Lord Shiva

ଶ୍ରୀ ମହାନ୍ଯାସମ୍ (ପୂର୍ଣଂ)

(Sri Maha Nyasam (Purnam) in Odia)

From Yajurveda

Also known as kalasa pratisthapana mantrah

Sri Maha Nyasam is a foundational Vedic procedure derived from the Yajurveda, essential for the worship of Lord Shiva. It involves the ritualistic process of assigning various deities and cosmic powers to different parts of the human body, effectively sanctifying the seeker as a living temple. This profound meditative practice purifies the physical and subtle bodies, preparing the practitioner for the Rudra Abhishekam. Chanting or performing this Nyasam is believed to dissolve past karmic impressions, invoke divine grace, bestow mental clarity, and lead the devotee toward spiritual liberation and ultimate union with the Supreme Lord.

କଲଶ ପ୍ରତିଷ୍ଠାପନ ମନ୍ତ୍ରାଃ
ବ୍ରହ୍ମଜଜ୍ଞାନ-ମ୍ପ୍ରଥମ-ମ୍ପୁରସ୍ତା-ଦ୍ଵିସୀମତ-ସ୍ସୁରୁଚୋ ଵେନ ଆଵଃ ।
ସ ବୁଧ୍ନିଯା ଉପମା ଅସ୍ଯ ଵିଷ୍ଠା-ସ୍ସତଶ୍ଚ ଯୋନି-ମସତଶ୍ଚ ଵିଵଃ ।
ନାକେ ସୁପର୍ଣ ମୁପଯ-ତ୍ପତନ୍ତଗ୍ଂ ହୃଦା ଵେନନ୍ତୋ ଅଭ୍ଯଚକ୍ଷ-ତତ୍ଵା ।
ହିରଣ୍ଯପକ୍ଷଂ-ଵଁରୁଣସ୍ଯ ଦୂତଂ-ଯଁମସ୍ଯ ଯୋନୌ ଶକୁନ-ମ୍ଭୁରଣ୍ଯୁମ୍ ।
ଆପ୍ଯାଯସ୍ଵ ସମେତୁ ତେ ଵିଶ୍ଵତଃ ସୋମ ଵୃଷ୍ଣିଯମ୍ । ଭଵା ଵାଜସ୍ଯ ସଙ୍ଗଥେ ।
ଯୋ ରୁଦ୍ରୋ ଅଗ୍ନୌ ଯୋ ଅଫ୍ସୁ ଯ ଓଷଧୀଷୁ ଯୋ ରୁଦ୍ରୋ ଵିଶ୍ଵା
ଭୁଵନା-ଽଽଵିଵେଶ ତସ୍ମୈ ରୁଦ୍ରାଯ ନମୋ ଅସ୍ତୁ । 1 (ଅପ ଉପସ୍ପୃଶ୍ଯ)
ଇଦଂ-ଵିଁଷ୍ଣୁ ର୍ଵିଚକ୍ରମେ ତ୍ରେଧା ନିଦଧେ ପଦମ୍ । ସମୂଢମସ୍ଯ ପାଗ୍ଂ ସୁରେ ।
ଇନ୍ଦ୍ରଂ-ଵିଁଶ୍ଵା ଅଵୀଵୃଧନ୍-ଥ୍ସମୁଦ୍ରଵ୍ଯଚସ-ଙ୍ଗିରଃ ।
ରଥୀତମଗ୍ଂ ରଥୀନାଂ-ଵାଁଜାନାଗ୍ଂ ସତ୍ପତି-ମ୍ପତିମ୍ ।
ଆପୋ ଵା ଇଦଂଗ୍ଂ ସର୍ଵଂ-ଵିଁଶ୍ଵା ଭୂତାନ୍ଯାପଃ ପ୍ରାଣା ଵା ଆପଃ ପଶଵ ଆପୋ-ଽନ୍ନମାପୋ-ଽମୃତମାପ-ସ୍ସମ୍ରାଡାପୋ ଵିରାଡାପ-ସ୍ସ୍ଵରାଡାପ-ଶ୍ଛନ୍ଦାଗ୍ଶ୍ଯାପୋ ଜ୍ଯୋତୀଗ୍ଷ୍ଯାପୋ ଯଜୂଗ୍ଷ୍ଯାପ-ସ୍ସତ୍ଯମାପ-ସ୍ସର୍ଵା ଦେଵତା ଆପୋ ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵରାପ ଓମ୍ । 2
ଅପଃ ପ୍ରଣଯତି । ଶ୍ରଦ୍ଧା ଵା ଆପଃ । ଶ୍ରଦ୍ଧାମେଵାରଭ୍ଯ ପ୍ରଣୀଯ ପ୍ରଚରତି ।
ଅପଃ ପ୍ରଣଯତି ।
ଯଜ୍ଞୋ ଵା ଆପଃ । ଯଜ୍ଞମେଵାରଭ୍ଯ ପ୍ରଣୀଯ ପ୍ରଚରତି । ଅପଃ ପ୍ରଣଯତି ।
ଵଜ୍ରୋ ଵା ଆପଃ । ଵଜ୍ରମେଵ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯେଭ୍ଯଃ ପ୍ରହୃତ୍ଯ ପ୍ରଣୀଯ ପ୍ରଚରତି ।
ଅପଃ ପ୍ରଣଯତି ।
ଆପୋ ଵୈ ରକ୍ଷୋଘ୍ନୀଃ । ରକ୍ଷସାମପହତ୍ଯୈ । ଅପଃ ପ୍ରଣଯତି ।
ଆପୋ ଵୈ ଦେଵାନା-ମ୍ପ୍ରିଯ-ନ୍ଧାମ । ଦେଵାନାମେଵ ପ୍ରିଯ-ନ୍ଧାମ ପ୍ରଣୀଯ ପ୍ରଚରତି । ଅପଃ ପ୍ରଣଯତି ।
ଆପୋ ଵୈ ସର୍ଵା ଦେଵତାଃ । ଦେଵତା ଏଵାରଭ୍ଯ ପ୍ରଣୀଯ ପ୍ରଚରତି ।
ଅପଃ ପ୍ରଣଯତି ।
ଆପୋ ଵୈ ଶାନ୍ତାଃ । ଶାନ୍ତାଭିରେଵାସ୍ଯ ଶୁଚଗ୍ଂ ଶମଯତି । ଦେଵୋ ଵଃ
ସଵିତୋ-ତ୍ପୁନାତ୍ଵ-ଚ୍ଛିଦ୍ରେଣ ପଵିତ୍ରେଣ ଵସୋସ୍ସୂର୍ଯସ୍ଯ ରଶ୍ମିଭିଃ ॥ 3
କୂର୍ଚାଗ୍ରୈ ର୍ରାକ୍ଷସା-ନ୍ଘୋରାନ୍ ଛିନ୍ଧି କର୍ମଵିଘାତିନଃ ।
ତ୍ଵାମର୍ପଯାମି କୁମ୍ଭେ-ଽସ୍ମିନ୍ ସାଫଲ୍ଯ-ଙ୍କୁରୁ କର୍ମଣି ।
ଵୃକ୍ଷରାଜ ସମୁଦ୍ଭୂତା-ଶ୍ଶାଖାଯାଃ ପଲ୍ଲଵତ୍ଵ ଚଃ ।
ଯୁଷ୍ମାନ୍ କୁମ୍ଭେଷ୍ଵର୍ପଯାମି ସର୍ଵପାପାପନୁତ୍ତଯେ ।
ନାଲିକେର-ସମୁଦ୍ଭୂତ ତ୍ରିନେତ୍ର ହର ସମ୍ମିତ ।
ଶିଖଯା ଦୁରିତଂ ସର୍ଵ-ମ୍ପାପ-ମ୍ପୀଡା-ଞ୍ଚ ମେ ନୁଦ ।
ସ ହି ରତ୍ନାନି ଦାଶୁଷେ ସୁଵାତି ସଵିତା ଭଗଃ ।
ତ-ମ୍ଭାଗ-ଞ୍ଚିତ୍ରମୀମହେ । (ଋଗ୍ଵେଦ ମନ୍ତ୍ରଃ)
ତତ୍ଵା ଯାମି ବ୍ରହ୍ମଣା ଵନ୍ଦମାନ-ସ୍ତଦାଶାସ୍ତେ ଯଜମାନୋ ହଵିର୍ଭିଃ ।
ଅହେଡମାନୋ ଵରୁଣେହ ବୋଦ୍ଧ୍ଯୁରୁଶଗ୍ଂସ ମା ନ ଆଯୁଃ ପ୍ରମୋଷୀଃ ॥
ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵରୋମ୍ । ଅସ୍ମିନ୍ କୁମ୍ଭେ ଵରୁଣମାଵାହଯାମି ।
ଵରୁଣସ୍ଯ ଇଦମାସନମ୍ । ଵରୁଣାଯ ନମଃ । ସକଲାରାଧନୈ-ସ୍ସ୍ଵର୍ଚିତମ୍ ।
ରତ୍ନସିଂହାସନଂ ସମର୍ପଯାମି । ପାଦ୍ଯଂ ସମର୍ପଯାମି ।
ଅର୍ଘ୍ଯଂ ସମର୍ପଯାମି । ଆଚମନୀଯଂ ସମର୍ପଯାମି ।
ମଧୁପର୍କ୍କଂ ସମର୍ପଯାମି । ସ୍ନାନଂ ସମର୍ପଯାମି ।
ସ୍ନାନାନନ୍ତରଂ ଆଚମନୀଯଂ ସମର୍ପଯାମି ।
ଵସ୍ତ୍ରୋତ୍ତରୀଯଂ ସମର୍ପଯାମି । ଉପଵୀତଂ ସମର୍ପଯାମି ।
ଗନ୍ଧା-ନ୍ଧାରଯାମି । ଅକ୍ଷତାନ୍ ସମର୍ପଯାମି ।
ପୁଷ୍ପାଣି ସମର୍ପଯାମି ।
1. ଓଁ-ଵଁରୁଣାଯ ନମଃ
2. ଓ-ମ୍ପ୍ରଚେତସେ ନମଃ
3. ଓଁ ସୁରୂପିଣେ ନମଃ
4. ଓଁ ଅପାମ୍ପତଯେ ନମଃ
5. ଓ-ମ୍ମକରଵାହନାଯ ନମଃ
6. ଜଲାଧିପତଯେ ନମଃ
7. ଓ-ମ୍ପାଶହସ୍ତାଯ ନମଃ
8. ଓ-ନ୍ତୀର୍ଥରାଜାଯ ନମଃ
ଓଁ-ଵଁରୁଣାଯ ନମଃ । ନାନାଵିଧ ପରିମଲ ପତ୍ର ପୁଷ୍ପାଣି ସମର୍ପଯାମି ।
ଧୂପଂ ଆଘ୍ରାପଯାମି । ଦୀପ-ନ୍ଦର୍ଶଯାମି ।
ଧୂପଦୀପାନନ୍ତରଂ ଆଚମନୀଯଂ ସମର୍ପଯାମି ।
ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ । ତଥ୍ସଵିତୁର୍ଵରେଣ୍ଯ-ମ୍ଭର୍ଗୋ ଦେଵସ୍ଯ ଧୀମହି ।
ଧିଯୋ ଯୋନ ପ୍ରଚୋଦଯାତ୍ ।
ଦେଵ ସଵିତଃ ପ୍ରସୁଵଃ । ସତ୍ଯ-ନ୍ତ୍ଵର୍ତେନ ପରିଷିଞ୍ଚାମି ।
(ରାତ୍ରୌ - ଋତ-ନ୍ତ୍ଵା ସତ୍ଯେନ ପରିଷିଞ୍ଚାମି) ।
ଓଁ-ଵଁରୁଣାଯ ନମଃ । ଅମୃତ-ମ୍ଭଵତୁ । ଅମୃତୋପସ୍ତରଣମସି ।
ଓ-ମ୍ପ୍ରାଣାଯ ସ୍ଵାହା । ଓଁ ଅପାନାଯ ସ୍ଵାହା । ଓଁ-ଵ୍ଯାଁନାଯ ସ୍ଵାହା ।
ଓଁ ଉଦାନାଯ ସ୍ଵାହା । ଓଁ ସମାନାଯ ସ୍ଵାହା । ଓ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମଣେ ସ୍ଵାହା ।
କଦଲୀଫଲ-ନ୍ନିଵେଦଯାମି । ମଦ୍ଧ୍ଯେମଦ୍ଧ୍ଯେ ଅମୃତପାନୀଯଂ ସମର୍ପଯାମି । ଅମୃତାପିଧାନମସି । ନୈଵେଦ୍ଯାନନ୍ତରଂ ଆଚମନୀଯଂ ସମର୍ପଯାମି ।
ତାମ୍ବୂଲଂ ସମର୍ପଯାମି । କର୍ପୂର ନୀରାଜନ-ମ୍ପ୍ରଦର୍ଶଯାମି ।
ନୀରାଜନାନନ୍ତରଂ ଆଚମନୀଯଂ ସମର୍ପଯାମି । ମନ୍ତ୍ର ପୁଷ୍ପଂ ସମର୍ପଯାମି ।
ସୁଵର୍ଣ ପୁଷ୍ପଂ ସମର୍ପଯାମି । ସମସ୍ତୋପଚାରାନ୍ ସମର୍ପଯାମି ॥
1. ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ରୁଦ୍ରନ୍ଯାସଃ
ଅଥାତଃ ପଞ୍ଚାଙ୍ଗରୁଦ୍ରାଣାଂ
ନ୍ଯାସପୂର୍ଵକ-ଞ୍ଜପ-ହୋମା-ର୍ଚନା-ଭିଷେକ-ଵିଧିଂ-ଵ୍ଯାଁଖ୍ଯାସ୍ଯାମଃ ।
ଅଥାତଃ ପଞ୍ଚାଙ୍ଗରୁଦ୍ରାଣାଂ
ନ୍ଯାସପୂର୍ଵକ-ଞ୍ଜପ-ହୋମା-ର୍ଚନାଭିଷେକ-ଙ୍କରିଷ୍ଯମାଣଃ ।
ହରିଃ ଓଁ ଅଥାତଃ ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ରୁଦ୍ରାଣାମ୍ ॥
ଓଙ୍କାରମନ୍ତ୍ର ସଂଯୁଁକ୍ତ-ନ୍ନିତ୍ଯ-ନ୍ଧ୍ଯାଯନ୍ତି ଯୋଗିନଃ ।
କାମଦ-ମ୍ମୋକ୍ଷଦ-ନ୍ତସ୍ମୈ ଓଙ୍କାରାଯ ନମୋ ନମଃ ॥
ନମସ୍ତେ ଦେଵ ଦେଵେଶ ନମସ୍ତେ ପରମେଶ୍ଵର ।
ନମସ୍ତେ ଵୃଷଭାରୂଢ ନକାରାଯ ନମୋ ନମଃ ॥
ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ ॥ ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ ॥ ଓ-ନ୍ନମ୍ ॥
ନମସ୍ତେ ରୁଦ୍ର ମନ୍ଯଵ ଉତୋତ ଇଷଵେ ନମଃ ।
ନମସ୍ତେ ଅସ୍ତୁ ଧନ୍ଵନେ ବାହୁଭ୍ଯାମୁତ ତେ ନମଃ ॥
ଯା ତ ଇଷୁଃ ଶିଵତମା ଶିଵ-ମ୍ବଭୂଵ ତେ ଧନୁଃ ।
ଶିଵା ଶରଵ୍ଯା ଯା ତଵ ତଯା ନୋ ରୁଦ୍ର ମୃଡଯ ।
ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ ॥ ନଂ ଓମ୍ । ପୂର୍ଵାଙ୍ଗ ରୁଦ୍ରାଯ ନମଃ ॥ (ପ୍ରାଚ୍ଯୈ ଦିଶ, East)
ମହାଦେଵ-ମ୍ମହାତ୍ମାନ-ମ୍ମହାପାତକନାଶନମ୍ ।
ମହାପାପହରଂ-ଵଁନ୍ଦେ ମକାରାଯ ନମୋ ନମଃ ॥
ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ ॥ ଓ-ମ୍ମମ୍ ॥
ଓ-ନ୍ନିଧନପତଯେ ନମଃ । ନିଧନପତାନ୍ତିକାଯ ନମଃ ।
ଊର୍ଧ୍ଵାଯ ନମଃ । ଊର୍ଧ୍ଵଲିଙ୍ଗାଯ ନମଃ ।
ହିରଣ୍ଯାଯ ନମଃ । ହିରଣ୍ଯଲିଙ୍ଗାଯ ନମଃ ।
ସୁଵର୍ଣାଯ ନମଃ । ସୁଵର୍ଣଲିଙ୍ଗାଯ ନମଃ ।
ଦିଵ୍ଯାଯ ନମଃ । ଦିଵ୍ଯଲିଙ୍ଗାଯ ନମଃ ।
ଭଵାଯଃ ନମଃ । ଭଵଲିଙ୍ଗାଯ ନମଃ ।
ଶର୍ଵାଯ ନମଃ । ଶର୍ଵଲିଙ୍ଗାଯ ନମଃ ।
ଶିଵାଯ ନମଃ । ଶିଵଲିଙ୍ଗାଯ ନମଃ ।
ଜ୍ଵଲାଯ ନମଃ । ଜ୍ଵଲଲିଙ୍ଗାଯ ନମଃ ।
ଆତ୍ମାଯ ନମଃ । ଆତ୍ମଲିଙ୍ଗାଯ ନମଃ ।
ପରମାଯ ନମଃ । ପରମଲିଙ୍ଗାଯ ନମଃ ।
ଏତଥ୍ସୋମସ୍ଯ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ସର୍ଵଲିଙ୍ଗଗ୍ଗ୍ ସ୍ଥାପଯତି ପାଣିମନ୍ତ୍ର-ମ୍ପଵିତ୍ରମ୍ ॥
ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ ॥ ମଂ ଓମ୍ ॥
ଦକ୍ଷିଣାଙ୍ଗ ରୁଦ୍ରାଯ ନମଃ ॥ (ଦକ୍ଷିଣ ଦିଶ, South)
ଶିଵଂ ଶାନ୍ତ-ଞ୍ଜଗନ୍ନାଥଂ-ଲୋଁକାନୁଗ୍ରହକାରଣମ୍ ।
ଶିଵମେକ-ମ୍ପରଂ-ଵଁନ୍ଦେ ଶିକାରାଯ ନମୋ ନମଃ ॥
ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ ॥ ଓଁ ଶିମ୍ ॥
ଅପୈତୁମୃତ୍ଯୁରମୃତ-ନ୍ନ ଆଗନ୍ ଵୈଵସ୍ଵତୋ ନୋ ଅଭଯ-ଙ୍କୃଣୋତୁ । ପର୍ଣଂ-ଵଁନସ୍ପତେରିଵାଭିନଶ୍ଶୀଯତାଗ୍ଂ ରଯିସ୍ସଚତା-ନ୍ନଶ୍ଶଚୀପତିଃ ॥
ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ ॥ ଶିଂ ଓମ୍ ॥ ପଶ୍ଚିମାଙ୍ଗ ରୁଦ୍ରାଯ ନମଃ ॥ (ପଶ୍ଚିମ ଦିଶ, West)
ଵାହନଂ-ଵୃଁଷଭୋ ଯସ୍ଯ ଵାସୁକୀ କଣ୍ଠଭୂଷଣମ୍ ।
ଵାମେ ଶକ୍ତିଧରଂ-ଵଁନ୍ଦେ ଵକାରାଯ ନମୋ ନମଃ ॥
ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ ॥ ଓଁ-ଵାଁମ୍ ॥
ପ୍ରାଣାନା-ଙ୍ଗ୍ରନ୍ଥିରସି ରୁଦ୍ରୋ ମା ଵିଶାନ୍ତକଃ । ତେନାନ୍ନେନାପ୍ଯାଯସ୍ଵ ॥ ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ ଵିଷ୍ଣଵେ ମୃତ୍ଯୁର୍ମେ ପାହି ॥
ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ ॥ ଵାଂ ଓମ୍ ॥ ଉତ୍ତରାଙ୍ଗ ରୁଦ୍ରାଯ ନମଃ ॥ (ଉତ୍ତର ଦିଶ, North)
ଯତ୍ର କୁତ୍ର ସ୍ଥିତ-ନ୍ଦେଵଂ ସର୍ଵଵ୍ଯାପିନମୀଶ୍ଵରମ୍ ।
ଯଲ୍ଲିଙ୍ଗ-ମ୍ପୂଜଯେନ୍ନିତ୍ଯଂ-ଯଁକାରାଯ ନମୋ ନମଃ ॥
ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ ॥ ଓଁ-ଯଁମ୍ ॥
ଯୋ ରୁଦ୍ରୋ ଅଗ୍ନୌ ଯୋ ଅପ୍ସୁ ଯ ଓଷଧୀଷୁ ଯୋ ରୁଦ୍ରୋ ଵିଶ୍ଵା ଭୁଵନା ଵିଵେଶ ତସ୍ମୈ ରୁଦ୍ରାଯ ନମୋ ଅସ୍ତୁ ॥
ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ ॥ ଯଂ ଓମ୍ ॥ ଊର୍ଧ୍ଵାଙ୍ଗ ରୁଦ୍ରାଯ ନମଃ ॥ (ଊର୍ଧ୍ଵ ଦିଶ, Up)
2. ପଞ୍ଚମୁଖ ଧ୍ଯାନମ୍
ଓ-ନ୍ନମ୍ ॥ ତତ୍ପୁରୁଷାଯ ଵିଦ୍ମହେ ମହାଦେଵାଯ ଧୀମହି । ତନ୍ନୋ ରୁଦ୍ରଃ ପ୍ରଚୋଦଯାତ୍ ॥
ସଂଵଁର୍ତାଗ୍ନି ତଟିତ୍ପ୍ରଦୀପ୍ତ କନକ ପ୍ରସ୍ପର୍ଥି ତେଜୋମଯମ୍ ।
ଗମ୍ଭୀରଧ୍ଵନି ସାମଵେଦଜନକ-ନ୍ତାମ୍ରାଧରଂ ସୁନ୍ଦରମ୍ ।
ଅର୍ଧେନ୍ଦୁଦ୍ଯୁତି ଲୋଲପିଙ୍ଗଲ ଜଟାଭାରପ୍ରବଦ୍ଧୋରଗମ୍ ।
ଵନ୍ଦେ ସିଦ୍ଧ ସୁରାସୁରେନ୍ଦ୍ରନମିତ-ମ୍ପୂର୍ଵ-ମ୍ମୁଖଂ ଶୂଲିନଃ ॥
ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ ॥ ଓ-ନ୍ନମ୍ ॥ ପୂର୍ଵ ମୁଖାଯ ନମଃ ॥
ଅଘୋରେଭ୍ଯୋ-ଽଥଘୋରେଭ୍ଯୋ ଘୋରଘୋରତରେଭ୍ଯଃ ॥ ସର୍ଵେଭ୍ଯସ୍ସର୍ଵ ଶର୍ଵେଭ୍ଯୋ ନମସ୍ତେ ଅସ୍ତୁ ରୁଦ୍ରରୂପେଭ୍ଯଃ ॥
କାଲାଭ୍ରଭ୍ରମରାଞ୍ଜନଦ୍ଯୁତିନିଭଂ-ଵ୍ଯାଁଵୃତ୍ତ ପିଙ୍ଗେକ୍ଷଣମ୍
କର୍ଣୋଦ୍ଭାସିତ ଭୋଗିମସ୍ତକ ମଣିପ୍ରୋଦ୍ଗୀର୍ଣ ଦଂଷ୍ଟ୍ରାଙ୍କୁରମ୍ ।
ସର୍ପପ୍ରୋତ କପାଲ ଶୁକ୍ତି ଶକଲ ଵ୍ଯାକୀର୍ଣ ସଚ୍ଛେଖରମ୍
ଵନ୍ଦେ ଦକ୍ଷିଣମୀଶ୍ଵରସ୍ଯ କୁଟିଲ ଭ୍ରୂଭଙ୍ଗ ରୌଦ୍ର-ମ୍ମୁଖମ୍ ॥
ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ ॥ ଓ-ମ୍ମମ୍ ॥ ଦକ୍ଷିଣ ମୁଖାଯ ନମଃ ॥
ସଦ୍ଯୋ ଜାତ-ମ୍ପ୍ରପଦ୍ଯାମି ସଦ୍ଯୋ ଜାତାଯ ଵୈ ନମୋ ନମଃ । ଭଵେ ଭଵେ ନାତି ଭଵେ ଭଵସ୍ଵ ମାମ୍ । ଭଵୋ-ଦ୍ଭଵାଯ ନମଃ ॥
ପ୍ରାଲେଯାଚଲମିନ୍ଦୁକୁନ୍ଦ ଧଵଲ-ଙ୍ଗୋକ୍ଷୀରଫେନପ୍ରଭମ୍
ଭସ୍ମାଭ୍ଯକ୍ତମନଙ୍ଗ ଦେହ ଦହନ ଜ୍ଵାଲାଵଲୀ ଲୋଚନମ୍ ।
ବ୍ରହ୍ମେନ୍ଦ୍ରାଦି ମରୁଦ୍ଗଣୈସ୍ପୁତିପଦୈ ରଭ୍ଯର୍ଚିତଂ-ଯୋଁଗିଭିଃ
ଵନ୍ଦେ-ଽହଂ ସକଲ-ଙ୍କଲଙ୍କରହିତଂ ସ୍ଥାଣୋର୍ମୁଖ-ମ୍ପଶ୍ଚିମମ୍ ॥
ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ ॥ ଓଁ ଶିମ୍ ॥ ପଶ୍ଚିମ ମୁଖାଯ ନମଃ ॥
ଵାମଦେଵାଯ ନମୋ ଜ୍ଯେଷ୍ଠାଯ ନମଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠାଯ ନମୋ ରୁଦ୍ରାଯ ନମଃ କାଲାଯ ନମଃ କଲଵିକରଣାଯ ନମୋ ବଲଵିକରଣାଯ ନମୋ ବଲାଯ ନମୋ ବଲପ୍ରମଥନାଯ ନମ-ସ୍ସର୍ଵଭୂତଦମନାଯ ନମୋ ମନୋନ୍ମନାଯ ନମଃ ॥
ଗୌର-ଙ୍କୁଙ୍କୁମ ପଙ୍କିଲଂ ସ୍ତିଲକଂ-ଵ୍ଯାଁପାଣ୍ଡୁ ଗଣ୍ଡସ୍ଥଲମ୍
ଭ୍ରୂଵିକ୍ଷେପ କଟାକ୍ଷ ଲସତ୍ସଂସକ୍ତ କର୍ଣୋତ୍ଫଲମ୍ ।
ସ୍ନିଗ୍ଧ-ମ୍ବିମ୍ବଫଲାଧର-ମ୍ପ୍ରହସିତ-ନ୍ନୀଲାଲକାଲ-ଙ୍କୃତମ୍
ଵନ୍ଦେ ପୂର୍ଣ ଶଶାଙ୍କ ମଣ୍ଡଲନିଭଂ-ଵଁକ୍ତ୍ରଂ ହରସ୍ଯୋତ୍ତରମ୍ ॥
ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ ॥ ଓଁ-ଵାଁମ୍ ॥ ଉତ୍ତର ମୁଖାଯ ନମଃ ॥
ଈଶାନ-ସ୍ସର୍ଵଵିଦ୍ଯାନା-ମୀଶ୍ଵର-ସ୍ସର୍ଵଭୂତାନା-ମ୍ବ୍ରହ୍ମାଧିପତି-ର୍ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଽଧିପତି-ର୍ବ୍ରହ୍ମା ଶିଵୋ ମେ ଅସ୍ତୁ ସଦାଶିଵୋମ୍ ॥ (କନିଷ୍ଠିକାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ)
ଵ୍ଯକ୍ତାଵ୍ଯକ୍ତ ଗୁଣେତର-ମ୍ପରତରଂ ଷଟ୍ତ୍ରିଂଶତତ୍ତ୍ଵାତ୍ମକମ୍
ତସ୍ମାଦୁତ୍ତମ ତତ୍ତ୍ଵମକ୍ଷରମିଦ-ନ୍ଧ୍ଯେଯଂ ସଦା ଯୋଗିଭିଃ ।
ଓଙ୍କାରାଦି ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରଜନକଂ ସୂକ୍ଷ୍ମାଦି ସୂକ୍ଷ୍ମ-ମ୍ପରଂ
ଶାନ୍ତ-ମ୍ପଞ୍ଚମମୀଶ୍ଵରସ୍ଯ ଵଦନ-ଙ୍ଖଂଵ୍ଯାଁପ୍ତି ତେଜୋମଯମ୍ ॥
ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ ॥ ଓଁ-ଵାଁମ୍ ॥ ଊର୍ଧ୍ଵ ମୁଖାଯ ନମଃ ॥
ଦିଙ୍ନମସ୍କାରଃ
ପୂର୍ଵେ ପଶୁପତିଃ ପାତୁ । ଦକ୍ଷିଣେ ପାତୁ ଶଙ୍କରଃ ।
ପଶ୍ଚିମେ ପାତୁ ଵିଶ୍ଵେଶଃ । ନୀଲକଣ୍ଠସ୍ତଦୋତ୍ତରେ ॥
ଈଶାନ୍ଯା-ମ୍ପାତୁ ମେ ଶର୍ଵଃ । ଆଗ୍ନେଯା-ମ୍ପାର୍ଵତୀପତିଃ ।
ନୈଋତ୍ଯା-ମ୍ପାତୁ ମେ ରୁଦ୍ରଃ । ଵାଯଵ୍ଯା-ନ୍ନୀଲଲୋହିତଃ ॥
ଊର୍ଧ୍ଵେ ତ୍ରିଲୋଚନଃ ପାତୁ । ଅଧରାଯା-ମ୍ମହେଶ୍ଵରଃ ।
ଏତାଭ୍ଯୋ ଦଶ ଦିଗ୍ଭ୍ଯସ୍ତୁ । ସର୍ଵତଃ ପାତୁ ଶଙ୍କରଃ ॥
(ନା ରୁଦ୍ରୋ ରୁଦ୍ରମର୍ଚଯେତ୍ ।
ନ୍ଯାସପୂର୍ଵକ-ଞ୍ଜପହୋମାର୍ଚନା-ଽଭିଷେକଵିଧି ଵ୍ଯାଖ୍ଯାସ୍ଯାମଃ ।)
3. ଅଙ୍ଗନ୍ଯାସଃ
ଯା ତେ ରୁଦ୍ର ଶିଵା ତନୂରଘୋରା-ଽପାପକାଶିନୀ ।
ତଯା ନ ସ୍ତନୁଵା ଶନ୍ତମଯା ଗିରିଶନ୍ତାଭି ଚାକଶୀହି ।
ଶିଖାଯୈ ନମଃ । 1
ଅସ୍ମି-ନ୍ମହତ୍ଯର୍ଣଵେ-ଽନ୍ତରିକ୍ଷେ ଭଵା ଅଧି ।
ତେଷାଗ୍ଂ ସହସ୍ରଯୋଜନେ-ଽଵଧନ୍ଵାନି ତନ୍ମସି ।
ଶିରସେ ନମଃ । 2
ସହସ୍ରାଣି ସହସ୍ରଶୋ ଯେ ରୁଦ୍ରା ଅଧି ଭୂମ୍ଯାମ୍ ।
ତେଷାଗ୍ଂ ସହସ୍ର-ଯୋଜନେ-ଽଵଧନ୍ଵାନି ତନ୍ମସି ।
ଲଲାଟାଯ ନମଃ । 3
ହଗ୍ଂସ-ଶ୍ଶୁଚିଷ-ଦ୍ଵସୁରନ୍ତରିକ୍ଷସଦ୍ଧୋତା ଵେଦିଷଦତିଥି-ର୍ଦୁରୋଣସତ୍ ।
ନୃଷଦ୍ଵର-ସଦୃତ-ସଦ୍ଵ୍ଯୋମ ସଦବ୍ଜା ଗୋଜା ଋତଜା ଅଦ୍ରିଜା ଋତ-ମ୍ବୃହତ୍ ।
ଭ୍ରୁଵୋର୍ମଦ୍ଧ୍ଯାଯ ନମଃ । 4
ତ୍ର୍ଯବଙ୍କଂ-ଯଁଜାମହେ ସୁଗନ୍ଧି-ମ୍ପୁଷ୍ଟିଵର୍ଧନମ୍ ।
ଉର୍ଵାରୁକମିଵ ବନ୍ଧନାନ୍
ମୃତ୍ଯୋ-ର୍ମୁକ୍ଷୀଯ ମା-ଽମୃତାତ୍ ।
ନେତ୍ରାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 5
ନମ-ସ୍ସ୍ରୁତ୍ଯାଯ ଚ ପଥ୍ଯାଯ ଚ ନମଃ କାଟ୍ଯାଯ ଚ ନୀପ୍ଯାଯ ଚ ।
କର୍ଣାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 6
ମା ନସ୍ତୋକେ ତନଯେ ମା ନ ଆଯୁଷି ମା ନୋ ଗୋଷୁ ମା ନୋ ଅଶ୍ଵେଷୁ ରୀରିଷଃ ।
ଵୀରାନ୍ମାନୋ ରୁଦ୍ର ଭାମିତୋ ଵଧୀର୍-ହଵିଷ୍ମନ୍ତୋ ନମସା ଵିଧେମ ତେ ।
ନାସିକାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 7
ଅଵତତ୍ଯ ଧନୁସ୍ତ୍ଵଗ୍ଂ ସହସ୍ରାକ୍ଷ ଶତେଷୁଧେ ।
ନିଶୀର୍ଯ ଶଲ୍ଯାନା-ମ୍ମୁଖା ଶିଵୋ ନଃ ସୁମନା ଭଵ ।
ମୁଖାଯ ନମଃ । 8
ନୀଲଗ୍ରୀଵା ଶ୍ଶିତିକଣ୍ଠା-ଶ୍ଶର୍ଵା ଅଧଃ, କ୍ଷମାଚରାଃ ।
ତେଷାଗ୍ଂ ସହସ୍ରଯୋଜନେ-ଽ ଵଧନ୍ଵାନି ତନ୍ମସି ।
କଣ୍ଠାଯ ନମଃ । 9.1
ନୀଲଗ୍ରୀଵା-ଶ୍ଶିତିକଣ୍ଠା ଦିଵଗ୍ଂ ରୁଦ୍ରା ଉପଶ୍ରିତାଃ ।
ତେଷାଗ୍ଂ ସହସ୍ରଯୋଜନେ-ଽ ଵଧନ୍ଵାନି ତନ୍ମସି ।
ଉପକଣ୍ଠାଯ ନମଃ । 9.2
ନମସ୍ତେ ଅସ୍ତ୍ଵାଯୁଧାଯା-ନାତତାଯ ଧୃଷ୍ଣଵେ ।
ଉଭାଭ୍ଯାମୁତ ତେ ନମୋ ବାହୁଭ୍ଯା-ନ୍ତଵ ଧନ୍ଵନେ ।
ବାହୁଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 10
ଯା ତେ ହେତି-ର୍ମୀଢୁଷ୍ଟମ ହସ୍ତେ ବଭୂଵ ତେ ଧନୁଃ ।
ତଯା-ଽସ୍ମାନ୍ ଵିଶ୍ଵତସ୍ତ୍ଵ-ମଯକ୍ଷ୍ମଯା ପରିବ୍ଭୁଜ ।
ଉପବାହୁଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 11
ପରିଣୋ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ହେତି-ର୍ଵୃଣକ୍ତୁ ପରିତ୍ଵେଷସ୍ଯ ଦୁର୍ମତିରଘାଯୋଃ ।
ଅଵ ସ୍ଥିରା ମଘଵଦ୍ଭ୍ଯଃ ତନୁଷ୍ଵ ମୀଢ୍ଵସ୍ତୋକାଯ ତନଯାଯ ମୃଡଯ ।
ମଣିବନ୍ଧାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 12
ଯେ ତୀର୍ଥାନି ପ୍ରଚରନ୍ତି ସୃକାଵନ୍ତୋ ନିଷଙ୍ଗିଣଃ ।
ତେଷାଗ୍ଂ ସହସ୍ରଯୋଜନେ-ଽ ଵଧନ୍ଵାନି ତନ୍ମସି ।
ହସ୍ତାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 13
ସଦ୍ଯୋ ଜାତ-ମ୍ପ୍ରପଦ୍ଯାମି ସଦ୍ଯୋ ଜାତାଯ ଵୈ ନମୋ ନମଃ ।
ଭଵେ ଭଵେ ନାତି ଭଵେ ଭଵସ୍ଵ ମାମ୍ । ଭଵୋ-ଦ୍ଭଵାଯ ନମଃ ॥
ଅଗୁଂଷ୍ଠାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 14.1
ଵାମଦେଵାଯ ନମୋ ଜ୍ଯେଷ୍ଠାଯ ନମଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠାଯ ନମୋ ରୁଦ୍ରାଯ ନମଃ କାଲାଯ ନମଃ କଲଵିକରଣାଯ ନମୋ ବଲଵିକରଣାଯ ନମୋ ବଲାଯ ନମୋ ବଲପ୍ରମଥନାଯ ନମ-ସ୍ସର୍ଵଭୂତଦମନାଯ ନମୋ ମନୋନ୍ମନାଯ ନମଃ ।
ତର୍ଜନୀଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 14.2
ଅଘୋରେଭ୍ଯୋ ଽଥଘୋରେଭ୍ଯୋ ଘୋରଘୋରତରେଭ୍ଯଃ ।
ସର୍ଵେଭ୍ଯ-ସ୍ସର୍ଵ ଶର୍ଵେଭ୍ଯୋ ନମସ୍ତେ ଅସ୍ତୁ ରୁଦ୍ର ରୂପେଭ୍ଯଃ ॥
ମଦ୍ଧ୍ଯମାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 14.3
ତତ୍ପୁରୁଷାଯ ଵିଦ୍ମହେ ମହାଦେଵାଯ ଧୀମହି ।
ତନ୍ନୋ ରୁଦ୍ରଃ ପ୍ରଚୋଦଯାତ୍ ॥
ଅନାମିକାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 14.4
ଈଶାନ-ସ୍ସର୍ଵଵିଦ୍ଯାନା-ମୀଶ୍ଵର-ସ୍ସର୍ଵଭୂତାନାଂ
ରହ୍ମାଧିପତି-ର୍ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଽଧିପତି-ର୍ବ୍ରହ୍ମା ଶିଵୋ ମେ ଅସ୍ତୁ ସଦାଶିଵୋମ୍ ॥
କନିଷ୍ଠିକାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 14.5
ନମୋ ଵଃ କିରିକେଭ୍ଯୋ ଦେଵାନାଗ୍ଂ ହୃଦଯେଭ୍ଯଃ ।
ହୃଦଯାଯ ନମଃ । 15
ନମୋ ଗଣେଭ୍ଯୋ ଗଣପତିଭ୍ଯଶ୍ଚ ଵୋ ନମଃ ।
ପୃଷ୍ଠାଯ ନମଃ । 16
ନମୋ ହିରଣ୍ଯବାହଵେ ସେନାନ୍ଯେ ଦିଶାଞ୍ଚ ପତଯେ ନମଃ ।
ପାର୍ଶ୍ଵାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 17
ଵିଜ୍ଯ-ନ୍ଧନୁଃ କପର୍ଦିନୋ ଵିଶଲ୍ଯୋ ବାଣଵାଗ୍ଂ ଉତ ।
ଅନେଶନ୍ନସ୍ଯେଷଵ ଆଭୁରସ୍ଯ ନିଷଙ୍ଗଥିଃ ।
ଜଠରାଯ ନମଃ । 18
ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭ ସ୍ସମଵର୍ତତାଗ୍ରେ ଭୂତସ୍ଯ ଜାତଃ ପତିରେକ ଆସୀତ୍ ।
ସଦାଧାର ପୃଥିଵୀ-ନ୍ଦ୍ଯାମୁତେମା-ଙ୍କସ୍ମୈ ଦେଵାଯ ହଵିଷା ଵିଧେମ ।
ନାଭ୍ଯୈ ନମଃ । 19
ମୀଢୁଷ୍ଟମ ଶିଵତମ ଶିଵୋ ନସ୍ସୁମନା ଭଵ ।
ପରମେ ଵୃକ୍ଷ ଆଯୁଧ-ନ୍ନିଧାଯ କୃତ୍ତିଂ-ଵଁସାନ ଆଚର ପିନାକ-ମ୍ବିଭ୍ରଦାଗହି ।
କଠ୍ଯୈ ନମଃ । 20
ଯେ ଭୂତାନା-ମଧିପତଯୋ ଵିଶିଖାସଃ କପର୍ଦିନଃ ।
ତେଷାଗ୍ଂ ସହସ୍ରଯୋଜନେ ଽଵଧନ୍ଵାନି ତନ୍ମସି ।
ଗୁହ୍ଯାଯ ନମଃ । 21
ଯେ ଅନ୍ନେଷୁ ଵିଵିଦ୍ଧ୍ଯନ୍ତି ପାତ୍ରେଷୁ ପିବତୋ ଜନାନ୍ ।
ତେଷାଗ୍ଂ ସହସ୍ରଯୋଜନେ-ଽ ଵଧନ୍ଵାନି ତନ୍ମସି ।
ଅଣ୍ଡାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 22
ସ ଶିରା ଜାତଵେଦା ଅକ୍ଷର-ମ୍ପରମ-ମ୍ପଦମ୍ ।
ଵେଦାନାଗ୍ଂ ଶିରସି ମାତା ଆଯୁଷ୍ମନ୍ତ-ଙ୍କରୋତୁ ମାମ୍ ।
ଅପାନାଯ ନମଃ । 23
ମା ନୋ ମହାନ୍ତମୁତ ମା ନୋ ଅର୍ଭକ-ମ୍ମା ନ ଉକ୍ଷନ୍ତମୁତ ମା ନ ଉକ୍ଷିତମ୍ ।
ମା ନୋ ଵଧୀଃ ପିତର-ମ୍ମୋତ ମାତର-ମ୍ପ୍ରିଯା ମା ନସ୍ତନୁଵୋ ରୁଦ୍ର ରୀରିଷଃ ।
ଊରୁଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 24
ଏଷ ତେ ରୁଦ୍ରଭାଗ-ସ୍ତଞ୍ଜୁଷସ୍ଵ ତେନାଵସେନ ପରୋ
ମୂଜଵତୋ-ଽତୀହ୍ଯଵତତ-ଧନ୍ଵା ପିନାକହସ୍ତଃ କୃତ୍ତିଵାସାଃ ।
ଜାନୁଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 25
ସଗ୍ଂ ସୃଷ୍ଟଜିଥ୍ସୋମପା ବାହୁ-ଶର୍ଧ୍ଯୂର୍ଧ୍ଵ ଧନ୍ଵା ପ୍ରତିହିତା-ଭିରସ୍ତା ।
ବୃହସ୍ପତେ ପରିଦୀଯା ରଥେନ ରକ୍ଷୋହା-ଽମିତ୍ରାଗ୍ଂ ଅପବାଧମାନଃ ।
ଜଙ୍ଘାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 26
ଵିଶ୍ଵ-ମ୍ଭୂତ-ମ୍ଭୁଵନ-ଞ୍ଚିତ୍ର-ମ୍ବହୁଧା ଜାତ-ଞ୍ଜାଯମାନ-ଞ୍ଚ ଯତ୍ ।
ସର୍ଵୋ ହ୍ଯେଷ ରୁଦ୍ର-ସ୍ତସ୍ମୈ ରୁଦ୍ରାଯ ନମୋ ଅସ୍ତୁ ॥
ଗୁଲ୍ଫାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 27
ଯେ ପଥା-ମ୍ପଥିରକ୍ଷଯ ଐଲବୃଦା ଯଵ୍ଯୁଧଃ ।
ତେଷାଗ୍ଂ ସହସ୍ରଯୋଜନେ ଽଵଧନ୍ଵାନି ତନ୍ମସି ।
ପାଦାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 28
ଅଦ୍ଧ୍ଯଵୋଚ-ଦଧିଵକ୍ତା ପ୍ରଥମୋ ଦୈଵ୍ଯୋ ଭିଷକ୍ ।
ଅହୀଗ୍ଶ୍ଚ ସର୍ଵାନ୍ ଜଭଂଯଁ-ନ୍ଥ୍ସର୍ଵାଶ୍ଚ ଯାତୁ ଧାନ୍ଯଃ ।
କଵଚାଯ ହୁମ୍ । 29
ନମୋ ବିଲ୍ମିନେ ଚ କଵଚିନେ ଚ
ନମଃ ଶ୍ରୁତାଯ ଚ ଶ୍ରୁତସେନାଯ ଚ ।
ଉପକଵଚାଯ ହୁମ୍ । 30
ନମୋ ଅସ୍ତୁ ନୀଲଗ୍ରୀଵାଯ ସହସ୍ରାକ୍ଷାଯ ମୀଢୁଷେ ।
ଅଥୋ ଯେ ଅସ୍ଯ ସତ୍ଵାନୋ-ଽହ-ନ୍ତେଭ୍ଯୋ-ଽକରନ୍ନମଃ ।
ତୃତୀଯ ନେତ୍ରାଯ ନମଃ । 31
ପ୍ରମୁଞ୍ଚ ଧନ୍ଵନସ୍ତ୍ଵ-ମୁଭଯୋ-ରାର୍ତ୍ନିଯୋର୍ଜ୍ଯାମ୍ ।
ଯାଶ୍ଚ ତେ ହସ୍ତ ଇଷଵଃ ପରା ତା ଭଗଵୋ ଵପ ।
ଅସ୍ତ୍ରାଯ ଫଟ୍ । 32
ଯ ଏତାଵନ୍ତଶ୍ଚ ଭୂଯାଗ୍ଂସଶ୍ଚ ଦିଶୋ ରୁଦ୍ରା ଵିତସ୍ଥିରେ ।
ତେଷାଗ୍ଂ ସହସ୍ରଯୋଜନେ ଽଵଧନ୍ଵାନି ତନ୍ମସି ।
ଇତି ଦିଗ୍ବନ୍ଧଃ । 33 -----------ଇତି ପ୍ରଥମ ନ୍ଯାସଃ------------ (ଶିଖାଦି ଅସ୍ତ୍ରପର୍ଯନ୍ତଂ ଏକତ୍ରିଂଶଦଙ୍ଗନ୍ଯାସଃ ଦିଗ୍ବନ୍ଧ ସହିତଃ ପ୍ରଥମଃ) 4. ଦଶାଙ୍ଗ ନ୍ଯାସଃ ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ । ଇତି ନମସ୍କାରା-ନ୍ନ୍ଯସେତ୍ ॥ ଓଁ ଓ-ମ୍ମୂର୍ଥ୍ନେ ନମଃ (ମୂର୍ଧ୍ନି) । ଓ-ନ୍ନ-ନ୍ନାସିକାଯୈ ନମଃ (ନାସିକାଗ୍ରଃ) । ଓ-ମ୍ମୋଂ-ଲଁଲଟାଯ ନମଃ (ଲଲାଟଃ) । ଓ-ମ୍ଭ-ମ୍ମୁଖାଯ ନମଃ (ମୁଖାମ୍) । ଓ-ଙ୍ଗ-ଙ୍କଣ୍ଠାଯ ନମଃ (କଣ୍ଠଃ) । ଓଁ-ଵଂଁ ହୃଦଯାଯ ନମଃ (ହୃଦଯଃ) । ଓ-ନ୍ତେ-ନ୍ଦକ୍ଷିଣ ହସ୍ତାଯ ନମଃ (ଦକ୍ଷିଣ ହସ୍ତଃ) । ଓଁ ରୁଂ-ଵାଁମ ହସ୍ତାଯ ନମଃ (ଵାମ ହସ୍ତଃ) । ଓ-ନ୍ଦ୍ରା-ନ୍ନାଭ୍ଯୈ ନମଃ (ନାଭ୍ହୀ) । ଓଁ-ଯଁ-ମ୍ପାଦାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ (ପାଦୌ) ॥ [ଅପ ଉପସ୍ପୃଶ୍ଯ] -----------ଇତି ଦ୍ଵିତୀଯ ନ୍ଯାସଃ---------- ମୂର୍ଧାଦି ପାଦାନ୍ତ-ନ୍ଦଶାଙ୍ଗ ନ୍ଯାସଃ ଦ୍ଵିତୀଯଃ 5. ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ନ୍ଯାସଃ ସଦ୍ଯୋ ଜାତ-ମ୍ପ୍ରପଦ୍ଯାମି ସଦ୍ଯୋ ଜାତାଯ ଵୈ ନମୋ ନମଃ । ଭଵେ ଭଵେ ନାତିଭଵେ ଭଵସ୍ଵ ମାମ୍ । ଭଵୋ-ଦ୍ଭଵାଯ ନମଃ ॥ ପାଦାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 1 [ଅପ ଉପସ୍ପୃଶ୍ଯ] ଵାମଦେଵାଯ ନମୋ ଜ୍ଯେଷ୍ଠାଯ ନମଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠାଯ ନମୋ ରୁଦ୍ରାଯ ନମଃ କାଲାଯ ନମଃ କଲଵିକରଣାଯ ନମୋ ବଲଵିକରଣାଯ ନମୋ ବଲାଯ ନମୋ ବଲପ୍ରମଥନାଯ ନମ ସ୍ସର୍ଵଭୂତଦମନାଯ ନମୋ ମନୋନ୍ମନାଯ ନମଃ । ଊରୁମଧ୍ଯମାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 2 ଅଘୋରେଭ୍ଯୋ ଽଥଘୋରେଭ୍ଯୋ ଘୋରଘୋରତରେଭ୍ଯଃ । ସର୍ଵେଭ୍ଯ-ସ୍ସର୍ଵ ଶର୍ଵେଭ୍ଯୋ ନମସ୍ତେ ଅସ୍ତୁ ରୁଦ୍ରରୂପେଭ୍ଯଃ ॥ ହୃଦଯାଯ ନମଃ । 3 ତତ୍ପୁରୁଷାଯ ଵିଦ୍ମହେ ମହାଦେଵାଯ ଧୀମହି । ତନ୍ନୋ ରୁଦ୍ରଃ ପ୍ରଚୋଦଯାତ୍ ॥ ମୁଖାଯ ନମଃ । 4 ଈଶାନ-ସ୍ସର୍ଵଵିଦ୍ଯାନା-ମୀଶ୍ଵରସର୍ଵ ଭୂତାନାଂ ବ୍ରହ୍ମାଧିପତି-ର୍ବ୍ରହ୍ମଣୋ-ଽଧିପତି-ର୍ବ୍ରହ୍ମା ଶିଵୋ ମେ ଅସ୍ତୁ ସଦାଶିଵୋମ୍ ॥ ମୂର୍ଧ୍ନେ ନମଃ । 5 5.1 ହଂସ ଗାଯତ୍ରୀ ଅସ୍ଯ ଶ୍ରୀ ହଂସଗାଯତ୍ରୀ ମହାମନ୍ତ୍ରସ୍ଯ, ଅଵ୍ଯକ୍ତ ପରବ୍ରହ୍ମ ଋଷିଃ, ଅନୁଷ୍ଟୁ-ପ୍ଛନ୍ଦଃ, ପରମହଂସୋ ଦେଵତା । ହଂସା-ମ୍ବୀଜମ୍, ହଂସୀଂ ଶକ୍ତିଃ । ହଂସୂ-ଙ୍କୀଲକମ୍ । ପରମହଂସ ପ୍ରସାଦ ସିଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥେ ଜପେ ଵିନିଯୋଗଃ ॥ 1 କରନ୍ଯାସଃ - ହଂସାଂ ଅଗୁଂଷ୍ଠାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । ହଂସୀ-ନ୍ତର୍ଜନୀଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । ହଂସୂଂ - ମଦ୍ଧ୍ଯମାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । ହଂସୈଂ - ଅନାମିକାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । ହଂସୌଂ - କନିଷ୍ଠିକାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । ହଂସଃ-କରତଲ କରପୃଷ୍ଠାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 2 ହୃଦଯାଦି ନ୍ଯାସଃ - ହଂସାଂ - ହୃଦଯାଯ ନମଃ । ହଂସୀଂ - ଶିରସେ ସ୍ଵାହା । ହଂସୂଂ - ଶିଖାଯୈ ଵଷଟ୍ । ହଂସୈଂ - କଵଚାଯ ହୁମ୍ । ହଂସୌଂ - ନେତ୍ରତ୍ରଯାଯ ଵୌଷଟ୍ । ହଂସଃ - ଅସ୍ତ୍ରାଯ ଫଟ୍ ॥ ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵରୋମିତି ଦିଗ୍ବନ୍ଧଃ । 3 ଧ୍ଯାନଂ - ଗମାଗମସ୍ଥ-ଙ୍ଗମନାଦିଶୂନ୍ଯ-ଞ୍ଚି-ଦ୍ରୂପଦୀପ-ନ୍ତିମିରାପହାରମ୍ । ପଶ୍ଯାମି ତେ ସର୍ଵଜନାନ୍ତରସ୍ଥ-ନ୍ନମାମି ହଂସ-ମ୍ପରମାତ୍ମରୂପମ୍ ॥ 4 ଦେହୋ ଦେଵାଲଯଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଜୀଵୋ ଦେଵ-ସ୍ସନାତନଃ । ତ୍ଯଜେଦଜ୍ଞାନନିର୍ମାଲ୍ଯଂ ସୋ-ଽହମ୍ଭାଵେନ ପୂଜଯେତ୍ ॥ ହଂସ ହଂସାଯ ଵିଦ୍ମହେ ପରମହଂସାଯ ଧୀମହି । ତନ୍ନୋ ହଂସଃ ପ୍ରଚୋଦଯାତ୍ ॥ 5 (ଇତି ତ୍ରିଵାର-ଞ୍ଜପିତ୍ଵା) ହଂସ ହଂସେତି ଯୋ ବ୍ରୂଯା-ଧଂସୋ (ବ୍ରୂଯାଦ୍ଧଂସୋ) ନାମ ସଦାଶିଵଃ । ଏଵ-ନ୍ନ୍ଯାସ ଵିଧି-ଙ୍କୃତ୍ଵା ତତ-ସ୍ସମ୍ପୁଟମାରଭେତ୍ ॥ 6 5.2 ଦିକ୍ ସମ୍ପୁଟନ୍ଯାସଃ (ସମ୍ପୁଟୀକରଣମ୍) ଇନ୍ଦ୍ରାଦୀ-ନ୍ଦିକ୍ଷୁଵିନ୍ଯସ୍ଯ । ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ । ଓଁ ଓମ୍ । ତ୍ରାତାରମିନ୍ଦ୍ର ମଵିତାରମିନ୍ଦ୍ରଗ୍ଂ ହଵେ ହଵେ ସୁହଵଗ୍ଂ ଶୂରମିନ୍ଦ୍ରମ୍ । ହୁଵେ ନୁ ଶକ୍ର-ମ୍ପୁରୁହୂତମିନ୍ଦ୍ରଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵସ୍ତି ନୋ ମଘଵା ଧାତ୍ଵିନ୍ଦ୍ରଃ ॥ ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ । ଓଁ ଓମ୍ । ପୂର୍ଵଦିଗ୍ଭାଗେ ଇନ୍ଦ୍ରାଯ ନମଃ ॥ 1 (ତୈ.ସଂ.1-6-12-50) ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ । ଓ-ନ୍ନମ୍ । ତ୍ଵ-ନ୍ନୋ ଅଗ୍ନେ ଵରୁଣସ୍ଯ ଵିଦ୍ଵାନ୍ଦେଵସ୍ଯ ହେଡୋ-ଽଵ ଯାସିସୀଷ୍ଠାଃ । ଯଜିଷ୍ଠୋ ଵହ୍ନିତମ-ଶ୍ଶୋଶୁଚାନୋ ଵିଶ୍ଵା ଦ୍ଵେଷାଗ୍ଂସି ପ୍ରମୁମୁଗ୍ଧ୍ଯସ୍ମତ୍ ॥ ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ । ନଂ ଓମ୍ । ଆଗ୍ନେଯଦିଗ୍ଭାଗେ ଅଗ୍ନଯେ ନମଃ ॥ 2 (ତୈ.ସଂ.2-5-12-72) ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ । ଓ-ମ୍ମୋମ୍ । ସୁଗ-ନ୍ନଃ ପନ୍ଥାମଭଯ-ଙ୍କୃଣୋତୁ । ଯସ୍ମିନ୍ନକ୍ଷତ୍ରେ ଯମ ଏତି ରାଜା । ଯସ୍ମିନ୍ନେନମଭ୍ଯଷିଞ୍ଚନ୍ତ ଦେଵାଃ । ତଦସ୍ଯ ଚିତ୍ରଗ୍ଂ ହଵିଷା ଯଜାମ ॥ ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ । ମୋଂ ଓମ୍ । ଦକ୍ଷିଣଦିଗ୍ଭାଗେ ଯମାଯ ନମଃ ॥ 3 (ତୈ.ବ୍ରା.3-1-2-11-23) ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ । ଓ-ମ୍ଭମ୍ । ଅସୁନ୍ଵନ୍ତମଯଜମାନମିଚ୍ଛ ସ୍ତେନସ୍ଯେତ୍ଯାନ୍ତସ୍କରସ୍ଯାନ୍ଵେଷି । ଅନ୍ଯମସ୍ମଦିଚ୍ଛ ସା ତ ଇତ୍ଯା ନମୋ ଦେଵି ନିର୍.ଋତେ ତୁଭ୍ଯମସ୍ତୁ ॥ ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ । ଭଂ ଓମ୍ । ନିର୍-ଋତିଦିଗ୍ଭାଗେ ନିର୍-ଋତଯେ ନମଃ ॥ 4 (ତୈ.ସଂ.4-2-5-21) ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ । ଓ-ଙ୍ଗମ୍ । ତତ୍ତ୍ଵା ଯାମି ବ୍ରହ୍ମଣା ଵନ୍ଦମାନସ୍ତଦା ଶାସ୍ତେ ଯଜମାନୋ ହଵିର୍ଭିଃ । ଅହେଡମାନୋ ଵରୁଣେହ ବୋଧ୍ଯୁରୁଶଗ୍ଂସ ମା ନ ଆଯୁଃ ପ୍ରମୋଷୀଃ ॥ ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ । ଗଂ ଓମ୍ । ପଶ୍ଚିମଦିଗ୍ଭାଗେ ଵରୁଣାଯ ନମଃ ॥ 5 (ତୈ.ସଂ.2-1-11-65) ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ । ଓଁ-ଵଁମ୍ । ଆ ନୋ ନିଯୁଦ୍ଭିଃ ଶତିନୀଭିରଧ୍ଵରଗ୍ମ୍ । ସହସ୍ରିଣୀଭିରୁପ ଯାହି ଯଜ୍ଞମ୍ । ଵାଯୋ ଅସ୍ମିନ୍ ହଵିଷି ମାଦଯସ୍ଵ । ଯୂଯ-ମ୍ପାତ ସ୍ଵସ୍ତିଭି-ସ୍ସଦା ନଃ ॥ ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ । ଵଂ ଓମ୍ । ଵାଯଵ୍ଯଦିଗ୍ଭାଗେ ଵାଯଵେ ନମଃ ॥ 6 (ତୈ.ବ୍ରା.2-8-1-2) ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ । ଓ-ନ୍ତେମ୍ । ଵଯଗ୍ଂ ସୋମ ଵ୍ରତେ ତଵ । ମନସ୍ତନୂଷୁ ବିଭ୍ରତଃ । ପ୍ରଜାଵନ୍ତୋ ଅଶୀମହି । ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ଦେଵୀ ସୁଭଗା ସୁପତ୍ନୀ ॥ ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ । ତେଂ ଓମ୍ । ଉତ୍ତରଦିଗ୍ଭାଗେ କୁବେରାଯ ନମଃ ॥ 7 (ତୈ.ବ୍ରା.2-4-2-7-18) ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ । ଓଁ ରୁମ୍ । ତମୀଶାନ-ଞ୍ଜଗତସ୍ତସ୍ଥୁଷସ୍ପତି-ନ୍ଧିଯ-ଞ୍ଜିନ୍ଵମଵସେ ହୂମହେ ଵଯମ୍ । ପୂଷା ନୋ ଯଥା ଵେଦସାମସଦ୍ଵୃଧେ ରକ୍ଷିତା ପାଯୁରଦବ୍ଧ-ସ୍ସ୍ଵସ୍ତଯେ ॥ ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ । ରୁଂ ଓମ୍ । ଈଶାନ୍ଯଦିଗ୍ଭାଗେ ଈଶାନାଯ ନମଃ ॥ 8 ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ । ଓ-ନ୍ଦ୍ରାମ୍ । ଅସ୍ମେ ରୁଦ୍ରା ମେହନା ପର୍ଵତାସୋ ଵୃତ୍ରହତ୍ଯେ ଭରହୂତୌ ସଜୋଷାଃ । ଯ-ଶ୍ଶଂସତେ ସ୍ତୁଵତେ ଧାଯି ପଜ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରଜ୍ଯେଷ୍ଠା ଅସ୍ମାଂ ଅଵନ୍ତୁ ଦେଵାଃ ॥ ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ । ଦ୍ରାଂ ଓମ୍ । ଊର୍ଧ୍ଵଦିଗ୍ଭାଗେ ଆକାଶାଯ ନମଃ ॥ 9 ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ । ଓଁ-ଯଁମ୍ । ସ୍ଯୋନା ପୃଥିଵି ଭଵାନୃକ୍ଷରା ନିଵେଶନୀ । ଯଚ୍ଛା ନ-ଶ୍ଶର୍ମ ସପ୍ରଥାଃ ॥ ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ । ଯଂ ଓମ୍ । ଅଧୋଦିଗ୍ଭାଗେ ପୃଥିଵ୍ଯୈ ନମଃ ॥ 10 [ଅପ ଉପସ୍ପୃଶ୍ଯ] 5.3 ଦଶାଙ୍ଗ ରୌଦ୍ରୀକରଣମ୍ ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ । ଓଁ ଓମ୍ । ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ତ୍ରାତାରମିନ୍ଦ୍ର ମଵିତାରମିନ୍ଦ୍ରଗ୍ଂ ହଵେ ହଵେ ସୁହଵଗ୍ଂ ଶୂରମିନ୍ଦ୍ରମ୍ । ହୁଵେ ନୁ ଶକ୍ର-ମ୍ପୁରୁହୂତମିନ୍ଦ୍ରଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵସ୍ତି ନୋ ମଘଵା ଧାତ୍ଵିନ୍ଦ୍ରଃ ॥ ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ । ଓଁ ଓମ୍ । ପୂର୍ଵଦିଗ୍ଭାଗେ ଲଲାଟସ୍ଥାନେ ଇନ୍ଦ୍ରାଯ ନମଃ ॥ 1 ॥ (ତୈ.ସଂ.1-6-12-50) ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ । ଓ-ନ୍ନମ୍ । ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ତ୍ଵ-ନ୍ନୋ ଅଗ୍ନେ ଵରୁଣସ୍ଯ ଵିଦ୍ଵାନ୍ଦେଵସ୍ଯ ହେଡୋ-ଽଵ ଯାସିସୀଷ୍ଠାଃ । ଯଜିଷ୍ଠୋ ଵହ୍ନିତମ-ଶ୍ଶୋଶୁଚାନୋ ଵିଶ୍ଵା ଦ୍ଵେଷାଗ୍ଂସି ପ୍ରମୁମୁଗ୍ଧ୍ଯସ୍ମତ୍ ॥ ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ । ନଂ ଓମ୍ । ଆଗ୍ନେଯଦିଗ୍ଭାଗେ ନେତ୍ରଯୋସ୍ଥାନେ ଅଗ୍ନଯେ ନମଃ ॥ 2 ॥ (ତୈ.ସଂ.2-5-12-72) ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ । ଓ-ମ୍ମୋମ୍ । ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ସୁଗ-ନ୍ନଃ ପନ୍ଥାମଭଯ-ଙ୍କୃଣୋତୁ । ଯସ୍ମିନ୍ନକ୍ଷତ୍ରେ ଯମ ଏତି ରାଜା । ଯସ୍ମିନ୍ନେନମଭ୍ଯଷିଞ୍ଚନ୍ତ ଦେଵାଃ । ତଦସ୍ଯ ଚିତ୍ରଗ୍ଂ ହଵିଷା ଯଜାମ ॥ ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ । ମୋଂ ଓମ୍ । ଦକ୍ଷିଣଦିଗ୍ଭାଗେ କର୍ଣଯୋସ୍ଥାନେ ଯମାଯ ନମଃ ॥ 3 ॥ (ତୈ.ବ୍ରା.3-1-2-11-23) ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ । ଓ-ମ୍ଭମ୍ । ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ଅସୁନ୍ଵନ୍ତ ମଯଜମାନମିଚ୍ଛସ୍ତେନସ୍ଯେତ୍ଯାନ୍ତସ୍କରସ୍ଯାନ୍ଵେଷି । ଅନ୍ଯମସ୍ମଦିଚ୍ଛ ସା ତ ଇତ୍ଯା ନମୋ ଦେଵି ନିର୍.ଋତେ ତୁଭ୍ଯମସ୍ତୁ ॥ ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ । ଭଂ ଓମ୍ । ନିର୍.ଋତିଦିଗ୍ଭାଗେ ମୁଖସ୍ଥାନେ ନିର୍.ଋତଯେ ନମଃ ॥ 4 ॥ (ତୈ.ସଂ.4-2-5-21) ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ । ଓ-ଙ୍ଗମ୍ । ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ତତ୍ତ୍ଵାଯାମି ବ୍ରହ୍ମଣା ଵନ୍ଦମାନସ୍ତଦା ଶାସ୍ତେ ଯଜମାନୋ ହଵିର୍ଭିଃ । ଅହେଡମାନୋ ଵରୁଣେହ ବୋଧ୍ଯୁରୁଶଗ୍ଂସ ମା ନ ଆଯୁଃ ପ୍ରମୋଷୀଃ ॥ ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ । ଗଂ ଓମ୍ । ପଶ୍ଚିମଦିଗ୍ଭାଗେ ବାହ୍ଵୋସ୍ଥାନେ ଵରୁଣାଯ ନମଃ ॥ 5 ॥ (ତୈ.ସଂ.2-1-11-65) ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ । ଓଁ-ଵଁମ୍ । ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ଆ ନୋ ନିଯୁଦ୍ଭିଃ ଶତିନୀଭିରଧ୍ଵରଗ୍ମ୍ । ସହସ୍ରିଣୀଭିରୁପ ଯାହି ଯଜ୍ଞମ୍ । ଵାଯୋ ଅସ୍ମିନ୍ ହଵିଷି ମାଦଯସ୍ଵ । ଯୂଯ-ମ୍ପାତ ସ୍ଵସ୍ତିଭି-ସ୍ସଦା ନଃ ॥ ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ । ଵଂ ଓମ୍ । ଵାଯଵ୍ଯଦିଗ୍ଭାଗେ ନାସିକାସ୍ଥାନେ ଵାଯଵେ ନମଃ ॥ 6 ॥ (ତୈ.ବ୍ରା.2-8-1-2) ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ । ଓ-ନ୍ତେମ୍ । ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ଵଯଗ୍ଂ ସୋମ ଵ୍ରତେ ତଵ । ମନସ୍ତନୂଷୁବିଭ୍ରତଃ । ପ୍ରଜାଵନ୍ତୋ ଅଶୀମହି । ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ଦେଵୀ ସୁଭଗା ସୁପତ୍ନୀ ॥ ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ । ତେଂ ଓମ୍ । ଉତ୍ତରଦିଗ୍ଭାଗେ ଜଠରସ୍ଥାନେ କୁବେରାଯ ନମଃ ॥ 7 ॥ (ତୈ.ବ୍ରା.2-4-2-7-18) ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ । ଓଁ ରୁମ୍ । ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ତମୀଶାନ-ଞ୍ଜଗତସ୍ତସ୍ଥୁଷସ୍ପତି-ନ୍ଧିଯ-ଞ୍ଜିନ୍ଵମଵସେ ହୂମହେ ଵଯମ୍ । ପୂଷା ନୋ ଯଥା ଵେଦସାମସଦ୍ଵୃଧେ ରକ୍ଷିତା ପାଯୁରଦବ୍ଧ-ସ୍ସ୍ଵସ୍ତଯେ ॥ ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ । ରୁଂ ଓମ୍ । ଈଶାନ୍ଯଦିଗ୍ଭାଗେ ନାଭିସ୍ଥାନେ ଈଶାନାଯ ନମଃ ॥ 8 ॥ ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ । ଓ-ନ୍ଦ୍ରାମ୍ । ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ଅସ୍ମେ ରୁଦ୍ରା ମେହନା ପର୍ଵତାସୋ ଵୃତ୍ରହତ୍ଯେ ଭରହୂତୌ ସଜୋଷାଃ । ଯ-ଶ୍ଶଂସତେ ସ୍ତୁଵତେ ଧାଯି ପଜ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରଜ୍ଯେଷ୍ଠା ଅସ୍ମାଁ ଅଵନ୍ତୁ ଦେଵାଃ ॥ ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ । ଦ୍ରାଂ ଓମ୍ । ଊର୍ଧ୍ଵଦିଗ୍ଭାଗେ ମୂର୍ଧ୍ନିସ୍ଥାନେ ଆକାଶାଯ ନମଃ ॥ 9 ॥ ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ । ଓଁ-ଯଁମ୍ । ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ସ୍ଯୋନା ପୃଥିଵି ଭଵାନୃକ୍ଷରା ନିଵେଶନୀ । ଯଚ୍ଛା ନ-ଶ୍ଶର୍ମ ସପ୍ରଥାଃ ॥ ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ । ଯଂ ଓମ୍ । ଅଧୋଦିଗ୍ଭାଗେ ପାଦସ୍ଥାନେ ପୃଥିଵ୍ଯୈ ନମଃ ॥ 10 ॥ [ଅପ ଉପସ୍ପୃଶ୍ଯ] 5.4 ଷୋଡଶାଙ୍ଗ ରୌଦ୍ରୀକରଣଂ ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ । ଓଁ ଅମ୍ । ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ଵିଭୂରସି ପ୍ରଵାହଣୋ ରୌଦ୍ରେଣାନୀକେନ ପାହି ମା-ଽଗ୍ନେ ପିପୃହି ମା ମା ମା ହିଗ୍ଂସୀଃ ॥ ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ । ଅଂ ଓମ୍ । ଶିଖାସ୍ଥାନେ ରୁଦ୍ରାଯ ନମଃ ॥ 1 ॥ (ତୈ.ସଂ.1-3-3-5) ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ । ଓଁ ଆମ୍ । ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ଵହ୍ନିରସି ହଵ୍ଯଵାହନୋ ରୌଦ୍ରେଣାନୀକେନ ପାହି ମା-ଽଗ୍ନେ ପିପୃହି ମା ମା ମା ହିଗ୍ଂସୀଃ ॥ ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ । ଆଂ ଓମ୍ । ଶିରସ୍ଥାନେ ରୁଦ୍ରାଯ ନମଃ ॥ 2 ॥ (ତୈ.ସଂ.1-3-3-5) ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ । ଓଁ ଇମ୍ । ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ଶ୍ଵାତ୍ରୋସି ପ୍ରଚେତା ରୌଦ୍ରେଣାନୀକେନ ପାହି ମା-ଽଗ୍ନେ ପିପୃହି ମା ମା ମା ହିଗ୍ଂସୀଃ ॥ ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ । ଇଂ ଓମ୍ । ମୂର୍ଧ୍ନିସ୍ଥାନେ ରୁଦ୍ରାଯ ନମଃ ॥ 3 ॥ (ତୈ.ସଂ.1-3-3-5) ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ । ଓଁ ଈମ୍ । ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ତୁଥୋସି ଵିଶ୍ଵଵେଦା ରୌଦ୍ରେଣାନୀକେନ ପାହି ମା-ଽଗ୍ନେ ପିପୃହି ମା ମା ମା ହିଗ୍ଂସୀଃ ॥ ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ । ଈଂ ଓମ୍ । ଲଲାଟସ୍ଥାନେ ରୁଦ୍ରାଯ ନମଃ ॥ 4 ॥ (ତୈ.ସଂ.1-3-3-5) ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ । ଓଁ ଉମ୍ । ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ଉଶିଗସିକଵୀ ରୌଦ୍ରେଣାନୀକେନ ପାହି ମା-ଽଗ୍ନେ ପିପୃହି ମା ମା ମା ହିଗ୍ଂସୀଃ ॥ ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ । ଉଂ ଓମ୍ । ନେତ୍ରଯୋସ୍ଥାନେ ରୁଦ୍ରାଯ ନମଃ ॥ 5 ॥ (ତୈ.ସଂ.1-3-3-5) ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ । ଓଁ ଊମ୍ । ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ଅଙ୍ଘାରିରସି ବମ୍ଭାରୀ ରୌଦ୍ରେଣାନୀକେନ ପାହି ମା-ଽଗ୍ନେ ପିପୃହି ମା ମା ମା ହିଗ୍ଂସୀଃ ॥ ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ । ଊଂ ଓମ୍ । କର୍ଣଯୋସ୍ଥାନେ ରୁଦ୍ରାଯ ନମଃ ॥ 6 ॥ (ତୈ.ସଂ.1-3-3-5) ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ । ଓଁ ଋମ୍ । ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ଅଵସ୍ଯୁରସି ଦୁଵସ୍ଵା-ନ୍ରୌଦ୍ରେଣାନୀକେନ ପାହି ମା-ଽଗ୍ନେ ପିପୃହି ମା ମା ମା ହିଗ୍ଂସୀଃ ॥ ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ । ଋଂ ଓମ୍ । ମୁଖସ୍ଥାନେ ରୁଦ୍ରାଯ ନମଃ ॥ 7 ॥ (ତୈ.ସଂ.1-3-3-5) ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ । ଓଁ ୠମ୍ । ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ଶୁନ୍ଧ୍ଯୂରସି ମାର୍ଜାଲୀଯୋ ରୌଦ୍ରେଣାନୀକେନ ପାହି ମା-ଽଗ୍ନେ ପିପୃହି ମା ମା ମା ହିଗ୍ଂସୀଃ ॥ ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ । ୠଂ ଓମ୍ । କଣ୍ଠସ୍ଥାନେ ରୁଦ୍ରାଯ ନମଃ ॥ 8 ॥ (ତୈ.ସଂ.1-3-3-5) ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ । ଓଁ ଌମ୍ । ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ସମ୍ରାଡସି କୃଶାନୂ ରୌଦ୍ରେଣାନୀକେନ ପାହି ମା-ଽଗ୍ନେ ପିପୃହି ମା ମା ମା ହିଗ୍ଂସୀଃ ॥ ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ । ଌଂ ଓମ୍ । ବାହ୍ଵୋସ୍ଥାନେ ରୁଦ୍ରାଯ ନମଃ ॥ 9 ॥ (ତୈ.ସଂ.1-3-3-5) ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ । ଓଁ ୡମ୍ । ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ପରିଷଦ୍ଯୋସି ପଵମାନୋ ରୌଦ୍ରେଣାନୀକେନ ପାହି ମା-ଽଗ୍ନେ ପିପୃହି ମା ମା ମା ହିଗ୍ଂସୀଃ ॥ ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ । ୡଂ ଓମ୍ । ହୃଦିସ୍ଥାନେ ରୁଦ୍ରାଯ ନମଃ ॥ 10 ॥ (ତୈ.ସଂ.1-3-3-5) ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ । ଓଁ ଏମ୍ । ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ପ୍ରତକ୍ଵା-ଽସି ନଭସ୍ଵା-ନ୍ରୌଦ୍ରେଣାନୀକେନ ପାହି ମା-ଽଗ୍ନେ ପିପୃହି ମା ମା ମା ହିଗ୍ଂସୀଃ ॥ ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ । ଏଂ ଓମ୍ । ନାଭିସ୍ଥାନେ ରୁଦ୍ରାଯ ନମଃ ॥ 11 ॥ (ତୈ.ସଂ.1-3-3-5) ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ । ଓଁ ଐମ୍ । ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ଅସମ୍ମୃଷ୍ଟୋସି ହଵ୍ଯସୂଦୋ ରୌଦ୍ରେଣାନୀକେନ ପାହି ମା-ଽଗ୍ନେ ପିପୃହି ମା ମା ମା ହିଗ୍ଂସୀଃ ॥ ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ । ଐଂ ଓମ୍ । କଟିସ୍ଥାନେ ରୁଦ୍ରାଯ ନମଃ ॥ 12 ॥ (ତୈ.ସଂ.1-3-3-5) ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ । ଓଁ ଓମ୍ । ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ଋତଧାମା-ଽସି ସୁଵର୍ଜ୍ଯୋତୀ ରୌଦ୍ରେଣାନୀକେନ ପାହି ମା-ଽଗ୍ନେ ପିପୃହି ମା ମା ମା ହିଗ୍ଂସୀଃ ॥ ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ । ଓଁ ଓମ୍ । ଊରୁସ୍ଥାନେ ରୁଦ୍ରାଯ ନମଃ ॥ 13 ॥ (ତୈ.ସଂ.1-3-3-5) ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ । ଓଁ ଔମ୍ । ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଯୋତିରସି ସୁଵର୍ଧାମା ରୌଦ୍ରେଣାନୀକେନ ପାହି ମା-ଽଗ୍ନେ ପିପୃହି ମା ମା ମା ହିଗ୍ଂସୀଃ ॥ ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ । ଔଂ ଓମ୍ । ଜାନୁସ୍ଥାନେ ରୁଦ୍ରାଯ ନମଃ ॥ 14 ॥ (ତୈ.ସଂ.1-3-3-5) ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ । ଓଁ ଅମ୍ । ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ଅଜୋ-ଽସ୍ଯେକପାତ୍ ରୌଦ୍ରେଣାନୀକେନ ପାହି ମା-ଽଗ୍ନେ ପିପୃହି ମା ମା ମା ହିଗ୍ଂସୀଃ ॥ ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ । ଅଂ ଓମ୍ । ଜଙ୍ଘାସ୍ଥାନେ ରୁଦ୍ରାଯ ନମଃ ॥ 15 ॥ (ତୈ.ସଂ.1-3-3-5) ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ । ଓଁ ଅଃ । ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ଅହିରସି ବୁଧ୍ନିଯୋ ରୌଦ୍ରେଣାନୀକେନ ପାହି ମା-ଽଗ୍ନେ ପିପୃହି ମା ମା ମା ହିଗ୍ଂସୀଃ ॥ ନମଃ ଶମ୍ଭଵେ ଚ ମଯୋଭଵେ ଚ ନମଃ ଶଙ୍କରାଯ ଚ ମଯସ୍କରାଯ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ ଚ ଶିଵତରାଯ ଚ ॥ ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ । ଅଃ ଓମ୍ । ପାଦଯୋ-ସ୍ସ୍ଥାନେ ରୁଦ୍ରାଯ ନମଃ ॥ 16 ॥ (ତୈ.ସଂ.1-3-3-5) [ଅପ ଉପସ୍ପୃଶ୍ଯ] ତ୍ଵଗସ୍ଥିଗତୈ-ସ୍ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ । ସର୍ଵଭୂତେଷ୍ଵପରାଜିତୋ ଭଵତି । ତତୋ ଭୂତପ୍ରେତ ପିଶାଚ ବଦ୍ଧ ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସ ଯକ୍ଷ ଯମଦୂତ ଶାକିନୀ ଡାକିନୀ ହାକିନୀ ଶତ୍ରୁ ସର୍ପ ଶ୍ଵାପଦ ତସ୍କର ଜ୍ଵରାଦ୍ଯୁପଦ୍ରଵଜୋପଘାତା-ସ୍ସର୍ଵେ ଜ୍ଵଲନ୍ତ-ମ୍ପଶ୍ଯନ୍ତୁ । [କର୍ତସ୍ଯ ଵଚନମ୍] ମାଂ ରକ୍ଷନ୍ତୁ ॥ [ପୁରୋହିତ ଵଚନମ୍] ଯଜମାନଗ୍ଂ ରକ୍ଷନ୍ତୁ ॥ -----------ଇତି ତୃତୀଯଃ ନ୍ଯାସଃ------------ ପାଦାତି ମୂର୍ଧାନ୍ତ-ମ୍ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ନ୍ଯାସଃ 6. ଆତ୍ମରକ୍ଷା 6.1 ମନୋ ଜ୍ଯୋତିଃ ମନୋ ଜ୍ଯୋତି ର୍ଜୁଷତା-ମାଜ୍ଯଂ-ଵିଁଚ୍ଛିନ୍ନଂ-ଯଁଜ୍ଞଗ୍ଂ ସମିମ-ନ୍ଦଧାତୁ । ଯା ଇଷ୍ଟା ଉଷସୋ ନିମ୍ରୁଚଶ୍ଚ ତାସ୍ସନ୍ଦଧାମି ହଵିଷା ଘୃତେନ । (ଗୁହ୍ଯାଯ ନମଃ) । 1 (ତୈ. ସଂ. 1.5.10.2) ଅବୋଦ୍ଧ୍ଯଗ୍ନି-ସ୍ସମିଧା ଜନାନା-ମ୍ପ୍ରତିଧେନୁ-ମିଵାଯତୀ ମୁଷାସମ୍ । ଯହ୍ଵା ଇଵ ପ୍ରଵଯା-ମୁଜ୍ଜିହାନାଃ ପ୍ରଭାନଵଃ ସିସ୍ରତେ ନାକମଚ୍ଛ । (ନାଭ୍ଯୈ ନମଃ) । 2 (ତୈ. ସଂ. 4.4.4.2) ଅଗ୍ନି ର୍ମୂର୍ଧା ଦିଵଃ କକୁତ୍ପତିଃ ପୃଥିଵ୍ଯା ଅଯମ୍ । ଅପାଗ୍ଂ ରେତାଗ୍ଂସି ଜିନ୍ଵତି । (ହୃଦଯାଯ ନମଃ) । 3 (ତୈ. ସଂ. 1.5.5.1) ମୂର୍ଧାନ-ନ୍ଦିଵୋ ଅରତି-ମ୍ପୃଥିଵ୍ଯା ଵୈଶ୍ଵାନର-ମୃତାଯ ଜାତମଗ୍ନିମ୍ । କଵିଗ୍ଂ ସମ୍ରାଜ-ମତିଥି-ଞ୍ଜନାନା-ମାସନ୍ନା ପାତ୍ର-ଞ୍ଜନଯନ୍ତ ଦେଵାଃ । (କଣ୍ଠାଯ ନମଃ) । 4 (ତୈ. ସଂ. 1.4.13.1) ମର୍ମାଣି ତେ ଵର୍ମଭିଶ୍ଛା-ଦଯାମି ସୋମସ୍ତ୍ଵା ରାଜା-ଽମୃତେ ନାଭିଵସ୍ତାମ୍ । ଉରୋ ର୍ଵରୀଯୋ ଵରିଵସ୍ତେ ଅସ୍ତୁ ଜଯନ୍ତ-ନ୍ତ୍ଵା ମନୁମଦନ୍ତୁ ଦେଵାଃ । (ମୁଖାଯ ନମଃ) । 5 (ତୈ. ସଂ. 4.6.4.5) ଜାତଵେଦା ଯଦି ଵା ପାଵକୋ-ଽସି । ଵୈଶ୍ଵାନରୋ ଯଦି ଵା ଵୈଦ୍ଯୁତୋ-ଽସି । ଶ-ମ୍ପ୍ରଜାଭ୍ଯୋ ଯଜମାନାଯ ଲୋକମ୍ । ଊର୍ଜ-ମ୍ପୁଷ୍ଟି-ନ୍ଦଦ ଦଭ୍ଯାଵ ଵୃଥ୍ସ୍ଵ ॥ (ଶିରସେ ନମଃ) ॥ 6 (ତୈ. ବ୍ରା. 3.10.5.1) 6.2 ଆତ୍ମରକ୍ଷା (ତୈ. ବ୍ରା. 2.3.11.1 - ତୈ. ବ୍ରା. 2.3.11.4) ବ୍ରହ୍ମାତ୍ମନ୍ ଵଦସୃଜତ । ତଦକାମଯତ । ସମାତ୍ମନା ପଦ୍ଯେଯେତି । ଆତ୍ମନ୍ନା-ତ୍ମନ୍ନିତ୍ଯା-ମନ୍ତ୍ରଯତ । ତସ୍ମୈ ଦଶମଗ୍ଂ ହୂତଃ ପ୍ରତ୍ଯଶୃଣୋତ୍ । ସ ଦଶହୂତୋ-ଽଭଵତ୍ । ଦଶହୂତୋ ହଵୈ ନାମୈଷଃ । ତଂ-ଵାଁ ଏତ-ନ୍ଦଶହୂତଗ୍ଂ ସନ୍ତମ୍ । ଦଶହୋତେତ୍ଯା ଚକ୍ଷତେ ପରୋକ୍ଷେଣ । ପରୋକ୍ଷପ୍ରିଯା ଇଵ ହି ଦେଵାଃ ॥ 1 ଆତ୍ମନ୍ନା-ତ୍ମନ୍ନିତ୍ଯା-ମନ୍ତ୍ରଯତ । ତସ୍ମୈ ସପ୍ତମଗ୍ଂ ହୂତଃ ପ୍ରତ୍ଯଶୃଣୋତ୍ । ସ ସପ୍ତହୂତୋ-ଽଭଵତ୍ । ସପ୍ତହୂତୋ ହଵୈ ନାମୈଷଃ । ତଂ-ଵାଁ ଏତଗ୍ଂ ସପ୍ତହୂତଗ୍ଂ ସନ୍ତମ୍ । ସପ୍ତହୋତେତ୍ଯା ଚକ୍ଷତେ ପରୋକ୍ଷେଣ । ପରୋକ୍ଷପ୍ରିଯା ଇଵ ହି ଦେଵାଃ ॥ 2 ଆତ୍ମନ୍ନା-ତ୍ମନ୍ନିତ୍ଯା-ମନ୍ତ୍ରଯତ । ତସ୍ମୈ ଷଷ୍ଠଗ୍ଂ ହୂତଃ ପ୍ରତ୍ଯଶୃଣୋତ୍ । ସ ଷଡ୍ଢୂତୋ-ଽଭଵତ୍ । ଷଡ୍ଢୂତୋ ହଵୈ ନାମୈଷଃ । ତଂ-ଵାଁ ଏତଗ୍ଂ ଷଡ୍ଢୂତଗ୍ଂ ସନ୍ତମ୍ । ଷଡ୍ଢୋତେତ୍ଯା ଚକ୍ଷତେ ପରୋକ୍ଷେଣ । ପରୋକ୍ଷପ୍ରିଯା ଇଵ ହି ଦେଵାଃ ॥ 3 ଆତ୍ମନ୍ନା-ତ୍ମନ୍ନିତ୍ଯା-ମନ୍ତ୍ରଯତ । ତସ୍ମୈ ପଞ୍ଚମଗ୍ଂ ହୂତଃ ପ୍ରତ୍ଯଶୃଣୋତ୍ । ସ ପଞ୍ଚହୂତୋ-ଽଭଵତ୍ । ପଞ୍ଚହୂତୋ ହଵୈ ନାମୈଷଃ । ତଂ-ଵାଁ ଏତ-ମ୍ପଞ୍ଚହୂତଗ୍ଂ ସନ୍ତମ୍ । ପଞ୍ଚହୋତେତ୍ଯା ଚକ୍ଷତେ ପରୋକ୍ଷେଣ । ପରୋକ୍ଷପ୍ରିଯା ଇଵ ହି ଦେଵାଃ ॥ 4 ଆତ୍ମନ୍ନା-ତ୍ମନ୍ନିତ୍ଯା-ମନ୍ତ୍ରଯତ । ତସ୍ମୈ ଚତୁର୍ଥଗ୍ଂ ହୂତଃ ପ୍ରତ୍ଯଶୃଣୋତ୍ । ସ ଚତୁର୍ହୂତୋ-ଽଭଵତ୍ । ଚତୁର୍ହୂତୋ ହଵୈ ନାମୈଷଃ । ତଂ-ଵାଁ ଏତ-ଞ୍ଚତୁର୍ହୂତଗ୍ଂ ସନ୍ତମ୍ । ଚତୁର୍ହୋତେତ୍ଯା ଚକ୍ଷତେ ପରୋକ୍ଷେଣ । ପରୋକ୍ଷପ୍ରିଯା ଇଵ ହି ଦେଵାଃ ॥ 5 ତମବ୍ରଵୀତ୍ । ତ୍ଵଂ-ଵୈଁ ମେ ନେଦିଷ୍ଠଗ୍ଂ ହୂତଃ ପ୍ରତ୍ଯଶ୍ରୌଷୀଃ । ତ୍ଵଯୈ ନାନାଖ୍ଯାତାର ଇତି । ତସ୍ମାନ୍ନୁହୈନାଗ୍-ଶ୍ଚତୁ ର୍ହୋତାର ଇତ୍ଯାଚକ୍ଷତେ । ତସ୍ମାଚ୍ଛୁଶ୍ରୂଷୁଃ ପୁତ୍ରାଣାଗ୍ଂ ହୃଦ୍ଯତମଃ । ନେଦିଷ୍ଠୋ ହୃଦ୍ଯତମଃ । ନେଦିଷ୍ଠୋ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଭଵତି । ଯ ଏଵଂ-ଵେଁଦ ॥ 6 (ଆତ୍ମନେ ନମଃ) ------------ଇତି ଚତୁର୍ଥ ନ୍ଯାସଃ------------ ଗୁହ୍ଯାଦି ମସ୍ତକାନ୍ତ ଷଡଙ୍ଗନ୍ଯାସ-ଶ୍ଚତୁର୍ଥଃ 7. ଶିଵସଙ୍କଲ୍ପାଃ (ଋଗ୍ ଵେଦ ଖିଲ କାଣ୍ଡଂ 4.11 9.1) ଯେନେଦ-ମ୍ଭୂତ-ମ୍ଭୁଵନ-ମ୍ଭଵିଷ୍ଯ-ତ୍ପରିଗୃହୀତ-ମମୃତେନ ସର୍ଵମ୍ । ଯେନ ଯଜ୍ଞସ୍ତାଯତେ (ଯଜ୍ଞସ୍ତ୍ରାଯତେ) ସପ୍ତହୋତା ତନ୍ମେ ମନଃ ଶିଵସଙ୍କଲ୍ପମସ୍ତୁ ॥ 1 ଯେନ କର୍ମାଣି ପ୍ରଚରନ୍ତି ଧୀରା ଯତୋ ଵାଚା ମନସା ଚାରୁଯନ୍ତି । ଯ-ଥ୍ସମ୍ମିତମନୁ ସଂଯଁନ୍ତି ପ୍ରାଣିନସ୍ତନ୍ମେ ମନଃ ଶିଵସଙ୍କଲ୍ପମସ୍ତୁ ॥ 2 ଯେନ କର୍ମାଣ୍ଯପସୋ ମନୀଷିଣୋ ଯଜ୍ଞେ କୃଣ୍ଵନ୍ତି ଵିଦଥେଷୁ ଧୀରାଃ । ଯଦପୂର୍ଵଂ-ଯଁକ୍ଷ୍ମମନ୍ତଃ ପ୍ରଜାନା-ନ୍ତନ୍ମେ ମନଃ ଶିଵସଙ୍କଲ୍ପମସ୍ତୁ ॥ 3 ଯତ୍ପ୍ରଜ୍ଞାନ-ମୁତ ଚେତୋ ଧୃତିଶ୍ଚ ଯଜ୍ଜ୍ଯୋତି ରନ୍ତରମୃତ-ମ୍ପ୍ରଜାସୁ । ଯସ୍ମାନ୍ନ ଋତେ କିଞ୍ଚନ କର୍ମ କ୍ରିଯତେ ତନ୍ମେ ମନଃ ଶିଵସଙ୍କଲ୍ପମସ୍ତୁ ॥ 4 ସୁଷାରଥି-ରଶ୍ଵାନିଵ ଯନ୍ମନୁଷ୍ଯାନ୍ନେ ନୀଯତେ-ଽଭୀଶୁଭି ର୍ଵାଜିନ ଇଵ । ହୃତ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠଂ-ଯଁଦଜିର-ଞ୍ଜଵିଷ୍ଠ-ନ୍ତନ୍ମେ ମନଃ ଶିଵସଙ୍କଲ୍ପମସ୍ତୁ ॥ 5 ଯସ୍ମିନ୍ ଋଚସ୍ସାମ-ଯଜୂଗ୍ଂଷି ଯସ୍ମି-ନ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠିତା ରଥନାଭା ଵିଵାରାଃ । ଯସ୍ମିଗ୍ଗ୍ଶ୍ଚିତ୍ତଗ୍ଂ ସର୍ଵମୋତ-ମ୍ପ୍ରଜାନା-ନ୍ତନ୍ମେ ମନଃ ଶିଵସଙ୍କଲ୍ପମସ୍ତୁ ॥ 6 ଯଦତ୍ର ଷଷ୍ଠ-ନ୍ତ୍ରିଶତଗ୍ଂ ସୁଵୀରଂ-ଯଁଜ୍ଞସ୍ଯ ଗୁହ୍ଯ-ନ୍ନଵ ନାଵମାଯ୍ଯମ୍ । ଦଶ ପଞ୍ଚ ତ୍ରିଗ୍ଂଶତଂ-ଯଁତ୍ପର-ଞ୍ଚ ତନ୍ମେ ମନଃ ଶିଵସଙ୍କଲ୍ପମସ୍ତୁ ॥ 7 ଯଜ୍ଜାଗ୍ରତୋ ଦୂରମୁଦୈତି ଦୈଵ-ନ୍ତଦୁ ସୁପ୍ତସ୍ଯ ତଥୈଵୈତି । ଦୂରଗମ୍ମ-ଞ୍ଜ୍ଯୋତିଷା-ଞ୍ଜ୍ଯୋତିରେକ-ନ୍ତନ୍ମେ ମନଃ ଶିଵସଙ୍କଲ୍ପମସ୍ତୁ ॥ 8 ଯେନେଦଂ-ଵିଁଶ୍ଵ-ଞ୍ଜଗତୋ ବଭୂଵ ଯେ ଦେଵାପି ମହତୋ ଜାତଵେଦାଃ । ତଦେଵାଗ୍ନି-ସ୍ତମସୋ ଜ୍ଯୋତିରେକ-ନ୍ତନ୍ମେ ମନଃ ଶିଵସଙ୍କଲ୍ପମସ୍ତୁ ॥ 9 ଯେନ ଦ୍ଯୌଃ ପୃଥିଵୀ ଚାନ୍ତରିକ୍ଷ-ଞ୍ଚ ଯେ ପର୍ଵତାଃ ପ୍ରଦିଶୋ ଦିଶଶ୍ଚ । ଯେନେଦ-ଞ୍ଜଗ-ଦ୍ଵ୍ଯାପ୍ତ-ମ୍ପ୍ରଜାନା-ନ୍ତନ୍ମେ ମନଃ ଶିଵସଙ୍କଲ୍ପମସ୍ତୁ ॥ 10 ଯେ ମନୋ ହୃଦଯଂ-ଯେଁ ଚ ଦେଵା ଯେ ଦିଵ୍ଯା ଆପୋ ଯେ ସୂର୍ଯରଶ୍ମିଃ । ତେ ଶ୍ରୋତ୍ରେ ଚକ୍ଷୁଷୀ ସଞ୍ଚରନ୍ତ-ନ୍ତନ୍ମେ ମନଃ ଶିଵସଙ୍କଲ୍ପମସ୍ତୁ ॥ 11 ଅଚିନ୍ତ୍ଯ-ଞ୍ଚା ପ୍ରମେଯ-ଞ୍ଚ ଵ୍ଯକ୍ତା-ଵ୍ଯକ୍ତ ପର-ଞ୍ଚ ଯତ୍ । ସୂକ୍ଷ୍ମା-ଥ୍ସୂକ୍ଷ୍ମତର-ଞ୍ଜ୍ଞେଯ-ନ୍ତନ୍ମେ ମନଃ ଶିଵସଙ୍କଲ୍ପମସ୍ତୁ ॥ 12 ଏକା ଚ ଦଶ ଶତ-ଞ୍ଚ ସହସ୍ର-ଞ୍ଚାଯୁତ-ଞ୍ଚ ନିଯୁତ-ଞ୍ଚ ପ୍ରଯୁତଂ ଚାର୍ବୁଦ-ଞ୍ଚ ନ୍ଯର୍ବୁଦ-ଞ୍ଚ ସମୁଦ୍ରଶ୍ଚ ମଦ୍ଧ୍ଯ-ଞ୍ଚାନ୍ତଶ୍ଚ ପରାର୍ଧଶ୍ଚ ତନ୍ମେ ମନଃ ଶିଵସଙ୍କଲ୍ପମସ୍ତୁ ॥ 13 ଯେ ପଞ୍ଚ ପଞ୍ଚ ଦଶ ଶତଗ୍ଂ ସହସ୍ର-ମଯୁତ-ନ୍ନ୍ଯର୍ବୁଦ-ଞ୍ଚ । ତେ ଅଗ୍ନି-ଚିତ୍ଯେଷ୍ଟକାସ୍ତଗ୍ଂ ଶରୀର-ନ୍ତନ୍ମେ ମନଃ ଶିଵସଙ୍କଲ୍ପମସ୍ତୁ ॥ 14 ଵେଦାହମେତ-ମ୍ପୁରୁଷ-ମ୍ମହାନ୍ତ-ମାଦିତ୍ଯ-ଵର୍ଣ-ନ୍ତମସଃ ପରସ୍ତାତ୍ । ଯସ୍ଯ ଯୋନି-ମ୍ପରିପଶ୍ଯନ୍ତି ଧୀରାସ୍ତନ୍ମେ ମନଃ ଶିଵସଙ୍କଲ୍ପମସ୍ତୁ ॥ 15 ଯସ୍ଯେଦ-ନ୍ଧୀରାଃ ପୁନନ୍ତି କଵଯୋ ବ୍ରହ୍ମାଣମେତ-ନ୍ତ୍ଵା ଵୃଣତ ଇନ୍ଦୁମ୍ । ସ୍ଥାଵର-ଞ୍ଜଙ୍ଗମଂ-ଦ୍ଯୌରାକାଶ-ନ୍ତନ୍ମେ ମନଃ ଶିଵସଙ୍କଲ୍ପମସ୍ତୁ ॥ 16 ପରା-ତ୍ପରତର-ଞ୍ଚୈଵ ଯ-ତ୍ପରାଶ୍ଚୈଵ ଯତ୍ପରମ୍ । ଯତ୍ପରା-ତ୍ପରତୋ ଜ୍ଞେଯ-ନ୍ତନ୍ମେ ମନଃ ଶିଵସଙ୍କଲ୍ପମସ୍ତୁ ॥ 17 ପରା-ତ୍ପରତରୋ ବ୍ରହ୍ମା ତତ୍ପରା-ତ୍ପରତୋ ହରିଃ । ତତ୍ପରା-ତ୍ପରତୋ ଽଧୀଶସ୍ତନ୍ମେ ମନଃ ଶିଵସଙ୍କଲ୍ପମସ୍ତୁ ॥ 18 ଯା ଵେଦାଦିଷୁ ଗାଯତ୍ରୀ ସର୍ଵଵ୍ଯାପି ମହେଶ୍ଵରୀ । ଋଗ୍ ଯଜୁ-ସ୍ସାମା-ଥର୍ଵୈଶ୍ଚ ତନ୍ମେ ମନଃ ଶିଵସଙ୍କଲ୍ପମସ୍ତୁ ॥ 19 ଯୋ ଵୈ ଦେଵ-ମ୍ମହାଦେଵ-ମ୍ପ୍ରଣଵ-ମ୍ପରମେଶ୍ଵରମ୍ । ଯ-ସ୍ସର୍ଵେ ସର୍ଵ ଵେଦୈଶ୍ଚ ତନ୍ମେ ମନଃ ଶିଵସଙ୍କଲ୍ପମସ୍ତୁ ॥ 20 ପ୍ରଯତଃ ପ୍ରଣଵୋଙ୍କାର-ମ୍ପ୍ରଣଵ-ମ୍ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍ । ଓକାଂର-ମ୍ପ୍ରଣଵାତ୍ମାନ-ନ୍ତନ୍ମେ ମନଃ ଶିଵସଙ୍କଲ୍ପମସ୍ତୁ ॥ 21 ଯୋ-ଽସୌ ସର୍ଵେଷୁ ଵେଦେଷୁ ପଠ୍ଯତେ ହ୍ଯଜ ଈଶ୍ଵରଃ । ଅକାଯୋ ନିର୍ଗୁଣୋ ହ୍ଯାତ୍ମା ତନ୍ମେ ମନଃ ଶିଵସଙ୍କଲ୍ପମସ୍ତୁ ॥ 22 ଗୋଭି ର୍ଜୁଷ୍ଟ-ନ୍ଧନେନ ହ୍ଯାଯୁଷା ଚ ବଲେନ ଚ । ପ୍ରଜଯା ପଶୁଭିଃ ପୁଷ୍କରାକ୍ଷ-ନ୍ତନ୍ମେ ମନଃ ଶିଵସଙ୍କଲ୍ପମସ୍ତୁ ॥ 23 କୈଲାସ ଶିଖରେ ରମ୍ଯେ ଶଙ୍କରସ୍ଯ ଶିଵାଲଯେ । ଦେଵତାସ୍ତତ୍ର ମୋଦନ୍ତେ ତନ୍ମେ ମନଃ ଶିଵସଙ୍କଲ୍ପମସ୍ତୁ ॥ 24 ତ୍ର୍ଯବଙ୍କଂ-ଯଁଜାମହେ ସୁଗନ୍ଧି-ମ୍ପୁଷ୍ଟିଵର୍ଧନମ୍ । ଉର୍ଵାରୁକମିଵ ବନ୍ଧନା-ନ୍ମୃତ୍ଯୋ-ର୍ମୁକ୍ଷୀଯ ମା-ଽମୃତା-ତ୍ତନ୍ମେ ମନଃ ଶିଵସଙ୍କଲ୍ପମସ୍ତୁ ॥ 25 ଵିଶ୍ଵତ-ଶ୍ଚକ୍ଷୁରୁତ ଵିଶ୍ଵତୋ ମୁଖୋ ଵିଶ୍ଵତୋ ହସ୍ତ ଉତ ଵିଶ୍ଵତସ୍ପାତ୍ । ସମ୍ବାହୁଭ୍ଯାଂ-ନମତି ସମ୍ପତତ୍ରୈ ର୍ଦ୍ଯାଵା ପୃଥିଵୀ ଜନଯ-ନ୍ଦେଵ ଏକସ୍ତନ୍ମେ ମନଃ ଶିଵସଙ୍କଲ୍ପମସ୍ତୁ ॥ 26 ଚତୁରୋ ଵେଦାନଧୀଯୀତ ସର୍ଵ ଶାସ୍ତ୍ରମଯଂ-ଵିଁଦୁଃ । ଇତିହାସ ପୁରାଣାନା-ନ୍ତନ୍ମେ ମନଃ ଶିଵସଙ୍କଲ୍ପମସ୍ତୁ ॥ 27 ମା ନୋ ମହାନ୍ତମୁତ ମା ନୋ ଅର୍ଭକ-ମ୍ମା ନ ଉକ୍ଷନ୍ତମୁତ ମା ନ ଉକ୍ଷିତମ୍ । ମା ନୋ ଵଧୀଃ ପିତର-ମ୍ମୋତ ମାତର-ମ୍ପ୍ରିଯା ମା ନସ୍ତନୁଵୋ ରୁଦ୍ର ରୀରିଷସ୍ତନ୍ମେ ମନଃ ଶିଵସଙ୍କଲ୍ପମସ୍ତୁ ॥ 28 ମା ନସ୍ତୋକେ ତନଯେ ମା ନ ଆଯୁଷି ମା ନୋ ଗୋଷୁ ମା ନୋ ଅଶ୍ଵେଷୁ ରୀରିଷଃ । ଵୀରାନ୍ମାନୋ ରୁଦ୍ର ଭାମିତୋଵଧୀ ର୍ହଵିଷ୍ମନ୍ତୋ ନମସା ଵିଧେମ ତେ ତନ୍ମେ ମନଃ ଶିଵସଙ୍କଲ୍ପମସ୍ତୁ ॥ 29 ଋତଗ୍ଂ ସତ୍ଯ-ମ୍ପର-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ ପୁରୁଷ-ଙ୍କୃଷ୍ଣପିଙ୍ଗଲମ୍ । ଊର୍ଧ୍ଵରେତଂ-ଵିଁରୂପାକ୍ଷଂ-ଵିଁଶ୍ଵରୂପାଯ ଵୈ ନମୋ ନମସ୍ତନ୍ମେ ମନଃ ଶିଵସଙ୍କଲ୍ପମସ୍ତୁ ॥ 30 କ-ଦ୍ରୁଦ୍ରାଯ ପ୍ରଚେତସେ ମୀଢୁଷ୍ଟମାଯ ତଵ୍ଯସେ । ଵୋଚେମ ଶନ୍ତମଗ୍ଂ ହୃଦେ । ସର୍ଵୋ ହ୍ଯେଷ ରୁଦ୍ରସ୍ତସ୍ମୈ ରୁଦ୍ରାଯ ନମୋ ଅସ୍ତୁ ତନ୍ମେ ମନଃ ଶିଵସଙ୍କଲ୍ପମସ୍ତୁ ॥ 31 ବ୍ରହ୍ମଜଜ୍ଞାନ-ମ୍ପ୍ରଥମ-ମ୍ପୁରସ୍ତା-ଦ୍ଵିସୀମତ-ସ୍ସୁରୁଚୋ ଵେନ ଆଵଃ । ସ ବୁଧ୍ନିଯା ଉପମା ଅସ୍ଯ ଵିଷ୍ଠା-ସ୍ସତଶ୍ଚ ଯୋନି-ମସତଶ୍ଚ ଵିଵସ୍ତନ୍ମେ ମନଃ ଶିଵସଙ୍କଲ୍ପମସ୍ତୁ ॥ 32 ଯଃ ପ୍ରାଣତୋ ନିମିଷତୋ ମହିତ୍ଵୈକ ଇଦ୍ରାଜା ଜଗତୋ ବଭୂଵ । ଯ ଈଶେ ଅସ୍ଯ ଦ୍ଵିପଦ-ଶ୍ଚତୁଷ୍ପଦଃ କସ୍ମୈ ଦେଵାଯ ହଵିଷା ଵିଧେମ ତନ୍ମେ ମନଃ ଶିଵସଙ୍କଲ୍ପମସ୍ତୁ ॥ 33 ଯ ଆତ୍ମଦା ବଲଦା ଯସ୍ଯ ଵିଶ୍ଵ ଉପାସତେ ପ୍ରଶିଷଂ-ଯଁସ୍ଯ ଦେଵାଃ । ଯସ୍ଯ ଛାଯା-ଽମୃତଂ-ଯଁସ୍ଯ ମୃତ୍ଯୁଃ କସ୍ମୈ ଦେଵାଯ ହଵିଷା ଵିଧେମ ତନ୍ମେ ମନଃ ଶିଵସଙ୍କଲ୍ପମସ୍ତୁ ॥ 34 ଯୋ ରୁଦ୍ରୋ ଅଗ୍ନୌ ଯୋ ଅଫ୍ସୁ ଯ ଓଷଧୀଷୁ ଯୋ ରୁଦ୍ରୋ ଵିଶ୍ଵା ଭୁଵନା-ଽଽଵିଵେଶ ତସ୍ମୈ ରୁଦ୍ରାଯ ନମୋ ଅସ୍ତୁ ତନ୍ମେ ମନଃ ଶିଵସଙ୍କଲ୍ପମସ୍ତୁ ॥ 35 ଗନ୍ଧଦ୍ଵାରା-ନ୍ଦୁରାଧର୍ଷା-ନ୍ନିତ୍ଯପୁଷ୍ଟା-ଙ୍କରୀଷିଣୀମ୍ । ଈଶ୍ଵରୀଗ୍ଂ ସର୍ଵ ଭୂତାନା-ନ୍ତାମିହୋପହ୍ଵଯେ ଶ୍ରିଯ-ନ୍ତନ୍ମେ ମନଃ ଶିଵସଙ୍କଲ୍ପମସ୍ତୁ ॥ 36 ଯ ଇଦଗ୍ଂ ଶିଵସଙ୍କଲ୍ପଗ୍ଂ ସଦା ଧ୍ଯାଯନ୍ତି ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ । ତେ ପର-ମ୍ମୋକ୍ଷ-ଙ୍ଗମିଷ୍ଯନ୍ତି ତନ୍ମେ ମନଃ ଶିଵସଙ୍କଲ୍ପମସ୍ତୁ ॥ 37 ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ ॥ ଶିଵସଙ୍କଲ୍ପଗ୍ଂ ହୃଦଯାଯ ନମଃ ॥ 7.2 ପୁରୁଷ ସୂକ୍ତଂ (ତୈ. ଅର. 3.12.1 - ତୈ. ଅର. 3.12.7) ସହସ୍ରଶୀର୍ଷା ପୁରୁଷଃ । ସହସ୍ରାକ୍ଷ-ସ୍ସହସ୍ରପାତ୍ । ସ ଭୂମିଂ-ଵିଁଶ୍ଵତୋ ଵୃତ୍ଵା । ଅତ୍ଯତିଷ୍ଠ-ଦ୍ଦଶାଙ୍ଗୁଲମ୍ । ପୁରୁଷ ଏଵେଦଗ୍ଂ ସର୍ଵମ୍ । ଯ-ଦ୍ଭୂତଂ-ଯଁଚ୍ଚ ଭଵ୍ଯମ୍ । ଉତାମୃତତ୍ଵସ୍ଯେଶାନଃ । ଯଦନ୍ନେନା-ତିରୋହତି । ଏତାଵାନସ୍ଯ ମହିମା । ଅତୋ ଜ୍ଯାଯାଗ୍ଶ୍ଚ ପୂରୁଷଃ ॥ 1 ପାଦୋ-ଽସ୍ଯ ଵିଶ୍ଵା ଭୂତାନି । ତ୍ରିପାଦସ୍ଯା-ମୃତ-ନ୍ଦିଵି । ତ୍ରିପାଦୂର୍ଧ୍ଵ ଉଦୈ-ତ୍ପୁରୁଷଃ । ପାଦୋ ଽସ୍ଯେହା-ଽଽଭଵା-ତ୍ପୁନଃ । ତତୋ ଵିଷ୍ଵଂ-ଵ୍ଯଁକ୍ରାମତ୍ । ସାଶନାନଶନେ ଅଭି ॥ ତସ୍ମା-ଦ୍ଵିରାଡଜାଯତ । ଵିରାଜୋ ଅଧି ପୂରୁଷଃ । ସ ଜାତୋ ଅତ୍ଯରିଚ୍ଯତ । ପଶ୍ଚା-ଦ୍ଭୂମିମଥୋ ପୁରଃ ॥ 2 ଯତ୍ପୁରୁଷେଣ ହଵିଷା । ଦେଵା ଯଜ୍ଞମତନ୍ଵତ । ଵସନ୍ତୋ ଅସ୍ଯାସୀଦାଜ୍ଯମ୍ । ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଇଦ୍ଧ୍ମ ଶ୍ଶରଦ୍ଧଵିଃ । ସପ୍ତାସ୍ଯାସ-ନ୍ପରିଧଯଃ । ତ୍ରି-ସ୍ସପ୍ତ ସମିଧଃ କୃତାଃ । ଦେଵାଯ-ଦ୍ଯଜ୍ଞ-ନ୍ତନ୍ଵାନାଃ । ଅବଧ୍ନ-ନ୍ପୁରୁଷ-ମ୍ପଶୁମ୍ ॥ ତଂ-ଯଁଜ୍ଞ-ମ୍ବର୍ହିଷି ପ୍ରୌକ୍ଷନ୍ନ୍ । ପୁରୁଷ-ଞ୍ଜାତମଗ୍ରତଃ ॥ 3 ତେନ ଦେଵା ଅଯଜନ୍ତ । ସାଦ୍ଧ୍ଯା ଋଷଯଶ୍ଚ ଯେ । ତସ୍ମା-ଦ୍ଯଜ୍ଞା-ଥ୍ସର୍ଵହୁତଃ । ସମ୍ଭୃତ-ମ୍ପୃଷଦାଜ୍ଯମ୍ । ପଶୂଗ୍ସ୍ତାଗ୍ଶ୍ଚକ୍ରେ ଵାଯଵ୍ଯାନ୍ । ଆରଣ୍ଯା-ନ୍ଗ୍ରାମ୍ଯାଶ୍ଚ ଯେ । ତସ୍ମା-ଦ୍ଯଜ୍ଞା-ଥ୍ସର୍ଵହୁତଃ । ଋଚ-ସ୍ସାମାନି ଜଜ୍ଞିରେ । ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ଜଜ୍ଞିରେ ତସ୍ମାତ୍ । ଯଜୁସ୍ତସ୍ମା-ଦଜାଯତ ॥ 4 ତସ୍ମାଦଶ୍ଵା ଅଜାଯନ୍ତ । ଯେ କେ ଚୋଭଯାଦତଃ । ଗାଵୋ ହ ଜଜ୍ଞିରେ ତସ୍ମାତ୍ । ତସ୍ମାଜ୍ଜାତା ଅଜାଵଯଃ । ଯତ୍ପୁରୁଷଂ-ଵ୍ଯଁଦଧୁଃ । କତିଧା ଵ୍ଯକଲ୍ପଯନ୍ନ୍ । ମୁଖ-ଙ୍କିମସ୍ଯ କୌ ବାହୂ । କାଵୂରୂ ପାଦାଵୁଚ୍ଯେତେ । ବ୍ରାହ୍ମଣୋ-ଽସ୍ଯ ମୁଖମାସୀତ୍ । ବାହୂ ରାଜନ୍ଯଃ କୃତଃ ॥ 5 ଊରୂ ତଦସ୍ଯ ଯ-ଦ୍ଵୈଶ୍ଯଃ । ପଦ୍ଭ୍ଯାଗ୍ଂ ଶୂଦ୍ରୋ ଅଜାଯତ । ଚନ୍ଦ୍ରମା ମନସୋ ଜାତଃ । ଚକ୍ଷୋ-ସ୍ସୂର୍ଯୋ ଅଜାଯତ । ମୁଖା-ଦିନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚାଗ୍ନିଶ୍ଚ । ପ୍ରାଣା-ଦ୍ଵାଯୁରଜାଯତ । ନାଭ୍ଯା ଆସୀଦନ୍ତରିକ୍ଷମ୍ । ଶୀର୍ଷ୍ଣୋ ଦ୍ଯୌ-ସ୍ସମଵର୍ତତ । ପଦ୍ଭ୍ଯା-ମ୍ଭୂମି ର୍ଦିଶ-ଶ୍ଶ୍ରୋତ୍ରାତ୍ । ତଥା ଲୋକାଗ୍ଂ ଅକଲ୍ପଯନ୍ନ୍ ॥ 6 ଵେଦାହମେତ-ମ୍ପୁରୁଷ-ମ୍ମହାନ୍ତମ୍ । ଆଦିତ୍ଯଵର୍ଣ-ନ୍ତମସସ୍ତୁ ପାରେ । ସର୍ଵାଣି ରୂପାଣି ଵିଚିତ୍ଯ ଧୀରଃ । ନାମାନି କୃତ୍ଵାଭିଵଦନ୍ ଯଦାସ୍ତେ । ଧାତା ପୁରସ୍ତା-ଦ୍ଯମୁଦାଜହାର । ଶକ୍ରଃ ପ୍ରଵିଦ୍ଵା-ନ୍ପ୍ରଦିଶଶ୍ଚତସ୍ରଃ । ତମେଵଂ-ଵିଁଦ୍ଵାନମୃତ ଇହ ଭଵତି । ନାନ୍ଯଃ ପନ୍ଥା ଅଯନାଯ ଵିଦ୍ଯତେ । ଯଜ୍ଞେନ ଯଜ୍ଞମଯଜନ୍ତ ଦେଵାଃ । ତାନି ଧର୍ମାଣି ପ୍ରଥମାନ୍ଯାସନ୍ନ୍ । ତେ ହ ନାକ-ମ୍ମହିମାନ-ସ୍ସଚନ୍ତେ । ଯତ୍ର ପୂର୍ଵେ ସାଦ୍ଧ୍ଯା-ସ୍ସନ୍ତି ଦେଵାଃ ॥ 7 ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ ॥ ପୁରୁଷସୂକ୍ତଗ୍ଂ ଶିରସେ ସ୍ଵାହା ॥ 7.3 ଉତ୍ତର ନାରାଯଣଂ (ତୈ. ଅର. 3.13.1 - ତୈ. ଅର. 3.13.2) ଅଦ୍ଭ୍ଯ-ସ୍ସମ୍ଭୂତଃ ପୃଥିଵ୍ଯୈ ରସାଚ୍ଚ । ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣ-ସ୍ସମଵର୍ତତାଧି । ତସ୍ଯ ତ୍ଵଷ୍ଟା ଵିଦଧ-ଦ୍ରୂପମେତି । ତତ୍ପୁରୁଷସ୍ଯ ଵିଶ୍ଵମାଜାନମଗ୍ରେ । ଵେଦାହମେତ-ମ୍ପୁରୁଷ-ମ୍ମହାନ୍ତମ୍ । ଆଦିତ୍ଯଵର୍ଣ-ନ୍ତମସଃ ପରସ୍ତାତ୍ । ତମେଵଂ-ଵିଁଦ୍ଵାନମୃତ ଇହ ଭଵତି । ନାନ୍ଯଃ ପନ୍ଥା ଵିଦ୍ଯତେ-ଽଯନାଯ । ପ୍ରଜାପତିଶ୍ଚରତି ଗର୍ଭେ ଅନ୍ତଃ । ଅଜାଯମାନୋ ବହୁଧା ଵିଜାଯତେ । ତସ୍ଯ ଧୀରାଃ ପରିଜାନନ୍ତି ଯୋନିମ୍ । ମରୀଚୀନା-ମ୍ପଦମିଚ୍ଛନ୍ତି ଵେଧସଃ ॥ 1 ଯୋ ଦେଵେଭ୍ଯ ଆତପତି । ଯୋ ଦେଵାନା-ମ୍ପୁରୋହିତଃ । ପୂର୍ଵୋ ଯୋ ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଜାତଃ । ନମୋ ରୁଚାଯ ବ୍ରାହ୍ମଯେ । ରୁଚ-ମ୍ବ୍ରାହ୍ମ-ଞ୍ଜନଯନ୍ତଃ । ଦେଵା ଅଗ୍ରେ ତଦବ୍ରୁଵନ୍ନ୍ । ଯସ୍ତ୍ଵୈଵ-ମ୍ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଵିଦ୍ଯାତ୍ । ତସ୍ଯ ଦେଵା ଅସନ୍ ଵଶେ । ହ୍ରୀଶ୍ଚ ତେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଶ୍ଚ ପତ୍ନ୍ଯୌ । ଅହୋରାତ୍ରେ ପାର୍ଶ୍ଵେ । ନକ୍ଷତ୍ରାଣି ରୂପମ୍ । ଅଶ୍ଵିନୌ ଵ୍ଯାତ୍ତମ୍ । ଇଷ୍ଟ-ମ୍ମନିଷାଣ । ଅମୁ-ମ୍ମନିଷାଣ । ସର୍ଵ-ମ୍ମନିଷାଣ ॥ 2 ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ ॥ ଉତ୍ତର ନାରାଯଣଗ୍ଂ ଶିଖାଯୈ ଵଷଟ୍ ॥ 7.4 ଅପ୍ରତିରଥଂ (ତୈ. ସଂ. 4.6.4.1 - ତୈ. ସଂ. 4.6.4.5) ଆଶୁ-ଶ୍ଶିଶାନୋ ଵୃଷଭୋ ନ ଯୁଧ୍ମୋ ଘନାଘନଃ, କ୍ଷୋଭଣ-ଶ୍ଚର୍ଷଣୀନାମ୍ । ସଙ୍କ୍ରନ୍ଦନୋ-ଽନିମିଷ ଏକ ଵୀରଶ୍ଶତଗ୍ଂ ସେନା ଅଜଯଥ୍ସା-କମିନ୍ଦ୍ରଃ । ସଙ୍କ୍ରନ୍ଦନେନା ନିମିଷେଣ ଜିଷ୍ଣୁନା ଯୁତ୍କାରେଣ ଦୁଶ୍ଚ୍ଯଵନେନ ଧୃଷ୍ଣୁନା । ତଦିନ୍ଦ୍ରେଣ ଜଯତ ତଥ୍ସହଧ୍ଵଂ-ଯୁଁଧୋ ନର ଇଷୁ ହସ୍ତେନ ଵୃଷ୍ଣା । ସ ଇଷୁହସ୍ତୈ-ସ୍ସ ନିଷଙ୍ଗିଭି ର୍ଵଶୀ ସଗ୍ଗ୍ସ୍ରଷ୍ଟା ସଯୁଧ ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଗଣେନ । ସଗ୍ଂସୃଷ୍ଟ-ଜିଥ୍ସୋମପା ବାହୁ ଶର୍ଧ୍ଯୂର୍ଧ୍ଵ-ଧନ୍ଵା ପ୍ରତିହିତା-ଭିରସ୍ତା । ବୃହସ୍ପତେ ପରିଦୀଯା ରଥେନ ରକ୍ଷୋହା-ଽମିତ୍ରାଗ୍ଂ ଅପ ବାଧମାନଃ । 1 ପ୍ରଭଞ୍ଜ-ନ୍ଥ୍ସେନାଃ ପ୍ରମୃଣୋ ଯୁଧା ଜଯନ୍ନସ୍ମାକ-ମେଦ୍ଧ୍ଯଵିତା ରଥାନାମ୍ । ଗୋତ୍ରଭିଦ-ଙ୍ଗୋଵିଦଂ-ଵଁଜ୍ରବାହୁ-ଞ୍ଜଯନ୍ତମଜ୍ମ ପ୍ରମୃଣନ୍ତ-ମୋଜସା । ଇମଗ୍ଂ ସଜାତା ଅନୁଵୀର-ଯଧ୍ଵମିନ୍ଦ୍ରଗ୍ଂ ସଖାଯୋ-ଽନୁ ସରଭଧ୍ଵମ୍ । ବଲଵିଜ୍ଞାଯ-ସ୍ସ୍ଥଵିରଃ ପ୍ରଵୀର-ସ୍ସହସ୍ଵାନ୍ ଵାଜୀ ସହମାନ ଉଗ୍ରଃ । ଅଭିଵୀରୋ ଅଭିସତ୍ଵା ସହୋଜା ଜୈତ୍ରମିନ୍ଦ୍ର ରଥମାତିଷ୍ଠ ଗୋଵିତ୍ । 2 ଅଭି ଗୋତ୍ରାଣି ସହସା ଗାହମାନୋ-ଽଦାଯୋ ଵୀର ଶ୍ଶତ-ମନ୍ଯୁରିନ୍ଦ୍ରଃ । ଦୁଶ୍ଚ୍ଯଵନଃ ପୃତନାଷାଡ ଯୁଦ୍ଧ୍ଯୋ-ଽସ୍ମାକଗ୍ଂ ସେନା ଅଵତୁ ପ୍ରଯୁଥ୍ସୁ । ଇନ୍ଦ୍ର ଆସା-ନ୍ନେତା ବୃହସ୍ପତି ର୍ଦକ୍ଷିଣା ଯଜ୍ଞଃ ପୁର ଏତୁ ସୋମଃ । ଦେଵସେନାନା-ମଭିଭ-ଞ୍ଜତୀନା-ଞ୍ଜଯନ୍ତୀନା-ମ୍ମରୁତୋ ଯନ୍ତ୍ଵଗ୍ରେ । ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଵୃଷ୍ଣୋ ଵରୁଣସ୍ଯ ରାଜ୍ଞ ଆଦିତ୍ଯାନା-ମ୍ମରୁତାଗ୍ଂ ଶର୍ଧ ଉଗ୍ରମ୍ । ମହାମନସା-ମ୍ଭୁଵନଚ୍ଯଵାନା-ଙ୍ଘୋଷୋ ଦେଵାନା-ଞ୍ଜଯତା ମୁଦସ୍ଥାତ୍ । ଅସ୍ମାକ-ମିନ୍ଦ୍ରଃ-ସମୃତେଷୁ-ଧ୍ଵଜେ-ଷ୍ଵସ୍ମାକଂ-ଯାଁ ଇଷଵସ୍ତା ଜଯନ୍ତୁ । 3 ଅସ୍ମାକଂ-ଵୀଁରା ଉତ୍ତରେ ଭଵନ୍ତ୍ଵସ୍ମାନୁ ଦେଵା ଅଵତା ହଵେଷୁ । ଉଦ୍ଧର୍ଷଯ ମଘଵନ୍ନା-ଯୁଧା-ନ୍ଯୁଥ୍ସତ୍ଵନା-ମ୍ମାମକାନା-ମ୍ମହାଗ୍ଂସି । ଉଦ୍ଵୃତ୍ରହନ୍ ଵାଜିନାଂ-ଵାଁଜିନା-ନ୍ଯୁଦ୍ରଥାନା-ଞ୍ଜଯତାମେତୁ ଘୋଷଃ । ଉପପ୍ରେତ ଜଯତା ନର-ସ୍ସ୍ଥିରା ଵଃ ସନ୍ତୁ ବାହଵଃ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଵ-ଶ୍ଶର୍ମ ଯଚ୍ଛତ୍ଵନା-ଧୃଷ୍ଯା ଯଥା-ଽସଥ । ଅଵସୃଷ୍ଟା ପରାପତ ଶରଵ୍ଯେ ବ୍ରହ୍ମ ସଗ୍ଂଶିତା । ଗଚ୍ଛାମିତ୍ରା-ନ୍ପ୍ରଵିଶ ମୈଷା-ଙ୍କଞ୍ଚନୋଚ୍ଛିଷଃ । ମର୍ମାଣି ତେ ଵର୍ମଭିଶ୍ଛା-ଦଯାମି ସୋମସ୍ତ୍ଵା ରାଜା-ଽମୃତେନା-ଭିଵସ୍ତାମ୍ । ଉରୋ ର୍ଵରୀଯୋ ଵରିଵସ୍ତେ ଅସ୍ତୁ ଜଯନ୍ତ-ନ୍ତ୍ଵାମନୁ ମଦନ୍ତୁ ଦେଵାଃ । ଯତ୍ର ବାଣା-ସ୍ସମ୍ପତନ୍ତି କୁମାରା ଵିଶିଖା ଇଵ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ ନସ୍ତତ୍ର ଵୃତ୍ରହା ଵିଶ୍ଵାହା ଶର୍ମ ଯଚ୍ଛତୁ ॥ 4 ॥ ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ ॥ ଆଶୁଶ୍ଶିଶାନୋ-ଽପ୍ରତିରଥ-ଙ୍କଵଚାଯ ହୁମ୍ । 7.5 ପ୍ରତି ପୂରୁଷଂ (ତୈ. ସଂ. 1.8.6.1 - ତୈ. ସଂ. 1.8.6.2) (ତୈ. ବ୍ରା. 1.6.10.1 - ତୈ. ବ୍ରା. 1.6.10.5) ପ୍ରତିପୂରୁଷ ମେକକପାଲା-ନ୍ନିର୍ଵପତ୍ଯେ-କମତିରିକ୍ତଂ-ଯାଁଵନ୍ତୋ ଗୃହ୍ଯା-ସ୍ସ୍ମସ୍ତେଭ୍ଯଃ କମକର-ମ୍ପଶୂନାଗ୍ଂ ଶର୍ମାସି ଶର୍ମ ଯଜମାନସ୍ଯ ଶର୍ମ ମେ ଯଚ୍ଛୈକ ଏଵ ରୁଦ୍ରୋ ନ ଦ୍ଵିତୀଯାଯ ତସ୍ଥ ଆଖୁସ୍ତେ ରୁଦ୍ର ପଶୁସ୍ତ-ଞ୍ଜୁଷସ୍ଵୈଷ ତେ ରୁଦ୍ର ଭାଗ-ସ୍ସହ ସ୍ଵସ୍ରାଂ-ଽବିକଯା ତଞ୍ଜୁଷସ୍ଵ ଭେଷଜ-ଙ୍ଗଵେ-ଽଶ୍ଵାଯ ପୁରୁଷାଯ ଭେଷଜମଥୋ ଅସ୍ମଭ୍ଯ-ମ୍ଭେଷଜଗ୍ଂ ସୁଭେଷଜଂ-ଯଁଥା-ଽସତି । 1 ସୁଗ-ମ୍ମେଷାଯ ମେଷ୍ଯା ଅଵାବଂ ରୁଦ୍ରମଦି-ମହ୍ଯଵ ଦେଵ-ନ୍ତ୍ର୍ଯବଙ୍କମ୍ । ଯଥା ନ-ଶ୍ଶ୍ରେଯସଃ କରଦ୍ଯଥା ନୋ ଵସ୍ଯ ସଃ କରଦ୍ଯଥା ନଃ ପଶୁମତଃ କରଦ୍ଯଥା ନୋ ଵ୍ଯଵସାଯଯାତ୍ । ତ୍ର୍ଯବଙ୍କଂ-ଯଁଜାମହେ ସୁଗନ୍ଧି-ମ୍ପୁଷ୍ଟିଵର୍ଧନମ୍ । ଉର୍ଵାରୁକମିଵ ବନ୍ଧନା-ନ୍ମୃତ୍ଯୋ ର୍ମୁକ୍ଷୀଯ ମା-ଽମୃତାତ୍ । ଏଷତେ ରୁଦ୍ର ଭାଗ ସ୍ତଞ୍ଜୁଷସ୍ଵ ତେନାଵସେନ ପରୋ ମୂଜଵତୋ-ଽତୀହ୍ଯଵତତ ଧନ୍ଵା ପିନାକହସ୍ତଃ କୃତ୍ତିଵାସାଃ ॥ 2 ପ୍ରତିପୂରୁଷ-ମେକକପାଲା-ନ୍ନିର୍ଵପତି । ଜାତା ଏଵ ପ୍ରଜା ରୁଦ୍ରା-ନ୍ନିରଵଦଯତେ । ଏକମତିରିକ୍ତମ୍ । ଜନିଷ୍ଯମାଣା ଏଵ ପ୍ରଜା ରୁଦ୍ରା-ନ୍ନିରଵଦଯତେ । ଏକକପାଲା ଭଵନ୍ତି । ଏକଧୈଵ ରୁଦ୍ର-ନ୍ନିରଵଦଯତେ । ନାଭିଘାରଯତି । ଯଦଭିଘାରଯେତ୍ । ଅନ୍ତରଵ-ଚାରିଣଗ୍ଂ ରୁଦ୍ର-ଙ୍କୁର୍ଯାତ୍ । ଏକୋଲ୍ମୁକେନ ଯନ୍ତି । 3 ତଦ୍ଧି ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ଭାଗଧେଯମ୍ । ଇମା-ନ୍ଦିଶଂ-ଯଁନ୍ତି । ଏଷା ଵୈ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ଦିକ୍ । ସ୍ଵାଯା ମେଵ ଦିଶି ରୁଦ୍ର-ନ୍ନିରଵଦଯତେ । ରୁଦ୍ରୋ ଵା ଅପଶୁକାଯା ଆହୁତ୍ଯୈ ନାତିଷ୍ଠତ । ଅସୌ ତେ ପଶୁରିତି ନିର୍ଦିଶେଦ୍ଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଷ୍ଯାତ୍ । ଯମେଵ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି । ତମସ୍ମୈ ପଶୁ-ନ୍ନିର୍ଦିଶତି । ଯଦି ନ ଦ୍ଵିଷ୍ଯାତ୍ । ଆଖୁସ୍ତେ ପଶୁରିତି ବ୍ରୂଯାତ୍ । 4 ନ ଗ୍ରାମ୍ଯା-ନ୍ପଶୂନ୍ ହିନସ୍ତି । ନାରଣ୍ଯାନ୍ । ଚତୁଷ୍ପଥେ ଜୁହୋତି । ଏଷ ଵା ଅଗ୍ନୀନା-ମ୍ପଡ୍ବୀଶୋ ନାମ । ଅଗ୍ନିଵତ୍ଯେଵ ଜୁହୋତି । ମଦ୍ଧ୍ଯମେନ ପର୍ଣେନ ଜୁହୋତି । ସ୍ରୁଗ୍ଘ୍ଯେଷା । ଅଥୋ ଖଲୁ । ଅନ୍ତମେନୈଵ ହୋତଵ୍ଯମ୍ । ଅନ୍ତତ ଏଵ ରୁଦ୍ର-ନ୍ନିରଵଦଯତେ । 5 ଏଷ ତେ ରୁଦ୍ରଭାଗ-ସ୍ସହସ୍ଵସ୍ରାଂ-ଽବିକଯେତ୍ଯାହ । ଶରଦ୍ଵା ଅସ୍ଯାମ୍ବିକା ସ୍ଵସା । ତଯା ଵା ଏଷ ହିନସ୍ତି । ଯଗ୍ଂ ହିନସ୍ତି । ତଯୈଵୈନଗ୍ଂ ସହ ଶମଯତି । ଭେଷଜଙ୍ଗଵ ଇତ୍ଯାହ । ଯାଵନ୍ତ ଏଵ ଗ୍ରାମ୍ଯାଃ ପଶଵଃ । ତେଭ୍ଯୋ ଭେଷଜ-ଙ୍କରୋତି । ଅଵାବଂ ରୁଦ୍ରମଦି ମହୀତ୍ଯାହ । ଆଶିଷମେଵୈ-ତାମା ଶାସ୍ତେ । 6 ତ୍ର୍ଯବଙ୍କଂ-ଯଁଜାମହ ଇତ୍ଯାହ । ମୃତ୍ଯୋ ର୍ମୁକ୍ଷୀଯ ମା-ଽମୃତା-ଦିତି ଵା ଵୈ ତଦାହ । ଉତ୍କିରନ୍ତି । ଭଗସ୍ଯ ଲୀଫ୍ସନ୍ତେ । ମୂତେ କୃତ୍ଵା ସଜନ୍ତି । ଯଥା ଜନଂ-ଯଁତେ-ଽଵସ-ଙ୍କରୋତି । ତାଦୃଗେଵ ତତ୍ । ଏଷ ତେ ରୁଦ୍ରଭାଗ ଇତ୍ଯାହ ନିରଵତ୍ଯୈ । ଅପ୍ରତୀକ୍ଷ-ମାଯନ୍ତି । ଅପଃ ପରିଷିଞ୍ଚତି । ରୁଦ୍ରସ୍ଯାନ୍ତ ର୍ହିତ୍ଯୈ । ପ୍ରଵା ଏତେ-ଽସ୍ମା-ଲ୍ଲୋକା-ଚ୍ଚ୍ଯଵନ୍ତେ । ଯେ ତ୍ର୍ଯବଙ୍କୈ-ଶ୍ଚରନ୍ତି । ଆଦିତ୍ଯ-ଞ୍ଚରୁ-ମ୍ପୁନରେତ୍ଯ ନିର୍ଵପତି । ଇଯଂ-ଵାଁ ଅଦିତିଃ । ଅସ୍ଯାମେଵ ପ୍ରତିତିଷ୍ଠନ୍ତି ॥ 7 ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ ॥ ପ୍ରତିପୂରୁଷଂ-ଵିଁଭାଡିତି ନେତ୍ରତ୍ରଯାଯ ଵୌଷଟ୍ ॥ 7.6 ଶତ ରୁଦ୍ରୀଯଂ (ତ୍ଵମଗ୍ନେ ରୁଦ୍ରୋ-ଽନୁଵାକଃ) ତୈ. ବ୍ରା. 3.11.2.1 - ତୈ. ବ୍ରା. 3.11.2.4 ତ୍ଵମଗ୍ନେ ରୁଦ୍ରୋ ଅସୁରୋ ମହୋ ଦିଵଃ । ତ୍ଵଗ୍ଂ ଶର୍ଧୋ ମାରୁତ-ମ୍ପୃକ୍ଷ ଈଶିଷେ । ତ୍ଵଂ-ଵାଁତୈରରୁଣୈ ର୍ଯାସି ଶଙ୍ଗଯଃ । ତ୍ଵ-ମ୍ପୂଷା ଵିଧତଃ ପାସି ନୁତ୍ମନାଃ । ଦେଵା ଦେଵେଷୁ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ପ୍ରଥମା ଦ୍ଵିତୀଯେଷୁ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ଦ୍ଵିତୀଯା-ସ୍ତୃତୀଯେଷୁ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ତୃତୀଯା-ଶ୍ଚତୁର୍ଥେଷୁ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ଚତୁର୍ଥାଃ ପଞ୍ଚମେଷୁ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ପଞ୍ଚମା-ଷ୍ଷଷ୍ଠେଷୁ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । 1 ଷଷ୍ଠା-ସ୍ସପ୍ତମେଷୁ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ସପ୍ତମା ଅଷ୍ଟମେଷୁ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ଅଷ୍ଟମା ନଵମେଷୁ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ନଵମା ଦଶମେଷୁ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ଦଶମା ଏକାଦଶେଷୁ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ଏକଦଶା ଦ୍ଵାଦଶେଷୁ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ଦ୍ଵାଦଶା-ସ୍ତ୍ରଯୋଦଶେଷୁ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ତ୍ରଯୋଦଶା-ଶ୍ଚତୁ ର୍ଦେଶେଷୁ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ଚତୁର୍ଦଶାଃ ପଞ୍ଚଦଶେଷୁ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ପଞ୍ଚଦଶା-ଷ୍ଷୋଡଶେଷୁ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । 2 ଷୋଡଶା-ସ୍ସପ୍ତଦଶେଷୁ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ସପ୍ତଦଶା ଅଷ୍ଟାଦଶେଷୁ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ଅଷ୍ଟାଦଶା ଏକାନ୍ନଵିଗ୍ଂଶେଷୁ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ଏକାନ୍ନଵିଗ୍ଂଶା ଵିଗ୍ଂଶେଷୁ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ଵିଗ୍ଂଶା ଏକଵିଗ୍ଂଶେଷୁ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ଏକଵିଗ୍ଂଶା ଦ୍ଵାଵିଗ୍ଂଶେଷୁ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ଦ୍ଵାଵିଗ୍ଂଶା ସ୍ତ୍ରଯୋଵିଗ୍ଂଶେଷୁ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ତ୍ରଯୋଵିଗ୍ଂଶା ଶ୍ଚତୁର୍ଵିଗ୍ଂଶେଷୁ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ଚତୁର୍ଵିଗ୍ଂଶାଃ ପଞ୍ଚଵିଗ୍ଂଶେଷୁ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ପଞ୍ଚଵିଗ୍ଂଶା-ଷ୍ଷଡ୍ଵିଗ୍ଂଶେଷୁ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । 3 ଷଡ୍ଵିଗ୍ଂଶା ସ୍ସପ୍ତଵିଗ୍ଂଶେଷୁ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ସପ୍ତଵିଗ୍ଂଶା ଅଷ୍ଟାଵିଗ୍ଂଶେଷୁ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ଅଷ୍ଟାଵିଗ୍ଂଶା ଏକାନ୍ନତ୍ରିଗ୍ଂଶେଷୁ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ଏକାନ୍ନତ୍ରିଗ୍ଂଶା ସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶେଷୁ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ତ୍ରିଗ୍ଂଶା ଏକତ୍ରିଗ୍ଂଶେଷୁ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ଏକତ୍ରିଗ୍ଂଶା ଦ୍ଵାତ୍ରିଗ୍ଂଶେଷୁ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ଦ୍ଵାତ୍ରିଗ୍ଂଶା ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶେଷୁ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ଦେଵାସ୍ତ୍ରିରେକାଦଶା ସ୍ତ୍ରିସ୍ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶାଃ । ଉତ୍ତରେ ଭଵତ । ଉତ୍ତର ଵର୍ତ୍ମାନ ଉତ୍ତର ସତ୍ଵାନଃ । ଯତ୍କାମ ଇଦ-ଞ୍ଜୁହୋମି । ତନ୍ମେ ସମୃଦ୍ଧ୍ଯତାମ୍ । ଵଯଗ୍ଗ୍ସ୍ଯାମ ପତଯୋ ରଯୀଣାମ୍ । ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ଵସ୍ସ୍ଵାହା । 4 ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ ॥ ତ୍ଵମଗ୍ନେ ତ୍ଵମଗ୍ନେ ଶତରୁଦ୍ରୀଯମିତ୍ଯସ୍ତ୍ରାଯ ଫଟ୍ ॥ 7.7 ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ଜପଃ ଅଥ ପଞ୍ଚାଙ୍ଗଜପଃ ॥ ସଦ୍ଯୋଜାତ-ମ୍ପ୍ରପଦ୍ଯାମି ସଦ୍ଯୋଜାତାଯ ଵୈ ନମୋ ନମଃ । ଭଵେ ଭଵେ ନାତିଭଵେ ଭଵସ୍ଵ ମାମ୍ । ଭଵୋଦ୍ଭଵାଯ ନମଃ ॥ 1 ଵାମଦେଵାଯ ନମୋ ଜ୍ଯେଷ୍ଠାଯ ନମଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠାଯ ନମୋ ରୁଦ୍ରାଯ ନମଃ କାଲାଯ ନମଃ କଲଵିକରଣାଯ ନମୋ ବଲଵିକରଣାଯ ନମୋ ବଲାଯ ନମୋ ବଲପ୍ରମଥନାଯ ନମ-ସ୍ସର୍ଵଭୂତଦମନାଯ ନମୋ ମନୋନ୍ମନାଯ ନମଃ ॥ 2 ଅଘୋରେଭ୍ଯୋ-ଽଥ ଘୋରେଭ୍ଯୋ ଘୋରଘୋରତରେଭ୍ଯଃ । ସର୍ଵେଭ୍ଯ-ସ୍ସର୍ଵଶର୍ଵେଭ୍ଯୋ ନମସ୍ତେ ଅସ୍ତୁ ରୁଦ୍ରରୂପେଭ୍ଯଃ ॥ 3 ତତ୍ପୁରୁଷାଯ ଵିଦ୍ମହେ ମହାଦେଵାଯ ଧୀମହି । ତନ୍ନୋ ରୁଦ୍ରଃ ପ୍ରଚୋଦଯାତ୍ ॥ 4 ଈଶାନ-ସ୍ସର୍ଵଵିଦ୍ଯାନାମୀଶ୍ଵର-ସ୍ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ବ୍ରହ୍ମାଧିପତିର୍ବ୍ରହ୍ମଣୋ-ଽଧିପତିର୍ବ୍ରହ୍ମା ଶିଵୋ ମେ ଅସ୍ତୁ ସଦାଶିଵୋମ୍ ॥ 5 7.8 ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମଃ ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭ-ସ୍ସମଵର୍ତ-ତାଗ୍ରେ ଭୂତସ୍ଯ ଜାତଃ ପତିରେକ ଆସୀତ୍ । ସଦାଧାର ପୃଥିଵୀ-ନ୍ଦ୍ଯାମୁତେମା-ଙ୍କସ୍ମୈ ଦେଵାଯ ହଵିଷା ଵିଧେମ ॥ ଉରସା ନମଃ ॥ 1 (ତୈ. ସଂ. 4.1.8.3) ଯଃ ପ୍ରାଣତୋ ନିମିଷତୋ ମହିତ୍ଵୈକ ଇଦ୍ରାଜା ଜଗତୋ ବଭୂଵ । ଯ ଈଶେ ଅସ୍ଯ ଦ୍ଵିପଦ-ଶ୍ଚତୁଷ୍ପଦଃ କସ୍ମୈ ଦେଵାଯ ହଵିଷା ଵିଧେମ ॥ ଶିରସା ନମଃ ॥ 2 (ତୈ. ସଂ. 4.1.8.4) ବ୍ରହ୍ମଜଜ୍ଞାନ-ମ୍ପ୍ରଥମ-ମ୍ପୁରସ୍ତା-ଦ୍ଵିସୀମତ-ସ୍ସୁରୁଚୋ ଵେନ ଆଵଃ । ସ ବୁଧ୍ନିଯା ଉପମା ଅସ୍ଯ ଵିଷ୍ଠା-ସ୍ସତଶ୍ଚ ଯୋନିମ-ସତଶ୍ଚ ଵିଵଃ । ( ଦୃଷ୍ଯା ନମଃ । 3 (ତୈ. ସଂ. 4.2.8.2.) ମହୀ ଦ୍ଯୌଃ ପୃଥିଵୀ ଚ ନ ଇମଂ-ଯଁଜ୍ଞ-ମ୍ମିମିକ୍ଷତାମ୍ । ପିପୃତାନ୍ନୋ ଭରୀମଭିଃ । ମନସା ନମଃ ॥ 4 (ତୈ. ସଂ. 3.3.10.2) ଉପଶ୍ଵାସଯ ପୃଥିଵୀ-ମୁତ ଦ୍ଯା-ମ୍ପୁରୁତ୍ରା ତେ ମନୁତାଂ-ଵିଁଷ୍ଠିତ-ଞ୍ଜଗତ୍ । ସ ଦୁନ୍ଦୁଭେ ସଜୂରିନ୍ଦ୍ରେଣ ଦେଵୈ-ର୍ଦୂରାଦ୍ଦଵୀଯୋ ଅପସେଧ ଶତ୍ରୂନ୍ । ଵଚସା ନମଃ ॥ 5 (ତୈ. ସଂ. 4.6.6.6) ଅଗ୍ନେ ନଯ ସୁପଥା ରାଯେ ଅସ୍ମାନ୍ ଵିଶ୍ଵାନି ଦେଵ ଵଯୁନାନି ଵିଦ୍ଵାନ୍ । ଯୁଯୋଦ୍ଧ୍ଯସ୍ମ-ଜ୍ଜୁହୁରାଣ-ମେନୋ ଭୂଯିଷ୍ଠାନ୍ତେ ନମ ଉକ୍ତିଂ-ଵିଁଧେମ ॥ ପଧ୍ଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ ॥ 6 (ତୈ. ସଂ. 1.1.14.3) ଯା ତେ ଅଗ୍ନେ ରୁଦ୍ରିଯା ତନୂସ୍ତଯା ନଃ ପାହି ତସ୍ଯାସ୍ତେ ସ୍ଵାହା । ଯା ତେ ଅଗ୍ନେ-ଽଯାଶଯା ରଜାଶଯା ହରାଶଯା ତନୂର୍ଵର୍ଷିଷ୍ଠା ଗହ୍ଵରେଷ୍ଠୋଗ୍ରଂ-ଵଁଚୋ ଅପାଵଧୀ-ନ୍ତ୍ଵେଷଂ-ଵଁଚୋ ଅପାଵଧୀଗ୍ଂ ସ୍ଵାହା ॥ କରାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ ॥ 7 (ତୈ. ସଂ. 1.2.11.2) ଇମଂ-ଯଁମପ୍ରସ୍ତରମାହି ସୀଦାଙ୍ଗିରୋଭିଃ ପିତୃଭିଃ ସଂଵିଁଦାନଃ । ଆତ୍ଵା ମନ୍ତ୍ରାଃ କଵିଶସ୍ତା ଵହନ୍ତ୍ଵେନା ରାଜନ୍ ହଵିଷା ମାଦଯସ୍ଵ ॥ କର୍ଣାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ ॥ 8 (ତୈ. ସଂ. 2.6.12.6) ଉରସା ଶିରସା ଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ମନସା ଵଚସା ତଥା । ପଦ୍ଭ୍ଯା-ଙ୍କରାଭ୍ଯା-ଙ୍କର୍ଣାଭ୍ଯା-ମ୍ପ୍ରଣାମୋ-ଽଷ୍ଟାଙ୍ଗ ଉଚ୍ଯତେ ॥ ଉମାମହେଶ୍ଵରାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ ॥

Explore More