা-স্ত্ৰযোদশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । ত্ৰযোদশা-শ্চতু ৰ্দেশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
চতুৰ্দশাঃ পঞ্চদশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । পঞ্চদশা-ষ্ষোডশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । 2
ষোডশা-স্সপ্তদশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । সপ্তদশা অষ্টাদশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
অষ্টাদশা একান্নৱিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
একান্নৱিগ্ংশা ৱিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
ৱিগ্ংশা একৱিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
একৱিগ্ংশা দ্ৱাৱিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
দ্ৱাৱিগ্ংশা স্ত্ৰযোৱিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
ত্ৰযোৱিগ্ংশা শ্চতুৰ্ৱিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । চতুৰ্ৱিগ্ংশাঃ পঞ্চৱিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
পঞ্চৱিগ্ংশা-ষ্ষড্ৱিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । 3
ষড্ৱিগ্ংশা স্সপ্তৱিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । সপ্তৱিগ্ংশা অষ্টাৱিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । অষ্টাৱিগ্ংশা একান্নত্ৰিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । একান্নত্ৰিগ্ংশা স্ত্ৰিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । ত্ৰিগ্ংশা একত্ৰিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । একত্ৰিগ্ংশা দ্ৱাত্ৰিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । দ্ৱাত্ৰিগ্ংশা ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । দেৱাস্ত্ৰিৰেকাদশা স্ত্ৰিস্ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশাঃ । উত্তৰে ভৱত । উত্তৰ ৱৰ্ত্মান উত্তৰ সত্ৱানঃ । যত্কাম ইদ-ঞ্জুহোমি । তন্মে সমৃদ্ধ্যতাম্ । ৱযগ্গ্স্যাম পতযো ৰযীণাম্ । ভূৰ্ভুৱস্ৱস্স্ৱাহা । 4
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায ॥ ত্ৱমগ্নে ত্ৱমগ্নে শতৰুদ্ৰীযমিত্যস্ত্ৰায ফট্ ॥
7.7 পঞ্চাঙ্গ জপঃ
অথ পঞ্চাঙ্গজপঃ ॥
সদ্যোজাত-ম্প্ৰপদ্যামি সদ্যোজাতায ৱৈ নমো নমঃ ।
ভৱে ভৱে নাতিভৱে ভৱস্ৱ মাম্ ।
ভৱোদ্ভৱায নমঃ ॥ 1
ৱামদেৱায নমো জ্যেষ্ঠায নমঃ শ্ৰেষ্ঠায নমো ৰুদ্ৰায নমঃ কালায নমঃ কলৱিকৰণায নমো বলৱিকৰণায নমো বলায নমো বলপ্ৰমথনায নম-স্সৰ্ৱভূতদমনায নমো মনোন্মনায নমঃ ॥ 2
অঘোৰেভ্যো-ঽথ ঘোৰেভ্যো ঘোৰঘোৰতৰেভ্যঃ ।
সৰ্ৱেভ্য-স্সৰ্ৱশৰ্ৱেভ্যো নমস্তে অস্তু ৰুদ্ৰৰূপেভ্যঃ ॥ 3
তত্পুৰুষায ৱিদ্মহে মহাদেৱায ধীমহি ।
তন্নো ৰুদ্ৰঃ প্ৰচোদযাত্ ॥ 4
ঈশান-স্সৰ্ৱৱিদ্যানামীশ্ৱৰ-স্সৰ্ৱভূতানাং
ব্ৰহ্মাধিপতিৰ্ব্ৰহ্মণো-ঽধিপতিৰ্ব্ৰহ্মা শিৱো মে অস্তু সদাশিৱোম্ ॥ 5
7.8 অষ্টাঙ্গ প্ৰণামঃ
হিৰণ্যগৰ্ভ-স্সমৱৰ্ত-তাগ্ৰে ভূতস্য জাতঃ পতিৰেক আসীত্ ।
সদাধাৰ পৃথিৱী-ন্দ্যামুতেমা-ঙ্কস্মৈ দেৱায হৱিষা ৱিধেম ॥
উৰসা নমঃ ॥ 1 (তৈ. সং. 4.1.8.3)
যঃ প্ৰাণতো নিমিষতো মহিত্ৱৈক ইদ্ৰাজা জগতো বভূৱ ।
য ঈশে অস্য দ্ৱিপদ-শ্চতুষ্পদঃ কস্মৈ দেৱায হৱিষা ৱিধেম ॥
শিৰসা নমঃ ॥ 2 (তৈ. সং. 4.1.8.4)
ব্ৰহ্মজজ্ঞান-ম্প্ৰথম-ম্পুৰস্তা-দ্ৱিসীমত-স্সুৰুচো ৱেন আৱঃ ।
স বুধ্নিযা উপমা অস্য ৱিষ্ঠা-স্সতশ্চ যোনিম-সতশ্চ ৱিৱঃ । (
দৃষ্যা নমঃ । 3 (তৈ. সং. 4.2.8.2.)
মহী দ্যৌঃ পৃথিৱী চ ন ইমং-যঁজ্ঞ-ম্মিমিক্ষতাম্ ।
পিপৃতান্নো ভৰীমভিঃ ।
মনসা নমঃ ॥ 4 (তৈ. সং. 3.3.10.2)
উপশ্ৱাসয পৃথিৱী-মুত দ্যা-ম্পুৰুত্ৰা তে মনুতাং-ৱিঁষ্ঠিত-ঞ্জগত্ ।
স দুন্দুভে সজূৰিন্দ্ৰেণ দেৱৈ-ৰ্দূৰাদ্দৱীযো অপসেধ শত্ৰূন্ ।
ৱচসা নমঃ ॥ 5 (তৈ. সং. 4.6.6.6)
অগ্নে নয সুপথা ৰাযে অস্মান্ ৱিশ্ৱানি দেৱ ৱযুনানি ৱিদ্ৱান্ ।
যুযোদ্ধ্যস্ম-জ্জুহুৰাণ-মেনো ভূযিষ্ঠান্তে নম উক্তিং-ৱিঁধেম ॥
পধ্ভ্যা-ন্নমঃ ॥ 6 (তৈ. সং. 1.1.14.3)
যা তে অগ্নে ৰুদ্ৰিযা তনূস্তযা নঃ পাহি তস্যাস্তে স্ৱাহা ।
যা তে অগ্নে-ঽযাশযা ৰজাশযা হৰাশযা তনূৰ্ৱৰ্ষিষ্ঠা গহ্ৱৰেষ্ঠোগ্ৰং-ৱঁচো অপাৱধী-ন্ত্ৱেষং-ৱঁচো অপাৱধীগ্ং স্ৱাহা ॥
কৰাভ্যা-ন্নমঃ ॥ 7 (তৈ. সং. 1.2.11.2)
ইমং-যঁমপ্ৰস্তৰমাহি সীদাঙ্গিৰোভিঃ পিতৃভিঃ সংৱিঁদানঃ ।
আত্ৱা মন্ত্ৰাঃ কৱিশস্তা ৱহন্ত্ৱেনা ৰাজন্ হৱিষা মাদযস্ৱ ॥
কৰ্ণাভ্যা-ন্নমঃ ॥ 8 (তৈ. সং. 2.6.12.6)
উৰসা শিৰসা দৃষ্ট্যা মনসা ৱচসা তথা ।
পদ্ভ্যা-ঙ্কৰাভ্যা-ঙ্কৰ্ণাভ্যা-ম্প্ৰণামো-ঽষ্টাঙ্গ উচ্যতে ॥
উমামহেশ্ৱৰাভ্যা-ন্নমঃ ॥