Brahman

মুণ্ডক উপনিষদ্ - প্রথম মুণ্ডক, প্রথম কাণ্ডঃ

(Mundaka Upanishad - First Mundaka, First Khanda in Bengali)

From Atharvaveda

The Mundaka Upanishad, belonging to the Atharvaveda, serves as a profound philosophical treatise centered on the knowledge of Brahman. It famously initiates the dialogue between the sage Angiras and the householder Shaunaka, distinguishing between lower worldly knowledge and the higher spiritual wisdom that leads to self-realization. Chanting these verses helps practitioners transcend mundane attachments and intellectual limitations, fostering a direct experiential understanding of the ultimate reality. It is highly revered for its clarity in explaining the eternal nature of the soul and the path to liberation, serving as a foundational text for Vedantic study and spiritual enlightenment.

ও-ম্ভ॒দ্র-ঙ্কর্ণে॑ভি-শ্শৃণু॒যাম॑ দেবাঃ । ভ॒দ্র-ম্প॑শ্যেমা॒ক্ষভি॒-র্যজ॑ত্রাঃ । স্থি॒রৈরঙ্গৈ᳚স্তুষ্টু॒বাগ্ং স॑স্ত॒নূভিঃ॑ । ব্যশে॑ম দে॒বহি॑তং॒-যঁদাযুঃ॑ । স্ব॒স্তি ন॒ ইন্দ্রো॑ বৃ॒দ্ধশ্র॑বাঃ । স্ব॒স্তি নঃ॑ পূ॒ষা বি॒শ্ববে॑দাঃ । স্ব॒স্তি ন॒স্তার্ক্ষ্যো॒ অরি॑ষ্টনেমিঃ । স্ব॒স্তি নো॒ বৃহ॒স্পতি॑-র্দধাতু ॥
ওঁ শান্তি॒-শ্শান্তি॒-শ্শান্তিঃ॑ ॥
॥ ও-ম্ব্রহ্মণে নমঃ ॥
॥ প্রথমমুণ্ডকে প্রথমঃ খণ্ডঃ ॥
ও-ম্ব্রহ্মা দেবানা-ম্প্রথম-স্সম্বভূব বিশ্বস্য কর্তা
ভুবনস্য গোপ্তা । স ব্রহ্মবিদ্যাং সর্ববিদ্যাপ্রতিষ্ঠামথর্বায
জ্যেষ্ঠপুত্রায প্রাহ ॥ 1॥
অথর্বণে যা-ম্প্রবদেত ব্রহ্মা-ঽথর্বা তাং
পুরোবাচাঙ্গিরে ব্রহ্মবিদ্যাম্ ।
স ভারদ্বাজায সত্যবাহায প্রাহ
ভারদ্বাজো-ঽঙ্গিরসে পরাবরাম্ ॥ 2॥
শৌনকো হ বৈ মহাশালো-ঽঙ্গিরসং-বিঁধিবদুপসন্নঃ পপ্রচ্ছ ।
কস্মিন্নু ভগবো বিজ্ঞাতে সর্বমিদং-বিঁজ্ঞাত-ম্ভবতীতি ॥ 3॥
তস্মৈ স হোবাচ ।
দ্বে বিদ্যে বেদিতব্যে ইতি হ স্ম
যদ্ব্রহ্মবিদো বদন্তি পরা চৈবাপরা চ ॥ 4॥
তত্রাপরা ঋগ্বেদো যজুর্বেদ-স্সামবেদো-ঽথর্ববেদঃ
শিক্ষা কল্পো ব্যাকরণ-ন্নিরুক্ত-ঞ্ছন্দো জ্যোতিষমিতি ।
অথ পরা যযা তদক্ষরমধিগম্যতে ॥ 5॥
যত্তদদ্রেশ্যমগ্রাহ্যমগোত্রমবর্ণ-
মচক্ষুস্শ্রোত্র-ন্তদপাণিপাদম্ ।
নিত্যং-বিঁভুং সর্বগতং সুসূক্ষ্মং
তদব্যযং-যঁদ্ভূতযোনি-ম্পরিপশ্যন্তি ধীরাঃ ॥ 6॥
যথোর্ণনাভি-স্সৃজতে গৃহ্ণতে চ
যথা পৃথিব্যামোষধয-স্সম্ভবন্তি ।
যথা সতঃ পুরুষা-ত্কেশলোমানি
তথা-ঽক্ষরা-থ্সম্ভবতীহ বিশ্বম্ ॥ 7॥
তপসা চীযতে ব্রহ্ম ততো-ঽন্নমভিজাযতে ।
অন্না-ত্প্রাণো মন-স্সত্যং-লোঁকাঃ কর্মসু চামৃতম্ ॥ 8॥
য-স্সর্বজ্ঞ-স্সর্ববিদ্যস্য জ্ঞানময-ন্তপঃ ।
তস্মাদেতদ্ব্রহ্ম নাম রূপমন্ন-ঞ্চ জাযতে ॥ 9॥
॥ ইতি মুণ্ডকোপনিষদি প্রথমমুণ্ডকে প্রথমঃ খণ্ডঃ ॥

Explore More