Brahman

muṇḍaka upaniṣad - prathama muṇḍaka, prathama kāṇḍaḥ

(Mundaka Upanishad - First Mundaka, First Khanda in English (IAST))

From Atharvaveda

The Mundaka Upanishad, belonging to the Atharvaveda, serves as a profound philosophical treatise centered on the knowledge of Brahman. It famously initiates the dialogue between the sage Angiras and the householder Shaunaka, distinguishing between lower worldly knowledge and the higher spiritual wisdom that leads to self-realization. Chanting these verses helps practitioners transcend mundane attachments and intellectual limitations, fostering a direct experiential understanding of the ultimate reality. It is highly revered for its clarity in explaining the eternal nature of the soul and the path to liberation, serving as a foundational text for Vedantic study and spiritual enlightenment.

o-mbha॒dra-ṅkarṇḙbhi-śśṛṇu॒yāma̭ devāḥ | bha॒dra-mpa̭śyemā॒kṣabhi॒-ryaja̭trāḥ | sthi॒rairaṅgai᳚stuṣṭu॒vāgṃ sa̭sta॒nūbhiḥ̭ | vyaśḙma de॒vahi̭taṃ॒-ya~dāyuḥ̭ | sva॒sti na॒ indro̭ vṛ॒ddhaśra̭vāḥ | sva॒sti naḥ̭ pū॒ṣā vi॒śvavḙdāḥ | sva॒sti na॒stārkṣyo॒ ari̭ṣṭanemiḥ | sva॒sti no॒ bṛha॒spati̭-rdadhātu ||
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
|| o-mbrahmaṇe namaḥ ||
|| prathamamuṇḍake prathamaḥ khaṇḍaḥ ||
o-mbrahmā devānā-mprathama-ssambabhūva viśvasya kartā
bhuvanasya goptā | sa brahmavidyāṃ sarvavidyāpratiṣṭhāmatharvāya
jyeṣṭhaputrāya prāha || 1||
atharvaṇe yā-mpravadeta brahmā-'tharvā tāṃ
purovācāṅgire brahmavidyām |
sa bhāradvājāya satyavāhāya prāha
bhāradvājo-'ṅgirase parāvarām || 2||
śaunako ha vai mahāśālo-'ṅgirasaṃ-vi~dhivadupasannaḥ papraccha |
kasminnu bhagavo vijñāte sarvamidaṃ-vi~jñāta-mbhavatīti || 3||
tasmai sa hovāca |
dve vidye veditavye iti ha sma
yadbrahmavido vadanti parā caivāparā ca || 4||
tatrāparā ṛgvedo yajurveda-ssāmavedo-'tharvavedaḥ
śikṣā kalpo vyākaraṇa-nnirukta-ñchando jyotiṣamiti |
atha parā yayā tadakṣaramadhigamyate || 5||
yattadadreśyamagrāhyamagotramavarṇa-
macakṣusśrotra-ntadapāṇipādam |
nityaṃ-vi~bhuṃ sarvagataṃ susūkṣmaṃ
tadavyayaṃ-ya~dbhūtayoni-mparipaśyanti dhīrāḥ || 6||
yathorṇanābhi-ssṛjate gṛhṇate ca
yathā pṛthivyāmoṣadhaya-ssambhavanti |
yathā sataḥ puruṣā-tkeśalomāni
tathā-'kṣarā-thsambhavatīha viśvam || 7||
tapasā cīyate brahma tato-'nnamabhijāyate |
annā-tprāṇo mana-ssatyaṃ-lo~kāḥ karmasu cāmṛtam || 8||
ya-ssarvajña-ssarvavidyasya jñānamaya-ntapaḥ |
tasmādetadbrahma nāma rūpamanna-ñca jāyate || 9||
|| iti muṇḍakopaniṣadi prathamamuṇḍake prathamaḥ khaṇḍaḥ ||

Explore More