॥ તૃતીયમુણ્ડકે દ્વિતીયઃ ખણ્ડઃ ॥
સ વેદૈત-ત્પરમ-મ્બ્રહ્મ ધામ
યત્ર વિશ્વ-ન્નિહિત-મ્ભાતિ શુભ્રમ્ ।
ઉપાસતે પુરુષં-યેઁ હ્યકામાસ્તે
શુક્રમેતદતિવર્તન્તિ ધીરાઃ ॥ 1॥
સ વેદૈત-ત્પરમ-મ્બ્રહ્મ ધામ
યત્ર વિશ્વ-ન્નિહિત-મ્ભાતિ શુભ્રમ્ ।
ઉપાસતે પુરુષં-યેઁ હ્યકામાસ્તે
શુક્રમેતદતિવર્તન્તિ ધીરાઃ ॥ 1॥
કામાન્ યઃ કામયતે મન્યમાનઃ
સ કામભિર્જાયતે તત્ર તત્ર ।
પર્યાપ્તકામસ્ય કૃતાત્મનસ્તુ
ઇહૈવ સર્વે પ્રવિલીયન્તિ કામાઃ ॥ 2॥
સ કામભિર્જાયતે તત્ર તત્ર ।
પર્યાપ્તકામસ્ય કૃતાત્મનસ્તુ
ઇહૈવ સર્વે પ્રવિલીયન્તિ કામાઃ ॥ 2॥
નાયમાત્મા પ્રવચનેન લભ્યો
ન મેધયા ન બહુના શ્રુતેન ।
યમેવૈષ વૃણુતે તેન લભ્ય-
સ્તસ્યૈષ આત્મા વિવૃણુતે તનૂં સ્વામ્ ॥ 3॥
ન મેધયા ન બહુના શ્રુતેન ।
યમેવૈષ વૃણુતે તેન લભ્ય-
સ્તસ્યૈષ આત્મા વિવૃણુતે તનૂં સ્વામ્ ॥ 3॥
નાયમાત્મા બલહીનેન લભ્યો
ન ચ પ્રમાદા-ત્તપસો વાપ્યલિઙ્ગાત્ ।
એતૈરુપાયૈર્યતતે યસ્તુ વિદ્વાં-
સ્તસ્યૈષ આત્મા વિશતે બ્રહ્મધામ ॥ 4॥
ન ચ પ્રમાદા-ત્તપસો વાપ્યલિઙ્ગાત્ ।
એતૈરુપાયૈર્યતતે યસ્તુ વિદ્વાં-
સ્તસ્યૈષ આત્મા વિશતે બ્રહ્મધામ ॥ 4॥
સમ્પ્રાપ્યૈનમૃષયો જ્ઞાનતૃપ્તાઃ
કૃતાત્માનો વીતરાગાઃ પ્રશાન્તાઃ ।
તે સર્વગં સર્વતઃ પ્રાપ્ય ધીરા
યુક્તાત્માન-સ્સર્વમેવાવિશન્તિ ॥ 5॥
કૃતાત્માનો વીતરાગાઃ પ્રશાન્તાઃ ।
તે સર્વગં સર્વતઃ પ્રાપ્ય ધીરા
યુક્તાત્માન-સ્સર્વમેવાવિશન્તિ ॥ 5॥
વેદાન્તવિજ્ઞાનસુનિશ્ચિતાર્થાઃ
સન્ન્યાસયોગાદ્ યતય-શ્શુદ્ધસત્ત્વાઃ ।
તે બ્રહ્મલોકેષુ પરાન્તકાલે
પરામૃતાઃ પરિમુચ્યન્તિ સર્વે ॥ 6॥
સન્ન્યાસયોગાદ્ યતય-શ્શુદ્ધસત્ત્વાઃ ।
તે બ્રહ્મલોકેષુ પરાન્તકાલે
પરામૃતાઃ પરિમુચ્યન્તિ સર્વે ॥ 6॥
ગતાઃ કલાઃ પઞ્ચદશ પ્રતિષ્ઠા
દેવાશ્ચ સર્વે પ્રતિદેવતાસુ ।
કર્માણિ વિજ્ઞાનમયશ્ચ આત્મા
પરે-ઽવ્યયે સર્વે એકીભવન્તિ ॥ 7॥
દેવાશ્ચ સર્વે પ્રતિદેવતાસુ ।
કર્માણિ વિજ્ઞાનમયશ્ચ આત્મા
પરે-ઽવ્યયે સર્વે એકીભવન્તિ ॥ 7॥
યથા નદ્ય-સ્સ્યન્દમાના-સ્સમુદ્રે-ઽ
સ્ત-ઙ્ગચ્છન્તિ નામરૂપે વિહાય ।
તથા વિદ્વા-ન્નામરૂપાદ્વિમુક્તઃ
પરાત્પર-મ્પુરુષમુપૈતિ દિવ્યમ્ ॥ 8॥
સ્ત-ઙ્ગચ્છન્તિ નામરૂપે વિહાય ।
તથા વિદ્વા-ન્નામરૂપાદ્વિમુક્તઃ
પરાત્પર-મ્પુરુષમુપૈતિ દિવ્યમ્ ॥ 8॥
સ યો હ વૈ ત-ત્પરમ-મ્બ્રહ્મ વેદ
બ્રહ્મૈવ ભવતિ નાસ્યાબ્રહ્મવિત્કુલે ભવતિ ।
તરતિ શોક-ન્તરતિ પાપ્માન-ઙ્ગુહાગ્રન્થિભ્યો
વિમુક્તો-ઽમૃતો ભવતિ ॥ 9॥
બ્રહ્મૈવ ભવતિ નાસ્યાબ્રહ્મવિત્કુલે ભવતિ ।
તરતિ શોક-ન્તરતિ પાપ્માન-ઙ્ગુહાગ્રન્થિભ્યો
વિમુક્તો-ઽમૃતો ભવતિ ॥ 9॥
તદેતદૃચા-ઽભ્યુક્તમ્ ।
ક્રિયાવન્ત-શ્શ્રોત્રિયા બ્રહ્મનિષ્ઠાઃ
સ્વય-ઞ્જુહ્વત એકર્ષિં શ્રદ્ધયન્તઃ ।
તેષામેવૈતા-મ્બ્રહ્મવિદ્યાં-વઁદેત
શિરોવ્રતં-વિઁધિવદ્ યૈસ્તુ ચીર્ણમ્ ॥ 10॥
ક્રિયાવન્ત-શ્શ્રોત્રિયા બ્રહ્મનિષ્ઠાઃ
સ્વય-ઞ્જુહ્વત એકર્ષિં શ્રદ્ધયન્તઃ ।
તેષામેવૈતા-મ્બ્રહ્મવિદ્યાં-વઁદેત
શિરોવ્રતં-વિઁધિવદ્ યૈસ્તુ ચીર્ણમ્ ॥ 10॥
તદેત-થ્સત્યમૃષિરઙ્ગિરાઃ
પુરોવાચ નૈતદચીર્ણવ્રતો-ઽધીતે ।
નમઃ પરમઋષિભ્યો નમઃ પરમઋષિભ્યઃ ॥ 11॥
પુરોવાચ નૈતદચીર્ણવ્રતો-ઽધીતે ।
નમઃ પરમઋષિભ્યો નમઃ પરમઋષિભ્યઃ ॥ 11॥
॥ ઇતિ મુણ્ડકોપનિષદિ તૃતીયમુણ્ડકે દ્વિતીયઃ ખણ્ડઃ ॥
॥ ઇત્યથર્વવેદીય મુણ્ડકોપનિષત્સમાપ્તા ॥
ઓ-મ્ભ॒દ્ર-ઙ્કર્ણે॑ભિ-શ્શૃણુ॒યામ॑ દેવાઃ । ભ॒દ્ર-મ્પ॑શ્યેમા॒ક્ષભિ॒-ર્યજ॑ત્રાઃ । સ્થિ॒રૈરઙ્ગૈ᳚સ્તુષ્ટુ॒વાગ્ં સ॑સ્ત॒નૂભિઃ॑ । વ્યશે॑મ દે॒વહિ॑તં॒-યઁદાયુઃ॑ । સ્વ॒સ્તિ ન॒ ઇન્દ્રો॑ વૃ॒દ્ધશ્ર॑વાઃ । સ્વ॒સ્તિ નઃ॑ પૂ॒ષા વિ॒શ્વવે॑દાઃ । સ્વ॒સ્તિ ન॒સ્તાર્ક્ષ્યો॒ અરિ॑ષ્ટનેમિઃ । સ્વ॒સ્તિ નો॒ બૃહ॒સ્પતિ॑-ર્દધાતુ ॥
ૐ શાન્તિ॒-શ્શાન્તિ॒-શ્શાન્તિઃ॑ ॥
॥ ૐ શાન્તિ-શ્શાન્તિ-શ્શાન્તિઃ ॥