શ્રી મહાન્યાસમ્ (પૂર્ણં)

ઇતિ દિગ્બન્ધઃ । 33 -----------ઇતિ પ્રથમ ન્યાસઃ------------ (શિખાદિ અસ્ત્રપર્યન્તં એકત્રિંશદઙ્ગન્યાસઃ દિગ્બન્ધ સહિતઃ પ્રથમઃ) 4. દશાઙ્ગ ન્યાસઃ ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય । ઇતિ નમસ્કારા-ન્ન્યસેત્ ॥ ૐ ઓ-મ્મૂર્થ્ને નમઃ (મૂર્ધ્નિ) । ઓ-ન્ન-ન્નાસિકાયૈ નમઃ (નાસિકાગ્રઃ) । ઓ-મ્મોં-લઁલટાય નમઃ (લલાટઃ) । ઓ-મ્ભ-મ્મુખાય નમઃ (મુખામ્) । ઓ-ઙ્ગ-ઙ્કણ્ઠાય નમઃ (કણ્ઠઃ) । ૐ-વંઁ હૃદયાય નમઃ (હૃદયઃ) । ઓ-ન્તે-ન્દક્ષિણ હસ્તાય નમઃ (દક્ષિણ હસ્તઃ) । ૐ રું-વાઁમ હસ્તાય નમઃ (વામ હસ્તઃ) । ઓ-ન્દ્રા-ન્નાભ્યૈ નમઃ (નાભ્હી) । ૐ-યઁ-મ્પાદાભ્યા-ન્નમઃ (પાદૌ) ॥ [અપ ઉપસ્પૃશ્ય] -----------ઇતિ દ્વિતીય ન્યાસઃ---------- મૂર્ધાદિ પાદાન્ત-ન્દશાઙ્ગ ન્યાસઃ દ્વિતીયઃ 5. પઞ્ચાઙ્ગ ન્યાસઃ સદ્યો જાત-મ્પ્રપદ્યામિ સદ્યો જાતાય વૈ નમો નમઃ । ભવે ભવે નાતિભવે ભવસ્વ મામ્ । ભવો-દ્ભવાય નમઃ ॥ પાદાભ્યા-ન્નમઃ । 1 [અપ ઉપસ્પૃશ્ય] વામદેવાય નમો જ્યેષ્ઠાય નમઃ શ્રેષ્ઠાય નમો રુદ્રાય નમઃ કાલાય નમઃ કલવિકરણાય નમો બલવિકરણાય નમો બલાય નમો બલપ્રમથનાય નમ સ્સર્વભૂતદમનાય નમો મનોન્મનાય નમઃ । ઊરુમધ્યમાભ્યા-ન્નમઃ । 2 અઘોરેભ્યો ઽથઘોરેભ્યો ઘોરઘોરતરેભ્યઃ । સર્વેભ્ય-સ્સર્વ શર્વેભ્યો નમસ્તે અસ્તુ રુદ્રરૂપેભ્યઃ ॥ હૃદયાય નમઃ । 3 તત્પુરુષાય વિદ્મહે મહાદેવાય ધીમહિ । તન્નો રુદ્રઃ પ્રચોદયાત્ ॥ મુખાય નમઃ । 4 ઈશાન-સ્સર્વવિદ્યાના-મીશ્વરસર્વ ભૂતાનાં બ્રહ્માધિપતિ-ર્બ્રહ્મણો-ઽધિપતિ-ર્બ્રહ્મા શિવો મે અસ્તુ સદાશિવોમ્ ॥ મૂર્ધ્ને નમઃ । 5 5.1 હંસ ગાયત્રી અસ્ય શ્રી હંસગાયત્રી મહામન્ત્રસ્ય, અવ્યક્ત પરબ્રહ્મ ઋષિઃ, અનુષ્ટુ-પ્છન્દઃ, પરમહંસો દેવતા । હંસા-મ્બીજમ્, હંસીં શક્તિઃ । હંસૂ-ઙ્કીલકમ્ । પરમહંસ પ્રસાદ સિદ્ધ્યર્થે જપે વિનિયોગઃ ॥ 1 કરન્યાસઃ - હંસાં અગુંષ્ઠાભ્યા-ન્નમઃ । હંસી-ન્તર્જનીભ્યા-ન્નમઃ । હંસૂં - મદ્ધ્યમાભ્યા-ન્નમઃ । હંસૈં - અનામિકાભ્યા-ન્નમઃ । હંસૌં - કનિષ્ઠિકાભ્યા-ન્નમઃ । હંસઃ-કરતલ કરપૃષ્ઠાભ્યા-ન્નમઃ । 2 હૃદયાદિ ન્યાસઃ - હંસાં - હૃદયાય નમઃ । હંસીં - શિરસે સ્વાહા । હંસૂં - શિખાયૈ વષટ્ । હંસૈં - કવચાય હુમ્ । હંસૌં - નેત્રત્રયાય વૌષટ્ । હંસઃ - અસ્ત્રાય ફટ્ ॥ ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવરોમિતિ દિગ્બન્ધઃ । 3 ધ્યાનં - ગમાગમસ્થ-ઙ્ગમનાદિશૂન્ય-ઞ્ચિ-દ્રૂપદીપ-ન્તિમિરાપહારમ્ । પશ્યામિ તે સર્વજનાન્તરસ્થ-ન્નમામિ હંસ-મ્પરમાત્મરૂપમ્ ॥ 4 દેહો દેવાલયઃ પ્રોક્તો જીવો દેવ-સ્સનાતનઃ । ત્યજેદજ્ઞાનનિર્માલ્યં સો-ઽહમ્ભાવેન પૂજયેત્ ॥ હંસ હંસાય વિદ્મહે પરમહંસાય ધીમહિ । તન્નો હંસઃ પ્રચોદયાત્ ॥ 5 (ઇતિ ત્રિવાર-ઞ્જપિત્વા) હંસ હંસેતિ યો બ્રૂયા-ધંસો (બ્રૂયાદ્ધંસો) નામ સદાશિવઃ । એવ-ન્ન્યાસ વિધિ-ઙ્કૃત્વા તત-સ્સમ્પુટમારભેત્ ॥ 6 5.2 દિક્ સમ્પુટન્યાસઃ (સમ્પુટીકરણમ્) ઇન્દ્રાદી-ન્દિક્ષુવિન્યસ્ય । ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । ૐ ઓમ્ । ત્રાતારમિન્દ્ર મવિતારમિન્દ્રગ્ં હવે હવે સુહવગ્ં શૂરમિન્દ્રમ્ । હુવે નુ શક્ર-મ્પુરુહૂતમિન્દ્રગ્ગ્ સ્વસ્તિ નો મઘવા ધાત્વિન્દ્રઃ ॥ ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય । ૐ ઓમ્ । પૂર્વદિગ્ભાગે ઇન્દ્રાય નમઃ ॥ 1 (તૈ.સં.1-6-12-50) ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । ઓ-ન્નમ્ । ત્વ-ન્નો અગ્ને વરુણસ્ય વિદ્વાન્દેવસ્ય હેડો-ઽવ યાસિસીષ્ઠાઃ । યજિષ્ઠો વહ્નિતમ-શ્શોશુચાનો વિશ્વા દ્વેષાગ્ંસિ પ્રમુમુગ્ધ્યસ્મત્ ॥ ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય । નં ઓમ્ । આગ્નેયદિગ્ભાગે અગ્નયે નમઃ ॥ 2 (તૈ.સં.2-5-12-72) ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । ઓ-મ્મોમ્ । સુગ-ન્નઃ પન્થામભય-ઙ્કૃણોતુ । યસ્મિન્નક્ષત્રે યમ એતિ રાજા । યસ્મિન્નેનમભ્યષિઞ્ચન્ત દેવાઃ । તદસ્ય ચિત્રગ્ં હવિષા યજામ ॥ ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય । મોં ઓમ્ । દક્ષિણદિગ્ભાગે યમાય નમઃ ॥ 3 (તૈ.બ્રા.3-1-2-11-23) ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । ઓ-મ્ભમ્ । અસુન્વન્તમયજમાનમિચ્છ સ્તેનસ્યેત્યાન્તસ્કરસ્યાન્વેષિ । અન્યમસ્મદિચ્છ સા ત ઇત્યા નમો દેવિ નિર્.ઋતે તુભ્યમસ્તુ ॥ ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય । ભં ઓમ્ । નિર્-ઋતિદિગ્ભાગે નિર્-ઋતયે નમઃ ॥ 4 (તૈ.સં.4-2-5-21) ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । ઓ-ઙ્ગમ્ । તત્ત્વા યામિ બ્રહ્મણા વન્દમાનસ્તદા શાસ્તે યજમાનો હવિર્ભિઃ । અહેડમાનો વરુણેહ બોધ્યુરુશગ્ંસ મા ન આયુઃ પ્રમોષીઃ ॥ ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય । ગં ઓમ્ । પશ્ચિમદિગ્ભાગે વરુણાય નમઃ ॥ 5 (તૈ.સં.2-1-11-65) ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । ૐ-વઁમ્ । આ નો નિયુદ્ભિઃ શતિનીભિરધ્વરગ્મ્ । સહસ્રિણીભિરુપ યાહિ યજ્ઞમ્ । વાયો અસ્મિન્ હવિષિ માદયસ્વ । યૂય-મ્પાત સ્વસ્તિભિ-સ્સદા નઃ ॥ ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય । વં ઓમ્ । વાયવ્યદિગ્ભાગે વાયવે નમઃ ॥ 6 (તૈ.બ્રા.2-8-1-2) ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । ઓ-ન્તેમ્ । વયગ્ં સોમ વ્રતે તવ । મનસ્તનૂષુ બિભ્રતઃ । પ્રજાવન્તો અશીમહિ । ઇન્દ્રાણી દેવી સુભગા સુપત્ની ॥ ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય । તેં ઓમ્ । ઉત્તરદિગ્ભાગે કુબેરાય નમઃ ॥ 7 (તૈ.બ્રા.2-4-2-7-18) ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । ૐ રુમ્ । તમીશાન-ઞ્જગતસ્તસ્થુષસ્પતિ-ન્ધિય-ઞ્જિન્વમવસે હૂમહે વયમ્ । પૂષા નો યથા વેદસામસદ્વૃધે રક્ષિતા પાયુરદબ્ધ-સ્સ્વસ્તયે ॥ ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય । રું ઓમ્ । ઈશાન્યદિગ્ભાગે ઈશાનાય નમઃ ॥ 8 ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । ઓ-ન્દ્રામ્ । અસ્મે રુદ્રા મેહના પર્વતાસો વૃત્રહત્યે ભરહૂતૌ સજોષાઃ । ય-શ્શંસતે સ્તુવતે ધાયિ પજ્ર ઇન્દ્રજ્યેષ્ઠા અસ્માં અવન્તુ દેવાઃ ॥ ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય । દ્રાં ઓમ્ । ઊર્ધ્વદિગ્ભાગે આકાશાય નમઃ ॥ 9 ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । ૐ-યઁમ્ । સ્યોના પૃથિવિ ભવાનૃક્ષરા નિવેશની । યચ્છા ન-શ્શર્મ સપ્રથાઃ ॥ ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય । યં ઓમ્ । અધોદિગ્ભાગે પૃથિવ્યૈ નમઃ ॥ 10 [અપ ઉપસ્પૃશ્ય] 5.3 દશાઙ્ગ રૌદ્રીકરણમ્ ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । ૐ ઓમ્ । નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ ત્રાતારમિન્દ્ર મવિતારમિન્દ્રગ્ં હવે હવે સુહવગ્ં શૂરમિન્દ્રમ્ । હુવે નુ શક્ર-મ્પુરુહૂતમિન્દ્રગ્ગ્ સ્વસ્તિ નો મઘવા ધાત્વિન્દ્રઃ ॥ નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય । ૐ ઓમ્ । પૂર્વદિગ્ભાગે લલાટસ્થાને ઇન્દ્રાય નમઃ ॥ 1 ॥ (તૈ.સં.1-6-12-50) ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । ઓ-ન્નમ્ । નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ ત્વ-ન્નો અગ્ને વરુણસ્ય વિદ્વાન્દેવસ્ય હેડો-ઽવ યાસિસીષ્ઠાઃ । યજિષ્ઠો વહ્નિતમ-શ્શોશુચાનો વિશ્વા દ્વેષાગ્ંસિ પ્રમુમુગ્ધ્યસ્મત્ ॥ નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય । નં ઓમ્ । આગ્નેયદિગ્ભાગે નેત્રયોસ્થાને અગ્નયે નમઃ ॥ 2 ॥ (તૈ.સં.2-5-12-72) ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । ઓ-મ્મોમ્ । નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ સુગ-ન્નઃ પન્થામભય-ઙ્કૃણોતુ । યસ્મિન્નક્ષત્રે યમ એતિ રાજા । યસ્મિન્નેનમભ્યષિઞ્ચન્ત દેવાઃ । તદસ્ય ચિત્રગ્ં હવિષા યજામ ॥ નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય । મોં ઓમ્ । દક્ષિણદિગ્ભાગે કર્ણયોસ્થાને યમાય નમઃ ॥ 3 ॥ (તૈ.બ્રા.3-1-2-11-23) ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । ઓ-મ્ભમ્ । નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ અસુન્વન્ત મયજમાનમિચ્છસ્તેનસ્યેત્યાન્તસ્કરસ્યાન્વેષિ । અન્યમસ્મદિચ્છ સા ત ઇત્યા નમો દેવિ નિર્.ઋતે તુભ્યમસ્તુ ॥ નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય । ભં ઓમ્ । નિર્.ઋતિદિગ્ભાગે મુખસ્થાને નિર્.ઋતયે નમઃ ॥ 4 ॥ (તૈ.સં.4-2-5-21) ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । ઓ-ઙ્ગમ્ । નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ તત્ત્વાયામિ બ્રહ્મણા વન્દમાનસ્તદા શાસ્તે યજમાનો હવિર્ભિઃ । અહેડમાનો વરુણેહ બોધ્યુરુશગ્ંસ મા ન આયુઃ પ્રમોષીઃ ॥ નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય । ગં ઓમ્ । પશ્ચિમદિગ્ભાગે બાહ્વોસ્થાને વરુણાય નમઃ ॥ 5 ॥ (તૈ.સં.2-1-11-65) ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । ૐ-વઁમ્ । નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ આ નો નિયુદ્ભિઃ શતિનીભિરધ્વરગ્મ્ । સહસ્રિણીભિરુપ યાહિ યજ્ઞમ્ । વાયો અસ્મિન્ હવિષિ માદયસ્વ । યૂય-મ્પાત સ્વસ્તિભિ-સ્સદા નઃ ॥ નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય । વં ઓમ્ । વાયવ્યદિગ્ભાગે નાસિકાસ્થાને વાયવે નમઃ ॥ 6 ॥ (તૈ.બ્રા.2-8-1-2) ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । ઓ-ન્તેમ્ । નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ વયગ્ં સોમ વ્રતે તવ । મનસ્તનૂષુબિભ્રતઃ । પ્રજાવન્તો અશીમહિ । ઇન્દ્રાણી દેવી સુભગા સુપત્ની ॥ નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય । તેં ઓમ્ । ઉત્તરદિગ્ભાગે જઠરસ્થાને કુબેરાય નમઃ ॥ 7 ॥ (તૈ.બ્રા.2-4-2-7-18) ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । ૐ રુમ્ । નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ તમીશાન-ઞ્જગતસ્તસ્થુષસ્પતિ-ન્ધિય-ઞ્જિન્વમવસે હૂમહે વયમ્ । પૂષા નો યથા વેદસામસદ્વૃધે રક્ષિતા પાયુરદબ્ધ-સ્સ્વસ્તયે ॥ નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય । રું ઓમ્ । ઈશાન્યદિગ્ભાગે નાભિસ્થાને ઈશાનાય નમઃ ॥ 8 ॥ ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । ઓ-ન્દ્રામ્ । નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ અસ્મે રુદ્રા મેહના પર્વતાસો વૃત્રહત્યે ભરહૂતૌ સજોષાઃ । ય-શ્શંસતે સ્તુવતે ધાયિ પજ્ર ઇન્દ્રજ્યેષ્ઠા અસ્માઁ અવન્તુ દેવાઃ ॥ નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય । દ્રાં ઓમ્ । ઊર્ધ્વદિગ્ભાગે મૂર્ધ્નિસ્થાને આકાશાય નમઃ ॥ 9 ॥ ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । ૐ-યઁમ્ । નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ સ્યોના પૃથિવિ ભવાનૃક્ષરા નિવેશની । યચ્છા ન-શ્શર્મ સપ્રથાઃ ॥ નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય । યં ઓમ્ । અધોદિગ્ભાગે પાદસ્થાને પૃથિવ્યૈ નમઃ ॥ 10 ॥ [અપ ઉપસ્પૃશ્ય] 5.4 ષોડશાઙ્ગ રૌદ્રીકરણં ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । ૐ અમ્ । નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ વિભૂરસિ પ્રવાહણો રૌદ્રેણાનીકેન પાહિ મા-ઽગ્ને પિપૃહિ મા મા મા હિગ્ંસીઃ ॥ નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય । અં ઓમ્ । શિખાસ્થાને રુદ્રાય નમઃ ॥ 1 ॥ (તૈ.સં.1-3-3-5) ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । ૐ આમ્ । નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ વહ્નિરસિ હવ્યવાહનો રૌદ્રેણાનીકેન પાહિ મા-ઽગ્ને પિપૃહિ મા મા મા હિગ્ંસીઃ ॥ નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય । આં ઓમ્ । શિરસ્થાને રુદ્રાય નમઃ ॥ 2 ॥ (તૈ.સં.1-3-3-5) ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । ૐ ઇમ્ । નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ શ્વાત્રોસિ પ્રચેતા રૌદ્રેણાનીકેન પાહિ મા-ઽગ્ને પિપૃહિ મા મા મા હિગ્ંસીઃ ॥ નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય । ઇં ઓમ્ । મૂર્ધ્નિસ્થાને રુદ્રાય નમઃ ॥ 3 ॥ (તૈ.સં.1-3-3-5) ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । ૐ ઈમ્ । નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ તુથોસિ વિશ્વવેદા રૌદ્રેણાનીકેન પાહિ મા-ઽગ્ને પિપૃહિ મા મા મા હિગ્ંસીઃ ॥ નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય । ઈં ઓમ્ । લલાટસ્થાને રુદ્રાય નમઃ ॥ 4 ॥ (તૈ.સં.1-3-3-5) ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । ૐ ઉમ્ । નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ ઉશિગસિકવી રૌદ્રેણાનીકેન પાહિ મા-ઽગ્ને પિપૃહિ મા મા મા હિગ્ંસીઃ ॥ નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય । ઉં ઓમ્ । નેત્રયોસ્થાને રુદ્રાય નમઃ ॥ 5 ॥ (તૈ.સં.1-3-3-5) ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । ૐ ઊમ્ । નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ અઙ્ઘારિરસિ બમ્ભારી રૌદ્રેણાનીકેન પાહિ મા-ઽગ્ને પિપૃહિ મા મા મા હિગ્ંસીઃ ॥ નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય । ઊં ઓમ્ । કર્ણયોસ્થાને રુદ્રાય નમઃ ॥ 6 ॥ (તૈ.સં.1-3-3-5) ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । ૐ ઋમ્ । નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ અવસ્યુરસિ દુવસ્વા-ન્રૌદ્રેણાનીકેન પાહિ મા-ઽગ્ને પિપૃહિ મા મા મા હિગ્ંસીઃ ॥ નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય । ઋં ઓમ્ । મુખસ્થાને રુદ્રાય નમઃ ॥ 7 ॥ (તૈ.સં.1-3-3-5) ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । ૐ ૠમ્ । નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ શુન્ધ્યૂરસિ માર્જાલીયો રૌદ્રેણાનીકેન પાહિ મા-ઽગ્ને પિપૃહિ મા મા મા હિગ્ંસીઃ ॥ નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય । ૠં ઓમ્ । કણ્ઠસ્થાને રુદ્રાય નમઃ ॥ 8 ॥ (તૈ.સં.1-3-3-5) ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । ૐ ઌમ્ । નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ સમ્રાડસિ કૃશાનૂ રૌદ્રેણાનીકેન પાહિ મા-ઽગ્ને પિપૃહિ મા મા મા હિગ્ંસીઃ ॥ નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય । ઌં ઓમ્ । બાહ્વોસ્થાને રુદ્રાય નમઃ ॥ 9 ॥ (તૈ.સં.1-3-3-5) ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । ૐ ૡમ્ । નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ પરિષદ્યોસિ પવમાનો રૌદ્રેણાનીકેન પાહિ મા-ઽગ્ને પિપૃહિ મા મા મા હિગ્ંસીઃ ॥ નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય । ૡં ઓમ્ । હૃદિસ્થાને રુદ્રાય નમઃ ॥ 10 ॥ (તૈ.સં.1-3-3-5) ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । ૐ એમ્ । નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ પ્રતક્વા-ઽસિ નભસ્વા-ન્રૌદ્રેણાનીકેન પાહિ મા-ઽગ્ને પિપૃહિ મા મા મા હિગ્ંસીઃ ॥ નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય । એં ઓમ્ । નાભિસ્થાને રુદ્રાય નમઃ ॥ 11 ॥ (તૈ.સં.1-3-3-5) ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । ૐ ઐમ્ । નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ અસમ્મૃષ્ટોસિ હવ્યસૂદો રૌદ્રેણાનીકેન પાહિ મા-ઽગ્ને પિપૃહિ મા મા મા હિગ્ંસીઃ ॥ નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય । ઐં ઓમ્ । કટિસ્થાને રુદ્રાય નમઃ ॥ 12 ॥ (તૈ.સં.1-3-3-5) ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । ૐ ઓમ્ । નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ ઋતધામા-ઽસિ સુવર્જ્યોતી રૌદ્રેણાનીકેન પાહિ મા-ઽગ્ને પિપૃહિ મા મા મા હિગ્ંસીઃ ॥ નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય । ૐ ઓમ્ । ઊરુસ્થાને રુદ્રાય નમઃ ॥ 13 ॥ (તૈ.સં.1-3-3-5) ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । ૐ ઔમ્ । નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ બ્રહ્મજ્યોતિરસિ સુવર્ધામા રૌદ્રેણાનીકેન પાહિ મા-ઽગ્ને પિપૃહિ મા મા મા હિગ્ંસીઃ ॥ નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય । ઔં ઓમ્ । જાનુસ્થાને રુદ્રાય નમઃ ॥ 14 ॥ (તૈ.સં.1-3-3-5) ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । ૐ અમ્ । નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ અજો-ઽસ્યેકપાત્ રૌદ્રેણાનીકેન પાહિ મા-ઽગ્ને પિપૃહિ મા મા મા હિગ્ંસીઃ ॥ નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય । અં ઓમ્ । જઙ્ઘાસ્થાને રુદ્રાય નમઃ ॥ 15 ॥ (તૈ.સં.1-3-3-5) ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । ૐ અઃ । નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ અહિરસિ બુધ્નિયો રૌદ્રેણાનીકેન પાહિ મા-ઽગ્ને પિપૃહિ મા મા મા હિગ્ંસીઃ ॥ નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શઙ્કરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ ॥ ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય । અઃ ઓમ્ । પાદયો-સ્સ્થાને રુદ્રાય નમઃ ॥ 16 ॥ (તૈ.સં.1-3-3-5) [અપ ઉપસ્પૃશ્ય] ત્વગસ્થિગતૈ-સ્સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે । સર્વભૂતેષ્વપરાજિતો ભવતિ । તતો ભૂતપ્રેત પિશાચ બદ્ધ બ્રહ્મરાક્ષસ યક્ષ યમદૂત શાકિની ડાકિની હાકિની શત્રુ સર્પ શ્વાપદ તસ્કર જ્વરાદ્યુપદ્રવજોપઘાતા-સ્સર્વે જ્વલન્ત-મ્પશ્યન્તુ । [કર્તસ્ય વચનમ્] માં રક્ષન્તુ ॥ [પુરોહિત વચનમ્] યજમાનગ્ં રક્ષન્તુ ॥ -----------ઇતિ તૃતીયઃ ન્યાસઃ------------ પાદાતિ મૂર્ધાન્ત-મ્પઞ્ચાઙ્ગ ન્યાસઃ 6. આત્મરક્ષા 6.1 મનો જ્યોતિઃ મનો જ્યોતિ ર્જુષતા-માજ્યં-વિઁચ્છિન્નં-યઁજ્ઞગ્ં સમિમ-ન્દધાતુ । યા ઇષ્ટા ઉષસો નિમ્રુચશ્ચ તાસ્સન્દધામિ હવિષા ઘૃતેન । (ગુહ્યાય નમઃ) । 1 (તૈ. સં. 1.5.10.2) અબોદ્ધ્યગ્નિ-સ્સમિધા જનાના-મ્પ્રતિધેનુ-મિવાયતી મુષાસમ્ । યહ્વા ઇવ પ્રવયા-મુજ્જિહાનાઃ પ્રભાનવઃ સિસ્રતે નાકમચ્છ । (નાભ્યૈ નમઃ) । 2 (તૈ. સં. 4.4.4.2) અગ્નિ ર્મૂર્ધા દિવઃ કકુત્પતિઃ પૃથિવ્યા અયમ્ । અપાગ્ં રેતાગ્ંસિ જિન્વતિ । (હૃદયાય નમઃ) । 3 (તૈ. સં. 1.5.5.1) મૂર્ધાન-ન્દિવો અરતિ-મ્પૃથિવ્યા વૈશ્વાનર-મૃતાય જાતમગ્નિમ્ । કવિગ્ં સમ્રાજ-મતિથિ-ઞ્જનાના-માસન્ના પાત્ર-ઞ્જનયન્ત દેવાઃ । (કણ્ઠાય નમઃ) । 4 (તૈ. સં. 1.4.13.1) મર્માણિ તે વર્મભિશ્છા-દયામિ સોમસ્ત્વા રાજા-ઽમૃતે નાભિવસ્તામ્ । ઉરો ર્વરીયો વરિવસ્તે અસ્તુ જયન્ત-ન્ત્વા મનુમદન્તુ દેવાઃ । (મુખાય નમઃ) । 5 (તૈ. સં. 4.6.4.5) જાતવેદા યદિ વા પાવકો-ઽસિ । વૈશ્વાનરો યદિ વા વૈદ્યુતો-ઽસિ । શ-મ્પ્રજાભ્યો યજમાનાય લોકમ્ । ઊર્જ-મ્પુષ્ટિ-ન્દદ દભ્યાવ વૃથ્સ્વ ॥ (શિરસે નમઃ) ॥ 6 (તૈ. બ્રા. 3.10.5.1) 6.2 આત્મરક્ષા (તૈ. બ્રા. 2.3.11.1 - તૈ. બ્રા. 2.3.11.4) બ્રહ્માત્મન્ વદસૃજત । તદકામયત । સમાત્મના પદ્યેયેતિ । આત્મન્ના-ત્મન્નિત્યા-મન્ત્રયત । તસ્મૈ દશમગ્ં હૂતઃ પ્રત્યશૃણોત્ । સ દશહૂતો-ઽભવત્ । દશહૂતો હવૈ નામૈષઃ । તં-વાઁ એત-ન્દશહૂતગ્ં સન્તમ્ । દશહોતેત્યા ચક્ષતે પરોક્ષેણ । પરોક્ષપ્રિયા ઇવ હિ દેવાઃ ॥ 1 આત્મન્ના-ત્મન્નિત્યા-મન્ત્રયત । તસ્મૈ સપ્તમગ્ં હૂતઃ પ્રત્યશૃણોત્ । સ સપ્તહૂતો-ઽભવત્ । સપ્તહૂતો હવૈ નામૈષઃ । તં-વાઁ એતગ્ં સપ્તહૂતગ્ં સન્તમ્ । સપ્તહોતેત્યા ચક્ષતે પરોક્ષેણ । પરોક્ષપ્રિયા ઇવ હિ દેવાઃ ॥ 2 આત્મન્ના-ત્મન્નિત્યા-મન્ત્રયત । તસ્મૈ ષષ્ઠગ્ં હૂતઃ પ્રત્યશૃણોત્ । સ ષડ્ઢૂતો-ઽભવત્ । ષડ્ઢૂતો હવૈ નામૈષઃ । તં-વાઁ એતગ્ં ષડ્ઢૂતગ્ં સન્તમ્ । ષડ્ઢોતેત્યા ચક્ષતે પરોક્ષેણ । પરોક્ષપ્રિયા ઇવ હિ દેવાઃ ॥ 3 આત્મન્ના-ત્મન્નિત્યા-મન્ત્રયત । તસ્મૈ પઞ્ચમગ્ં હૂતઃ પ્રત્યશૃણોત્ । સ પઞ્ચહૂતો-ઽભવત્ । પઞ્ચહૂતો હવૈ નામૈષઃ । તં-વાઁ એત-મ્પઞ્ચહૂતગ્ં સન્તમ્ । પઞ્ચહોતેત્યા ચક્ષતે પરોક્ષેણ । પરોક્ષપ્રિયા ઇવ હિ દેવાઃ ॥ 4 આત્મન્ના-ત્મન્નિત્યા-મન્ત્રયત । તસ્મૈ ચતુર્થગ્ં હૂતઃ પ્રત્યશૃણોત્ । સ ચતુર્હૂતો-ઽભવત્ । ચતુર્હૂતો હવૈ નામૈષઃ । તં-વાઁ એત-ઞ્ચતુર્હૂતગ્ં સન્તમ્ । ચતુર્હોતેત્યા ચક્ષતે પરોક્ષેણ । પરોક્ષપ્રિયા ઇવ હિ દેવાઃ ॥ 5 તમબ્રવીત્ । ત્વં-વૈઁ મે નેદિષ્ઠગ્ં હૂતઃ પ્રત્યશ્રૌષીઃ । ત્વયૈ નાનાખ્યાતાર ઇતિ । તસ્માન્નુહૈનાગ્-શ્ચતુ ર્હોતાર ઇત્યાચક્ષતે । તસ્માચ્છુશ્રૂષુઃ પુત્રાણાગ્ં હૃદ્યતમઃ । નેદિષ્ઠો હૃદ્યતમઃ । નેદિષ્ઠો બ્રહ્મણો ભવતિ । ય એવં-વેઁદ ॥ 6 (આત્મને નમઃ) ------------ઇતિ ચતુર્થ ન્યાસઃ------------ ગુહ્યાદિ મસ્તકાન્ત ષડઙ્ગન્યાસ-શ્ચતુર્થઃ 7. શિવસઙ્કલ્પાઃ (ઋગ્ વેદ ખિલ કાણ્ડં 4.11 9.1) યેનેદ-મ્ભૂત-મ્ભુવન-મ્ભવિષ્ય-ત્પરિગૃહીત-મમૃતેન સર્વમ્ । યેન યજ્ઞસ્તાયતે (યજ્ઞસ્ત્રાયતે) સપ્તહોતા તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 1 યેન કર્માણિ પ્રચરન્તિ ધીરા યતો વાચા મનસા ચારુયન્તિ । ય-થ્સમ્મિતમનુ સંયઁન્તિ પ્રાણિનસ્તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 2 યેન કર્માણ્યપસો મનીષિણો યજ્ઞે કૃણ્વન્તિ વિદથેષુ ધીરાઃ । યદપૂર્વં-યઁક્ષ્મમન્તઃ પ્રજાના-ન્તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 3 યત્પ્રજ્ઞાન-મુત ચેતો ધૃતિશ્ચ યજ્જ્યોતિ રન્તરમૃત-મ્પ્રજાસુ । યસ્માન્ન ઋતે કિઞ્ચન કર્મ ક્રિયતે તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 4 સુષારથિ-રશ્વાનિવ યન્મનુષ્યાન્ને નીયતે-ઽભીશુભિ ર્વાજિન ઇવ । હૃત્પ્રતિષ્ઠં-યઁદજિર-ઞ્જવિષ્ઠ-ન્તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 5 યસ્મિન્ ઋચસ્સામ-યજૂગ્ંષિ યસ્મિ-ન્પ્રતિષ્ઠિતા રથનાભા વિવારાઃ । યસ્મિગ્ગ્શ્ચિત્તગ્ં સર્વમોત-મ્પ્રજાના-ન્તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 6 યદત્ર ષષ્ઠ-ન્ત્રિશતગ્ં સુવીરં-યઁજ્ઞસ્ય ગુહ્ય-ન્નવ નાવમાય્યમ્ । દશ પઞ્ચ ત્રિગ્ંશતં-યઁત્પર-ઞ્ચ તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 7 યજ્જાગ્રતો દૂરમુદૈતિ દૈવ-ન્તદુ સુપ્તસ્ય તથૈવૈતિ । દૂરગમ્મ-ઞ્જ્યોતિષા-ઞ્જ્યોતિરેક-ન્તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 8 યેનેદં-વિઁશ્વ-ઞ્જગતો બભૂવ યે દેવાપિ મહતો જાતવેદાઃ । તદેવાગ્નિ-સ્તમસો જ્યોતિરેક-ન્તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 9 યેન દ્યૌઃ પૃથિવી ચાન્તરિક્ષ-ઞ્ચ યે પર્વતાઃ પ્રદિશો દિશશ્ચ । યેનેદ-ઞ્જગ-દ્વ્યાપ્ત-મ્પ્રજાના-ન્તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 10 યે મનો હૃદયં-યેઁ ચ દેવા યે દિવ્યા આપો યે સૂર્યરશ્મિઃ । તે શ્રોત્રે ચક્ષુષી સઞ્ચરન્ત-ન્તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 11 અચિન્ત્ય-ઞ્ચા પ્રમેય-ઞ્ચ વ્યક્તા-વ્યક્ત પર-ઞ્ચ યત્ । સૂક્ષ્મા-થ્સૂક્ષ્મતર-ઞ્જ્ઞેય-ન્તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 12 એકા ચ દશ શત-ઞ્ચ સહસ્ર-ઞ્ચાયુત-ઞ્ચ નિયુત-ઞ્ચ પ્રયુતં ચાર્બુદ-ઞ્ચ ન્યર્બુદ-ઞ્ચ સમુદ્રશ્ચ મદ્ધ્ય-ઞ્ચાન્તશ્ચ પરાર્ધશ્ચ તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 13 યે પઞ્ચ પઞ્ચ દશ શતગ્ં સહસ્ર-મયુત-ન્ન્યર્બુદ-ઞ્ચ । તે અગ્નિ-ચિત્યેષ્ટકાસ્તગ્ં શરીર-ન્તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 14 વેદાહમેત-મ્પુરુષ-મ્મહાન્ત-માદિત્ય-વર્ણ-ન્તમસઃ પરસ્તાત્ । યસ્ય યોનિ-મ્પરિપશ્યન્તિ ધીરાસ્તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 15 યસ્યેદ-ન્ધીરાઃ પુનન્તિ કવયો બ્રહ્માણમેત-ન્ત્વા વૃણત ઇન્દુમ્ । સ્થાવર-ઞ્જઙ્ગમં-દ્યૌરાકાશ-ન્તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 16 પરા-ત્પરતર-ઞ્ચૈવ ય-ત્પરાશ્ચૈવ યત્પરમ્ । યત્પરા-ત્પરતો જ્ઞેય-ન્તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 17 પરા-ત્પરતરો બ્રહ્મા તત્પરા-ત્પરતો હરિઃ । તત્પરા-ત્પરતો ઽધીશસ્તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 18 યા વેદાદિષુ ગાયત્રી સર્વવ્યાપિ મહેશ્વરી । ઋગ્ યજુ-સ્સામા-થર્વૈશ્ચ તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 19 યો વૈ દેવ-મ્મહાદેવ-મ્પ્રણવ-મ્પરમેશ્વરમ્ । ય-સ્સર્વે સર્વ વેદૈશ્ચ તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 20 પ્રયતઃ પ્રણવોઙ્કાર-મ્પ્રણવ-મ્પુરુષોત્તમમ્ । ઓકાંર-મ્પ્રણવાત્માન-ન્તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 21 યો-ઽસૌ સર્વેષુ વેદેષુ પઠ્યતે હ્યજ ઈશ્વરઃ । અકાયો નિર્ગુણો હ્યાત્મા તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 22 ગોભિ ર્જુષ્ટ-ન્ધનેન હ્યાયુષા ચ બલેન ચ । પ્રજયા પશુભિઃ પુષ્કરાક્ષ-ન્તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 23 કૈલાસ શિખરે રમ્યે શઙ્કરસ્ય શિવાલયે । દેવતાસ્તત્ર મોદન્તે તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 24 ત્ર્યબઙ્કં-યઁજામહે સુગન્ધિ-મ્પુષ્ટિવર્ધનમ્ । ઉર્વારુકમિવ બન્ધના-ન્મૃત્યો-ર્મુક્ષીય મા-ઽમૃતા-ત્તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 25 વિશ્વત-શ્ચક્ષુરુત વિશ્વતો મુખો વિશ્વતો હસ્ત ઉત વિશ્વતસ્પાત્ । સમ્બાહુભ્યાં-નમતિ સમ્પતત્રૈ ર્દ્યાવા પૃથિવી જનય-ન્દેવ એકસ્તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 26 ચતુરો વેદાનધીયીત સર્વ શાસ્ત્રમયં-વિઁદુઃ । ઇતિહાસ પુરાણાના-ન્તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 27 મા નો મહાન્તમુત મા નો અર્ભક-મ્મા ન ઉક્ષન્તમુત મા ન ઉક્ષિતમ્ । મા નો વધીઃ પિતર-મ્મોત માતર-મ્પ્રિયા મા નસ્તનુવો રુદ્ર રીરિષસ્તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 28 મા નસ્તોકે તનયે મા ન આયુષિ મા નો ગોષુ મા નો અશ્વેષુ રીરિષઃ । વીરાન્માનો રુદ્ર ભામિતોવધી ર્હવિષ્મન્તો નમસા વિધેમ તે તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 29 ઋતગ્ં સત્ય-મ્પર-મ્બ્રહ્મ પુરુષ-ઙ્કૃષ્ણપિઙ્ગલમ્ । ઊર્ધ્વરેતં-વિઁરૂપાક્ષં-વિઁશ્વરૂપાય વૈ નમો નમસ્તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 30 ક-દ્રુદ્રાય પ્રચેતસે મીઢુષ્ટમાય તવ્યસે । વોચેમ શન્તમગ્ં હૃદે । સર્વો હ્યેષ રુદ્રસ્તસ્મૈ રુદ્રાય નમો અસ્તુ તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 31 બ્રહ્મજજ્ઞાન-મ્પ્રથમ-મ્પુરસ્તા-દ્વિસીમત-સ્સુરુચો વેન આવઃ । સ બુધ્નિયા ઉપમા અસ્ય વિષ્ઠા-સ્સતશ્ચ યોનિ-મસતશ્ચ વિવસ્તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 32 યઃ પ્રાણતો નિમિષતો મહિત્વૈક ઇદ્રાજા જગતો બભૂવ । ય ઈશે અસ્ય દ્વિપદ-શ્ચતુષ્પદઃ કસ્મૈ દેવાય હવિષા વિધેમ તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 33 ય આત્મદા બલદા યસ્ય વિશ્વ ઉપાસતે પ્રશિષં-યઁસ્ય દેવાઃ । યસ્ય છાયા-ઽમૃતં-યઁસ્ય મૃત્યુઃ કસ્મૈ દેવાય હવિષા વિધેમ તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 34 યો રુદ્રો અગ્નૌ યો અફ્સુ ય ઓષધીષુ યો રુદ્રો વિશ્વા ભુવના-ઽઽવિવેશ તસ્મૈ રુદ્રાય નમો અસ્તુ તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 35 ગન્ધદ્વારા-ન્દુરાધર્ષા-ન્નિત્યપુષ્ટા-ઙ્કરીષિણીમ્ । ઈશ્વરીગ્ં સર્વ ભૂતાના-ન્તામિહોપહ્વયે શ્રિય-ન્તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 36 ય ઇદગ્ં શિવસઙ્કલ્પગ્ં સદા ધ્યાયન્તિ બ્રાહ્મણાઃ । તે પર-મ્મોક્ષ-ઙ્ગમિષ્યન્તિ તન્મે મનઃ શિવસઙ્કલ્પમસ્તુ ॥ 37 ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય ॥ શિવસઙ્કલ્પગ્ં હૃદયાય નમઃ ॥ 7.2 પુરુષ સૂક્તં (તૈ. અર. 3.12.1 - તૈ. અર. 3.12.7) સહસ્રશીર્ષા પુરુષઃ । સહસ્રાક્ષ-સ્સહસ્રપાત્ । સ ભૂમિં-વિઁશ્વતો વૃત્વા । અત્યતિષ્ઠ-દ્દશાઙ્ગુલમ્ । પુરુષ એવેદગ્ં સર્વમ્ । ય-દ્ભૂતં-યઁચ્ચ ભવ્યમ્ । ઉતામૃતત્વસ્યેશાનઃ । યદન્નેના-તિરોહતિ । એતાવાનસ્ય મહિમા । અતો જ્યાયાગ્શ્ચ પૂરુષઃ ॥ 1 પાદો-ઽસ્ય વિશ્વા ભૂતાનિ । ત્રિપાદસ્યા-મૃત-ન્દિવિ । ત્રિપાદૂર્ધ્વ ઉદૈ-ત્પુરુષઃ । પાદો ઽસ્યેહા-ઽઽભવા-ત્પુનઃ । તતો વિષ્વં-વ્યઁક્રામત્ । સાશનાનશને અભિ ॥ તસ્મા-દ્વિરાડજાયત । વિરાજો અધિ પૂરુષઃ । સ જાતો અત્યરિચ્યત । પશ્ચા-દ્ભૂમિમથો પુરઃ ॥ 2 યત્પુરુષેણ હવિષા । દેવા યજ્ઞમતન્વત । વસન્તો અસ્યાસીદાજ્યમ્ । ગ્રીષ્મ ઇદ્ધ્મ શ્શરદ્ધવિઃ । સપ્તાસ્યાસ-ન્પરિધયઃ । ત્રિ-સ્સપ્ત સમિધઃ કૃતાઃ । દેવાય-દ્યજ્ઞ-ન્તન્વાનાઃ । અબધ્ન-ન્પુરુષ-મ્પશુમ્ ॥ તં-યઁજ્ઞ-મ્બર્હિષિ પ્રૌક્ષન્ન્ । પુરુષ-ઞ્જાતમગ્રતઃ ॥ 3 તેન દેવા અયજન્ત । સાદ્ધ્યા ઋષયશ્ચ યે । તસ્મા-દ્યજ્ઞા-થ્સર્વહુતઃ । સમ્ભૃત-મ્પૃષદાજ્યમ્ । પશૂગ્સ્તાગ્શ્ચક્રે વાયવ્યાન્ । આરણ્યા-ન્ગ્રામ્યાશ્ચ યે । તસ્મા-દ્યજ્ઞા-થ્સર્વહુતઃ । ઋચ-સ્સામાનિ જજ્ઞિરે । છન્દાગ્ંસિ જજ્ઞિરે તસ્માત્ । યજુસ્તસ્મા-દજાયત ॥ 4 તસ્માદશ્વા અજાયન્ત । યે કે ચોભયાદતઃ । ગાવો હ જજ્ઞિરે તસ્માત્ । તસ્માજ્જાતા અજાવયઃ । યત્પુરુષં-વ્યઁદધુઃ । કતિધા વ્યકલ્પયન્ન્ । મુખ-ઙ્કિમસ્ય કૌ બાહૂ । કાવૂરૂ પાદાવુચ્યેતે । બ્રાહ્મણો-ઽસ્ય મુખમાસીત્ । બાહૂ રાજન્યઃ કૃતઃ ॥ 5 ઊરૂ તદસ્ય ય-દ્વૈશ્યઃ । પદ્ભ્યાગ્ં શૂદ્રો અજાયત । ચન્દ્રમા મનસો જાતઃ । ચક્ષો-સ્સૂર્યો અજાયત । મુખા-દિન્દ્રશ્ચાગ્નિશ્ચ । પ્રાણા-દ્વાયુરજાયત । નાભ્યા આસીદન્તરિક્ષમ્ । શીર્ષ્ણો દ્યૌ-સ્સમવર્તત । પદ્ભ્યા-મ્ભૂમિ ર્દિશ-શ્શ્રોત્રાત્ । તથા લોકાગ્ં અકલ્પયન્ન્ ॥ 6 વેદાહમેત-મ્પુરુષ-મ્મહાન્તમ્ । આદિત્યવર્ણ-ન્તમસસ્તુ પારે । સર્વાણિ રૂપાણિ વિચિત્ય ધીરઃ । નામાનિ કૃત્વાભિવદન્ યદાસ્તે । ધાતા પુરસ્તા-દ્યમુદાજહાર । શક્રઃ પ્રવિદ્વા-ન્પ્રદિશશ્ચતસ્રઃ । તમેવં-વિઁદ્વાનમૃત ઇહ ભવતિ । નાન્યઃ પન્થા અયનાય વિદ્યતે । યજ્ઞેન યજ્ઞમયજન્ત દેવાઃ । તાનિ ધર્માણિ પ્રથમાન્યાસન્ન્ । તે હ નાક-મ્મહિમાન-સ્સચન્તે । યત્ર પૂર્વે સાદ્ધ્યા-સ્સન્તિ દેવાઃ ॥ 7 ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય ॥ પુરુષસૂક્તગ્ં શિરસે સ્વાહા ॥ 7.3 ઉત્તર નારાયણં (તૈ. અર. 3.13.1 - તૈ. અર. 3.13.2) અદ્ભ્ય-સ્સમ્ભૂતઃ પૃથિવ્યૈ રસાચ્ચ । વિશ્વકર્મણ-સ્સમવર્તતાધિ । તસ્ય ત્વષ્ટા વિદધ-દ્રૂપમેતિ । તત્પુરુષસ્ય વિશ્વમાજાનમગ્રે । વેદાહમેત-મ્પુરુષ-મ્મહાન્તમ્ । આદિત્યવર્ણ-ન્તમસઃ પરસ્તાત્ । તમેવં-વિઁદ્વાનમૃત ઇહ ભવતિ । નાન્યઃ પન્થા વિદ્યતે-ઽયનાય । પ્રજાપતિશ્ચરતિ ગર્ભે અન્તઃ । અજાયમાનો બહુધા વિજાયતે । તસ્ય ધીરાઃ પરિજાનન્તિ યોનિમ્ । મરીચીના-મ્પદમિચ્છન્તિ વેધસઃ ॥ 1 યો દેવેભ્ય આતપતિ । યો દેવાના-મ્પુરોહિતઃ । પૂર્વો યો દેવેભ્યો જાતઃ । નમો રુચાય બ્રાહ્મયે । રુચ-મ્બ્રાહ્મ-ઞ્જનયન્તઃ । દેવા અગ્રે તદબ્રુવન્ન્ । યસ્ત્વૈવ-મ્બ્રાહ્મણો વિદ્યાત્ । તસ્ય દેવા અસન્ વશે । હ્રીશ્ચ તે લક્ષ્મીશ્ચ પત્ન્યૌ । અહોરાત્રે પાર્શ્વે । નક્ષત્રાણિ રૂપમ્ । અશ્વિનૌ વ્યાત્તમ્ । ઇષ્ટ-મ્મનિષાણ । અમુ-મ્મનિષાણ । સર્વ-મ્મનિષાણ ॥ 2 ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય ॥ ઉત્તર નારાયણગ્ં શિખાયૈ વષટ્ ॥ 7.4 અપ્રતિરથં (તૈ. સં. 4.6.4.1 - તૈ. સં. 4.6.4.5) આશુ-શ્શિશાનો વૃષભો ન યુધ્મો ઘનાઘનઃ, ક્ષોભણ-શ્ચર્ષણીનામ્ । સઙ્ક્રન્દનો-ઽનિમિષ એક વીરશ્શતગ્ં સેના અજયથ્સા-કમિન્દ્રઃ । સઙ્ક્રન્દનેના નિમિષેણ જિષ્ણુના યુત્કારેણ દુશ્ચ્યવનેન ધૃષ્ણુના । તદિન્દ્રેણ જયત તથ્સહધ્વં-યુઁધો નર ઇષુ હસ્તેન વૃષ્ણા । સ ઇષુહસ્તૈ-સ્સ નિષઙ્ગિભિ ર્વશી સગ્ગ્સ્રષ્ટા સયુધ ઇન્દ્રો ગણેન । સગ્ંસૃષ્ટ-જિથ્સોમપા બાહુ શર્ધ્યૂર્ધ્વ-ધન્વા પ્રતિહિતા-ભિરસ્તા । બૃહસ્પતે પરિદીયા રથેન રક્ષોહા-ઽમિત્રાગ્ં અપ બાધમાનઃ । 1 પ્રભઞ્જ-ન્થ્સેનાઃ પ્રમૃણો યુધા જયન્નસ્માક-મેદ્ધ્યવિતા રથાનામ્ । ગોત્રભિદ-ઙ્ગોવિદં-વઁજ્રબાહુ-ઞ્જયન્તમજ્મ પ્રમૃણન્ત-મોજસા । ઇમગ્ં સજાતા અનુવીર-યધ્વમિન્દ્રગ્ં સખાયો-ઽનુ સરભધ્વમ્ । બલવિજ્ઞાય-સ્સ્થવિરઃ પ્રવીર-સ્સહસ્વાન્ વાજી સહમાન ઉગ્રઃ । અભિવીરો અભિસત્વા સહોજા જૈત્રમિન્દ્ર રથમાતિષ્ઠ ગોવિત્ । 2 અભિ ગોત્રાણિ સહસા ગાહમાનો-ઽદાયો વીર શ્શત-મન્યુરિન્દ્રઃ । દુશ્ચ્યવનઃ પૃતનાષાડ યુદ્ધ્યો-ઽસ્માકગ્ં સેના અવતુ પ્રયુથ્સુ । ઇન્દ્ર આસા-ન્નેતા બૃહસ્પતિ ર્દક્ષિણા યજ્ઞઃ પુર એતુ સોમઃ । દેવસેનાના-મભિભ-ઞ્જતીના-ઞ્જયન્તીના-મ્મરુતો યન્ત્વગ્રે । ઇન્દ્રસ્ય વૃષ્ણો વરુણસ્ય રાજ્ઞ આદિત્યાના-મ્મરુતાગ્ં શર્ધ ઉગ્રમ્ । મહામનસા-મ્ભુવનચ્યવાના-ઙ્ઘોષો દેવાના-ઞ્જયતા મુદસ્થાત્ । અસ્માક-મિન્દ્રઃ-સમૃતેષુ-ધ્વજે-ષ્વસ્માકં-યાઁ ઇષવસ્તા જયન્તુ । 3 અસ્માકં-વીઁરા ઉત્તરે ભવન્ત્વસ્માનુ દેવા અવતા હવેષુ । ઉદ્ધર્ષય મઘવન્ના-યુધા-ન્યુથ્સત્વના-મ્મામકાના-મ્મહાગ્ંસિ । ઉદ્વૃત્રહન્ વાજિનાં-વાઁજિના-ન્યુદ્રથાના-ઞ્જયતામેતુ ઘોષઃ । ઉપપ્રેત જયતા નર-સ્સ્થિરા વઃ સન્તુ બાહવઃ । ઇન્દ્રો વ-શ્શર્મ યચ્છત્વના-ધૃષ્યા યથા-ઽસથ । અવસૃષ્ટા પરાપત શરવ્યે બ્રહ્મ સગ્ંશિતા । ગચ્છામિત્રા-ન્પ્રવિશ મૈષા-ઙ્કઞ્ચનોચ્છિષઃ । મર્માણિ તે વર્મભિશ્છા-દયામિ સોમસ્ત્વા રાજા-ઽમૃતેના-ભિવસ્તામ્ । ઉરો ર્વરીયો વરિવસ્તે અસ્તુ જયન્ત-ન્ત્વામનુ મદન્તુ દેવાઃ । યત્ર બાણા-સ્સમ્પતન્તિ કુમારા વિશિખા ઇવ । ઇન્દ્રો નસ્તત્ર વૃત્રહા વિશ્વાહા શર્મ યચ્છતુ ॥ 4 ॥ ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય ॥ આશુશ્શિશાનો-ઽપ્રતિરથ-ઙ્કવચાય હુમ્ । 7.5 પ્રતિ પૂરુષં (તૈ. સં. 1.8.6.1 - તૈ. સં. 1.8.6.2) (તૈ. બ્રા. 1.6.10.1 - તૈ. બ્રા. 1.6.10.5) પ્રતિપૂરુષ મેકકપાલા-ન્નિર્વપત્યે-કમતિરિક્તં-યાઁવન્તો ગૃહ્યા-સ્સ્મસ્તેભ્યઃ કમકર-મ્પશૂનાગ્ં શર્માસિ શર્મ યજમાનસ્ય શર્મ મે યચ્છૈક એવ રુદ્રો ન દ્વિતીયાય તસ્થ આખુસ્તે રુદ્ર પશુસ્ત-ઞ્જુષસ્વૈષ તે રુદ્ર ભાગ-સ્સહ સ્વસ્રાં-ઽબિકયા તઞ્જુષસ્વ ભેષજ-ઙ્ગવે-ઽશ્વાય પુરુષાય ભેષજમથો અસ્મભ્ય-મ્ભેષજગ્ં સુભેષજં-યઁથા-ઽસતિ । 1 સુગ-મ્મેષાય મેષ્યા અવાબં રુદ્રમદિ-મહ્યવ દેવ-ન્ત્ર્યબઙ્કમ્ । યથા ન-શ્શ્રેયસઃ કરદ્યથા નો વસ્ય સઃ કરદ્યથા નઃ પશુમતઃ કરદ્યથા નો વ્યવસાયયાત્ । ત્ર્યબઙ્કં-યઁજામહે સુગન્ધિ-મ્પુષ્ટિવર્ધનમ્ । ઉર્વારુકમિવ બન્ધના-ન્મૃત્યો ર્મુક્ષીય મા-ઽમૃતાત્ । એષતે રુદ્ર ભાગ સ્તઞ્જુષસ્વ તેનાવસેન પરો મૂજવતો-ઽતીહ્યવતત ધન્વા પિનાકહસ્તઃ કૃત્તિવાસાઃ ॥ 2 પ્રતિપૂરુષ-મેકકપાલા-ન્નિર્વપતિ । જાતા એવ પ્રજા રુદ્રા-ન્નિરવદયતે । એકમતિરિક્તમ્ । જનિષ્યમાણા એવ પ્રજા રુદ્રા-ન્નિરવદયતે । એકકપાલા ભવન્તિ । એકધૈવ રુદ્ર-ન્નિરવદયતે । નાભિઘારયતિ । યદભિઘારયેત્ । અન્તરવ-ચારિણગ્ં રુદ્ર-ઙ્કુર્યાત્ । એકોલ્મુકેન યન્તિ । 3 તદ્ધિ રુદ્રસ્ય ભાગધેયમ્ । ઇમા-ન્દિશં-યઁન્તિ । એષા વૈ રુદ્રસ્ય દિક્ । સ્વાયા મેવ દિશિ રુદ્ર-ન્નિરવદયતે । રુદ્રો વા અપશુકાયા આહુત્યૈ નાતિષ્ઠત । અસૌ તે પશુરિતિ નિર્દિશેદ્ય-ન્દ્વિષ્યાત્ । યમેવ દ્વેષ્ટિ । તમસ્મૈ પશુ-ન્નિર્દિશતિ । યદિ ન દ્વિષ્યાત્ । આખુસ્તે પશુરિતિ બ્રૂયાત્ । 4 ન ગ્રામ્યા-ન્પશૂન્ હિનસ્તિ । નારણ્યાન્ । ચતુષ્પથે જુહોતિ । એષ વા અગ્નીના-મ્પડ્બીશો નામ । અગ્નિવત્યેવ જુહોતિ । મદ્ધ્યમેન પર્ણેન જુહોતિ । સ્રુગ્ઘ્યેષા । અથો ખલુ । અન્તમેનૈવ હોતવ્યમ્ । અન્તત એવ રુદ્ર-ન્નિરવદયતે । 5 એષ તે રુદ્રભાગ-સ્સહસ્વસ્રાં-ઽબિકયેત્યાહ । શરદ્વા અસ્યામ્બિકા સ્વસા । તયા વા એષ હિનસ્તિ । યગ્ં હિનસ્તિ । તયૈવૈનગ્ં સહ શમયતિ । ભેષજઙ્ગવ ઇત્યાહ । યાવન્ત એવ ગ્રામ્યાઃ પશવઃ । તેભ્યો ભેષજ-ઙ્કરોતિ । અવાબં રુદ્રમદિ મહીત્યાહ । આશિષમેવૈ-તામા શાસ્તે । 6 ત્ર્યબઙ્કં-યઁજામહ ઇત્યાહ । મૃત્યો ર્મુક્ષીય મા-ઽમૃતા-દિતિ વા વૈ તદાહ । ઉત્કિરન્તિ । ભગસ્ય લીફ્સન્તે । મૂતે કૃત્વા સજન્તિ । યથા જનં-યઁતે-ઽવસ-ઙ્કરોતિ । તાદૃગેવ તત્ । એષ તે રુદ્રભાગ ઇત્યાહ નિરવત્યૈ । અપ્રતીક્ષ-માયન્તિ । અપઃ પરિષિઞ્ચતિ । રુદ્રસ્યાન્ત ર્હિત્યૈ । પ્રવા એતે-ઽસ્મા-લ્લોકા-ચ્ચ્યવન્તે । યે ત્ર્યબઙ્કૈ-શ્ચરન્તિ । આદિત્ય-ઞ્ચરુ-મ્પુનરેત્ય નિર્વપતિ । ઇયં-વાઁ અદિતિઃ । અસ્યામેવ પ્રતિતિષ્ઠન્તિ ॥ 7 ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય ॥ પ્રતિપૂરુષં-વિઁભાડિતિ નેત્રત્રયાય વૌષટ્ ॥ 7.6 શત રુદ્રીયં (ત્વમગ્ને રુદ્રો-ઽનુવાકઃ) તૈ. બ્રા. 3.11.2.1 - તૈ. બ્રા. 3.11.2.4 ત્વમગ્ને રુદ્રો અસુરો મહો દિવઃ । ત્વગ્ં શર્ધો મારુત-મ્પૃક્ષ ઈશિષે । ત્વં-વાઁતૈરરુણૈ ર્યાસિ શઙ્ગયઃ । ત્વ-મ્પૂષા વિધતઃ પાસિ નુત્મનાઃ । દેવા દેવેષુ શ્રયદ્ધ્વમ્ । પ્રથમા દ્વિતીયેષુ શ્રયદ્ધ્વમ્ । દ્વિતીયા-સ્તૃતીયેષુ શ્રયદ્ધ્વમ્ । તૃતીયા-શ્ચતુર્થેષુ શ્રયદ્ધ્વમ્ । ચતુર્થાઃ પઞ્ચમેષુ શ્રયદ્ધ્વમ્ । પઞ્ચમા-ષ્ષષ્ઠેષુ શ્રયદ્ધ્વમ્ । 1 ષષ્ઠા-સ્સપ્તમેષુ શ્રયદ્ધ્વમ્ । સપ્તમા અષ્ટમેષુ શ્રયદ્ધ્વમ્ । અષ્ટમા નવમેષુ શ્રયદ્ધ્વમ્ । નવમા દશમેષુ શ્રયદ્ધ્વમ્ । દશમા એકાદશેષુ શ્રયદ્ધ્વમ્ । એકદશા દ્વાદશેષુ શ્રયદ્ધ્વમ્ । દ્વાદશા-સ્ત્રયોદશેષુ શ્રયદ્ધ્વમ્ । ત્રયોદશા-શ્ચતુ ર્દેશેષુ શ્રયદ્ધ્વમ્ । ચતુર્દશાઃ પઞ્ચદશેષુ શ્રયદ્ધ્વમ્ । પઞ્ચદશા-ષ્ષોડશેષુ શ્રયદ્ધ્વમ્ । 2 ષોડશા-સ્સપ્તદશેષુ શ્રયદ્ધ્વમ્ । સપ્તદશા અષ્ટાદશેષુ શ્રયદ્ધ્વમ્ । અષ્ટાદશા એકાન્નવિગ્ંશેષુ શ્રયદ્ધ્વમ્ । એકાન્નવિગ્ંશા વિગ્ંશેષુ શ્રયદ્ધ્વમ્ । વિગ્ંશા એકવિગ્ંશેષુ શ્રયદ્ધ્વમ્ । એકવિગ્ંશા દ્વાવિગ્ંશેષુ શ્રયદ્ધ્વમ્ । દ્વાવિગ્ંશા સ્ત્રયોવિગ્ંશેષુ શ્રયદ્ધ્વમ્ । ત્રયોવિગ્ંશા શ્ચતુર્વિગ્ંશેષુ શ્રયદ્ધ્વમ્ । ચતુર્વિગ્ંશાઃ પઞ્ચવિગ્ંશેષુ શ્રયદ્ધ્વમ્ । પઞ્ચવિગ્ંશા-ષ્ષડ્વિગ્ંશેષુ શ્રયદ્ધ્વમ્ । 3 ષડ્વિગ્ંશા સ્સપ્તવિગ્ંશેષુ શ્રયદ્ધ્વમ્ । સપ્તવિગ્ંશા અષ્ટાવિગ્ંશેષુ શ્રયદ્ધ્વમ્ । અષ્ટાવિગ્ંશા એકાન્નત્રિગ્ંશેષુ શ્રયદ્ધ્વમ્ । એકાન્નત્રિગ્ંશા સ્ત્રિગ્ંશેષુ શ્રયદ્ધ્વમ્ । ત્રિગ્ંશા એકત્રિગ્ંશેષુ શ્રયદ્ધ્વમ્ । એકત્રિગ્ંશા દ્વાત્રિગ્ંશેષુ શ્રયદ્ધ્વમ્ । દ્વાત્રિગ્ંશા ત્રયસ્ત્રિગ્ંશેષુ શ્રયદ્ધ્વમ્ । દેવાસ્ત્રિરેકાદશા સ્ત્રિસ્ત્રયસ્ત્રિગ્ંશાઃ । ઉત્તરે ભવત । ઉત્તર વર્ત્માન ઉત્તર સત્વાનઃ । યત્કામ ઇદ-ઞ્જુહોમિ । તન્મે સમૃદ્ધ્યતામ્ । વયગ્ગ્સ્યામ પતયો રયીણામ્ । ભૂર્ભુવસ્વસ્સ્વાહા । 4 ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય ॥ ત્વમગ્ને ત્વમગ્ને શતરુદ્રીયમિત્યસ્ત્રાય ફટ્ ॥ 7.7 પઞ્ચાઙ્ગ જપઃ અથ પઞ્ચાઙ્ગજપઃ ॥ સદ્યોજાત-મ્પ્રપદ્યામિ સદ્યોજાતાય વૈ નમો નમઃ । ભવે ભવે નાતિભવે ભવસ્વ મામ્ । ભવોદ્ભવાય નમઃ ॥ 1 વામદેવાય નમો જ્યેષ્ઠાય નમઃ શ્રેષ્ઠાય નમો રુદ્રાય નમઃ કાલાય નમઃ કલવિકરણાય નમો બલવિકરણાય નમો બલાય નમો બલપ્રમથનાય નમ-સ્સર્વભૂતદમનાય નમો મનોન્મનાય નમઃ ॥ 2 અઘોરેભ્યો-ઽથ ઘોરેભ્યો ઘોરઘોરતરેભ્યઃ । સર્વેભ્ય-સ્સર્વશર્વેભ્યો નમસ્તે અસ્તુ રુદ્રરૂપેભ્યઃ ॥ 3 તત્પુરુષાય વિદ્મહે મહાદેવાય ધીમહિ । તન્નો રુદ્રઃ પ્રચોદયાત્ ॥ 4 ઈશાન-સ્સર્વવિદ્યાનામીશ્વર-સ્સર્વભૂતાનાં બ્રહ્માધિપતિર્બ્રહ્મણો-ઽધિપતિર્બ્રહ્મા શિવો મે અસ્તુ સદાશિવોમ્ ॥ 5 7.8 અષ્ટાઙ્ગ પ્રણામઃ હિરણ્યગર્ભ-સ્સમવર્ત-તાગ્રે ભૂતસ્ય જાતઃ પતિરેક આસીત્ । સદાધાર પૃથિવી-ન્દ્યામુતેમા-ઙ્કસ્મૈ દેવાય હવિષા વિધેમ ॥ ઉરસા નમઃ ॥ 1 (તૈ. સં. 4.1.8.3) યઃ પ્રાણતો નિમિષતો મહિત્વૈક ઇદ્રાજા જગતો બભૂવ । ય ઈશે અસ્ય દ્વિપદ-શ્ચતુષ્પદઃ કસ્મૈ દેવાય હવિષા વિધેમ ॥ શિરસા નમઃ ॥ 2 (તૈ. સં. 4.1.8.4) બ્રહ્મજજ્ઞાન-મ્પ્રથમ-મ્પુરસ્તા-દ્વિસીમત-સ્સુરુચો વેન આવઃ । સ બુધ્નિયા ઉપમા અસ્ય વિષ્ઠા-સ્સતશ્ચ યોનિમ-સતશ્ચ વિવઃ । ( દૃષ્યા નમઃ । 3 (તૈ. સં. 4.2.8.2.) મહી દ્યૌઃ પૃથિવી ચ ન ઇમં-યઁજ્ઞ-મ્મિમિક્ષતામ્ । પિપૃતાન્નો ભરીમભિઃ । મનસા નમઃ ॥ 4 (તૈ. સં. 3.3.10.2) ઉપશ્વાસય પૃથિવી-મુત દ્યા-મ્પુરુત્રા તે મનુતાં-વિઁષ્ઠિત-ઞ્જગત્ । સ દુન્દુભે સજૂરિન્દ્રેણ દેવૈ-ર્દૂરાદ્દવીયો અપસેધ શત્રૂન્ । વચસા નમઃ ॥ 5 (તૈ. સં. 4.6.6.6) અગ્ને નય સુપથા રાયે અસ્માન્ વિશ્વાનિ દેવ વયુનાનિ વિદ્વાન્ । યુયોદ્ધ્યસ્મ-જ્જુહુરાણ-મેનો ભૂયિષ્ઠાન્તે નમ ઉક્તિં-વિઁધેમ ॥ પધ્ભ્યા-ન્નમઃ ॥ 6 (તૈ. સં. 1.1.14.3) યા તે અગ્ને રુદ્રિયા તનૂસ્તયા નઃ પાહિ તસ્યાસ્તે સ્વાહા । યા તે અગ્ને-ઽયાશયા રજાશયા હરાશયા તનૂર્વર્ષિષ્ઠા ગહ્વરેષ્ઠોગ્રં-વઁચો અપાવધી-ન્ત્વેષં-વઁચો અપાવધીગ્ં સ્વાહા ॥ કરાભ્યા-ન્નમઃ ॥ 7 (તૈ. સં. 1.2.11.2) ઇમં-યઁમપ્રસ્તરમાહિ સીદાઙ્ગિરોભિઃ પિતૃભિઃ સંવિઁદાનઃ । આત્વા મન્ત્રાઃ કવિશસ્તા વહન્ત્વેના રાજન્ હવિષા માદયસ્વ ॥ કર્ણાભ્યા-ન્નમઃ ॥ 8 (તૈ. સં. 2.6.12.6) ઉરસા શિરસા દૃષ્ટ્યા મનસા વચસા તથા । પદ્ભ્યા-ઙ્કરાભ્યા-ઙ્કર્ણાભ્યા-મ્પ્રણામો-ઽષ્ટાઙ્ગ ઉચ્યતે ॥ ઉમામહેશ્વરાભ્યા-ન્નમઃ ॥