-ṅkarṇḙbhi-śśṛṇuyāma̭ devāḥ | bhadra-mpa̭śyemākṣabhi-ryaja̭trāḥ | sthirairaṅgaistuṣṭuvāgṃ sa̭stanūbhiḥ̭ | vyaśḙma devahi̭taṃ-ya~dāyuḥ̭ | svasti na indro̭ vṛddhaśra̭vāḥ | svasti naḥ̭ pūṣā viśvavḙdāḥ | svasti nastārkṣyo ari̭ṣṭanemiḥ | svasti no bṛhaspati̭-rdadhātu ||
oṃ śānti-śśānti-śśāntiḥ̭ ||
- oṃthe sacred syllable Om
- bhadram karṇebhiḥauspicious things with our ears (bhadram:auspicious | karṇebhiḥ:with ears)
- śṛṇuyāma devāḥmay we hear, O gods (śṛṇuyāma:may we hear | devāḥ:O gods)
- bhadram paśyema akṣabhiḥmay we see auspicious things with our eyes (bhadram:auspicious | paśyema:may we see | akṣabhiḥ:with eyes)
- yajatrāḥO worshipful ones
- sthiraiḥ aṅgaiḥwith firm limbs (sthiraiḥ:firm | aṅgaiḥ:with limbs)
- tuṣṭuvāgaṃsas tanūbhiḥhaving praised, with our bodies (tuṣṭuvāṃsaḥ:having praised | tanūbhiḥ:with bodies)
- vyaśema deva-vyaśema deva-hitammay we enjoy what is granted by the gods (vyaśema:may we enjoy | deva:god | hitam:granted, beneficial)
- yad āyūḥwhatever lifespan (yat:whatever | āyūḥ:lifespan)
- svasti na indraḥmay Indra grant us well-being (svasti:well-being | naḥ:to us | indraḥ:Indra)
- vṛddhaśravāḥof ancient fame (vṛddha:ancient, great | śravāḥ:fame)
- svasti naḥ pūṣāmay Pūṣan grant us well-being (svasti:well-being | naḥ:to us | pūṣā:Pūṣan, the nourishing sun)
- viśvavedāḥknower of all (viśva:all | vedāḥ:knowing)
- svasti nas tākṣaryaḥmay Tārkṣya grant us well-being (svasti:well-being | naḥ:to us | tākṣaryaḥ:Tārkṣya, Garuḍa)
- ariṣṭanemiḥof unbroken wheel-rim (ariṣṭa:unhurt, safe | nemiḥ:wheel-rim)
- svasti no vṛhaspatir dadhātumay Bṛhaspati grant us well-being (svasti:well-being | naḥ:to us | vṛhaspatiḥ:Bṛhaspati | dadhātu:may he grant)
- oṃ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥOm, peace, peace, peace (oṃ:Om | śāntiḥ:peace)
- athanow
- māṇḍūkyopaniṣatthe Māṇḍūkya Upaniṣad, here beginning
- hariḥHari
- omthe sacred syllable – the auspicious formula opening a recitation
bhūta-mbhavad bhaviṣyaditi sarvamoṅkāra eva
yaccānya-ttrikālātīta-ntadapyoṅkāra eva || 1 ||
- hariḥ omHari, Om (hariḥ:Lord Hari | om:the sacred syllable)
- om iti etat akṣaramthis syllable Om (om:Om | iti:thus | etat:this | akṣaram:imperishable syllable)
- idaṃ sarvamall this (idam:this | sarvam:all)
- tasya upavyākhyānamits explanation (tasya:of it | upavyākhyānam:elucidation)
- bhūtaṃ bhavat bhaviṣyatpast, present and future (bhūtam:what was | bhavat:what is | bhaviṣyat:what will be)
- iti sarvam oṅkāraḥ evaall this is verily Omkara (iti:thus | sarvam:all | oṅkāraḥ:the syllable Om | eva:indeed)
- yat ca anyatand whatever else (yat:that which | ca:and | anyat:other)
- trikāla-trikāla-atītambeyond the three times (trikāla:the three times | atītam:transcending)
- tat api oṅkāraḥ evathat too is verily Omkara (tat:that | api:also | oṅkāraḥ:the syllable Om | eva:indeed)
- sarvam hi etatall this indeed (sarvam:all | hi:indeed | etat:this)
- brahmais Brahman
- ayam ātmā brahmathis Self is Brahman (ayam:this | ātmā:Self | brahma:Brahman)
- so ayam ātmāthis very Self (saḥ:that | ayam:this | ātmā:Self)
- catuṣpāthas four quarters (catur:four | pāt:feet/quarters)
sthūlabhugvaiśvānaraḥ prathamaḥ pādaḥ || 3 ||
- jāgaritasthānaḥhaving the waking state as its domain (jāgarita:waking | sthānaḥ:domain)
- bahiṣprajñaḥconscious of the external world (bahiḥ:outward | prajñaḥ:conscious)
- saptāṅgaḥhaving seven limbs (sapta:seven | aṅgaḥ:limbs)
- ekonaviṃśatimukhaḥhaving nineteen mouths (ekona:less by one | viṃśati:twenty | mukhaḥ:mouths)
- sthūlabhukenjoyer of the gross (sthūla:gross | bhuk:enjoyer)
- vaiśvānaraḥVaishvanara, the universal being (vaiśva:all-pervading | naraḥ:being)
- prathamaḥ pādaḥthe first quarter (prathamaḥ:first | pādaḥ:quarter)
praviviktabhuktaijaso dvitīyaḥ pādaḥ || 4 ||
- svapna-svapna-sthānaḥwhose sphere is the dream state (svapna:dream | sthānaḥ:sphere/place)
- antaḥ-antaḥ-prajñaḥconscious of the internal (antaḥ:inner | prajñaḥ:conscious)
- sapta-saptāṅgahaving seven limbs (sapta:seven | aṅga:limbs)
- ekona-viṃśati-ekona-viṃśati-mukhaḥhaving nineteen mouths (ekona-viṃśati:nineteen | mukhaḥ:mouths)
- pravivikta-pravivikta-bhukenjoyer of the subtle (pravivikta:subtle/refined | bhuk:enjoyer)
- taijasaḥTaijasa, the luminous one
- dvitīyaḥ pādaḥthe second quarter (dvitīyaḥ:second | pādaḥ:quarter/foot)
paśyati ta-thsuṣuptam | suṣuptasthāna ekībhūtaḥ prajñānaghana
evānandamayo hyānandabhukcetomukhaḥ prājñastṛtīyaḥ pādaḥ || 5 ||
- yatra suptaḥwhere the sleeper (yatra:where | suptaḥ:the one asleep)
- na kañcana kāmaṃ kāmayatedoes not desire any desire (na:not | kañcana:any | kāmam:desire | kāmayate:desires)
- na kañcana svapnaṃ paśyatidoes not see any dream (na:not | kañcana:any | svapnam:dream | paśyati:sees)
- tat suṣuptamthat is deep sleep (tat:that | suṣuptam:deep sleep)
- suṣupta-suṣupta-sthānaḥwhose sphere is deep sleep (suṣupta:deep sleep | sthānaḥ:sphere)
- ekībhūtaḥbecome unified (ekī:one | bhūtaḥ:become)
- prajñāna-prajñāna-ghanaḥa mass of consciousness (prajñāna:consciousness | ghanaḥ:dense mass)
- eva ānandamayaḥindeed full of bliss (eva:indeed | ānandamayaḥ:consisting of bliss)
- hi ānanda-hi ānanda-bhukfor he is the enjoyer of bliss (hi:indeed | ānanda:bliss | bhuk:enjoyer)
- ceto-ceto-mukhaḥwhose face is consciousness (cetaḥ:consciousness | mukhaḥ:face/door)
- prājñaḥ tṛtīyaḥ pādaḥthe wise one is the third quarter (prājñaḥ:the intelligent one | tṛtīyaḥ:third | pādaḥ:quarter)
prabhavāpyayau hi bhūtānām || 6 ||
- eṣaḥ sarveśvaraḥthis is the Lord of all (eṣaḥ:this | sarva:all | īśvaraḥ:Lord)
- eṣaḥ sarvajñaḥthis is the all-knowing one (eṣaḥ:this | sarva:all | jñaḥ:knower)
- eṣaḥ antaryāmīthis is the inner controller (eṣaḥ:this | antaryāmī:inner controller)
- eṣaḥ yoniḥ sarvasyathis is the source of all (eṣaḥ:this | yoniḥ:source | sarvasya:of all)
- prabhava-prabhava-apyayauthe origin and dissolution (prabhava:origin | apyayau:dissolution)
- hi bhūtānāmindeed of beings (hi:indeed | bhūtānām:of beings)
na prajña-nnāprajñam | adṛṣṭamavyavahāryamagrāhyamalakṣaṇaṃ
acintyamavyapadeśyamekātmapratyayasāra-mprapañcopaśamaṃ
śāntaṃ śivamadvaita-ñcaturtha-mmanyante sa ātmā sa vijñeyaḥ || 7 ||
- na antaḥprajñamnot inwardly cognitive (na:not | antaḥ:inward | prajñam:cognitive)
- na bahiḥprajñamnot outwardly cognitive (na:not | bahiḥ:outward | prajñam:cognitive)
- na ubhayataḥprajñamnot cognitive both ways (na:not | ubhayataḥ:both ways | prajñam:cognitive)
- na prajñānaghanamnot a mass of cognition (na:not | prajñāna:cognition | ghanam:dense mass)
- na prajñamnot cognitive (na:not | prajñam:cognitive)
- na aprajñamnot non-cognitive (na:not | aprajñam:non-cognitive)
- adṛṣṭamunseen
- avyavahāryambeyond dealings (a:not | vyavahāryam:relatable)
- agrāhyamungraspable (a:not | grāhyam:graspable)
- alakṣaṇamwithout characteristics (a:without | lakṣaṇam:mark)
- acintyamunthinkable (a:not | cintyam:thinkable)
- avyapadeśyamindefinable (a:not | vyapadeśyam:definable)
- ekātmapratyayasāramwhose essence is the conviction of the one Self (eka:one | ātma:Self | pratyaya:conviction | sāram:essence)
- prapañcopaśamamin whom all phenomena cease (prapañca:manifold world | upaśamam:cessation)
- śāntampeaceful
- śivamauspicious
- advaitamnon-dual (a:not | dvaitam:duality)
- caturtham manyantethey consider the fourth (caturtham:the fourth | manyante:they consider)
- sa ātmāthat is the Self (saḥ:that | ātmā:Self)
- sa vijñeyaḥthat is to be known (saḥ:that | vijñeyaḥ:to be known)
akāra ukāro makāra iti || 8 ||
- saḥ ayam ātmāthis very Self (saḥ:that | ayam:this | ātmā:Self)
- adhi-adhi-akṣaramwith regard to the syllable (adhi:concerning | akṣaram:syllable)
- oṅkāraḥthe syllable Om
- adhimātramwith regard to the measures (adhi:concerning | mātram:measure)
- pādāḥ mātrāḥthe quarters are the measures (pādāḥ:quarters | mātrāḥ:measures)
- mātrāḥ ca pādāḥand the measures are the quarters (mātrāḥ:measures | ca:and | pādāḥ:quarters)
- akāraḥthe sound A
- ukāraḥthe sound U
- makāraḥthe sound M
- itithus
vā-''pnoti ha vai sarvān kāmānādiśca bhavati ya evaṃ-ve~da || 9 ||
- jāgaritasthānaḥwhose sphere is the waking state (jāgarita:waking | sthānaḥ:sphere)
- vaiśvānaraḥVaiśvānara, the universal being (viśva:all | nara:men)
- akāraḥthe sound A (a:the letter a | kāraḥ:sound)
- prathamā mātrāthe first measure (prathamā:first | mātrā:measure)
- āpteḥ ādimattvāt vābecause of pervasion or because of being first (āpteḥ:from pervading | ādimattvāt:from being first | vā:or)
- āpnoti ha vaihe verily obtains (āpnoti:obtains | ha:verily | vai:indeed)
- sarvān kāmānall desires (sarvān:all | kāmān:desires)
- ādiḥ ca bhavatiand becomes the first (ādiḥ:first | ca:and | bhavati:becomes)
- yaḥ evaṃ vedahe who knows thus (yaḥ:who | evaṃ:thus | veda:knows)
ubhayatvādvotkarṣati ha vai jñānasantatiṃ samānaśca bhavati
nāsyābrahmavitkule bhavati ya evaṃ-ve~da || 10 ||
- svapna-svapna-sthānaḥdwelling in the dream state (svapna:dream | sthānaḥ:state)
- taijasaḥthe Taijasa (the luminous one)
- ukāraḥthe sound U
- dvitīyā mātrāthe second measure (dvitīyā:second | mātrā:measure)
- utkarṣāton account of superiority
- ubhayatvāt vāor because of being in between the two (ubhayatvāt:from being of both | vā:or)
- utkarṣatihe exalts
- ha vaiindeed (ha:verily | vai:truly)
- jñāna-jñāna-santatimthe continuity of knowledge (jñāna:knowledge | santatim:continuity)
- samānaḥ ca bhavatiand he becomes equal (samānaḥ:equal | ca:and | bhavati:becomes)
- na asyanot of his (na:not | asya:of him)
- abrahmavitone ignorant of Brahman (a:not | brahmavit:knower of Brahman)
- kule bhavatiis born in the family (kule:in the family | bhavati:becomes)
- yaḥ evaṃ vedahe who knows thus (yaḥ:who | evam:thus | veda:knows)
minoti ha vā idaṃ sarvamapītiśca bhavati ya evaṃ-ve~da || 11 ||
- suṣuptasthānaḥthe one whose sphere is deep sleep (suṣupta:deep sleep | sthānaḥ:whose place)
- prājñaḥthe wise one (the deep-sleep self)
- makāraḥthe letter 'M'
- tṛtīyā mātrāthe third measure (tṛtīyā:third | mātrā:measure/portion)
- miteḥ apīteḥ vāfrom measuring or from merging (miteḥ:from measuring | apīteḥ:from absorption/merging | vā:or)
- minoti ha vā idam sarvamhe indeed measures all this (minoti:measures | ha:indeed | vā:verily | idam:this | sarvam:all)
- apītiḥ ca bhavatiand he becomes the place of absorption (apītiḥ:merging | ca:and | bhavati:becomes)
- yaḥ evam vedahe who knows thus (yaḥ:who | evam:thus | veda:knows)
evamoṅkāra ātmaiva saṃvi~śatyātmanā-''tmānaṃ-ya~ evaṃ-ve~da || 12 ||
- amātraḥmeasureless, without parts (a:without | mātraḥ:measure)
- caturthaḥthe fourth
- avyavahāryaḥbeyond dealings, incomprehensible (a:not | vyavahāryaḥ:usable in practice)
- prapañca-prapañca-upaśamaḥin which the phenomenal world ceases (prapañca:manifold world | upaśamaḥ:cessation)
- śivaḥauspicious, benign
- advaitaḥnon-dual (a:not | dvaitaḥ:duality)
- evam oṅkāraḥthus is Om (evam:thus | oṅkāraḥ:the syllable Om)
- ātmā evais the Self alone (ātmā:the Self | eva:indeed)
- saṃviśatienters into, merges
- ātmanā ātmānamthe Self into the Self by the Self (ātmanā:by the self | ātmānam:the self)
- yaḥ evaṃ vedahe who thus knows (yaḥ:who | evaṃ:thus | veda:knows)
