Brahman

മുണ്ഡക ഉപനിഷദ് - ദ്വിതീയ മുണ്ഡക, ദ്വിതീയ കാണ്ഡഃ

(Mundaka Upanishad - Second Mundaka, Second Khanda in Malayalam)

From Atharva Veda

This text originates from the Atharva Veda and represents the pinnacle of Vedanta philosophy. It focuses on the nature of Brahman, the supreme, immutable reality that exists as the substratum of all manifested existence. By contemplating these verses, the seeker learns to pierce the veil of illusion to perceive the light of the divine residing within the cave of the heart. Chanting or meditating upon these profound lines facilitates the dissolution of ignorance, grants intellectual clarity, and aligns the practitioner with the eternal truth, ultimately guiding the soul toward liberation and self-realization.

॥ ദ്വിതീയ മുണ്ഡകേ ദ്വിതീയഃ ഖണ്ഡഃ ॥
ആവി-സ്സന്നിഹിത-ങ്ഗുഹാചര-ന്നാമ
മഹത്പദമത്രൈത-ഥ്സമര്പിതമ് ।
ഏജത്പ്രാണന്നിമിഷച്ച യദേതജ്ജാനഥ
സദസദ്വരേണ്യ-മ്പരം-വിഁജ്ഞാനാദ്യദ്വരിഷ്ഠ-മ്പ്രജാനാമ് ॥ 1॥
യദര്ചിമദ്യദണുഭ്യോ-ഽണു ച
യസ്മി~ല്ലോകാ നിഹിതാ ലോകിനശ്ച ।
തദേതദക്ഷര-മ്ബ്രഹ്മ സ പ്രാണസ്തദു വാങ്മനഃ
തദേതത്സത്യ-ന്തദമൃത-ന്തദ്വേദ്ധവ്യം സോമ്യ വിദ്ധി ॥ 2॥
ധനുര് ഗൃഹീത്വൌപനിഷദ-മ്മഹാസ്ത്രം
ശരം ഹ്യുപാസാ നിശിതം സന്ധയീത ।
ആയമ്യ തദ്ഭാവഗതേന ചേതസാ
ലക്ഷ്യ-ന്തദേവാക്ഷരം സോമ്യ വിദ്ധി ॥ 3॥
പ്രണവോ ധനു-ശ്ശരോ ഹ്യാത്മാ ബ്രഹ്മ തല്ലക്ഷ്യമുച്യതേ ।
അപ്രമത്തേന വേദ്ധവ്യം ശരവ-ത്തന്മയോ ഭവേത് ॥ 4॥
യസ്മി-ന്ദ്യൌഃ പൃഥിവീ ചാന്തരിക്ഷമോതം
മന-സ്സഹ പ്രാണൈശ്ച സര്വൈഃ ।
തമേവൈക-ഞ്ജാനഥ ആത്മാനമന്യാ വാചോ
വിമുഞ്ചഥാമൃതസ്യൈഷ സേതുഃ ॥ 5॥
അരാ ഇവ രഥനാഭൌ സംഹതാ യത്ര നാഡ്യഃ ।
സ ഏഷോ-ഽന്തശ്ചരതേ ബഹുധാ ജായമാനഃ ।
ഓമിത്യേവ-ന്ധ്യായഥ ആത്മാനം സ്വസ്തി വഃ
പാരായ തമസഃ പരസ്താത് ॥ 6॥
യ-സ്സര്വജ്ഞ-സ്സര്വവിദ് യസ്യൈഷ മഹിമാ ഭുവി ।
ദിവ്യേ ബ്രഹ്മപുരേ ഹ്യേഷ വ്യോമ്ന്യാത്മാ പ്രതിഷ്ഠിതഃ ॥
മനോമയഃ പ്രാണശരീരനേതാ
പ്രതിഷ്ഠിതോ-ഽന്നേ ഹൃദയം സന്നിധായ ।
തദ് വിജ്ഞാനേന പരിപശ്യന്തി ധീരാ
ആനന്ദരൂപമമൃതം-യഁദ് വിഭാതി ॥ 7॥
ഭിദ്യതേ ഹൃദയഗ്രന്ഥിശ്ഛിദ്യന്തേ സര്വസംശയാഃ ।
ക്ഷീയന്തേ ചാസ്യ കര്മാണി തസ്മി-ന്ദൃഷ്ടേ പരാവരേ ॥ 8॥
ഹിരണ്മയേ പരേ കോശേ വിരജ-മ്ബ്രഹ്മ നിഷ്കലമ് ।
തച്ഛുഭ്ര-ഞ്ജ്യോതിഷാ-ഞ്ജ്യോതിസ്തദ് യദാത്മവിദോ വിദുഃ ॥ 9॥
ന തത്ര സൂര്യോ ഭാതി ന ചന്ദ്രതാരകം
നേമാ വിദ്യുതോ ഭാന്തി കുതോ-ഽയമഗ്നിഃ ।
തമേവ ഭാന്തമനുഭാതി സര്വം
തസ്യ ഭാസാ സര്വമിദം-വിഁഭാതി ॥ 10॥
ബ്രഹ്മൈവേദമമൃത-മ്പുരസ്താദ് ബ്രഹ്മ പശ്ചാദ് ബ്രഹ്മ ദക്ഷിണതശ്ചോത്തരേണ ।
അധശ്ചോര്ധ്വ-ഞ്ച പ്രസൃത-മ്ബ്രഹ്മൈവേദം-വിഁശ്വമിദം-വഁരിഷ്ഠമ് ॥ 11॥
॥ ഇതി മുണ്ഡകോപനിഷദി ദ്വിതീയമുണ്ഡകേ ദ്വിതീയഃ ഖണ്ഡഃ ॥

Explore More