కలశ ప్రతిష్ఠాపన మన్త్రాః
బ్రహ్మజజ్ఞాన-మ్ప్రథమ-మ్పురస్తా-ద్విసీమత-స్సురుచో వేన ఆవః ।
స బుధ్నియా ఉపమా అస్య విష్ఠా-స్సతశ్చ యోని-మసతశ్చ వివః ।
నాకే సుపర్ణ ముపయ-త్పతన్తగ్ం హృదా వేనన్తో అభ్యచక్ష-తత్వా ।
హిరణ్యపక్షం-వఁరుణస్య దూతం-యఁమస్య యోనౌ శకున-మ్భురణ్యుమ్ ।
ఆప్యాయస్వ సమేతు తే విశ్వతః సోమ వృష్ణియమ్ । భవా వాజస్య సఙ్గథే ।
యో రుద్రో అగ్నౌ యో అఫ్సు య ఓషధీషు యో రుద్రో విశ్వా
భువనా-ఽఽవివేశ తస్మై రుద్రాయ నమో అస్తు । 1 (అప ఉపస్పృశ్య)
ఇదం-విఁష్ణు ర్విచక్రమే త్రేధా నిదధే పదమ్ । సమూఢమస్య పాగ్ం సురే ।
ఇన్ద్రం-విఁశ్వా అవీవృధన్-థ్సముద్రవ్యచస-ఙ్గిరః ।
రథీతమగ్ం రథీనాం-వాఁజానాగ్ం సత్పతి-మ్పతిమ్ ।
ఆపో వా ఇదంగ్ం సర్వం-విఁశ్వా భూతాన్యాపః ప్రాణా వా ఆపః పశవ ఆపో-ఽన్నమాపో-ఽమృతమాప-స్సమ్రాడాపో విరాడాప-స్స్వరాడాప-శ్ఛన్దాగ్శ్యాపో జ్యోతీగ్ష్యాపో యజూగ్ష్యాప-స్సత్యమాప-స్సర్వా దేవతా ఆపో భూర్భువస్సువరాప ఓమ్ । 2
అపః ప్రణయతి । శ్రద్ధా వా ఆపః । శ్రద్ధామేవారభ్య ప్రణీయ ప్రచరతి ।
అపః ప్రణయతి ।
యజ్ఞో వా ఆపః । యజ్ఞమేవారభ్య ప్రణీయ ప్రచరతి । అపః ప్రణయతి ।
వజ్రో వా ఆపః । వజ్రమేవ భ్రాతృవ్యేభ్యః ప్రహృత్య ప్రణీయ ప్రచరతి ।
అపః ప్రణయతి ।
ఆపో వై రక్షోఘ్నీః । రక్షసామపహత్యై । అపః ప్రణయతి ।
ఆపో వై దేవానా-మ్ప్రియ-న్ధామ । దేవానామేవ ప్రియ-న్ధామ ప్రణీయ ప్రచరతి । అపః ప్రణయతి ।
ఆపో వై సర్వా దేవతాః । దేవతా ఏవారభ్య ప్రణీయ ప్రచరతి ।
అపః ప్రణయతి ।
ఆపో వై శాన్తాః । శాన్తాభిరేవాస్య శుచగ్ం శమయతి । దేవో వః
సవితో-త్పునాత్వ-చ్ఛిద్రేణ పవిత్రేణ వసోస్సూర్యస్య రశ్మిభిః ॥ 3
కూర్చాగ్రై ర్రాక్షసా-న్ఘోరాన్ ఛిన్ధి కర్మవిఘాతినః ।
త్వామర్పయామి కుమ్భే-ఽస్మిన్ సాఫల్య-ఙ్కురు కర్మణి ।
వృక్షరాజ సముద్భూతా-శ్శాఖాయాః పల్లవత్వ చః ।
యుష్మాన్ కుమ్భేష్వర్పయామి సర్వపాపాపనుత్తయే ।
నాలికేర-సముద్భూత త్రినేత్ర హర సమ్మిత ।
శిఖయా దురితం సర్వ-మ్పాప-మ్పీడా-ఞ్చ మే నుద ।
స హి రత్నాని దాశుషే సువాతి సవితా భగః ।
త-మ్భాగ-ఞ్చిత్రమీమహే । (ఋగ్వేద మన్త్రః)
తత్వా యామి బ్రహ్మణా వన్దమాన-స్తదాశాస్తే యజమానో హవిర్భిః ।
అహేడమానో వరుణేహ బోద్ధ్యురుశగ్ంస మా న ఆయుః ప్రమోషీః ॥
ఓ-మ్భూర్భువస్సువరోమ్ । అస్మిన్ కుమ్భే వరుణమావాహయామి ।
వరుణస్య ఇదమాసనమ్ । వరుణాయ నమః । సకలారాధనై-స్స్వర్చితమ్ ।
రత్నసింహాసనం సమర్పయామి । పాద్యం సమర్పయామి ।
అర్ఘ్యం సమర్పయామి । ఆచమనీయం సమర్పయామి ।
మధుపర్క్కం సమర్పయామి । స్నానం సమర్పయామి ।
స్నానానన్తరం ఆచమనీయం సమర్పయామి ।
వస్త్రోత్తరీయం సమర్పయామి । ఉపవీతం సమర్పయామి ।
గన్ధా-న్ధారయామి । అక్షతాన్ సమర్పయామి ।
పుష్పాణి సమర్పయామి ।
1. ఓం-వఁరుణాయ నమః
2. ఓ-మ్ప్రచేతసే నమః
3. ఓం సురూపిణే నమః
4. ఓం అపామ్పతయే నమః
5. ఓ-మ్మకరవాహనాయ నమః
6. జలాధిపతయే నమః
7. ఓ-మ్పాశహస్తాయ నమః
8. ఓ-న్తీర్థరాజాయ నమః
ఓం-వఁరుణాయ నమః । నానావిధ పరిమల పత్ర పుష్పాణి సమర్పయామి ।
ధూపం ఆఘ్రాపయామి । దీప-న్దర్శయామి ।
ధూపదీపానన్తరం ఆచమనీయం సమర్పయామి ।
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః । తథ్సవితుర్వరేణ్య-మ్భర్గో దేవస్య ధీమహి ।
ధియో యోన ప్రచోదయాత్ ।
దేవ సవితః ప్రసువః । సత్య-న్త్వర్తేన పరిషిఞ్చామి ।
(రాత్రౌ - ఋత-న్త్వా సత్యేన పరిషిఞ్చామి) ।
ఓం-వఁరుణాయ నమః । అమృత-మ్భవతు । అమృతోపస్తరణమసి ।
ఓ-మ్ప్రాణాయ స్వాహా । ఓం అపానాయ స్వాహా । ఓం-వ్యాఁనాయ స్వాహా ।
ఓం ఉదానాయ స్వాహా । ఓం సమానాయ స్వాహా । ఓ-మ్బ్రహ్మణే స్వాహా ।
కదలీఫల-న్నివేదయామి । మద్ధ్యేమద్ధ్యే అమృతపానీయం సమర్పయామి । అమృతాపిధానమసి । నైవేద్యానన్తరం ఆచమనీయం సమర్పయామి ।
తామ్బూలం సమర్పయామి । కర్పూర నీరాజన-మ్ప్రదర్శయామి ।
నీరాజనానన్తరం ఆచమనీయం సమర్పయామి । మన్త్ర పుష్పం సమర్పయామి ।
సువర్ణ పుష్పం సమర్పయామి । సమస్తోపచారాన్ సమర్పయామి ॥
1. పఞ్చాఙ్గ రుద్రన్యాసః
అథాతః పఞ్చాఙ్గరుద్రాణాం
న్యాసపూర్వక-ఞ్జప-హోమా-ర్చనా-భిషేక-విధిం-వ్యాఁఖ్యాస్యామః ।
అథాతః పఞ్చాఙ్గరుద్రాణాం
న్యాసపూర్వక-ఞ్జప-హోమా-ర్చనాభిషేక-ఙ్కరిష్యమాణః ।
హరిః ఓం అథాతః పఞ్చాఙ్గ రుద్రాణామ్ ॥
ఓఙ్కారమన్త్ర సంయుఁక్త-న్నిత్య-న్ధ్యాయన్తి యోగినః ।
కామద-మ్మోక్షద-న్తస్మై ఓఙ్కారాయ నమో నమః ॥
నమస్తే దేవ దేవేశ నమస్తే పరమేశ్వర ।
నమస్తే వృషభారూఢ నకారాయ నమో నమః ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ ॥ ఓ-మ్భూర్భువస్సువః ॥ ఓ-న్నమ్ ॥
నమస్తే రుద్ర మన్యవ ఉతోత ఇషవే నమః ।
నమస్తే అస్తు ధన్వనే బాహుభ్యాముత తే నమః ॥
యా త ఇషుః శివతమా శివ-మ్బభూవ తే ధనుః ।
శివా శరవ్యా యా తవ తయా నో రుద్ర మృడయ ।
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ ॥ నం ఓమ్ । పూర్వాఙ్గ రుద్రాయ నమః ॥ (ప్రాచ్యై దిశ, East)
మహాదేవ-మ్మహాత్మాన-మ్మహాపాతకనాశనమ్ ।
మహాపాపహరం-వఁన్దే మకారాయ నమో నమః ॥
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః ॥ ఓ-మ్మమ్ ॥
ఓ-న్నిధనపతయే నమః । నిధనపతాన్తికాయ నమః ।
ఊర్ధ్వాయ నమః । ఊర్ధ్వలిఙ్గాయ నమః ।
హిరణ్యాయ నమః । హిరణ్యలిఙ్గాయ నమః ।
సువర్ణాయ నమః । సువర్ణలిఙ్గాయ నమః ।
దివ్యాయ నమః । దివ్యలిఙ్గాయ నమః ।
భవాయః నమః । భవలిఙ్గాయ నమః ।
శర్వాయ నమః । శర్వలిఙ్గాయ నమః ।
శివాయ నమః । శివలిఙ్గాయ నమః ।
జ్వలాయ నమః । జ్వలలిఙ్గాయ నమః ।
ఆత్మాయ నమః । ఆత్మలిఙ్గాయ నమః ।
పరమాయ నమః । పరమలిఙ్గాయ నమః ।
ఏతథ్సోమస్య సూర్యస్య సర్వలిఙ్గగ్గ్ స్థాపయతి పాణిమన్త్ర-మ్పవిత్రమ్ ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ ॥ మం ఓమ్ ॥
దక్షిణాఙ్గ రుద్రాయ నమః ॥ (దక్షిణ దిశ, South)
శివం శాన్త-ఞ్జగన్నాథం-లోఁకానుగ్రహకారణమ్ ।
శివమేక-మ్పరం-వఁన్దే శికారాయ నమో నమః ॥
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః ॥ ఓం శిమ్ ॥
అపైతుమృత్యురమృత-న్న ఆగన్ వైవస్వతో నో అభయ-ఙ్కృణోతు । పర్ణం-వఁనస్పతేరివాభినశ్శీయతాగ్ం రయిస్సచతా-న్నశ్శచీపతిః ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ ॥ శిం ఓమ్ ॥ పశ్చిమాఙ్గ రుద్రాయ నమః ॥ (పశ్చిమ దిశ, West)
వాహనం-వృఁషభో యస్య వాసుకీ కణ్ఠభూషణమ్ ।
వామే శక్తిధరం-వఁన్దే వకారాయ నమో నమః ॥
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః ॥ ఓం-వాఁమ్ ॥
ప్రాణానా-ఙ్గ్రన్థిరసి రుద్రో మా విశాన్తకః । తేనాన్నేనాప్యాయస్వ ॥ ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ విష్ణవే మృత్యుర్మే పాహి ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ ॥ వాం ఓమ్ ॥ ఉత్తరాఙ్గ రుద్రాయ నమః ॥ (ఉత్తర దిశ, North)
యత్ర కుత్ర స్థిత-న్దేవం సర్వవ్యాపినమీశ్వరమ్ ।
యల్లిఙ్గ-మ్పూజయేన్నిత్యం-యఁకారాయ నమో నమః ॥
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః ॥ ఓం-యఁమ్ ॥
యో రుద్రో అగ్నౌ యో అప్సు య ఓషధీషు యో రుద్రో విశ్వా భువనా వివేశ తస్మై రుద్రాయ నమో అస్తు ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ ॥ యం ఓమ్ ॥ ఊర్ధ్వాఙ్గ రుద్రాయ నమః ॥ (ఊర్ధ్వ దిశ, Up)
2. పఞ్చముఖ ధ్యానమ్
ఓ-న్నమ్ ॥ తత్పురుషాయ విద్మహే మహాదేవాయ ధీమహి । తన్నో రుద్రః ప్రచోదయాత్ ॥
సంవఁర్తాగ్ని తటిత్ప్రదీప్త కనక ప్రస్పర్థి తేజోమయమ్ ।
గమ్భీరధ్వని సామవేదజనక-న్తామ్రాధరం సున్దరమ్ ।
అర్ధేన్దుద్యుతి లోలపిఙ్గల జటాభారప్రబద్ధోరగమ్ ।
వన్దే సిద్ధ సురాసురేన్ద్రనమిత-మ్పూర్వ-మ్ముఖం శూలినః ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ ॥ ఓ-న్నమ్ ॥ పూర్వ ముఖాయ నమః ॥
అఘోరేభ్యో-ఽథఘోరేభ్యో ఘోరఘోరతరేభ్యః ॥ సర్వేభ్యస్సర్వ శర్వేభ్యో నమస్తే అస్తు రుద్రరూపేభ్యః ॥
కాలాభ్రభ్రమరాఞ్జనద్యుతినిభం-వ్యాఁవృత్త పిఙ్గేక్షణమ్
కర్ణోద్భాసిత భోగిమస్తక మణిప్రోద్గీర్ణ దంష్ట్రాఙ్కురమ్ ।
సర్పప్రోత కపాల శుక్తి శకల వ్యాకీర్ణ సచ్ఛేఖరమ్
వన్దే దక్షిణమీశ్వరస్య కుటిల భ్రూభఙ్గ రౌద్ర-మ్ముఖమ్ ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ ॥ ఓ-మ్మమ్ ॥ దక్షిణ ముఖాయ నమః ॥
సద్యో జాత-మ్ప్రపద్యామి సద్యో జాతాయ వై నమో నమః । భవే భవే నాతి భవే భవస్వ మామ్ । భవో-ద్భవాయ నమః ॥
ప్రాలేయాచలమిన్దుకున్ద ధవల-ఙ్గోక్షీరఫేనప్రభమ్
భస్మాభ్యక్తమనఙ్గ దేహ దహన జ్వాలావలీ లోచనమ్ ।
బ్రహ్మేన్ద్రాది మరుద్గణైస్పుతిపదై రభ్యర్చితం-యోఁగిభిః
వన్దే-ఽహం సకల-ఙ్కలఙ్కరహితం స్థాణోర్ముఖ-మ్పశ్చిమమ్ ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ ॥ ఓం శిమ్ ॥ పశ్చిమ ముఖాయ నమః ॥
వామదేవాయ నమో జ్యేష్ఠాయ నమః శ్రేష్ఠాయ నమో రుద్రాయ నమః కాలాయ నమః కలవికరణాయ నమో బలవికరణాయ నమో బలాయ నమో బలప్రమథనాయ నమ-స్సర్వభూతదమనాయ నమో మనోన్మనాయ నమః ॥
గౌర-ఙ్కుఙ్కుమ పఙ్కిలం స్తిలకం-వ్యాఁపాణ్డు గణ్డస్థలమ్
భ్రూవిక్షేప కటాక్ష లసత్సంసక్త కర్ణోత్ఫలమ్ ।
స్నిగ్ధ-మ్బిమ్బఫలాధర-మ్ప్రహసిత-న్నీలాలకాల-ఙ్కృతమ్
వన్దే పూర్ణ శశాఙ్క మణ్డలనిభం-వఁక్త్రం హరస్యోత్తరమ్ ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ ॥ ఓం-వాఁమ్ ॥ ఉత్తర ముఖాయ నమః ॥
ఈశాన-స్సర్వవిద్యానా-మీశ్వర-స్సర్వభూతానా-మ్బ్రహ్మాధిపతి-ర్బ్రహ్మణో ఽధిపతి-ర్బ్రహ్మా శివో మే అస్తు సదాశివోమ్ ॥ (కనిష్ఠికాభ్యా-న్నమః)
వ్యక్తావ్యక్త గుణేతర-మ్పరతరం షట్త్రింశతత్త్వాత్మకమ్
తస్మాదుత్తమ తత్త్వమక్షరమిద-న్ధ్యేయం సదా యోగిభిః ।
ఓఙ్కారాది సమస్త మన్త్రజనకం సూక్ష్మాది సూక్ష్మ-మ్పరం
శాన్త-మ్పఞ్చమమీశ్వరస్య వదన-ఙ్ఖంవ్యాఁప్తి తేజోమయమ్ ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ ॥ ఓం-వాఁమ్ ॥ ఊర్ధ్వ ముఖాయ నమః ॥
దిఙ్నమస్కారః
పూర్వే పశుపతిః పాతు । దక్షిణే పాతు శఙ్కరః ।
పశ్చిమే పాతు విశ్వేశః । నీలకణ్ఠస్తదోత్తరే ॥
ఈశాన్యా-మ్పాతు మే శర్వః । ఆగ్నేయా-మ్పార్వతీపతిః ।
నైఋత్యా-మ్పాతు మే రుద్రః । వాయవ్యా-న్నీలలోహితః ॥
ఊర్ధ్వే త్రిలోచనః పాతు । అధరాయా-మ్మహేశ్వరః ।
ఏతాభ్యో దశ దిగ్భ్యస్తు । సర్వతః పాతు శఙ్కరః ॥
(నా రుద్రో రుద్రమర్చయేత్ ।
న్యాసపూర్వక-ఞ్జపహోమార్చనా-ఽభిషేకవిధి వ్యాఖ్యాస్యామః ।)
3. అఙ్గన్యాసః
యా తే రుద్ర శివా తనూరఘోరా-ఽపాపకాశినీ ।
తయా న స్తనువా శన్తమయా గిరిశన్తాభి చాకశీహి ।
శిఖాయై నమః । 1
అస్మి-న్మహత్యర్ణవే-ఽన్తరిక్షే భవా అధి ।
తేషాగ్ం సహస్రయోజనే-ఽవధన్వాని తన్మసి ।
శిరసే నమః । 2
సహస్రాణి సహస్రశో యే రుద్రా అధి భూమ్యామ్ ।
తేషాగ్ం సహస్ర-యోజనే-ఽవధన్వాని తన్మసి ।
లలాటాయ నమః । 3
హగ్ంస-శ్శుచిష-ద్వసురన్తరిక్షసద్ధోతా వేదిషదతిథి-ర్దురోణసత్ ।
నృషద్వర-సదృత-సద్వ్యోమ సదబ్జా గోజా ఋతజా అద్రిజా ఋత-మ్బృహత్ ।
భ్రువోర్మద్ధ్యాయ నమః । 4
త్ర్యబఙ్కం-యఁజామహే సుగన్ధి-మ్పుష్టివర్ధనమ్ ।
ఉర్వారుకమివ బన్ధనాన్
మృత్యో-ర్ముక్షీయ మా-ఽమృతాత్ ।
నేత్రాభ్యా-న్నమః । 5
నమ-స్స్రుత్యాయ చ పథ్యాయ చ నమః కాట్యాయ చ నీప్యాయ చ ।
కర్ణాభ్యా-న్నమః । 6
మా నస్తోకే తనయే మా న ఆయుషి మా నో గోషు మా నో అశ్వేషు రీరిషః ।
వీరాన్మానో రుద్ర భామితో వధీర్-హవిష్మన్తో నమసా విధేమ తే ।
నాసికాభ్యా-న్నమః । 7
అవతత్య ధనుస్త్వగ్ం సహస్రాక్ష శతేషుధే ।
నిశీర్య శల్యానా-మ్ముఖా శివో నః సుమనా భవ ।
ముఖాయ నమః । 8
నీలగ్రీవా శ్శితికణ్ఠా-శ్శర్వా అధః, క్షమాచరాః ।
తేషాగ్ం సహస్రయోజనే-ఽ వధన్వాని తన్మసి ।
కణ్ఠాయ నమః । 9.1
నీలగ్రీవా-శ్శితికణ్ఠా దివగ్ం రుద్రా ఉపశ్రితాః ।
తేషాగ్ం సహస్రయోజనే-ఽ వధన్వాని తన్మసి ।
ఉపకణ్ఠాయ నమః । 9.2
నమస్తే అస్త్వాయుధాయా-నాతతాయ ధృష్ణవే ।
ఉభాభ్యాముత తే నమో బాహుభ్యా-న్తవ ధన్వనే ।
బాహుభ్యా-న్నమః । 10
యా తే హేతి-ర్మీఢుష్టమ హస్తే బభూవ తే ధనుః ।
తయా-ఽస్మాన్ విశ్వతస్త్వ-మయక్ష్మయా పరిబ్భుజ ।
ఉపబాహుభ్యా-న్నమః । 11
పరిణో రుద్రస్య హేతి-ర్వృణక్తు పరిత్వేషస్య దుర్మతిరఘాయోః ।
అవ స్థిరా మఘవద్భ్యః తనుష్వ మీఢ్వస్తోకాయ తనయాయ మృడయ ।
మణిబన్ధాభ్యా-న్నమః । 12
యే తీర్థాని ప్రచరన్తి సృకావన్తో నిషఙ్గిణః ।
తేషాగ్ం సహస్రయోజనే-ఽ వధన్వాని తన్మసి ।
హస్తాభ్యా-న్నమః । 13
సద్యో జాత-మ్ప్రపద్యామి సద్యో జాతాయ వై నమో నమః ।
భవే భవే నాతి భవే భవస్వ మామ్ । భవో-ద్భవాయ నమః ॥
అగుంష్ఠాభ్యా-న్నమః । 14.1
వామదేవాయ నమో జ్యేష్ఠాయ నమః శ్రేష్ఠాయ నమో రుద్రాయ నమః కాలాయ నమః కలవికరణాయ నమో బలవికరణాయ నమో బలాయ నమో బలప్రమథనాయ నమ-స్సర్వభూతదమనాయ నమో మనోన్మనాయ నమః ।
తర్జనీభ్యా-న్నమః । 14.2
అఘోరేభ్యో ఽథఘోరేభ్యో ఘోరఘోరతరేభ్యః ।
సర్వేభ్య-స్సర్వ శర్వేభ్యో నమస్తే అస్తు రుద్ర రూపేభ్యః ॥
మద్ధ్యమాభ్యా-న్నమః । 14.3
తత్పురుషాయ విద్మహే మహాదేవాయ ధీమహి ।
తన్నో రుద్రః ప్రచోదయాత్ ॥
అనామికాభ్యా-న్నమః । 14.4
ఈశాన-స్సర్వవిద్యానా-మీశ్వర-స్సర్వభూతానాం
రహ్మాధిపతి-ర్బ్రహ్మణో ఽధిపతి-ర్బ్రహ్మా శివో మే అస్తు సదాశివోమ్ ॥
కనిష్ఠికాభ్యా-న్నమః । 14.5
నమో వః కిరికేభ్యో దేవానాగ్ం హృదయేభ్యః ।
హృదయాయ నమః । 15
నమో గణేభ్యో గణపతిభ్యశ్చ వో నమః ।
పృష్ఠాయ నమః । 16
నమో హిరణ్యబాహవే సేనాన్యే దిశాఞ్చ పతయే నమః ।
పార్శ్వాభ్యా-న్నమః । 17
విజ్య-న్ధనుః కపర్దినో విశల్యో బాణవాగ్ం ఉత ।
అనేశన్నస్యేషవ ఆభురస్య నిషఙ్గథిః ।
జఠరాయ నమః । 18
హిరణ్యగర్భ స్సమవర్తతాగ్రే భూతస్య జాతః పతిరేక ఆసీత్ ।
సదాధార పృథివీ-న్ద్యాముతేమా-ఙ్కస్మై దేవాయ హవిషా విధేమ ।
నాభ్యై నమః । 19
మీఢుష్టమ శివతమ శివో నస్సుమనా భవ ।
పరమే వృక్ష ఆయుధ-న్నిధాయ కృత్తిం-వఁసాన ఆచర పినాక-మ్బిభ్రదాగహి ।
కఠ్యై నమః । 20
యే భూతానా-మధిపతయో విశిఖాసః కపర్దినః ।
తేషాగ్ం సహస్రయోజనే ఽవధన్వాని తన్మసి ।
గుహ్యాయ నమః । 21
యే అన్నేషు వివిద్ధ్యన్తి పాత్రేషు పిబతో జనాన్ ।
తేషాగ్ం సహస్రయోజనే-ఽ వధన్వాని తన్మసి ।
అణ్డాభ్యా-న్నమః । 22
స శిరా జాతవేదా అక్షర-మ్పరమ-మ్పదమ్ ।
వేదానాగ్ం శిరసి మాతా ఆయుష్మన్త-ఙ్కరోతు మామ్ ।
అపానాయ నమః । 23
మా నో మహాన్తముత మా నో అర్భక-మ్మా న ఉక్షన్తముత మా న ఉక్షితమ్ ।
మా నో వధీః పితర-మ్మోత మాతర-మ్ప్రియా మా నస్తనువో రుద్ర రీరిషః ।
ఊరుభ్యా-న్నమః । 24
ఏష తే రుద్రభాగ-స్తఞ్జుషస్వ తేనావసేన పరో
మూజవతో-ఽతీహ్యవతత-ధన్వా పినాకహస్తః కృత్తివాసాః ।
జానుభ్యా-న్నమః । 25
సగ్ం సృష్టజిథ్సోమపా బాహు-శర్ధ్యూర్ధ్వ ధన్వా ప్రతిహితా-భిరస్తా ।
బృహస్పతే పరిదీయా రథేన రక్షోహా-ఽమిత్రాగ్ం అపబాధమానః ।
జఙ్ఘాభ్యా-న్నమః । 26
విశ్వ-మ్భూత-మ్భువన-ఞ్చిత్ర-మ్బహుధా జాత-ఞ్జాయమాన-ఞ్చ యత్ ।
సర్వో హ్యేష రుద్ర-స్తస్మై రుద్రాయ నమో అస్తు ॥
గుల్ఫాభ్యా-న్నమః । 27
యే పథా-మ్పథిరక్షయ ఐలబృదా యవ్యుధః ।
తేషాగ్ం సహస్రయోజనే ఽవధన్వాని తన్మసి ।
పాదాభ్యా-న్నమః । 28
అద్ధ్యవోచ-దధివక్తా ప్రథమో దైవ్యో భిషక్ ।
అహీగ్శ్చ సర్వాన్ జభంయఁ-న్థ్సర్వాశ్చ యాతు ధాన్యః ।
కవచాయ హుమ్ । 29
నమో బిల్మినే చ కవచినే చ
నమః శ్రుతాయ చ శ్రుతసేనాయ చ ।
ఉపకవచాయ హుమ్ । 30
నమో అస్తు నీలగ్రీవాయ సహస్రాక్షాయ మీఢుషే ।
అథో యే అస్య సత్వానో-ఽహ-న్తేభ్యో-ఽకరన్నమః ।
తృతీయ నేత్రాయ నమః । 31
ప్రముఞ్చ ధన్వనస్త్వ-ముభయో-రార్త్నియోర్జ్యామ్ ।
యాశ్చ తే హస్త ఇషవః పరా తా భగవో వప ।
అస్త్రాయ ఫట్ । 32
య ఏతావన్తశ్చ భూయాగ్ంసశ్చ దిశో రుద్రా వితస్థిరే ।
తేషాగ్ం సహస్రయోజనే ఽవధన్వాని తన్మసి ।
బ్రహ్మజజ్ఞాన-మ్ప్రథమ-మ్పురస్తా-ద్విసీమత-స్సురుచో వేన ఆవః ।
స బుధ్నియా ఉపమా అస్య విష్ఠా-స్సతశ్చ యోని-మసతశ్చ వివః ।
నాకే సుపర్ణ ముపయ-త్పతన్తగ్ం హృదా వేనన్తో అభ్యచక్ష-తత్వా ।
హిరణ్యపక్షం-వఁరుణస్య దూతం-యఁమస్య యోనౌ శకున-మ్భురణ్యుమ్ ।
ఆప్యాయస్వ సమేతు తే విశ్వతః సోమ వృష్ణియమ్ । భవా వాజస్య సఙ్గథే ।
యో రుద్రో అగ్నౌ యో అఫ్సు య ఓషధీషు యో రుద్రో విశ్వా
భువనా-ఽఽవివేశ తస్మై రుద్రాయ నమో అస్తు । 1 (అప ఉపస్పృశ్య)
ఇదం-విఁష్ణు ర్విచక్రమే త్రేధా నిదధే పదమ్ । సమూఢమస్య పాగ్ం సురే ।
ఇన్ద్రం-విఁశ్వా అవీవృధన్-థ్సముద్రవ్యచస-ఙ్గిరః ।
రథీతమగ్ం రథీనాం-వాఁజానాగ్ం సత్పతి-మ్పతిమ్ ।
ఆపో వా ఇదంగ్ం సర్వం-విఁశ్వా భూతాన్యాపః ప్రాణా వా ఆపః పశవ ఆపో-ఽన్నమాపో-ఽమృతమాప-స్సమ్రాడాపో విరాడాప-స్స్వరాడాప-శ్ఛన్దాగ్శ్యాపో జ్యోతీగ్ష్యాపో యజూగ్ష్యాప-స్సత్యమాప-స్సర్వా దేవతా ఆపో భూర్భువస్సువరాప ఓమ్ । 2
అపః ప్రణయతి । శ్రద్ధా వా ఆపః । శ్రద్ధామేవారభ్య ప్రణీయ ప్రచరతి ।
అపః ప్రణయతి ।
యజ్ఞో వా ఆపః । యజ్ఞమేవారభ్య ప్రణీయ ప్రచరతి । అపః ప్రణయతి ।
వజ్రో వా ఆపః । వజ్రమేవ భ్రాతృవ్యేభ్యః ప్రహృత్య ప్రణీయ ప్రచరతి ।
అపః ప్రణయతి ।
ఆపో వై రక్షోఘ్నీః । రక్షసామపహత్యై । అపః ప్రణయతి ।
ఆపో వై దేవానా-మ్ప్రియ-న్ధామ । దేవానామేవ ప్రియ-న్ధామ ప్రణీయ ప్రచరతి । అపః ప్రణయతి ।
ఆపో వై సర్వా దేవతాః । దేవతా ఏవారభ్య ప్రణీయ ప్రచరతి ।
అపః ప్రణయతి ।
ఆపో వై శాన్తాః । శాన్తాభిరేవాస్య శుచగ్ం శమయతి । దేవో వః
సవితో-త్పునాత్వ-చ్ఛిద్రేణ పవిత్రేణ వసోస్సూర్యస్య రశ్మిభిః ॥ 3
కూర్చాగ్రై ర్రాక్షసా-న్ఘోరాన్ ఛిన్ధి కర్మవిఘాతినః ।
త్వామర్పయామి కుమ్భే-ఽస్మిన్ సాఫల్య-ఙ్కురు కర్మణి ।
వృక్షరాజ సముద్భూతా-శ్శాఖాయాః పల్లవత్వ చః ।
యుష్మాన్ కుమ్భేష్వర్పయామి సర్వపాపాపనుత్తయే ।
నాలికేర-సముద్భూత త్రినేత్ర హర సమ్మిత ।
శిఖయా దురితం సర్వ-మ్పాప-మ్పీడా-ఞ్చ మే నుద ।
స హి రత్నాని దాశుషే సువాతి సవితా భగః ।
త-మ్భాగ-ఞ్చిత్రమీమహే । (ఋగ్వేద మన్త్రః)
తత్వా యామి బ్రహ్మణా వన్దమాన-స్తదాశాస్తే యజమానో హవిర్భిః ।
అహేడమానో వరుణేహ బోద్ధ్యురుశగ్ంస మా న ఆయుః ప్రమోషీః ॥
ఓ-మ్భూర్భువస్సువరోమ్ । అస్మిన్ కుమ్భే వరుణమావాహయామి ।
వరుణస్య ఇదమాసనమ్ । వరుణాయ నమః । సకలారాధనై-స్స్వర్చితమ్ ।
రత్నసింహాసనం సమర్పయామి । పాద్యం సమర్పయామి ।
అర్ఘ్యం సమర్పయామి । ఆచమనీయం సమర్పయామి ।
మధుపర్క్కం సమర్పయామి । స్నానం సమర్పయామి ।
స్నానానన్తరం ఆచమనీయం సమర్పయామి ।
వస్త్రోత్తరీయం సమర్పయామి । ఉపవీతం సమర్పయామి ।
గన్ధా-న్ధారయామి । అక్షతాన్ సమర్పయామి ।
పుష్పాణి సమర్పయామి ।
1. ఓం-వఁరుణాయ నమః
2. ఓ-మ్ప్రచేతసే నమః
3. ఓం సురూపిణే నమః
4. ఓం అపామ్పతయే నమః
5. ఓ-మ్మకరవాహనాయ నమః
6. జలాధిపతయే నమః
7. ఓ-మ్పాశహస్తాయ నమః
8. ఓ-న్తీర్థరాజాయ నమః
ఓం-వఁరుణాయ నమః । నానావిధ పరిమల పత్ర పుష్పాణి సమర్పయామి ।
ధూపం ఆఘ్రాపయామి । దీప-న్దర్శయామి ।
ధూపదీపానన్తరం ఆచమనీయం సమర్పయామి ।
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః । తథ్సవితుర్వరేణ్య-మ్భర్గో దేవస్య ధీమహి ।
ధియో యోన ప్రచోదయాత్ ।
దేవ సవితః ప్రసువః । సత్య-న్త్వర్తేన పరిషిఞ్చామి ।
(రాత్రౌ - ఋత-న్త్వా సత్యేన పరిషిఞ్చామి) ।
ఓం-వఁరుణాయ నమః । అమృత-మ్భవతు । అమృతోపస్తరణమసి ।
ఓ-మ్ప్రాణాయ స్వాహా । ఓం అపానాయ స్వాహా । ఓం-వ్యాఁనాయ స్వాహా ।
ఓం ఉదానాయ స్వాహా । ఓం సమానాయ స్వాహా । ఓ-మ్బ్రహ్మణే స్వాహా ।
కదలీఫల-న్నివేదయామి । మద్ధ్యేమద్ధ్యే అమృతపానీయం సమర్పయామి । అమృతాపిధానమసి । నైవేద్యానన్తరం ఆచమనీయం సమర్పయామి ।
తామ్బూలం సమర్పయామి । కర్పూర నీరాజన-మ్ప్రదర్శయామి ।
నీరాజనానన్తరం ఆచమనీయం సమర్పయామి । మన్త్ర పుష్పం సమర్పయామి ।
సువర్ణ పుష్పం సమర్పయామి । సమస్తోపచారాన్ సమర్పయామి ॥
1. పఞ్చాఙ్గ రుద్రన్యాసః
అథాతః పఞ్చాఙ్గరుద్రాణాం
న్యాసపూర్వక-ఞ్జప-హోమా-ర్చనా-భిషేక-విధిం-వ్యాఁఖ్యాస్యామః ।
అథాతః పఞ్చాఙ్గరుద్రాణాం
న్యాసపూర్వక-ఞ్జప-హోమా-ర్చనాభిషేక-ఙ్కరిష్యమాణః ।
హరిః ఓం అథాతః పఞ్చాఙ్గ రుద్రాణామ్ ॥
ఓఙ్కారమన్త్ర సంయుఁక్త-న్నిత్య-న్ధ్యాయన్తి యోగినః ।
కామద-మ్మోక్షద-న్తస్మై ఓఙ్కారాయ నమో నమః ॥
నమస్తే దేవ దేవేశ నమస్తే పరమేశ్వర ।
నమస్తే వృషభారూఢ నకారాయ నమో నమః ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ ॥ ఓ-మ్భూర్భువస్సువః ॥ ఓ-న్నమ్ ॥
నమస్తే రుద్ర మన్యవ ఉతోత ఇషవే నమః ।
నమస్తే అస్తు ధన్వనే బాహుభ్యాముత తే నమః ॥
యా త ఇషుః శివతమా శివ-మ్బభూవ తే ధనుః ।
శివా శరవ్యా యా తవ తయా నో రుద్ర మృడయ ।
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ ॥ నం ఓమ్ । పూర్వాఙ్గ రుద్రాయ నమః ॥ (ప్రాచ్యై దిశ, East)
మహాదేవ-మ్మహాత్మాన-మ్మహాపాతకనాశనమ్ ।
మహాపాపహరం-వఁన్దే మకారాయ నమో నమః ॥
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః ॥ ఓ-మ్మమ్ ॥
ఓ-న్నిధనపతయే నమః । నిధనపతాన్తికాయ నమః ।
ఊర్ధ్వాయ నమః । ఊర్ధ్వలిఙ్గాయ నమః ।
హిరణ్యాయ నమః । హిరణ్యలిఙ్గాయ నమః ।
సువర్ణాయ నమః । సువర్ణలిఙ్గాయ నమః ।
దివ్యాయ నమః । దివ్యలిఙ్గాయ నమః ।
భవాయః నమః । భవలిఙ్గాయ నమః ।
శర్వాయ నమః । శర్వలిఙ్గాయ నమః ।
శివాయ నమః । శివలిఙ్గాయ నమః ।
జ్వలాయ నమః । జ్వలలిఙ్గాయ నమః ।
ఆత్మాయ నమః । ఆత్మలిఙ్గాయ నమః ।
పరమాయ నమః । పరమలిఙ్గాయ నమః ।
ఏతథ్సోమస్య సూర్యస్య సర్వలిఙ్గగ్గ్ స్థాపయతి పాణిమన్త్ర-మ్పవిత్రమ్ ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ ॥ మం ఓమ్ ॥
దక్షిణాఙ్గ రుద్రాయ నమః ॥ (దక్షిణ దిశ, South)
శివం శాన్త-ఞ్జగన్నాథం-లోఁకానుగ్రహకారణమ్ ।
శివమేక-మ్పరం-వఁన్దే శికారాయ నమో నమః ॥
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః ॥ ఓం శిమ్ ॥
అపైతుమృత్యురమృత-న్న ఆగన్ వైవస్వతో నో అభయ-ఙ్కృణోతు । పర్ణం-వఁనస్పతేరివాభినశ్శీయతాగ్ం రయిస్సచతా-న్నశ్శచీపతిః ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ ॥ శిం ఓమ్ ॥ పశ్చిమాఙ్గ రుద్రాయ నమః ॥ (పశ్చిమ దిశ, West)
వాహనం-వృఁషభో యస్య వాసుకీ కణ్ఠభూషణమ్ ।
వామే శక్తిధరం-వఁన్దే వకారాయ నమో నమః ॥
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః ॥ ఓం-వాఁమ్ ॥
ప్రాణానా-ఙ్గ్రన్థిరసి రుద్రో మా విశాన్తకః । తేనాన్నేనాప్యాయస్వ ॥ ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ విష్ణవే మృత్యుర్మే పాహి ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ ॥ వాం ఓమ్ ॥ ఉత్తరాఙ్గ రుద్రాయ నమః ॥ (ఉత్తర దిశ, North)
యత్ర కుత్ర స్థిత-న్దేవం సర్వవ్యాపినమీశ్వరమ్ ।
యల్లిఙ్గ-మ్పూజయేన్నిత్యం-యఁకారాయ నమో నమః ॥
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః ॥ ఓం-యఁమ్ ॥
యో రుద్రో అగ్నౌ యో అప్సు య ఓషధీషు యో రుద్రో విశ్వా భువనా వివేశ తస్మై రుద్రాయ నమో అస్తు ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ ॥ యం ఓమ్ ॥ ఊర్ధ్వాఙ్గ రుద్రాయ నమః ॥ (ఊర్ధ్వ దిశ, Up)
2. పఞ్చముఖ ధ్యానమ్
ఓ-న్నమ్ ॥ తత్పురుషాయ విద్మహే మహాదేవాయ ధీమహి । తన్నో రుద్రః ప్రచోదయాత్ ॥
సంవఁర్తాగ్ని తటిత్ప్రదీప్త కనక ప్రస్పర్థి తేజోమయమ్ ।
గమ్భీరధ్వని సామవేదజనక-న్తామ్రాధరం సున్దరమ్ ।
అర్ధేన్దుద్యుతి లోలపిఙ్గల జటాభారప్రబద్ధోరగమ్ ।
వన్దే సిద్ధ సురాసురేన్ద్రనమిత-మ్పూర్వ-మ్ముఖం శూలినః ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ ॥ ఓ-న్నమ్ ॥ పూర్వ ముఖాయ నమః ॥
అఘోరేభ్యో-ఽథఘోరేభ్యో ఘోరఘోరతరేభ్యః ॥ సర్వేభ్యస్సర్వ శర్వేభ్యో నమస్తే అస్తు రుద్రరూపేభ్యః ॥
కాలాభ్రభ్రమరాఞ్జనద్యుతినిభం-వ్యాఁవృత్త పిఙ్గేక్షణమ్
కర్ణోద్భాసిత భోగిమస్తక మణిప్రోద్గీర్ణ దంష్ట్రాఙ్కురమ్ ।
సర్పప్రోత కపాల శుక్తి శకల వ్యాకీర్ణ సచ్ఛేఖరమ్
వన్దే దక్షిణమీశ్వరస్య కుటిల భ్రూభఙ్గ రౌద్ర-మ్ముఖమ్ ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ ॥ ఓ-మ్మమ్ ॥ దక్షిణ ముఖాయ నమః ॥
సద్యో జాత-మ్ప్రపద్యామి సద్యో జాతాయ వై నమో నమః । భవే భవే నాతి భవే భవస్వ మామ్ । భవో-ద్భవాయ నమః ॥
ప్రాలేయాచలమిన్దుకున్ద ధవల-ఙ్గోక్షీరఫేనప్రభమ్
భస్మాభ్యక్తమనఙ్గ దేహ దహన జ్వాలావలీ లోచనమ్ ।
బ్రహ్మేన్ద్రాది మరుద్గణైస్పుతిపదై రభ్యర్చితం-యోఁగిభిః
వన్దే-ఽహం సకల-ఙ్కలఙ్కరహితం స్థాణోర్ముఖ-మ్పశ్చిమమ్ ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ ॥ ఓం శిమ్ ॥ పశ్చిమ ముఖాయ నమః ॥
వామదేవాయ నమో జ్యేష్ఠాయ నమః శ్రేష్ఠాయ నమో రుద్రాయ నమః కాలాయ నమః కలవికరణాయ నమో బలవికరణాయ నమో బలాయ నమో బలప్రమథనాయ నమ-స్సర్వభూతదమనాయ నమో మనోన్మనాయ నమః ॥
గౌర-ఙ్కుఙ్కుమ పఙ్కిలం స్తిలకం-వ్యాఁపాణ్డు గణ్డస్థలమ్
భ్రూవిక్షేప కటాక్ష లసత్సంసక్త కర్ణోత్ఫలమ్ ।
స్నిగ్ధ-మ్బిమ్బఫలాధర-మ్ప్రహసిత-న్నీలాలకాల-ఙ్కృతమ్
వన్దే పూర్ణ శశాఙ్క మణ్డలనిభం-వఁక్త్రం హరస్యోత్తరమ్ ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ ॥ ఓం-వాఁమ్ ॥ ఉత్తర ముఖాయ నమః ॥
ఈశాన-స్సర్వవిద్యానా-మీశ్వర-స్సర్వభూతానా-మ్బ్రహ్మాధిపతి-ర్బ్రహ్మణో ఽధిపతి-ర్బ్రహ్మా శివో మే అస్తు సదాశివోమ్ ॥ (కనిష్ఠికాభ్యా-న్నమః)
వ్యక్తావ్యక్త గుణేతర-మ్పరతరం షట్త్రింశతత్త్వాత్మకమ్
తస్మాదుత్తమ తత్త్వమక్షరమిద-న్ధ్యేయం సదా యోగిభిః ।
ఓఙ్కారాది సమస్త మన్త్రజనకం సూక్ష్మాది సూక్ష్మ-మ్పరం
శాన్త-మ్పఞ్చమమీశ్వరస్య వదన-ఙ్ఖంవ్యాఁప్తి తేజోమయమ్ ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ ॥ ఓం-వాఁమ్ ॥ ఊర్ధ్వ ముఖాయ నమః ॥
దిఙ్నమస్కారః
పూర్వే పశుపతిః పాతు । దక్షిణే పాతు శఙ్కరః ।
పశ్చిమే పాతు విశ్వేశః । నీలకణ్ఠస్తదోత్తరే ॥
ఈశాన్యా-మ్పాతు మే శర్వః । ఆగ్నేయా-మ్పార్వతీపతిః ।
నైఋత్యా-మ్పాతు మే రుద్రః । వాయవ్యా-న్నీలలోహితః ॥
ఊర్ధ్వే త్రిలోచనః పాతు । అధరాయా-మ్మహేశ్వరః ।
ఏతాభ్యో దశ దిగ్భ్యస్తు । సర్వతః పాతు శఙ్కరః ॥
(నా రుద్రో రుద్రమర్చయేత్ ।
న్యాసపూర్వక-ఞ్జపహోమార్చనా-ఽభిషేకవిధి వ్యాఖ్యాస్యామః ।)
3. అఙ్గన్యాసః
యా తే రుద్ర శివా తనూరఘోరా-ఽపాపకాశినీ ।
తయా న స్తనువా శన్తమయా గిరిశన్తాభి చాకశీహి ।
శిఖాయై నమః । 1
అస్మి-న్మహత్యర్ణవే-ఽన్తరిక్షే భవా అధి ।
తేషాగ్ం సహస్రయోజనే-ఽవధన్వాని తన్మసి ।
శిరసే నమః । 2
సహస్రాణి సహస్రశో యే రుద్రా అధి భూమ్యామ్ ।
తేషాగ్ం సహస్ర-యోజనే-ఽవధన్వాని తన్మసి ।
లలాటాయ నమః । 3
హగ్ంస-శ్శుచిష-ద్వసురన్తరిక్షసద్ధోతా వేదిషదతిథి-ర్దురోణసత్ ।
నృషద్వర-సదృత-సద్వ్యోమ సదబ్జా గోజా ఋతజా అద్రిజా ఋత-మ్బృహత్ ।
భ్రువోర్మద్ధ్యాయ నమః । 4
త్ర్యబఙ్కం-యఁజామహే సుగన్ధి-మ్పుష్టివర్ధనమ్ ।
ఉర్వారుకమివ బన్ధనాన్
మృత్యో-ర్ముక్షీయ మా-ఽమృతాత్ ।
నేత్రాభ్యా-న్నమః । 5
నమ-స్స్రుత్యాయ చ పథ్యాయ చ నమః కాట్యాయ చ నీప్యాయ చ ।
కర్ణాభ్యా-న్నమః । 6
మా నస్తోకే తనయే మా న ఆయుషి మా నో గోషు మా నో అశ్వేషు రీరిషః ।
వీరాన్మానో రుద్ర భామితో వధీర్-హవిష్మన్తో నమసా విధేమ తే ।
నాసికాభ్యా-న్నమః । 7
అవతత్య ధనుస్త్వగ్ం సహస్రాక్ష శతేషుధే ।
నిశీర్య శల్యానా-మ్ముఖా శివో నః సుమనా భవ ।
ముఖాయ నమః । 8
నీలగ్రీవా శ్శితికణ్ఠా-శ్శర్వా అధః, క్షమాచరాః ।
తేషాగ్ం సహస్రయోజనే-ఽ వధన్వాని తన్మసి ।
కణ్ఠాయ నమః । 9.1
నీలగ్రీవా-శ్శితికణ్ఠా దివగ్ం రుద్రా ఉపశ్రితాః ।
తేషాగ్ం సహస్రయోజనే-ఽ వధన్వాని తన్మసి ।
ఉపకణ్ఠాయ నమః । 9.2
నమస్తే అస్త్వాయుధాయా-నాతతాయ ధృష్ణవే ।
ఉభాభ్యాముత తే నమో బాహుభ్యా-న్తవ ధన్వనే ।
బాహుభ్యా-న్నమః । 10
యా తే హేతి-ర్మీఢుష్టమ హస్తే బభూవ తే ధనుః ।
తయా-ఽస్మాన్ విశ్వతస్త్వ-మయక్ష్మయా పరిబ్భుజ ।
ఉపబాహుభ్యా-న్నమః । 11
పరిణో రుద్రస్య హేతి-ర్వృణక్తు పరిత్వేషస్య దుర్మతిరఘాయోః ।
అవ స్థిరా మఘవద్భ్యః తనుష్వ మీఢ్వస్తోకాయ తనయాయ మృడయ ।
మణిబన్ధాభ్యా-న్నమః । 12
యే తీర్థాని ప్రచరన్తి సృకావన్తో నిషఙ్గిణః ।
తేషాగ్ం సహస్రయోజనే-ఽ వధన్వాని తన్మసి ।
హస్తాభ్యా-న్నమః । 13
సద్యో జాత-మ్ప్రపద్యామి సద్యో జాతాయ వై నమో నమః ।
భవే భవే నాతి భవే భవస్వ మామ్ । భవో-ద్భవాయ నమః ॥
అగుంష్ఠాభ్యా-న్నమః । 14.1
వామదేవాయ నమో జ్యేష్ఠాయ నమః శ్రేష్ఠాయ నమో రుద్రాయ నమః కాలాయ నమః కలవికరణాయ నమో బలవికరణాయ నమో బలాయ నమో బలప్రమథనాయ నమ-స్సర్వభూతదమనాయ నమో మనోన్మనాయ నమః ।
తర్జనీభ్యా-న్నమః । 14.2
అఘోరేభ్యో ఽథఘోరేభ్యో ఘోరఘోరతరేభ్యః ।
సర్వేభ్య-స్సర్వ శర్వేభ్యో నమస్తే అస్తు రుద్ర రూపేభ్యః ॥
మద్ధ్యమాభ్యా-న్నమః । 14.3
తత్పురుషాయ విద్మహే మహాదేవాయ ధీమహి ।
తన్నో రుద్రః ప్రచోదయాత్ ॥
అనామికాభ్యా-న్నమః । 14.4
ఈశాన-స్సర్వవిద్యానా-మీశ్వర-స్సర్వభూతానాం
రహ్మాధిపతి-ర్బ్రహ్మణో ఽధిపతి-ర్బ్రహ్మా శివో మే అస్తు సదాశివోమ్ ॥
కనిష్ఠికాభ్యా-న్నమః । 14.5
నమో వః కిరికేభ్యో దేవానాగ్ం హృదయేభ్యః ।
హృదయాయ నమః । 15
నమో గణేభ్యో గణపతిభ్యశ్చ వో నమః ।
పృష్ఠాయ నమః । 16
నమో హిరణ్యబాహవే సేనాన్యే దిశాఞ్చ పతయే నమః ।
పార్శ్వాభ్యా-న్నమః । 17
విజ్య-న్ధనుః కపర్దినో విశల్యో బాణవాగ్ం ఉత ।
అనేశన్నస్యేషవ ఆభురస్య నిషఙ్గథిః ।
జఠరాయ నమః । 18
హిరణ్యగర్భ స్సమవర్తతాగ్రే భూతస్య జాతః పతిరేక ఆసీత్ ।
సదాధార పృథివీ-న్ద్యాముతేమా-ఙ్కస్మై దేవాయ హవిషా విధేమ ।
నాభ్యై నమః । 19
మీఢుష్టమ శివతమ శివో నస్సుమనా భవ ।
పరమే వృక్ష ఆయుధ-న్నిధాయ కృత్తిం-వఁసాన ఆచర పినాక-మ్బిభ్రదాగహి ।
కఠ్యై నమః । 20
యే భూతానా-మధిపతయో విశిఖాసః కపర్దినః ।
తేషాగ్ం సహస్రయోజనే ఽవధన్వాని తన్మసి ।
గుహ్యాయ నమః । 21
యే అన్నేషు వివిద్ధ్యన్తి పాత్రేషు పిబతో జనాన్ ।
తేషాగ్ం సహస్రయోజనే-ఽ వధన్వాని తన్మసి ।
అణ్డాభ్యా-న్నమః । 22
స శిరా జాతవేదా అక్షర-మ్పరమ-మ్పదమ్ ।
వేదానాగ్ం శిరసి మాతా ఆయుష్మన్త-ఙ్కరోతు మామ్ ।
అపానాయ నమః । 23
మా నో మహాన్తముత మా నో అర్భక-మ్మా న ఉక్షన్తముత మా న ఉక్షితమ్ ।
మా నో వధీః పితర-మ్మోత మాతర-మ్ప్రియా మా నస్తనువో రుద్ర రీరిషః ।
ఊరుభ్యా-న్నమః । 24
ఏష తే రుద్రభాగ-స్తఞ్జుషస్వ తేనావసేన పరో
మూజవతో-ఽతీహ్యవతత-ధన్వా పినాకహస్తః కృత్తివాసాః ।
జానుభ్యా-న్నమః । 25
సగ్ం సృష్టజిథ్సోమపా బాహు-శర్ధ్యూర్ధ్వ ధన్వా ప్రతిహితా-భిరస్తా ।
బృహస్పతే పరిదీయా రథేన రక్షోహా-ఽమిత్రాగ్ం అపబాధమానః ।
జఙ్ఘాభ్యా-న్నమః । 26
విశ్వ-మ్భూత-మ్భువన-ఞ్చిత్ర-మ్బహుధా జాత-ఞ్జాయమాన-ఞ్చ యత్ ।
సర్వో హ్యేష రుద్ర-స్తస్మై రుద్రాయ నమో అస్తు ॥
గుల్ఫాభ్యా-న్నమః । 27
యే పథా-మ్పథిరక్షయ ఐలబృదా యవ్యుధః ।
తేషాగ్ం సహస్రయోజనే ఽవధన్వాని తన్మసి ।
పాదాభ్యా-న్నమః । 28
అద్ధ్యవోచ-దధివక్తా ప్రథమో దైవ్యో భిషక్ ।
అహీగ్శ్చ సర్వాన్ జభంయఁ-న్థ్సర్వాశ్చ యాతు ధాన్యః ।
కవచాయ హుమ్ । 29
నమో బిల్మినే చ కవచినే చ
నమః శ్రుతాయ చ శ్రుతసేనాయ చ ।
ఉపకవచాయ హుమ్ । 30
నమో అస్తు నీలగ్రీవాయ సహస్రాక్షాయ మీఢుషే ।
అథో యే అస్య సత్వానో-ఽహ-న్తేభ్యో-ఽకరన్నమః ।
తృతీయ నేత్రాయ నమః । 31
ప్రముఞ్చ ధన్వనస్త్వ-ముభయో-రార్త్నియోర్జ్యామ్ ।
యాశ్చ తే హస్త ఇషవః పరా తా భగవో వప ।
అస్త్రాయ ఫట్ । 32
య ఏతావన్తశ్చ భూయాగ్ంసశ్చ దిశో రుద్రా వితస్థిరే ।
తేషాగ్ం సహస్రయోజనే ఽవధన్వాని తన్మసి ।
ఇతి దిగ్బన్ధః । 33
-----------ఇతి ప్రథమ న్యాసః------------
(శిఖాది అస్త్రపర్యన్తం ఏకత్రింశదఙ్గన్యాసః దిగ్బన్ధ సహితః ప్రథమః)
4. దశాఙ్గ న్యాసః
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ । ఇతి నమస్కారా-న్న్యసేత్ ॥
ఓం ఓ-మ్మూర్థ్నే నమః (మూర్ధ్ని) ।
ఓ-న్న-న్నాసికాయై నమః (నాసికాగ్రః) ।
ఓ-మ్మోం-లఁలటాయ నమః (లలాటః) ।
ఓ-మ్భ-మ్ముఖాయ నమః (ముఖామ్) ।
ఓ-ఙ్గ-ఙ్కణ్ఠాయ నమః (కణ్ఠః) ।
ఓం-వంఁ హృదయాయ నమః (హృదయః) ।
ఓ-న్తే-న్దక్షిణ హస్తాయ నమః (దక్షిణ హస్తః) ।
ఓం రుం-వాఁమ హస్తాయ నమః (వామ హస్తః) ।
ఓ-న్ద్రా-న్నాభ్యై నమః (నాభ్హీ) ।
ఓం-యఁ-మ్పాదాభ్యా-న్నమః (పాదౌ) ॥
[అప ఉపస్పృశ్య]
-----------ఇతి ద్వితీయ న్యాసః----------
మూర్ధాది పాదాన్త-న్దశాఙ్గ న్యాసః ద్వితీయః
5. పఞ్చాఙ్గ న్యాసః
సద్యో జాత-మ్ప్రపద్యామి సద్యో జాతాయ వై నమో నమః ।
భవే భవే నాతిభవే భవస్వ మామ్ । భవో-ద్భవాయ నమః ॥
పాదాభ్యా-న్నమః । 1
[అప ఉపస్పృశ్య]
వామదేవాయ నమో జ్యేష్ఠాయ నమః శ్రేష్ఠాయ నమో రుద్రాయ నమః
కాలాయ నమః కలవికరణాయ నమో బలవికరణాయ నమో బలాయ నమో
బలప్రమథనాయ నమ స్సర్వభూతదమనాయ నమో మనోన్మనాయ నమః ।
ఊరుమధ్యమాభ్యా-న్నమః । 2
అఘోరేభ్యో ఽథఘోరేభ్యో ఘోరఘోరతరేభ్యః ।
సర్వేభ్య-స్సర్వ శర్వేభ్యో నమస్తే అస్తు రుద్రరూపేభ్యః ॥
హృదయాయ నమః । 3
తత్పురుషాయ విద్మహే మహాదేవాయ ధీమహి ।
తన్నో రుద్రః ప్రచోదయాత్ ॥
ముఖాయ నమః । 4
ఈశాన-స్సర్వవిద్యానా-మీశ్వరసర్వ భూతానాం
బ్రహ్మాధిపతి-ర్బ్రహ్మణో-ఽధిపతి-ర్బ్రహ్మా శివో మే అస్తు సదాశివోమ్ ॥
మూర్ధ్నే నమః । 5
5.1 హంస గాయత్రీ
అస్య శ్రీ హంసగాయత్రీ మహామన్త్రస్య, అవ్యక్త పరబ్రహ్మ ఋషిః,
అనుష్టు-ప్ఛన్దః, పరమహంసో దేవతా ।
హంసా-మ్బీజమ్, హంసీం శక్తిః । హంసూ-ఙ్కీలకమ్ ।
పరమహంస ప్రసాద సిద్ధ్యర్థే జపే వినియోగః ॥ 1
కరన్యాసః -
హంసాం అగుంష్ఠాభ్యా-న్నమః । హంసీ-న్తర్జనీభ్యా-న్నమః ।
హంసూం - మద్ధ్యమాభ్యా-న్నమః । హంసైం - అనామికాభ్యా-న్నమః ।
హంసౌం - కనిష్ఠికాభ్యా-న్నమః । హంసః-కరతల కరపృష్ఠాభ్యా-న్నమః । 2
హృదయాది న్యాసః -
హంసాం - హృదయాయ నమః । హంసీం - శిరసే స్వాహా ।
హంసూం - శిఖాయై వషట్ । హంసైం - కవచాయ హుమ్ ।
హంసౌం - నేత్రత్రయాయ వౌషట్ । హంసః - అస్త్రాయ ఫట్ ॥
ఓ-మ్భూర్భువస్సువరోమితి దిగ్బన్ధః । 3
ధ్యానం -
గమాగమస్థ-ఙ్గమనాదిశూన్య-ఞ్చి-ద్రూపదీప-న్తిమిరాపహారమ్ ।
పశ్యామి తే సర్వజనాన్తరస్థ-న్నమామి హంస-మ్పరమాత్మరూపమ్ ॥ 4
దేహో దేవాలయః ప్రోక్తో జీవో దేవ-స్సనాతనః ।
త్యజేదజ్ఞాననిర్మాల్యం సో-ఽహమ్భావేన పూజయేత్ ॥
హంస హంసాయ విద్మహే పరమహంసాయ ధీమహి ।
తన్నో హంసః ప్రచోదయాత్ ॥ 5
(ఇతి త్రివార-ఞ్జపిత్వా)
హంస హంసేతి యో బ్రూయా-ధంసో (బ్రూయాద్ధంసో) నామ సదాశివః ।
ఏవ-న్న్యాస విధి-ఙ్కృత్వా తత-స్సమ్పుటమారభేత్ ॥ 6
5.2 దిక్ సమ్పుటన్యాసః (సమ్పుటీకరణమ్)
ఇన్ద్రాదీ-న్దిక్షువిన్యస్య ।
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః । ఓం ఓమ్ ।
త్రాతారమిన్ద్ర మవితారమిన్ద్రగ్ం హవే హవే సుహవగ్ం శూరమిన్ద్రమ్ ।
హువే ను శక్ర-మ్పురుహూతమిన్ద్రగ్గ్ స్వస్తి నో మఘవా ధాత్విన్ద్రః ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ । ఓం ఓమ్ ।
పూర్వదిగ్భాగే ఇన్ద్రాయ నమః ॥ 1 (తై.సం.1-6-12-50)
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః । ఓ-న్నమ్ ।
త్వ-న్నో అగ్నే వరుణస్య విద్వాన్దేవస్య హేడో-ఽవ యాసిసీష్ఠాః ।
యజిష్ఠో వహ్నితమ-శ్శోశుచానో విశ్వా ద్వేషాగ్ంసి ప్రముముగ్ధ్యస్మత్ ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ । నం ఓమ్ ।
ఆగ్నేయదిగ్భాగే అగ్నయే నమః ॥ 2 (తై.సం.2-5-12-72)
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః । ఓ-మ్మోమ్ ।
సుగ-న్నః పన్థామభయ-ఙ్కృణోతు । యస్మిన్నక్షత్రే యమ ఏతి రాజా ।
యస్మిన్నేనమభ్యషిఞ్చన్త దేవాః । తదస్య చిత్రగ్ం హవిషా యజామ ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ । మోం ఓమ్ ।
దక్షిణదిగ్భాగే యమాయ నమః ॥ 3 (తై.బ్రా.3-1-2-11-23)
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః । ఓ-మ్భమ్ ।
అసున్వన్తమయజమానమిచ్ఛ స్తేనస్యేత్యాన్తస్కరస్యాన్వేషి ।
అన్యమస్మదిచ్ఛ సా త ఇత్యా నమో దేవి నిర్.ఋతే తుభ్యమస్తు ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ । భం ఓమ్ ।
నిర్-ఋతిదిగ్భాగే నిర్-ఋతయే నమః ॥ 4 (తై.సం.4-2-5-21)
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః । ఓ-ఙ్గమ్ ।
తత్త్వా యామి బ్రహ్మణా వన్దమానస్తదా శాస్తే యజమానో హవిర్భిః ।
అహేడమానో వరుణేహ బోధ్యురుశగ్ంస మా న ఆయుః ప్రమోషీః ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ । గం ఓమ్ ।
పశ్చిమదిగ్భాగే వరుణాయ నమః ॥ 5 (తై.సం.2-1-11-65)
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః । ఓం-వఁమ్ ।
ఆ నో నియుద్భిః శతినీభిరధ్వరగ్మ్ । సహస్రిణీభిరుప యాహి యజ్ఞమ్ ।
వాయో అస్మిన్ హవిషి మాదయస్వ । యూయ-మ్పాత స్వస్తిభి-స్సదా నః ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ । వం ఓమ్ ।
వాయవ్యదిగ్భాగే వాయవే నమః ॥ 6 (తై.బ్రా.2-8-1-2)
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః । ఓ-న్తేమ్ ।
వయగ్ం సోమ వ్రతే తవ । మనస్తనూషు బిభ్రతః ।
ప్రజావన్తో అశీమహి । ఇన్ద్రాణీ దేవీ సుభగా సుపత్నీ ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ । తేం ఓమ్ ।
ఉత్తరదిగ్భాగే కుబేరాయ నమః ॥ 7 (తై.బ్రా.2-4-2-7-18)
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః । ఓం రుమ్ ।
తమీశాన-ఞ్జగతస్తస్థుషస్పతి-న్ధియ-ఞ్జిన్వమవసే హూమహే వయమ్ ।
పూషా నో యథా వేదసామసద్వృధే రక్షితా పాయురదబ్ధ-స్స్వస్తయే ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ । రుం ఓమ్ ।
ఈశాన్యదిగ్భాగే ఈశానాయ నమః ॥ 8
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః । ఓ-న్ద్రామ్ ।
అస్మే రుద్రా మేహనా పర్వతాసో వృత్రహత్యే భరహూతౌ సజోషాః ।
య-శ్శంసతే స్తువతే ధాయి పజ్ర ఇన్ద్రజ్యేష్ఠా అస్మాం అవన్తు దేవాః ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ । ద్రాం ఓమ్ ।
ఊర్ధ్వదిగ్భాగే ఆకాశాయ నమః ॥ 9
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః । ఓం-యఁమ్ ।
స్యోనా పృథివి భవానృక్షరా నివేశనీ ।
యచ్ఛా న-శ్శర్మ సప్రథాః ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ । యం ఓమ్ ।
అధోదిగ్భాగే పృథివ్యై నమః ॥ 10
[అప ఉపస్పృశ్య]
5.3 దశాఙ్గ రౌద్రీకరణమ్
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః । ఓం ఓమ్ ।
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
త్రాతారమిన్ద్ర మవితారమిన్ద్రగ్ం హవే హవే సుహవగ్ం శూరమిన్ద్రమ్ ।
హువే ను శక్ర-మ్పురుహూతమిన్ద్రగ్గ్ స్వస్తి నో మఘవా ధాత్విన్ద్రః ॥
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ । ఓం ఓమ్ ।
పూర్వదిగ్భాగే లలాటస్థానే ఇన్ద్రాయ నమః ॥ 1 ॥ (తై.సం.1-6-12-50)
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః । ఓ-న్నమ్ ।
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
త్వ-న్నో అగ్నే వరుణస్య విద్వాన్దేవస్య హేడో-ఽవ యాసిసీష్ఠాః ।
యజిష్ఠో వహ్నితమ-శ్శోశుచానో విశ్వా ద్వేషాగ్ంసి ప్రముముగ్ధ్యస్మత్ ॥
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ । నం ఓమ్ ।
ఆగ్నేయదిగ్భాగే నేత్రయోస్థానే అగ్నయే నమః ॥ 2 ॥ (తై.సం.2-5-12-72)
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః । ఓ-మ్మోమ్ ।
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
సుగ-న్నః పన్థామభయ-ఙ్కృణోతు । యస్మిన్నక్షత్రే యమ ఏతి రాజా ।
యస్మిన్నేనమభ్యషిఞ్చన్త దేవాః । తదస్య చిత్రగ్ం హవిషా యజామ ॥
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ । మోం ఓమ్ ।
దక్షిణదిగ్భాగే కర్ణయోస్థానే యమాయ నమః ॥ 3 ॥ (తై.బ్రా.3-1-2-11-23)
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః । ఓ-మ్భమ్ ।
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
అసున్వన్త మయజమానమిచ్ఛస్తేనస్యేత్యాన్తస్కరస్యాన్వేషి ।
అన్యమస్మదిచ్ఛ సా త ఇత్యా నమో దేవి నిర్.ఋతే తుభ్యమస్తు ॥
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ । భం ఓమ్ ।
నిర్.ఋతిదిగ్భాగే ముఖస్థానే నిర్.ఋతయే నమః ॥ 4 ॥ (తై.సం.4-2-5-21)
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః । ఓ-ఙ్గమ్ ।
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
తత్త్వాయామి బ్రహ్మణా వన్దమానస్తదా శాస్తే యజమానో హవిర్భిః ।
అహేడమానో వరుణేహ బోధ్యురుశగ్ంస మా న ఆయుః ప్రమోషీః ॥
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ । గం ఓమ్ ।
పశ్చిమదిగ్భాగే బాహ్వోస్థానే వరుణాయ నమః ॥ 5 ॥ (తై.సం.2-1-11-65)
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః । ఓం-వఁమ్ ।
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
ఆ నో నియుద్భిః శతినీభిరధ్వరగ్మ్ । సహస్రిణీభిరుప యాహి యజ్ఞమ్ ।
వాయో అస్మిన్ హవిషి మాదయస్వ । యూయ-మ్పాత స్వస్తిభి-స్సదా నః ॥
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ । వం ఓమ్ ।
వాయవ్యదిగ్భాగే నాసికాస్థానే వాయవే నమః ॥ 6 ॥ (తై.బ్రా.2-8-1-2)
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః । ఓ-న్తేమ్ ।
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
వయగ్ం సోమ వ్రతే తవ । మనస్తనూషుబిభ్రతః ।
ప్రజావన్తో అశీమహి । ఇన్ద్రాణీ దేవీ సుభగా సుపత్నీ ॥
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ । తేం ఓమ్ ।
ఉత్తరదిగ్భాగే జఠరస్థానే కుబేరాయ నమః ॥ 7 ॥ (తై.బ్రా.2-4-2-7-18)
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః । ఓం రుమ్ ।
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
తమీశాన-ఞ్జగతస్తస్థుషస్పతి-న్ధియ-ఞ్జిన్వమవసే హూమహే వయమ్ ।
పూషా నో యథా వేదసామసద్వృధే రక్షితా పాయురదబ్ధ-స్స్వస్తయే ॥
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ । రుం ఓమ్ ।
ఈశాన్యదిగ్భాగే నాభిస్థానే ఈశానాయ నమః ॥ 8 ॥
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః । ఓ-న్ద్రామ్ ।
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
అస్మే రుద్రా మేహనా పర్వతాసో వృత్రహత్యే భరహూతౌ సజోషాః ।
య-శ్శంసతే స్తువతే ధాయి పజ్ర ఇన్ద్రజ్యేష్ఠా అస్మాఁ అవన్తు దేవాః ॥
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ । ద్రాం ఓమ్ ।
ఊర్ధ్వదిగ్భాగే మూర్ధ్నిస్థానే ఆకాశాయ నమః ॥ 9 ॥
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః । ఓం-యఁమ్ ।
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
స్యోనా పృథివి భవానృక్షరా నివేశనీ ।
యచ్ఛా న-శ్శర్మ సప్రథాః ॥
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ । యం ఓమ్ ।
అధోదిగ్భాగే పాదస్థానే పృథివ్యై నమః ॥ 10 ॥
[అప ఉపస్పృశ్య]
5.4 షోడశాఙ్గ రౌద్రీకరణం
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః । ఓం అమ్ ।
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
విభూరసి ప్రవాహణో రౌద్రేణానీకేన పాహి మా-ఽగ్నే పిపృహి మా మా మా హిగ్ంసీః ॥
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ । అం ఓమ్ ।
శిఖాస్థానే రుద్రాయ నమః ॥ 1 ॥ (తై.సం.1-3-3-5)
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః । ఓం ఆమ్ ।
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
వహ్నిరసి హవ్యవాహనో రౌద్రేణానీకేన పాహి మా-ఽగ్నే పిపృహి మా మా మా హిగ్ంసీః ॥
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ । ఆం ఓమ్ ।
శిరస్థానే రుద్రాయ నమః ॥ 2 ॥ (తై.సం.1-3-3-5)
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః । ఓం ఇమ్ ।
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
శ్వాత్రోసి ప్రచేతా రౌద్రేణానీకేన పాహి మా-ఽగ్నే పిపృహి మా మా మా హిగ్ంసీః ॥
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ । ఇం ఓమ్ ।
మూర్ధ్నిస్థానే రుద్రాయ నమః ॥ 3 ॥ (తై.సం.1-3-3-5)
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః । ఓం ఈమ్ ।
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
తుథోసి విశ్వవేదా రౌద్రేణానీకేన పాహి మా-ఽగ్నే పిపృహి మా మా మా హిగ్ంసీః ॥
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ । ఈం ఓమ్ ।
లలాటస్థానే రుద్రాయ నమః ॥ 4 ॥ (తై.సం.1-3-3-5)
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః । ఓం ఉమ్ ।
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
ఉశిగసికవీ రౌద్రేణానీకేన పాహి మా-ఽగ్నే పిపృహి మా మా మా హిగ్ంసీః ॥
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ । ఉం ఓమ్ ।
నేత్రయోస్థానే రుద్రాయ నమః ॥ 5 ॥ (తై.సం.1-3-3-5)
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః । ఓం ఊమ్ ।
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
అఙ్ఘారిరసి బమ్భారీ రౌద్రేణానీకేన పాహి మా-ఽగ్నే పిపృహి మా మా మా హిగ్ంసీః ॥
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ । ఊం ఓమ్ ।
కర్ణయోస్థానే రుద్రాయ నమః ॥ 6 ॥ (తై.సం.1-3-3-5)
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః । ఓం ఋమ్ ।
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
అవస్యురసి దువస్వా-న్రౌద్రేణానీకేన పాహి మా-ఽగ్నే పిపృహి మా మా మా హిగ్ంసీః ॥
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ । ఋం ఓమ్ ।
ముఖస్థానే రుద్రాయ నమః ॥ 7 ॥ (తై.సం.1-3-3-5)
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః । ఓం ౠమ్ ।
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
శున్ధ్యూరసి మార్జాలీయో రౌద్రేణానీకేన పాహి మా-ఽగ్నే పిపృహి మా మా మా హిగ్ంసీః ॥
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ । ౠం ఓమ్ ।
కణ్ఠస్థానే రుద్రాయ నమః ॥ 8 ॥ (తై.సం.1-3-3-5)
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః । ఓం ఌమ్ ।
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
సమ్రాడసి కృశానూ రౌద్రేణానీకేన పాహి మా-ఽగ్నే పిపృహి మా మా మా హిగ్ంసీః ॥
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ । ఌం ఓమ్ ।
బాహ్వోస్థానే రుద్రాయ నమః ॥ 9 ॥ (తై.సం.1-3-3-5)
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః । ఓం ౡమ్ ।
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
పరిషద్యోసి పవమానో రౌద్రేణానీకేన పాహి మా-ఽగ్నే పిపృహి మా మా మా హిగ్ంసీః ॥
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ । ౡం ఓమ్ ।
హృదిస్థానే రుద్రాయ నమః ॥ 10 ॥ (తై.సం.1-3-3-5)
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః । ఓం ఏమ్ ।
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
ప్రతక్వా-ఽసి నభస్వా-న్రౌద్రేణానీకేన పాహి మా-ఽగ్నే పిపృహి మా మా మా హిగ్ంసీః ॥
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ । ఏం ఓమ్ ।
నాభిస్థానే రుద్రాయ నమః ॥ 11 ॥ (తై.సం.1-3-3-5)
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః । ఓం ఐమ్ ।
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
అసమ్మృష్టోసి హవ్యసూదో రౌద్రేణానీకేన పాహి మా-ఽగ్నే పిపృహి మా మా మా హిగ్ంసీః ॥
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ । ఐం ఓమ్ ।
కటిస్థానే రుద్రాయ నమః ॥ 12 ॥ (తై.సం.1-3-3-5)
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః । ఓం ఓమ్ ।
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
ఋతధామా-ఽసి సువర్జ్యోతీ రౌద్రేణానీకేన పాహి మా-ఽగ్నే పిపృహి మా మా మా హిగ్ంసీః ॥
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ । ఓం ఓమ్ ।
ఊరుస్థానే రుద్రాయ నమః ॥ 13 ॥ (తై.సం.1-3-3-5)
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః । ఓం ఔమ్ ।
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
బ్రహ్మజ్యోతిరసి సువర్ధామా రౌద్రేణానీకేన పాహి మా-ఽగ్నే పిపృహి మా మా మా హిగ్ంసీః ॥
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ । ఔం ఓమ్ ।
జానుస్థానే రుద్రాయ నమః ॥ 14 ॥ (తై.సం.1-3-3-5)
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః । ఓం అమ్ ।
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
అజో-ఽస్యేకపాత్ రౌద్రేణానీకేన పాహి మా-ఽగ్నే పిపృహి మా మా మా హిగ్ంసీః ॥
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ । అం ఓమ్ ।
జఙ్ఘాస్థానే రుద్రాయ నమః ॥ 15 ॥ (తై.సం.1-3-3-5)
ఓ-మ్భూర్భువస్సువః । ఓం అః ।
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
అహిరసి బుధ్నియో రౌద్రేణానీకేన పాహి మా-ఽగ్నే పిపృహి మా మా మా హిగ్ంసీః ॥
నమః శమ్భవే చ మయోభవే చ నమః శఙ్కరాయ చ
మయస్కరాయ చ నమః శివాయ చ శివతరాయ చ ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ । అః ఓమ్ ।
పాదయో-స్స్థానే రుద్రాయ నమః ॥ 16 ॥ (తై.సం.1-3-3-5)
[అప ఉపస్పృశ్య]
త్వగస్థిగతై-స్సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే । సర్వభూతేష్వపరాజితో భవతి । తతో భూతప్రేత పిశాచ బద్ధ బ్రహ్మరాక్షస యక్ష యమదూత శాకినీ డాకినీ హాకినీ శత్రు సర్ప శ్వాపద తస్కర జ్వరాద్యుపద్రవజోపఘాతా-స్సర్వే జ్వలన్త-మ్పశ్యన్తు ।
[కర్తస్య వచనమ్] మాం రక్షన్తు ॥
[పురోహిత వచనమ్] యజమానగ్ం రక్షన్తు ॥
-----------ఇతి తృతీయః న్యాసః------------
పాదాతి మూర్ధాన్త-మ్పఞ్చాఙ్గ న్యాసః
6. ఆత్మరక్షా
6.1 మనో జ్యోతిః
మనో జ్యోతి ర్జుషతా-మాజ్యం-విఁచ్ఛిన్నం-యఁజ్ఞగ్ం సమిమ-న్దధాతు ।
యా ఇష్టా ఉషసో నిమ్రుచశ్చ తాస్సన్దధామి హవిషా ఘృతేన ।
(గుహ్యాయ నమః) । 1 (తై. సం. 1.5.10.2)
అబోద్ధ్యగ్ని-స్సమిధా జనానా-మ్ప్రతిధేను-మివాయతీ ముషాసమ్ ।
యహ్వా ఇవ ప్రవయా-ముజ్జిహానాః ప్రభానవః సిస్రతే నాకమచ్ఛ ।
(నాభ్యై నమః) । 2 (తై. సం. 4.4.4.2)
అగ్ని ర్మూర్ధా దివః కకుత్పతిః పృథివ్యా అయమ్ ।
అపాగ్ం రేతాగ్ంసి జిన్వతి । (హృదయాయ నమః) । 3 (తై. సం. 1.5.5.1)
మూర్ధాన-న్దివో అరతి-మ్పృథివ్యా వైశ్వానర-మృతాయ జాతమగ్నిమ్ ।
కవిగ్ం సమ్రాజ-మతిథి-ఞ్జనానా-మాసన్నా పాత్ర-ఞ్జనయన్త దేవాః । (కణ్ఠాయ నమః) । 4 (తై. సం. 1.4.13.1)
మర్మాణి తే వర్మభిశ్ఛా-దయామి సోమస్త్వా రాజా-ఽమృతే నాభివస్తామ్ ।
ఉరో ర్వరీయో వరివస్తే అస్తు జయన్త-న్త్వా మనుమదన్తు దేవాః ।
(ముఖాయ నమః) । 5 (తై. సం. 4.6.4.5)
జాతవేదా యది వా పావకో-ఽసి । వైశ్వానరో యది వా వైద్యుతో-ఽసి ।
శ-మ్ప్రజాభ్యో యజమానాయ లోకమ్ । ఊర్జ-మ్పుష్టి-న్దద దభ్యావ వృథ్స్వ ॥ (శిరసే నమః) ॥ 6 (తై. బ్రా. 3.10.5.1)
6.2 ఆత్మరక్షా
(తై. బ్రా. 2.3.11.1 - తై. బ్రా. 2.3.11.4)
బ్రహ్మాత్మన్ వదసృజత । తదకామయత । సమాత్మనా పద్యేయేతి ।
ఆత్మన్నా-త్మన్నిత్యా-మన్త్రయత । తస్మై దశమగ్ం హూతః ప్రత్యశృణోత్ ।
స దశహూతో-ఽభవత్ । దశహూతో హవై నామైషః । తం-వాఁ ఏత-న్దశహూతగ్ం సన్తమ్ ।
దశహోతేత్యా చక్షతే పరోక్షేణ । పరోక్షప్రియా ఇవ హి దేవాః ॥ 1
ఆత్మన్నా-త్మన్నిత్యా-మన్త్రయత । తస్మై సప్తమగ్ం హూతః ప్రత్యశృణోత్ ।
స సప్తహూతో-ఽభవత్ । సప్తహూతో హవై నామైషః । తం-వాఁ ఏతగ్ం సప్తహూతగ్ం సన్తమ్ । సప్తహోతేత్యా చక్షతే పరోక్షేణ । పరోక్షప్రియా ఇవ హి దేవాః ॥ 2
ఆత్మన్నా-త్మన్నిత్యా-మన్త్రయత । తస్మై షష్ఠగ్ం హూతః ప్రత్యశృణోత్ ।
స షడ్ఢూతో-ఽభవత్ । షడ్ఢూతో హవై నామైషః । తం-వాఁ ఏతగ్ం షడ్ఢూతగ్ం సన్తమ్ ।
షడ్ఢోతేత్యా చక్షతే పరోక్షేణ । పరోక్షప్రియా ఇవ హి దేవాః ॥ 3
ఆత్మన్నా-త్మన్నిత్యా-మన్త్రయత । తస్మై పఞ్చమగ్ం హూతః ప్రత్యశృణోత్ ।
స పఞ్చహూతో-ఽభవత్ । పఞ్చహూతో హవై నామైషః । తం-వాఁ ఏత-మ్పఞ్చహూతగ్ం సన్తమ్ । పఞ్చహోతేత్యా చక్షతే పరోక్షేణ । పరోక్షప్రియా ఇవ హి దేవాః ॥ 4
ఆత్మన్నా-త్మన్నిత్యా-మన్త్రయత । తస్మై చతుర్థగ్ం హూతః ప్రత్యశృణోత్ ।
స చతుర్హూతో-ఽభవత్ । చతుర్హూతో హవై నామైషః । తం-వాఁ ఏత-ఞ్చతుర్హూతగ్ం
సన్తమ్ । చతుర్హోతేత్యా చక్షతే పరోక్షేణ । పరోక్షప్రియా ఇవ హి దేవాః ॥ 5
తమబ్రవీత్ । త్వం-వైఁ మే నేదిష్ఠగ్ం హూతః ప్రత్యశ్రౌషీః ।
త్వయై నానాఖ్యాతార ఇతి । తస్మాన్నుహైనాగ్-శ్చతు ర్హోతార ఇత్యాచక్షతే ।
తస్మాచ్ఛుశ్రూషుః పుత్రాణాగ్ం హృద్యతమః । నేదిష్ఠో హృద్యతమః ।
నేదిష్ఠో బ్రహ్మణో భవతి । య ఏవం-వేఁద ॥ 6 (ఆత్మనే నమః)
------------ఇతి చతుర్థ న్యాసః------------
గుహ్యాది మస్తకాన్త షడఙ్గన్యాస-శ్చతుర్థః
7. శివసఙ్కల్పాః
(ఋగ్ వేద ఖిల కాణ్డం 4.11 9.1)
యేనేద-మ్భూత-మ్భువన-మ్భవిష్య-త్పరిగృహీత-మమృతేన సర్వమ్ । యేన యజ్ఞస్తాయతే
(యజ్ఞస్త్రాయతే) సప్తహోతా తన్మే మనః శివసఙ్కల్పమస్తు ॥ 1
యేన కర్మాణి ప్రచరన్తి ధీరా యతో వాచా మనసా చారుయన్తి ।
య-థ్సమ్మితమను సంయఁన్తి ప్రాణినస్తన్మే మనః శివసఙ్కల్పమస్తు ॥ 2
యేన కర్మాణ్యపసో మనీషిణో యజ్ఞే కృణ్వన్తి విదథేషు ధీరాః ।
యదపూర్వం-యఁక్ష్మమన్తః ప్రజానా-న్తన్మే మనః శివసఙ్కల్పమస్తు ॥ 3
యత్ప్రజ్ఞాన-ముత చేతో ధృతిశ్చ యజ్జ్యోతి రన్తరమృత-మ్ప్రజాసు ।
యస్మాన్న ఋతే కిఞ్చన కర్మ క్రియతే తన్మే మనః శివసఙ్కల్పమస్తు ॥ 4
సుషారథి-రశ్వానివ యన్మనుష్యాన్నే నీయతే-ఽభీశుభి ర్వాజిన ఇవ ।
హృత్ప్రతిష్ఠం-యఁదజిర-ఞ్జవిష్ఠ-న్తన్మే మనః శివసఙ్కల్పమస్తు ॥ 5
యస్మిన్ ఋచస్సామ-యజూగ్ంషి యస్మి-న్ప్రతిష్ఠితా రథనాభా వివారాః ।
యస్మిగ్గ్శ్చిత్తగ్ం సర్వమోత-మ్ప్రజానా-న్తన్మే మనః శివసఙ్కల్పమస్తు ॥ 6
యదత్ర షష్ఠ-న్త్రిశతగ్ం సువీరం-యఁజ్ఞస్య గుహ్య-న్నవ నావమాయ్యమ్ ।
దశ పఞ్చ త్రిగ్ంశతం-యఁత్పర-ఞ్చ తన్మే మనః శివసఙ్కల్పమస్తు ॥ 7
యజ్జాగ్రతో దూరముదైతి దైవ-న్తదు సుప్తస్య తథైవైతి ।
దూరగమ్మ-ఞ్జ్యోతిషా-ఞ్జ్యోతిరేక-న్తన్మే మనః శివసఙ్కల్పమస్తు ॥ 8
యేనేదం-విఁశ్వ-ఞ్జగతో బభూవ యే దేవాపి మహతో జాతవేదాః ।
తదేవాగ్ని-స్తమసో జ్యోతిరేక-న్తన్మే మనః శివసఙ్కల్పమస్తు ॥ 9
యేన ద్యౌః పృథివీ చాన్తరిక్ష-ఞ్చ యే పర్వతాః ప్రదిశో దిశశ్చ ।
యేనేద-ఞ్జగ-ద్వ్యాప్త-మ్ప్రజానా-న్తన్మే మనః శివసఙ్కల్పమస్తు ॥ 10
యే మనో హృదయం-యేఁ చ దేవా యే దివ్యా ఆపో యే సూర్యరశ్మిః ।
తే శ్రోత్రే చక్షుషీ సఞ్చరన్త-న్తన్మే మనః శివసఙ్కల్పమస్తు ॥ 11
అచిన్త్య-ఞ్చా ప్రమేయ-ఞ్చ వ్యక్తా-వ్యక్త పర-ఞ్చ యత్ ।
సూక్ష్మా-థ్సూక్ష్మతర-ఞ్జ్ఞేయ-న్తన్మే మనః శివసఙ్కల్పమస్తు ॥ 12
ఏకా చ దశ శత-ఞ్చ సహస్ర-ఞ్చాయుత-ఞ్చ నియుత-ఞ్చ ప్రయుతం
చార్బుద-ఞ్చ న్యర్బుద-ఞ్చ సముద్రశ్చ మద్ధ్య-ఞ్చాన్తశ్చ పరార్ధశ్చ తన్మే మనః
శివసఙ్కల్పమస్తు ॥ 13
యే పఞ్చ పఞ్చ దశ శతగ్ం సహస్ర-మయుత-న్న్యర్బుద-ఞ్చ ।
తే అగ్ని-చిత్యేష్టకాస్తగ్ం శరీర-న్తన్మే మనః శివసఙ్కల్పమస్తు ॥ 14
వేదాహమేత-మ్పురుష-మ్మహాన్త-మాదిత్య-వర్ణ-న్తమసః పరస్తాత్ ।
యస్య యోని-మ్పరిపశ్యన్తి ధీరాస్తన్మే మనః శివసఙ్కల్పమస్తు ॥ 15
యస్యేద-న్ధీరాః పునన్తి కవయో బ్రహ్మాణమేత-న్త్వా వృణత ఇన్దుమ్ ।
స్థావర-ఞ్జఙ్గమం-ద్యౌరాకాశ-న్తన్మే మనః శివసఙ్కల్పమస్తు ॥ 16
పరా-త్పరతర-ఞ్చైవ య-త్పరాశ్చైవ యత్పరమ్ ।
యత్పరా-త్పరతో జ్ఞేయ-న్తన్మే మనః శివసఙ్కల్పమస్తు ॥ 17
పరా-త్పరతరో బ్రహ్మా తత్పరా-త్పరతో హరిః ।
తత్పరా-త్పరతో ఽధీశస్తన్మే మనః శివసఙ్కల్పమస్తు ॥ 18
యా వేదాదిషు గాయత్రీ సర్వవ్యాపి మహేశ్వరీ ।
ఋగ్ యజు-స్సామా-థర్వైశ్చ తన్మే మనః శివసఙ్కల్పమస్తు ॥ 19
యో వై దేవ-మ్మహాదేవ-మ్ప్రణవ-మ్పరమేశ్వరమ్ ।
య-స్సర్వే సర్వ వేదైశ్చ తన్మే మనః శివసఙ్కల్పమస్తు ॥ 20
ప్రయతః ప్రణవోఙ్కార-మ్ప్రణవ-మ్పురుషోత్తమమ్ ।
ఓకాంర-మ్ప్రణవాత్మాన-న్తన్మే మనః శివసఙ్కల్పమస్తు ॥ 21
యో-ఽసౌ సర్వేషు వేదేషు పఠ్యతే హ్యజ ఈశ్వరః । అకాయో నిర్గుణో హ్యాత్మా తన్మే మనః శివసఙ్కల్పమస్తు ॥ 22
గోభి ర్జుష్ట-న్ధనేన హ్యాయుషా చ బలేన చ । ప్రజయా పశుభిః పుష్కరాక్ష-న్తన్మే మనః శివసఙ్కల్పమస్తు ॥ 23
కైలాస శిఖరే రమ్యే శఙ్కరస్య శివాలయే ।
దేవతాస్తత్ర మోదన్తే తన్మే మనః శివసఙ్కల్పమస్తు ॥ 24
త్ర్యబఙ్కం-యఁజామహే సుగన్ధి-మ్పుష్టివర్ధనమ్ । ఉర్వారుకమివ బన్ధనా-న్మృత్యో-ర్ముక్షీయ మా-ఽమృతా-త్తన్మే మనః శివసఙ్కల్పమస్తు ॥ 25
విశ్వత-శ్చక్షురుత విశ్వతో ముఖో విశ్వతో హస్త ఉత విశ్వతస్పాత్ ।
సమ్బాహుభ్యాం-నమతి సమ్పతత్రై ర్ద్యావా పృథివీ జనయ-న్దేవ ఏకస్తన్మే మనః శివసఙ్కల్పమస్తు ॥ 26
చతురో వేదానధీయీత సర్వ శాస్త్రమయం-విఁదుః । ఇతిహాస పురాణానా-న్తన్మే మనః శివసఙ్కల్పమస్తు ॥ 27
మా నో మహాన్తముత మా నో అర్భక-మ్మా న ఉక్షన్తముత మా న ఉక్షితమ్ । మా నో వధీః పితర-మ్మోత మాతర-మ్ప్రియా మా నస్తనువో రుద్ర రీరిషస్తన్మే మనః శివసఙ్కల్పమస్తు ॥ 28
మా నస్తోకే తనయే మా న ఆయుషి మా నో గోషు మా నో అశ్వేషు రీరిషః ।
వీరాన్మానో రుద్ర భామితోవధీ ర్హవిష్మన్తో నమసా విధేమ తే తన్మే మనః శివసఙ్కల్పమస్తు ॥ 29
ఋతగ్ం సత్య-మ్పర-మ్బ్రహ్మ పురుష-ఙ్కృష్ణపిఙ్గలమ్ ।
ఊర్ధ్వరేతం-విఁరూపాక్షం-విఁశ్వరూపాయ వై నమో నమస్తన్మే మనః శివసఙ్కల్పమస్తు ॥ 30
క-ద్రుద్రాయ ప్రచేతసే మీఢుష్టమాయ తవ్యసే । వోచేమ శన్తమగ్ం హృదే ।
సర్వో హ్యేష రుద్రస్తస్మై రుద్రాయ నమో అస్తు తన్మే మనః శివసఙ్కల్పమస్తు ॥ 31
బ్రహ్మజజ్ఞాన-మ్ప్రథమ-మ్పురస్తా-ద్విసీమత-స్సురుచో వేన ఆవః ।
స బుధ్నియా ఉపమా అస్య విష్ఠా-స్సతశ్చ యోని-మసతశ్చ వివస్తన్మే మనః శివసఙ్కల్పమస్తు ॥ 32
యః ప్రాణతో నిమిషతో మహిత్వైక ఇద్రాజా జగతో బభూవ । య ఈశే అస్య ద్విపద-శ్చతుష్పదః కస్మై దేవాయ హవిషా విధేమ తన్మే మనః శివసఙ్కల్పమస్తు ॥ 33
య ఆత్మదా బలదా యస్య విశ్వ ఉపాసతే ప్రశిషం-యఁస్య దేవాః ।
యస్య ఛాయా-ఽమృతం-యఁస్య మృత్యుః కస్మై దేవాయ హవిషా విధేమ తన్మే మనః శివసఙ్కల్పమస్తు ॥ 34
యో రుద్రో అగ్నౌ యో అఫ్సు య ఓషధీషు యో రుద్రో విశ్వా భువనా-ఽఽవివేశ తస్మై రుద్రాయ నమో అస్తు తన్మే మనః శివసఙ్కల్పమస్తు ॥ 35
గన్ధద్వారా-న్దురాధర్షా-న్నిత్యపుష్టా-ఙ్కరీషిణీమ్ । ఈశ్వరీగ్ం సర్వ భూతానా-న్తామిహోపహ్వయే శ్రియ-న్తన్మే మనః శివసఙ్కల్పమస్తు ॥ 36
య ఇదగ్ం శివసఙ్కల్పగ్ం సదా ధ్యాయన్తి బ్రాహ్మణాః । తే పర-మ్మోక్ష-ఙ్గమిష్యన్తి తన్మే మనః శివసఙ్కల్పమస్తు ॥ 37
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ ॥ శివసఙ్కల్పగ్ం హృదయాయ నమః ॥
7.2 పురుష సూక్తం
(తై. అర. 3.12.1 - తై. అర. 3.12.7)
సహస్రశీర్షా పురుషః । సహస్రాక్ష-స్సహస్రపాత్ । స భూమిం-విఁశ్వతో వృత్వా । అత్యతిష్ఠ-ద్దశాఙ్గులమ్ । పురుష ఏవేదగ్ం సర్వమ్ । య-ద్భూతం-యఁచ్చ భవ్యమ్ ।
ఉతామృతత్వస్యేశానః । యదన్నేనా-తిరోహతి ।
ఏతావానస్య మహిమా । అతో జ్యాయాగ్శ్చ పూరుషః ॥ 1
పాదో-ఽస్య విశ్వా భూతాని । త్రిపాదస్యా-మృత-న్దివి । త్రిపాదూర్ధ్వ ఉదై-త్పురుషః । పాదో ఽస్యేహా-ఽఽభవా-త్పునః ।
తతో విష్వం-వ్యఁక్రామత్ । సాశనానశనే అభి ॥ తస్మా-ద్విరాడజాయత । విరాజో అధి పూరుషః । స జాతో అత్యరిచ్యత । పశ్చా-ద్భూమిమథో పురః ॥ 2
యత్పురుషేణ హవిషా । దేవా యజ్ఞమతన్వత । వసన్తో అస్యాసీదాజ్యమ్ । గ్రీష్మ ఇద్ధ్మ శ్శరద్ధవిః । సప్తాస్యాస-న్పరిధయః । త్రి-స్సప్త సమిధః కృతాః । దేవాయ-ద్యజ్ఞ-న్తన్వానాః । అబధ్న-న్పురుష-మ్పశుమ్ ॥
తం-యఁజ్ఞ-మ్బర్హిషి ప్రౌక్షన్న్ । పురుష-ఞ్జాతమగ్రతః ॥ 3
తేన దేవా అయజన్త । సాద్ధ్యా ఋషయశ్చ యే ।
తస్మా-ద్యజ్ఞా-థ్సర్వహుతః । సమ్భృత-మ్పృషదాజ్యమ్ । పశూగ్స్తాగ్శ్చక్రే వాయవ్యాన్ । ఆరణ్యా-న్గ్రామ్యాశ్చ యే । తస్మా-ద్యజ్ఞా-థ్సర్వహుతః । ఋచ-స్సామాని జజ్ఞిరే ।
ఛన్దాగ్ంసి జజ్ఞిరే తస్మాత్ । యజుస్తస్మా-దజాయత ॥ 4
తస్మాదశ్వా అజాయన్త । యే కే చోభయాదతః ।
గావో హ జజ్ఞిరే తస్మాత్ । తస్మాజ్జాతా అజావయః ।
యత్పురుషం-వ్యఁదధుః । కతిధా వ్యకల్పయన్న్ ।
ముఖ-ఙ్కిమస్య కౌ బాహూ । కావూరూ పాదావుచ్యేతే । బ్రాహ్మణో-ఽస్య ముఖమాసీత్ । బాహూ రాజన్యః కృతః ॥ 5
ఊరూ తదస్య య-ద్వైశ్యః । పద్భ్యాగ్ం శూద్రో అజాయత । చన్ద్రమా మనసో జాతః । చక్షో-స్సూర్యో అజాయత । ముఖా-దిన్ద్రశ్చాగ్నిశ్చ ।
ప్రాణా-ద్వాయురజాయత । నాభ్యా ఆసీదన్తరిక్షమ్ । శీర్ష్ణో ద్యౌ-స్సమవర్తత । పద్భ్యా-మ్భూమి ర్దిశ-శ్శ్రోత్రాత్ । తథా లోకాగ్ం అకల్పయన్న్ ॥ 6
వేదాహమేత-మ్పురుష-మ్మహాన్తమ్ । ఆదిత్యవర్ణ-న్తమసస్తు పారే ।
సర్వాణి రూపాణి విచిత్య ధీరః । నామాని కృత్వాభివదన్ యదాస్తే । ధాతా పురస్తా-ద్యముదాజహార । శక్రః ప్రవిద్వా-న్ప్రదిశశ్చతస్రః । తమేవం-విఁద్వానమృత ఇహ భవతి । నాన్యః పన్థా అయనాయ విద్యతే ।
యజ్ఞేన యజ్ఞమయజన్త దేవాః । తాని ధర్మాణి ప్రథమాన్యాసన్న్ । తే హ నాక-మ్మహిమాన-స్సచన్తే । యత్ర పూర్వే సాద్ధ్యా-స్సన్తి దేవాః ॥ 7
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ ॥ పురుషసూక్తగ్ం శిరసే స్వాహా ॥
7.3 ఉత్తర నారాయణం
(తై. అర. 3.13.1 - తై. అర. 3.13.2)
అద్భ్య-స్సమ్భూతః పృథివ్యై రసాచ్చ । విశ్వకర్మణ-స్సమవర్తతాధి ।
తస్య త్వష్టా విదధ-ద్రూపమేతి । తత్పురుషస్య విశ్వమాజానమగ్రే ।
వేదాహమేత-మ్పురుష-మ్మహాన్తమ్ । ఆదిత్యవర్ణ-న్తమసః పరస్తాత్ ।
తమేవం-విఁద్వానమృత ఇహ భవతి । నాన్యః పన్థా విద్యతే-ఽయనాయ । ప్రజాపతిశ్చరతి గర్భే అన్తః । అజాయమానో బహుధా విజాయతే ।
తస్య ధీరాః పరిజానన్తి యోనిమ్ । మరీచీనా-మ్పదమిచ్ఛన్తి వేధసః ॥ 1
యో దేవేభ్య ఆతపతి । యో దేవానా-మ్పురోహితః ।
పూర్వో యో దేవేభ్యో జాతః । నమో రుచాయ బ్రాహ్మయే । రుచ-మ్బ్రాహ్మ-ఞ్జనయన్తః । దేవా అగ్రే తదబ్రువన్న్ । యస్త్వైవ-మ్బ్రాహ్మణో విద్యాత్ । తస్య దేవా అసన్ వశే । హ్రీశ్చ తే లక్ష్మీశ్చ పత్న్యౌ । అహోరాత్రే పార్శ్వే । నక్షత్రాణి రూపమ్ । అశ్వినౌ వ్యాత్తమ్ । ఇష్ట-మ్మనిషాణ ।
అము-మ్మనిషాణ । సర్వ-మ్మనిషాణ ॥ 2
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ ॥ ఉత్తర నారాయణగ్ం శిఖాయై వషట్ ॥
7.4 అప్రతిరథం
(తై. సం. 4.6.4.1 - తై. సం. 4.6.4.5)
ఆశు-శ్శిశానో వృషభో న యుధ్మో ఘనాఘనః, క్షోభణ-శ్చర్షణీనామ్ ।
సఙ్క్రన్దనో-ఽనిమిష ఏక వీరశ్శతగ్ం సేనా అజయథ్సా-కమిన్ద్రః ।
సఙ్క్రన్దనేనా నిమిషేణ జిష్ణునా యుత్కారేణ దుశ్చ్యవనేన ధృష్ణునా ।
తదిన్ద్రేణ జయత తథ్సహధ్వం-యుఁధో నర ఇషు హస్తేన వృష్ణా ।
స ఇషుహస్తై-స్స నిషఙ్గిభి ర్వశీ సగ్గ్స్రష్టా సయుధ ఇన్ద్రో గణేన ।
సగ్ంసృష్ట-జిథ్సోమపా బాహు శర్ధ్యూర్ధ్వ-ధన్వా ప్రతిహితా-భిరస్తా ।
బృహస్పతే పరిదీయా రథేన రక్షోహా-ఽమిత్రాగ్ం అప బాధమానః । 1
ప్రభఞ్జ-న్థ్సేనాః ప్రమృణో యుధా జయన్నస్మాక-మేద్ధ్యవితా రథానామ్ ।
గోత్రభిద-ఙ్గోవిదం-వఁజ్రబాహు-ఞ్జయన్తమజ్మ ప్రమృణన్త-మోజసా ।
ఇమగ్ం సజాతా అనువీర-యధ్వమిన్ద్రగ్ం సఖాయో-ఽను సరభధ్వమ్ ।
బలవిజ్ఞాయ-స్స్థవిరః ప్రవీర-స్సహస్వాన్ వాజీ సహమాన ఉగ్రః ।
అభివీరో అభిసత్వా సహోజా జైత్రమిన్ద్ర రథమాతిష్ఠ గోవిత్ । 2
అభి గోత్రాణి సహసా గాహమానో-ఽదాయో వీర శ్శత-మన్యురిన్ద్రః ।
దుశ్చ్యవనః పృతనాషాడ యుద్ధ్యో-ఽస్మాకగ్ం సేనా అవతు ప్రయుథ్సు ।
ఇన్ద్ర ఆసా-న్నేతా బృహస్పతి ర్దక్షిణా యజ్ఞః పుర ఏతు సోమః ।
దేవసేనానా-మభిభ-ఞ్జతీనా-ఞ్జయన్తీనా-మ్మరుతో యన్త్వగ్రే ।
ఇన్ద్రస్య వృష్ణో వరుణస్య రాజ్ఞ ఆదిత్యానా-మ్మరుతాగ్ం శర్ధ ఉగ్రమ్ ।
మహామనసా-మ్భువనచ్యవానా-ఙ్ఘోషో దేవానా-ఞ్జయతా ముదస్థాత్ ।
అస్మాక-మిన్ద్రః-సమృతేషు-ధ్వజే-ష్వస్మాకం-యాఁ ఇషవస్తా జయన్తు । 3
అస్మాకం-వీఁరా ఉత్తరే భవన్త్వస్మాను దేవా అవతా హవేషు । ఉద్ధర్షయ మఘవన్నా-యుధా-న్యుథ్సత్వనా-మ్మామకానా-మ్మహాగ్ంసి ।
ఉద్వృత్రహన్ వాజినాం-వాఁజినా-న్యుద్రథానా-ఞ్జయతామేతు ఘోషః ।
ఉపప్రేత జయతా నర-స్స్థిరా వః సన్తు బాహవః । ఇన్ద్రో వ-శ్శర్మ యచ్ఛత్వనా-ధృష్యా యథా-ఽసథ । అవసృష్టా పరాపత శరవ్యే బ్రహ్మ సగ్ంశితా । గచ్ఛామిత్రా-న్ప్రవిశ మైషా-ఙ్కఞ్చనోచ్ఛిషః ।
మర్మాణి తే వర్మభిశ్ఛా-దయామి సోమస్త్వా రాజా-ఽమృతేనా-భివస్తామ్ । ఉరో ర్వరీయో వరివస్తే అస్తు జయన్త-న్త్వామను మదన్తు దేవాః । యత్ర బాణా-స్సమ్పతన్తి కుమారా విశిఖా ఇవ ।
ఇన్ద్రో నస్తత్ర వృత్రహా విశ్వాహా శర్మ యచ్ఛతు ॥ 4 ॥
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ ॥ ఆశుశ్శిశానో-ఽప్రతిరథ-ఙ్కవచాయ హుమ్ ।
7.5 ప్రతి పూరుషం
(తై. సం. 1.8.6.1 - తై. సం. 1.8.6.2)
(తై. బ్రా. 1.6.10.1 - తై. బ్రా. 1.6.10.5)
ప్రతిపూరుష మేకకపాలా-న్నిర్వపత్యే-కమతిరిక్తం-యాఁవన్తో గృహ్యా-స్స్మస్తేభ్యః కమకర-మ్పశూనాగ్ం శర్మాసి శర్మ యజమానస్య శర్మ మే
యచ్ఛైక ఏవ రుద్రో న ద్వితీయాయ తస్థ ఆఖుస్తే రుద్ర పశుస్త-ఞ్జుషస్వైష తే రుద్ర భాగ-స్సహ స్వస్రాం-ఽబికయా తఞ్జుషస్వ భేషజ-ఙ్గవే-ఽశ్వాయ
పురుషాయ భేషజమథో అస్మభ్య-మ్భేషజగ్ం సుభేషజం-యఁథా-ఽసతి । 1
సుగ-మ్మేషాయ మేష్యా అవాబం రుద్రమది-మహ్యవ దేవ-న్త్ర్యబఙ్కమ్ ।
యథా న-శ్శ్రేయసః కరద్యథా నో వస్య సః కరద్యథా నః పశుమతః
కరద్యథా నో వ్యవసాయయాత్ । త్ర్యబఙ్కం-యఁజామహే సుగన్ధి-మ్పుష్టివర్ధనమ్ ।
ఉర్వారుకమివ బన్ధనా-న్మృత్యో ర్ముక్షీయ మా-ఽమృతాత్ । ఏషతే రుద్ర భాగ స్తఞ్జుషస్వ తేనావసేన పరో మూజవతో-ఽతీహ్యవతత
ధన్వా పినాకహస్తః కృత్తివాసాః ॥ 2
ప్రతిపూరుష-మేకకపాలా-న్నిర్వపతి । జాతా ఏవ ప్రజా రుద్రా-న్నిరవదయతే । ఏకమతిరిక్తమ్ । జనిష్యమాణా ఏవ ప్రజా రుద్రా-న్నిరవదయతే । ఏకకపాలా భవన్తి । ఏకధైవ రుద్ర-న్నిరవదయతే । నాభిఘారయతి । యదభిఘారయేత్ । అన్తరవ-చారిణగ్ం రుద్ర-ఙ్కుర్యాత్ ।
ఏకోల్ముకేన యన్తి । 3
తద్ధి రుద్రస్య భాగధేయమ్ । ఇమా-న్దిశం-యఁన్తి । ఏషా వై రుద్రస్య దిక్ । స్వాయా మేవ దిశి రుద్ర-న్నిరవదయతే । రుద్రో వా అపశుకాయా ఆహుత్యై నాతిష్ఠత । అసౌ తే పశురితి నిర్దిశేద్య-న్ద్విష్యాత్ । యమేవ ద్వేష్టి ।
తమస్మై పశు-న్నిర్దిశతి । యది న ద్విష్యాత్ ।
ఆఖుస్తే పశురితి బ్రూయాత్ । 4
న గ్రామ్యా-న్పశూన్ హినస్తి । నారణ్యాన్ । చతుష్పథే జుహోతి । ఏష వా అగ్నీనా-మ్పడ్బీశో నామ । అగ్నివత్యేవ జుహోతి ।
మద్ధ్యమేన పర్ణేన జుహోతి । స్రుగ్ఘ్యేషా । అథో ఖలు । అన్తమేనైవ హోతవ్యమ్ । అన్తత ఏవ రుద్ర-న్నిరవదయతే । 5
ఏష తే రుద్రభాగ-స్సహస్వస్రాం-ఽబికయేత్యాహ । శరద్వా అస్యామ్బికా స్వసా ।
తయా వా ఏష హినస్తి । యగ్ం హినస్తి । తయైవైనగ్ం సహ శమయతి ।
భేషజఙ్గవ ఇత్యాహ । యావన్త ఏవ గ్రామ్యాః పశవః । తేభ్యో భేషజ-ఙ్కరోతి । అవాబం రుద్రమది మహీత్యాహ । ఆశిషమేవై-తామా శాస్తే । 6
త్ర్యబఙ్కం-యఁజామహ ఇత్యాహ । మృత్యో ర్ముక్షీయ మా-ఽమృతా-దితి వా వై తదాహ ।
ఉత్కిరన్తి । భగస్య లీఫ్సన్తే । మూతే కృత్వా సజన్తి ।
యథా జనం-యఁతే-ఽవస-ఙ్కరోతి । తాదృగేవ తత్ । ఏష తే రుద్రభాగ ఇత్యాహ నిరవత్యై । అప్రతీక్ష-మాయన్తి । అపః పరిషిఞ్చతి । రుద్రస్యాన్త ర్హిత్యై । ప్రవా ఏతే-ఽస్మా-ల్లోకా-చ్చ్యవన్తే । యే త్ర్యబఙ్కై-శ్చరన్తి । ఆదిత్య-ఞ్చరు-మ్పునరేత్య నిర్వపతి । ఇయం-వాఁ అదితిః । అస్యామేవ ప్రతితిష్ఠన్తి ॥ 7
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ ॥ ప్రతిపూరుషం-విఁభాడితి నేత్రత్రయాయ వౌషట్ ॥
7.6 శత రుద్రీయం (త్వమగ్నే రుద్రో-ఽనువాకః)
తై. బ్రా. 3.11.2.1 - తై. బ్రా. 3.11.2.4
త్వమగ్నే రుద్రో అసురో మహో దివః । త్వగ్ం శర్ధో మారుత-మ్పృక్ష ఈశిషే ।
త్వం-వాఁతైరరుణై ర్యాసి శఙ్గయః । త్వ-మ్పూషా విధతః పాసి నుత్మనాః ।
దేవా దేవేషు శ్రయద్ధ్వమ్ । ప్రథమా ద్వితీయేషు శ్రయద్ధ్వమ్ ।
ద్వితీయా-స్తృతీయేషు శ్రయద్ధ్వమ్ । తృతీయా-శ్చతుర్థేషు శ్రయద్ధ్వమ్ ।
చతుర్థాః పఞ్చమేషు శ్రయద్ధ్వమ్ । పఞ్చమా-ష్షష్ఠేషు శ్రయద్ధ్వమ్ । 1
షష్ఠా-స్సప్తమేషు శ్రయద్ధ్వమ్ । సప్తమా అష్టమేషు శ్రయద్ధ్వమ్ ।
అష్టమా నవమేషు శ్రయద్ధ్వమ్ । నవమా దశమేషు శ్రయద్ధ్వమ్ ।
దశమా ఏకాదశేషు శ్రయద్ధ్వమ్ । ఏకదశా ద్వాదశేషు శ్రయద్ధ్వమ్ ।
ద్వాదశా-స్త్రయోదశేషు శ్రయద్ధ్వమ్ । త్రయోదశా-శ్చతు ర్దేశేషు శ్రయద్ధ్వమ్ ।
చతుర్దశాః పఞ్చదశేషు శ్రయద్ధ్వమ్ । పఞ్చదశా-ష్షోడశేషు శ్రయద్ధ్వమ్ । 2
షోడశా-స్సప్తదశేషు శ్రయద్ధ్వమ్ । సప్తదశా అష్టాదశేషు శ్రయద్ధ్వమ్ ।
అష్టాదశా ఏకాన్నవిగ్ంశేషు శ్రయద్ధ్వమ్ ।
ఏకాన్నవిగ్ంశా విగ్ంశేషు శ్రయద్ధ్వమ్ ।
విగ్ంశా ఏకవిగ్ంశేషు శ్రయద్ధ్వమ్ ।
ఏకవిగ్ంశా ద్వావిగ్ంశేషు శ్రయద్ధ్వమ్ ।
ద్వావిగ్ంశా స్త్రయోవిగ్ంశేషు శ్రయద్ధ్వమ్ ।
త్రయోవిగ్ంశా శ్చతుర్విగ్ంశేషు శ్రయద్ధ్వమ్ । చతుర్విగ్ంశాః పఞ్చవిగ్ంశేషు శ్రయద్ధ్వమ్ ।
పఞ్చవిగ్ంశా-ష్షడ్విగ్ంశేషు శ్రయద్ధ్వమ్ । 3
షడ్విగ్ంశా స్సప్తవిగ్ంశేషు శ్రయద్ధ్వమ్ । సప్తవిగ్ంశా అష్టావిగ్ంశేషు శ్రయద్ధ్వమ్ । అష్టావిగ్ంశా ఏకాన్నత్రిగ్ంశేషు శ్రయద్ధ్వమ్ । ఏకాన్నత్రిగ్ంశా స్త్రిగ్ంశేషు శ్రయద్ధ్వమ్ । త్రిగ్ంశా ఏకత్రిగ్ంశేషు శ్రయద్ధ్వమ్ । ఏకత్రిగ్ంశా ద్వాత్రిగ్ంశేషు శ్రయద్ధ్వమ్ । ద్వాత్రిగ్ంశా త్రయస్త్రిగ్ంశేషు శ్రయద్ధ్వమ్ । దేవాస్త్రిరేకాదశా స్త్రిస్త్రయస్త్రిగ్ంశాః । ఉత్తరే భవత । ఉత్తర వర్త్మాన ఉత్తర సత్వానః । యత్కామ ఇద-ఞ్జుహోమి । తన్మే సమృద్ధ్యతామ్ । వయగ్గ్స్యామ పతయో రయీణామ్ । భూర్భువస్వస్స్వాహా । 4
ఓ-న్నమో భగవతే రుద్రాయ ॥ త్వమగ్నే త్వమగ్నే శతరుద్రీయమిత్యస్త్రాయ ఫట్ ॥
7.7 పఞ్చాఙ్గ జపః
అథ పఞ్చాఙ్గజపః ॥
సద్యోజాత-మ్ప్రపద్యామి సద్యోజాతాయ వై నమో నమః ।
భవే భవే నాతిభవే భవస్వ మామ్ ।
భవోద్భవాయ నమః ॥ 1
వామదేవాయ నమో జ్యేష్ఠాయ నమః శ్రేష్ఠాయ నమో రుద్రాయ నమః కాలాయ నమః కలవికరణాయ నమో బలవికరణాయ నమో బలాయ నమో బలప్రమథనాయ నమ-స్సర్వభూతదమనాయ నమో మనోన్మనాయ నమః ॥ 2
అఘోరేభ్యో-ఽథ ఘోరేభ్యో ఘోరఘోరతరేభ్యః ।
సర్వేభ్య-స్సర్వశర్వేభ్యో నమస్తే అస్తు రుద్రరూపేభ్యః ॥ 3
తత్పురుషాయ విద్మహే మహాదేవాయ ధీమహి ।
తన్నో రుద్రః ప్రచోదయాత్ ॥ 4
ఈశాన-స్సర్వవిద్యానామీశ్వర-స్సర్వభూతానాం
బ్రహ్మాధిపతిర్బ్రహ్మణో-ఽధిపతిర్బ్రహ్మా శివో మే అస్తు సదాశివోమ్ ॥ 5
7.8 అష్టాఙ్గ ప్రణామః
హిరణ్యగర్భ-స్సమవర్త-తాగ్రే భూతస్య జాతః పతిరేక ఆసీత్ ।
సదాధార పృథివీ-న్ద్యాముతేమా-ఙ్కస్మై దేవాయ హవిషా విధేమ ॥
ఉరసా నమః ॥ 1 (తై. సం. 4.1.8.3)
యః ప్రాణతో నిమిషతో మహిత్వైక ఇద్రాజా జగతో బభూవ ।
య ఈశే అస్య ద్విపద-శ్చతుష్పదః కస్మై దేవాయ హవిషా విధేమ ॥
శిరసా నమః ॥ 2 (తై. సం. 4.1.8.4)
బ్రహ్మజజ్ఞాన-మ్ప్రథమ-మ్పురస్తా-ద్విసీమత-స్సురుచో వేన ఆవః ।
స బుధ్నియా ఉపమా అస్య విష్ఠా-స్సతశ్చ యోనిమ-సతశ్చ వివః । (
దృష్యా నమః । 3 (తై. సం. 4.2.8.2.)
మహీ ద్యౌః పృథివీ చ న ఇమం-యఁజ్ఞ-మ్మిమిక్షతామ్ ।
పిపృతాన్నో భరీమభిః ।
మనసా నమః ॥ 4 (తై. సం. 3.3.10.2)
ఉపశ్వాసయ పృథివీ-ముత ద్యా-మ్పురుత్రా తే మనుతాం-విఁష్ఠిత-ఞ్జగత్ ।
స దున్దుభే సజూరిన్ద్రేణ దేవై-ర్దూరాద్దవీయో అపసేధ శత్రూన్ ।
వచసా నమః ॥ 5 (తై. సం. 4.6.6.6)
అగ్నే నయ సుపథా రాయే అస్మాన్ విశ్వాని దేవ వయునాని విద్వాన్ ।
యుయోద్ధ్యస్మ-జ్జుహురాణ-మేనో భూయిష్ఠాన్తే నమ ఉక్తిం-విఁధేమ ॥
పధ్భ్యా-న్నమః ॥ 6 (తై. సం. 1.1.14.3)
యా తే అగ్నే రుద్రియా తనూస్తయా నః పాహి తస్యాస్తే స్వాహా ।
యా తే అగ్నే-ఽయాశయా రజాశయా హరాశయా తనూర్వర్షిష్ఠా గహ్వరేష్ఠోగ్రం-వఁచో అపావధీ-న్త్వేషం-వఁచో అపావధీగ్ం స్వాహా ॥
కరాభ్యా-న్నమః ॥ 7 (తై. సం. 1.2.11.2)
ఇమం-యఁమప్రస్తరమాహి సీదాఙ్గిరోభిః పితృభిః సంవిఁదానః ।
ఆత్వా మన్త్రాః కవిశస్తా వహన్త్వేనా రాజన్ హవిషా మాదయస్వ ॥
కర్ణాభ్యా-న్నమః ॥ 8 (తై. సం. 2.6.12.6)
ఉరసా శిరసా దృష్ట్యా మనసా వచసా తథా ।
పద్భ్యా-ఙ్కరాభ్యా-ఙ్కర్ణాభ్యా-మ్ప్రణామో-ఽష్టాఙ్గ ఉచ్యతే ॥
ఉమామహేశ్వరాభ్యా-న్నమః ॥