शक्रादयः सुरगणा निहतेऽतिवीर्ये
तस्मिन्दुरात्मनि सुरारिबले च देव्या ।
तां तुष्टुवुः प्रणतिनम्रशिरोधरंसा
वाग्भिः प्रहर्षपुलकोद्गमचारुदेहाः ॥१॥
तस्मिन्दुरात्मनि सुरारिबले च देव्या ।
तां तुष्टुवुः प्रणतिनम्रशिरोधरंसा
वाग्भिः प्रहर्षपुलकोद्गमचारुदेहाः ॥१॥
- शक्रादयः (śakrādayaḥ)Indra and others (śakra:Indra | ādayaḥ:and others)
- सुरगणा (suragaṇā)groups of gods (sura:god | gaṇā:groups)
- निहते (nihate)killed
- अतिवीर्ये (ativīrye)of great strength (ati:great | vīrye:strength)
- तस्मिन् (tasmin)in that
- दुरात्मनि (durātmani)wicked soul (dur:wicked | ātmani:soul)
- सुरारिबले (surāribale)army of gods' enemy (sura:god | ari:enemy | bale:army)
- च (ca)and
- देव्या (devyā)by the goddess
- तां (tāṃ)her
- तुष्टुवुः (tuṣṭuvuḥ)eulogized
- प्रणतिनम्रशिरोधरंसा (praṇatinamraśirodharaṃsā)bowed heads and shoulders (praṇati:bowing | namra:bent | śiraḥ:heads | dharaṃsā:shoulders)
- वाग्भिः (vāgbhiḥ)with words
- प्रहर्षपुलकोद्गमचारुदेहाः (praharṣapulakodgamacārudehāḥ)bodies thrilled with joy (praharṣa:joy | pulaka:thrill | udgama:arising | cāru:beautiful | dehāḥ:bodies)
देव्या यया ततमिदं जगदात्मशक्त्या
निःशेषदेवगणशक्तिसमूहमूर्त्या ।
तामम्बिकामखिलदेवमहर्षिपूज्यां
भक्त्या नताः स्म विदधातु शुभानि सा नः ॥२॥
निःशेषदेवगणशक्तिसमूहमूर्त्या ।
तामम्बिकामखिलदेवमहर्षिपूज्यां
भक्त्या नताः स्म विदधातु शुभानि सा नः ॥२॥
- देव्या (devyā)by the goddess
- यया (yayā)by whom
- ततम् (tatam)pervaded
- इदं (idaṃ)this
- जगत् (jagat)universe
- आत्मशक्त्या (ātmaśaktyā)by own power (ātma:own | śaktyā:by power)
- निःशेष (niḥśeṣa)entire
- देवगण (devagaṇa)group of gods (deva:god | gaṇa:group)
- शक्तिसमूह (śaktisamūha)assemblage of powers (śakti:power | samūha:assemblage)
- मूर्त्या (mūrtyā)by the form
- ताम् (tām)that
- अम्बिकाम् (ambikām)Ambika
- अखिलदेवमहर्षिपूज्यां (akhiladevamaharṣipūjyāṃ)worshipped by all gods and sages (akhila:all | deva:gods | maharṣi:great sages | pūjyām:worshipped)
- भक्त्या (bhaktyā)with devotion
- नताः (natāḥ)bowed down
- स्म (sma)indeed
- विदधातु (vidadhātu)may bestow
- शुभानि (śubhāni)auspiciousness
- सा (sā)she
- नः (naḥ)to us
यस्याः प्रभावमतुलं भगवाननन्तो
ब्रह्मा हरस्च न हि वक्तुमलं बलं च ।
सा चण्डिकाखिलजगत्परिपालनाय
नाशाय चाशुभभयस्य मतिं करोतु ॥३॥
ब्रह्मा हरस्च न हि वक्तुमलं बलं च ।
सा चण्डिकाखिलजगत्परिपालनाय
नाशाय चाशुभभयस्य मतिं करोतु ॥३॥
- यस्याः (yasyāḥ)whose
- प्रभावम् (prabhāvam)greatness
- अतुलम् (atulam)incomparable
- भगवान् (bhagavān)Lord
- अनन्तः (anantaḥ)Ananta (Vishnu)
- ब्रह्मा (brahmā)Brahma
- हरः (haraḥ)Hara (Shiva)
- च (ca)and
- न (na)not
- हि (hi)indeed
- वक्तुम् (vaktum)to describe
- अलम् (alam)able
- बलम् (balam)strength
- च (ca)and
- सा (sā)she
- चण्डिका (caṇḍikā)Chandika
- अखिलजगत्परिपालनाय (akhilajagatparipālanāya)for protecting the entire world (akhila:entire | jagat:world | paripālanāya:for protecting)
- नाशाय (nāśāya)for destroying
- च (ca)and
- अशुभभयस्य (aśubhabhayasya)of evil fear (aśubha:evil | bhayasya:of fear)
- मतिम् (matim)mind
- करोतु (karotu)may do
या श्रीः स्वयं सुकृतिनां भवनेष्वलक्ष्मीः
पापात्मनां कृतधियां हृदयेषु बुद्धिः ।
श्रद्धा सतां कुलजनप्रभवस्य ल्ज्जा
तां त्वां नताः स्म परिपालय देवि विश्वम् ॥४॥
पापात्मनां कृतधियां हृदयेषु बुद्धिः ।
श्रद्धा सतां कुलजनप्रभवस्य ल्ज्जा
तां त्वां नताः स्म परिपालय देवि विश्वम् ॥४॥
- या (yā)who
- श्रीः (śrīḥ)fortune
- स्वयम् (svayam)herself
- सुकृतिनाम् (sukṛtinām)of the virtuous (su:good | kṛtinām:of the doers)
- भवनेषु (bhavaneṣu)in the dwellings
- अलक्ष्मीः (alakṣmīḥ)ill-fortune
- पापात्मनाम् (pāpātmanām)of the evil-minded (pāpa:evil | ātmanām:of the souls)
- कृतधियां (kṛtadhiyām)of those of steady mind (kṛta:made | dhiyām:of the minds)
- हृदयेषु (hṛdayeṣu)in the hearts
- बुद्धिः (buddhiḥ)intelligence
- श्रद्धा (śraddhā)faith
- सताम् (satām)of the good
- कुलजनप्रभवस्य (kulajanaprabhavasya)of the noble-hearted (kula:family | jana:people | prabhavasya:of the origin)
- लज्जा (lajjā)modesty
- तां (tāṃ)her
- त्वां (tvāṃ)you
- नताः (natāḥ)bowed down
- स्म (sma)indeed
- परिपालय (paripālaya)protect
- देवि (devi)O goddess
- विश्वम् (viśvam)world
किं वर्णयाम तव रूपमचिन्त्यमेतत्
किञ्चातिवीर्यमसुरक्षयकारि भूरि ।
किं चाहवेषु चरितानि तवाति यानि
सर्वेषु देव्यसुरदेवगणादिकेषु ॥५॥
किञ्चातिवीर्यमसुरक्षयकारि भूरि ।
किं चाहवेषु चरितानि तवाति यानि
सर्वेषु देव्यसुरदेवगणादिकेषु ॥५॥
- किम् (kim)what
- वर्णयाम (varṇayāma)describe
- तव (tava)your
- रूपम् (rūpam)form
- अचिन्त्यम् (acintyam)inconceivable
- एतत् (etat)this
- किञ्च (kiñca)and also
- अतिवीर्यम् (ativīryam)great power
- असुरक्षयकारि (asurakṣayakāri)destroyer of asuras (asura:demon | kṣayakāri:destroyer)
- भूरि (bhūri)abundant
- किम् (kim)what
- च (ca)and
- अहवेषु (ahaveṣu)in battles
- चरितानि (caritāni)deeds
- तव (tava)your
- अति (ati)very
- यानि (yāni)which
- सर्वेषु (sarveṣu)among all
- देव्यसुरदेवगणादिकेषु (devyasuradevagaṇādikeṣu)among gods, demons, and others (devī:goddess | asura:demon | deva:god | gaṇa:group | ādika:and others)
हेतुः समस्तजगतां त्रिगुणापि दोषैर्_
न ज्ञायसे हरिहरादिभिरप्यपारा ।
सर्वाश्रयाखिलमिदं जगदंशभूतम्_
अव्याकृता हि परमा प्रकृतिस्त्वमाद्या ॥६॥
न ज्ञायसे हरिहरादिभिरप्यपारा ।
सर्वाश्रयाखिलमिदं जगदंशभूतम्_
अव्याकृता हि परमा प्रकृतिस्त्वमाद्या ॥६॥
- हेतुः (hetuḥ)cause
- समस्तजगतां (samastajagatām)of all the worlds (samasta:all | jagatām:of the worlds)
- त्रिगुणा (triguṇā)three qualities
- अपि (api)even
- दोषैः (doṣaiḥ)by defects
- न (na)not
- ज्ञायसे (jñāyase)are known
- हरिहरादिभिः (hariharādibhiḥ)by Hari, Hara, etc. (hari:Hari | hara:Hara | ādibhiḥ:and others)
- अपि (api)even
- अपारा (apārā)boundless
- सर्वाश्रय (sarvāśraya)support of all (sarva:all | āśraya:support)
- अखिलम् (akhilam)entire
- इदं (idaṃ)this
- जगत् (jagat)world
- अंशभूतम् (aṃśabhūtam)partly constituted (aṃśa:part | bhūtam:constituted)
- अव्याकृता (avyākṛtā)unchanging
- हि (hi)indeed
- परमा (paramā)supreme
- प्रकृतिः (prakṛtiḥ)nature
- त्वम् (tvam)you
- आद्या (ādyā)primordial
यस्याः समस्तसुरता समुदीरणेन
तृप्तिं प्रयाति सकलेषु मखेषु देवि ।
स्वाहासि वै पितृगणस्य च तृप्तिहेतुर्_
उच्चार्यसे त्वमत एव जनैः स्वधा च ॥७॥
तृप्तिं प्रयाति सकलेषु मखेषु देवि ।
स्वाहासि वै पितृगणस्य च तृप्तिहेतुर्_
उच्चार्यसे त्वमत एव जनैः स्वधा च ॥७॥
- यस्याः (yasyāḥ)whose
- समस्तसुरता (samastasuratā)all the suras (samasta:all | suratā:suras)
- समुदीरणेन (samudīraṇena)by uttering
- तृप्तिं (tṛptiṃ)satisfaction
- प्रयाति (prayāti)obtains
- सकलेषु (sakaleṣu)in all
- मखेषु (makheṣu)in the sacrifices
- देवि (devi)O Devi
- स्वाहासि (svāhāsi)you are Swaha (svāhā:Swaha | asi:are)
- वै (vai)indeed
- पितृगणस्य (pitṛgaṇasya)of the pitriganas (pitṛ:ancestors | gaṇasya:of the group)
- च (ca)and
- तृप्तिहेतुः (tṛptihetuḥ)cause of satisfaction (tṛpti:satisfaction | hetuḥ:cause)
- उच्चार्यसे (uccāryase)are uttered
- त्वम् (tvam)you
- अतः (ataḥ)therefore
- एव (eva)indeed
- जनैः (janaiḥ)by people
- स्वधा (svadhā)Swadha
- च (ca)and
या मुक्तिहेतुरविचिन्त्यमहाव्रता त्वं
अभ्यस्यसे सुनियतेन्द्रियतत्त्वसारैः ।
मोक्षार्थिभिर्मुनिभिरस्तसमस्तदोषैर्_
विद्यासि सा भगवती परमा हि देवि ॥८॥
अभ्यस्यसे सुनियतेन्द्रियतत्त्वसारैः ।
मोक्षार्थिभिर्मुनिभिरस्तसमस्तदोषैर्_
विद्यासि सा भगवती परमा हि देवि ॥८॥
- या (yā)who
- मुक्तिहेतुः (muktihetuḥ)cause of liberation (mukti:liberation | hetuḥ:cause)
- अविचिन्त्यमहाव्रता (avicintyamahāvratā)inconceivable great penance (avicintya:inconceivable | mahāvratā:great penance)
- त्वं (tvaṃ)you
- अभ्यस्यसे (abhyasyase)are practiced
- सुनियतेन्द्रियतत्त्वसारैः (suniyatendriyatattvasāraiḥ)with well-controlled sense essence (su:well | niyata:controlled | indriya:senses | tattva:essence | sāraiḥ:with)
- मोक्षार्थिभिः (mokṣārthibhiḥ)by seekers of liberation (mokṣa:liberation | arthibhiḥ:by seekers)
- मुनिभिः (munibhiḥ)by sages
- अस्तसमस्तदोषैः (astasamastadoṣaiḥ)whose all blemishes vanished (asta:vanished | samasta:all | doṣaiḥ:blemishes)
- विद्या (vidyā)knowledge
- असि (asi)are
- सा (sā)that
- भगवती (bhagavatī)divine
- परमा (paramā)supreme
- हि (hi)indeed
- देवि (devi)O goddess
शब्दात्मिका सुविमलर्ग्यजुषां निधानम्
उद्गीथरम्यपदपाठवतां च साम्नाम् ।
देवी त्रयी भगवती भवभावनाय
वार्ता च सर्वजगतां परमार्तिहन्त्री ॥९॥
उद्गीथरम्यपदपाठवतां च साम्नाम् ।
देवी त्रयी भगवती भवभावनाय
वार्ता च सर्वजगतां परमार्तिहन्त्री ॥९॥
- शब्दात्मिका (śabdātmikā)essence of sound (śabda:sound | ātmikā:essence)
- सुविमलर्ग्यजुषां (suvimalargyajuṣām)of the pure Rig and Yajur (su:good, pure | vimala:pure | ṛg:Rig Veda | yajuṣām:of Yajur Veda)
- निधानम् (nidhānam)treasure
- उद्गीथरम्यपदपाठवतां (udgītharamyapadapāṭhavatāṃ)of the delightful Sama recitals (udgītha:Sama recitals | ramya:delightful | pada:word | pāṭhavatām:of recitals)
- च (ca)and
- साम्नाम् (sāmnām)of the Sama Veda
- देवी (devī)goddess
- त्रयी (trayī)three Vedas
- भगवती (bhagavatī)divine
- भवभावनाय (bhavabhāvanāya)for the thought of the world (bhava:world | bhāvanāya:for the thought)
- वार्ता (vārtā)message
- च (ca)and
- सर्वजगतां (sarvajagatām)of all worlds (sarva:all | jagatām:of worlds)
- परमार्तिहन्त्री (paramārtihantrī)supreme destroyer of distress (parama:supreme | ārti:distress | hantrī:destroyer)
मेधासि देवि विदिताखिलशास्त्रसारा
दुर्गासि दुर्गभवसागरनौरसङ्गा ।
श्रीः कैटभारिहृदयैककृताधिवासा
गौरि त्वमेव शशिमौलिकृतप्रतिष्ठा ॥१०॥
दुर्गासि दुर्गभवसागरनौरसङ्गा ।
श्रीः कैटभारिहृदयैककृताधिवासा
गौरि त्वमेव शशिमौलिकृतप्रतिष्ठा ॥१०॥
- मेधासि (medhāsi)you are intelligence
- देवि (devi)O goddess
- विदिताखिलशास्त्रसारा (viditākhilaśāstrasārā)known essence of all scriptures (vidita:known | akhila:all | śāstra:scriptures | sārā:essence)
- दुर्गासि (durgāsi)you are Durga
- दुर्गभवसागरनौरसङ्गा (durgabhavasāgaranaurasaṅgā)boat across worldly ocean (durga:difficult | bhava:worldly existence | sāgara:ocean | naura:boat | saṅgā:across)
- श्रीः (śrīḥ)Sri
- कैटभारिहृदयैककृताधिवासा (kaiṭabhārihṛdayaikakṛtādhivāsā)residing in Vishnu's heart (kaiṭabha:Kaitabha | ari:enemy | hṛdaya:heart | eka:one | kṛta:made | adhivāsā:residing)
- गौरि (gauri)Gauri
- त्वमेव (tvameva)you indeed
- शशिमौलिकृतप्रतिष्ठा (śaśimaulikṛtapratiṣṭhā)established in Shiva's head (śaśi:moon | mauli:head | kṛta:made | pratiṣṭhā:established)
ईषत्सहासममलं परिपूर्णचन्द्र_
बिम्बानुकारि कनकोत्तमकान्तिकान्तम् ।
अत्यद्भुतं प्रहृतमात्तरुषा तथापि
वक्त्रं विलोक्य सहसा महिषासुरेण ॥११॥
बिम्बानुकारि कनकोत्तमकान्तिकान्तम् ।
अत्यद्भुतं प्रहृतमात्तरुषा तथापि
वक्त्रं विलोक्य सहसा महिषासुरेण ॥११॥
- ईषत्सहासममलं (īṣatsahāsamamalaṃ)gently smiling and pure (īṣat:gently | sahāsa:smiling | amalaṃ:pure)
- परिपूर्णचन्द्रबिम्बानुकारि (paripūrṇacandrabimbānukāri)like the full moon orb (paripūrṇa:full | candra:moon | bimba:orb | anukāri:like)
- कनकोत्तमकान्तिकान्तम् (kanakottamakāntikāntam)shines with golden splendor (kanaka:gold | uttama:excellent | kānti:splendor | kāntam:shines)
- अत्यद्भुतं (atyadbhutaṃ)very surprising
- प्रहृतम् (prahṛtam)struck
- आत्त (ātta)seized
- रुषा (ruṣā)by anger
- तथापि (tathāpi)even then
- वक्त्रं (vaktraṃ)face
- विलोक्य (vilokya)looking at
- सहसा (sahasā)suddenly
- महिषासुरेण (mahiṣāsureṇa)by Mahishasura
दृष्ट्वा तु देवि कुपितं भ्रुकुटीकरालम्_
उद्यच्छशाङ्कसदृशच्छवि यन्न सद्यः ।
प्राणान् मुमोच महिषस्तदतीव चि्त्रं
कैर्जीव्यते हि कुपितान्तकदर्शनेन ॥१२॥
उद्यच्छशाङ्कसदृशच्छवि यन्न सद्यः ।
प्राणान् मुमोच महिषस्तदतीव चि्त्रं
कैर्जीव्यते हि कुपितान्तकदर्शनेन ॥१२॥
- दृष्ट्वा (dṛṣṭvā)having seen
- तु (tu)but
- देवि (devi)O devi
- कुपितं (kupitaṃ)angry
- भ्रुकुटीकरालम् (bhrukuṭīkarālam)dreadful frown (bhrukuṭī:frown | karālam:dreadful)
- उद्यच्छशाङ्कसदृशच्छवि (udyacchaśāṅkasadṛśacchavi)like the red rising moon (udyac:rising | śaśāṅka:moon | sadṛśa:like | chavi:color)
- यत् (yat)that
- न (na)not
- सद्यः (sadyaḥ)immediately
- प्राणान् (prāṇān)life
- मुमोच (mumoca)released
- महिषः (mahiṣaḥ)Mahishasura
- तत् (tat)that
- अतीव (atīva)exceedingly
- चि्त्रं (citraṃ)strange
- कैः (kaiḥ)by whom
- जीव्यते (jīvyate)can live
- हि (hi)indeed
- कुपितान्तकदर्शनेन (kupitāntakadarśanena)seeing the angry terminator (kupita:angry | antaka:terminator | darśanena:by seeing)
देवी प्रसीद परमा भवती भवाय
सद्यो विनाशयसि कोपवती कुलानि ।
विज्ञातमेतदधुनैव यदस्तमेतन्नीतं
बलं सुविपुलं महिषासुरस्य ॥१३॥
सद्यो विनाशयसि कोपवती कुलानि ।
विज्ञातमेतदधुनैव यदस्तमेतन्नीतं
बलं सुविपुलं महिषासुरस्य ॥१३॥
- देवी (devī)O goddess
- प्रसीद (prasīda)be propitious
- परमा (paramā)supreme
- भवती (bhavatī)you are
- भवाय (bhavāya)towards the world
- सद्यः (sadyaḥ)now
- विनाशयसि (vināśayasi)you destroy
- कोपवती (kopavatī)possessing anger
- कुलानि (kulāni)races
- विज्ञातम् (vijñātam)understood
- एतत् (etat)this
- अधुना (adhunā)now
- एव (eva)indeed
- यत् (yat)which
- अस्तम् (astam)overthrowing
- एतत् (etat)this
- नीतम् (nītam)led to
- बलम् (balam)power
- सुविपुलम् (suvipulam)extensive
- महिषासुरस्य (mahiṣāsurasya)of Mahishasura (mahiṣa:buffalo | asura:demon)
ते सम्मता जनपदेषु धनानि तेषां
तेषां यशांसि न च सीदति धर्मवर्गः ।
धन्यास्त एव निभृतात्मजभृत्यदारा
येषां सदाभ्युदयदा भवती प्रसन्ना ॥१४॥
तेषां यशांसि न च सीदति धर्मवर्गः ।
धन्यास्त एव निभृतात्मजभृत्यदारा
येषां सदाभ्युदयदा भवती प्रसन्ना ॥१४॥
- ते (te)they
- सम्मताः (sammatāḥ)esteemed
- जनपदेषु (janapadeṣu)in the regions
- धनानि (dhanāni)wealth
- तेषाम् (teṣām)of them
- तेषाम् (teṣām)of them
- यशांसि (yaśāṃsi)fame
- न (na)not
- च (ca)and
- सीदति (sīdati)sinks
- धर्मवर्गः (dharmavargaḥ)group of righteousness (dharma:righteousness | vargaḥ:group)
- धन्याः (dhanyāḥ)fortunate
- ते (te)they
- एव (eva)indeed
- निभृतात्मजभृत्यदारा (nibhṛtātmajabhṛtyadārā)with faithful sons, servants, wives (nibhṛta:faithful | ātmaja:sons | bhṛtya:servants | dārā:wives)
- येषाम् (yeṣām)of whom
- सदा (sadā)always
- अभ्युदयदा (abhyudayadā)granting prosperity (abhyudaya:prosperity | dā:granting)
- भवती (bhavatī)you become
- प्रसन्ना (prasannā)pleased
धर्म्याणि देवि सकलानि सदैव कर्मा_
ण्यत्यादृतः प्रतिदिनं सुकृती करोति ।
स्वर्ग प्रयाति च ततो भवती प्रसादा_
ल्लोकत्रयेऽपि फलदा ननु देवि तेन ॥१५॥
ण्यत्यादृतः प्रतिदिनं सुकृती करोति ।
स्वर्ग प्रयाति च ततो भवती प्रसादा_
ल्लोकत्रयेऽपि फलदा ननु देवि तेन ॥१५॥
- धर्म्याणि (dharmyāṇi)righteous deeds
- देवि (devi)O Devi
- सकलानि (sakalāni)all
- सदैव (sadaiva)always
- कर्माणि (karmāṇi)deeds
- अत्यादृतः (atyādṛtaḥ)with great care
- प्रतिदिनं (pratidinaṃ)everyday
- सुकृती (sukṛtī)virtuous one
- करोति (karoti)does
- स्वर्ग (svarga)heaven
- प्रयाति (prayāti)goes
- च (ca)and
- ततः (tataḥ)then
- भवती (bhavatī)by your
- प्रसादात् (prasādāt)by grace
- लोकत्रयेऽपि (lokatraye'pi)in the three worlds (loka:world | traye:three | api:also)
- फलदा (phaladā)bestower of fruits (phala:fruits | dā:giver)
- ननु (nanu)indeed
- देवि (devi)O Devi
- तेन (tena)therefore
दुर्गे स्मृता हरसि भीतिमशेषजन्तोः
स्वस्थैः स्मृता मतिमतीव शुभां ददासि ।
दारिद्रदुःखभयहारिणि का त्वदन्या
सर्वोपकारकरणाय सदार्द्रचित्ता ॥१६॥
स्वस्थैः स्मृता मतिमतीव शुभां ददासि ।
दारिद्रदुःखभयहारिणि का त्वदन्या
सर्वोपकारकरणाय सदार्द्रचित्ता ॥१६॥
- दुर्गे (durge)O Durga
- स्मृता (smṛtā)remembered
- हरसि (harasi)you take away
- भीतिम् (bhītim)fear
- अशेषजन्तोः (aśeṣajantoḥ)of all beings (aśeṣa:all | jantoḥ:of beings)
- स्वस्थैः (svasthaiḥ)by the self-abiding
- स्मृता (smṛtā)remembered
- मतिमतीव (matimatīva)exceedingly wise (mati:wise | iva:exceedingly)
- शुभां (śubhāṃ)auspiciousness
- ददासि (dadāsi)you bestow
- दारिद्रदुःखभयहारिणि (dāridraduḥkhabhayahāriṇi)remover of poverty, sorrow, fear (dāridra:poverty | duḥkha:sorrow | bhaya:fear | hāriṇi:remover)
- का (kā)who
- त्वदन्या (tvadanyā)other than you (tvad:you | anyā:other)
- सर्वोपकारकरणाय (sarvopakārakaraṇāya)for doing all help (sarva:all | upakāra:help | karaṇāya:for doing)
- सदार्द्रचित्ता (sadārdracittā)always compassionate-hearted (sadā:always | ārdra:compassionate | cittā:hearted)
एभिर्हतैर्जगदुपैति सुखं तथैते
कुर्वन्तु नाम नरकाय चिराय पापम् ।
संग्राममृत्युमधिगम्य दिवं प्रयान्तु
मत्वेति नूनमहितान्विनिहंसि देवि ॥१७॥
कुर्वन्तु नाम नरकाय चिराय पापम् ।
संग्राममृत्युमधिगम्य दिवं प्रयान्तु
मत्वेति नूनमहितान्विनिहंसि देवि ॥१७॥
- एभिः (ebhiḥ)by these
- हतैः (hataiḥ)killed
- जगत् (jagat)world
- उपैति (upaiti)attains
- सुखं (sukhaṃ)happiness
- तथा (tathā)so also
- एते (ete)these
- कुर्वन्तु (kurvantu)may do
- नाम (nāma)name
- नरकाय (narakāya)to hell
- चिराय (cirāya)for long
- पापम् (pāpam)sin
- संग्राम (saṃgrāma)battle death (saṃ:together | grāma:battle)
- मृत्युम् (mṛtyum)death
- अधिगम्य (adhigamya)attaining
- दिवं (divaṃ)heaven
- प्रयान्तु (prayāntu)may go
- मत्वा (matvā)thinking
- इति (iti)thus
- नूनम् (nūnam)surely
- अहितान् (ahitān)enemies
- विनिहंसि (vinihaṃsi)you kill
- देवि (devi)O Devi
दृष्टैव किं न भवती प्रकरोति भस्म
सर्वासुरानरिषु यत्प्रहिणोषि शस्त्रम् ।
लोकान्प्रयान्तु रिपवोऽपि हि शस्त्रपूता
इत्थं मतिर्भवति तेष्वपि तेऽतिसाध्वी ॥१८॥
सर्वासुरानरिषु यत्प्रहिणोषि शस्त्रम् ।
लोकान्प्रयान्तु रिपवोऽपि हि शस्त्रपूता
इत्थं मतिर्भवति तेष्वपि तेऽतिसाध्वी ॥१८॥
- दृष्टैव (dṛṣṭaiva)by seeing alone (dṛṣṭa:seen | eva:alone)
- किं (kiṃ)why
- न (na)not
- भवती (bhavatī)you
- प्रकरोति (prakaroti)makes
- भस्म (bhasma)ashes
- सर्वासुरानरिषु (sarvāsurānariṣu)all demons and enemies (sarva:all | asura:demons | ariṣu:in enemies)
- यत् (yat)that
- प्रहिणोषि (prahiṇoṣi)you hurl
- शस्त्रम् (śastram)weapon
- लोकान् (lokān)worlds
- प्रयान्तु (prayāntu)may go
- रिपवः (ripavaḥ)enemies
- अपि (api)also
- हि (hi)indeed
- शस्त्रपूता (śastrapūtā)purified by weapons (śastra:weapons | pūtā:purified)
- इत्थं (itthaṃ)thus
- मतिः (matiḥ)mind
- भवति (bhavati)is
- तेषु (teṣu)in them
- अपि (api)also
- ते (te)your
- अतिसाध्वी (atisādhvī)most chaste
खङ्गप्रभानिकरविस्फुरणैस्तथोग्रैः
शूलाग्रकान्तिनिवहेन दृशोऽसुराणाम् ।
यन्नागता विलयमंशुमदिन्दुखण्ड_
योग्याननं तव विलोकयतां तदेतत् ॥१९॥
शूलाग्रकान्तिनिवहेन दृशोऽसुराणाम् ।
यन्नागता विलयमंशुमदिन्दुखण्ड_
योग्याननं तव विलोकयतां तदेतत् ॥१९॥
- खङ्गप्रभानिकरविस्फुरणैः (khaṅgaprabhānikaravisphuraṇaiḥ)by the flashes of sword (khaṅga:sword | prabhā:light | nikara:mass | visphuraṇaiḥ:by the flashes)
- तथोग्रैः (tathograiḥ)and by fierce
- शूलाग्रकान्तिनिवहेन (śūlāgrakāntinivahena)by the sharp tip of trident (śūla:trident | agra:tip | kānti:brightness | nivahena:by the mass)
- दृशः (dṛśaḥ)sight
- असुराणाम् (asurāṇām)of the asuras
- यत् (yat)which
- न (na)not
- आगता (āgatā)came
- विलयम् (vilayam)destruction
- अंशुमत् (aṃśumat)moon-rays
- इन्दुखण्डयोग्य (indukhaṇḍayogya)worthy of moon's fragment (indu:moon | khaṇḍa:fragment | yogya:worthy)
- आननम् (ānanaṃ)face
- तव (tava)your
- विलोकयताम् (vilokayatām)of those seeing
- तत् (tat)that
- एतत् (etat)this
दुर्वृत्तवृत्तशमनं तव देवि शीलं
रूपं तथैतदविचिन्त्यमतुल्यमन्यैः ।
वीर्यं च हन्तृ हृतदेवपराक्रमाणां
वैरिष्वपि प्रकटितैव दया त्वयेत्थम् ॥२०॥
रूपं तथैतदविचिन्त्यमतुल्यमन्यैः ।
वीर्यं च हन्तृ हृतदेवपराक्रमाणां
वैरिष्वपि प्रकटितैव दया त्वयेत्थम् ॥२०॥
- दुर्वृत्तवृत्तशमनं (durvṛttavṛttaśamanaṃ)destroyer of evil tendencies (durvṛtta:evil tendencies | vṛtta:conduct | śamanaṃ:destroyer)
- तव (tava)your
- देवि (devi)O Devi
- शीलं (śīlaṃ)nature
- रूपं (rūpaṃ)form
- तथा (tathā)similarly
- एतत् (etat)this
- अविचिन्त्यमतुल्यमन्यैः (avicintyamatulyamanyaiḥ)incomprehensible and incomparable by others (avicintya:incomprehensible | atulya:incomparable | anyaiḥ:by others)
- वीर्यं (vīryaṃ)power
- च (ca)and
- हन्तृ (hantṛ)destroyer
- हृतदेवपराक्रमाणां (hṛtadevaparākramāṇāṃ)of those who take away the power of the devas (hṛta:taken away | deva:devas | parākramāṇāṃ:of the power)
- वैरिषु (vairiṣu)in enemies
- अपि (api)even
- प्रकटिता (prakaṭitā)manifested
- एव (eva)indeed
- दया (dayā)compassion
- त्वया (tvayā)by you
- इत्थम् (ittham)thus
केनोपमा भवतु तेऽस्य पराक्रमस्य
रूपं च शत्रुभयकार्यतिहारि कुत्र ।
चित्ते कृपा समरनिष्ठुरता च दृष्टा
त्वय्येव देवि वरदे भुवनत्रयेऽपि ॥२१॥
रूपं च शत्रुभयकार्यतिहारि कुत्र ।
चित्ते कृपा समरनिष्ठुरता च दृष्टा
त्वय्येव देवि वरदे भुवनत्रयेऽपि ॥२१॥
- केन (kena)by what
- उपमा (upamā)comparison
- भवतु (bhavatu)may be
- ते (te)your
- अस्य (asya)of this
- पराक्रमस्य (parākramasya)of prowess
- रूपं (rūpaṃ)form
- च (ca)and
- शत्रु (śatru)enemy
- भय (bhaya)fear
- कार्य (kārya)causing
- तिहारि (tihāri)captivating
- कुत्र (kutra)where
- चित्ते (citte)in the heart
- कृपा (kṛpā)compassion
- समर (samara)battle
- निष्ठुरता (niṣṭhuratā)harshness
- च (ca)and
- दृष्टा (dṛṣṭā)seen
- त्वयि (tvayi)in you
- एव (eva)only
- देवि (devi)O goddess
- वरदे (varade)giver of boons
- भुवनत्रये (bhuvanatraye)in the three worlds (bhuvana:world | traye:in the three)
- अपि (api)even
त्रैलोक्यमेतदखिलं रिपुनाशनेन
त्रातं त्वया समरमूर्धनि तेऽपि हत्वा ।
नीता दिवं रिपुगणा भयमप्यपास्तम्_
अस्माकमुन्मदसुरारिभवं नमस्ते ॥२२॥
त्रातं त्वया समरमूर्धनि तेऽपि हत्वा ।
नीता दिवं रिपुगणा भयमप्यपास्तम्_
अस्माकमुन्मदसुरारिभवं नमस्ते ॥२२॥
- त्रैलोक्यम् (trailokyam)three worlds (tri:three | lokyam:worlds)
- एतदखिलम् (etadakhilam)all this (etat:this | akhilam:all)
- रिपुनाशनेन (ripunāśanena)by destruction of enemies (ripu:enemies | nāśanena:by destruction)
- त्रातम् (trātam)protected
- त्वया (tvayā)by you
- समरमूर्धनि (samaramūrdhani)in the forefront of battle (samara:battle | mūrdhani:in the forefront)
- तेऽपि (te'pi)they also
- हत्वा (hatvā)having killed
- नीता (nītā)led
- दिवम् (divam)to heaven
- रिपुगणाः (ripugaṇāḥ)hosts of enemies (ripu:enemies | gaṇāḥ:hosts)
- भयम् (bhayam)fear
- अपि (api)also
- अपास्तम् (apāstam)dispelled
- अस्माकम् (asmākam)our
- उन्मदसुरारिभवम् (unmadasurāribhavam)born of intoxicated enemies (unmada:intoxicated | sura:gods | ari:enemies | bhavam:born of)
- नमः (namaḥ)salutations
- ते (te)to you
शूलेन पाहि नो देवि पाहि खड्गेन चाम्बिके ।
घण्टास्वनेन नः पाहि चापज्यानिस्स्वनेन च ॥२३॥
घण्टास्वनेन नः पाहि चापज्यानिस्स्वनेन च ॥२३॥
- शूलेन (śūlena)with the trident
- पाहि (pāhi)protect
- नः (naḥ)us
- देवि (devi)O Devi
- पाहि (pāhi)protect
- खड्गेन (khaḍgena)with the sword
- च (ca)and
- अम्बिके (ambike)O Ambika
- घण्टास्वनेन (ghaṇṭāsvanena)with the sound of the bell (ghaṇṭā:bell | svanena:with the sound)
- नः (naḥ)us
- पाहि (pāhi)protect
- चापज्यानिस्स्वनेन (cāpajyānissvanena)with the sound of the bowstring (cāpa:bow | jyā:string | nissvanena:with the sound)
- च (ca)and
प्राच्यां रक्ष प्रतीच्यां च चण्डिके रक्ष दक्षिणे ।
भ्रामणेनात्मशूलस्य उत्तरस्यां तथेश्वरि ॥२४॥
भ्रामणेनात्मशूलस्य उत्तरस्यां तथेश्वरि ॥२४॥
- प्राच्यां (prācyāṃ)in the east
- रक्ष (rakṣa)protect
- प्रतीच्यां (pratīcyāṃ)in the west
- च (ca)and
- चण्डिके (caṇḍike)O Chandika
- रक्ष (rakṣa)protect
- दक्षिणे (dakṣiṇe)in the south
- भ्रामणेन (bhrāmaṇena)by whirling
- आत्मशूलस्य (ātmaśūlasya)of your trident (ātma:your | śūlasya:of trident)
- उत्तरस्यां (uttarasyāṃ)in the north
- तथा (tathā)in the same manner
- ईश्वरी (īśvari)O goddess
सौम्यानि यानि रूपाणि त्रैलोक्ये विचरन्ति ते ।
यानि चात्यन्तघोराणि तै रक्षास्मांस्तथा भुवम् ॥२५॥
यानि चात्यन्तघोराणि तै रक्षास्मांस्तथा भुवम् ॥२५॥
- सौम्यानि (saumyāni)gentle forms
- यानि (yāni)which
- रूपाणि (rūpāṇi)forms
- त्रैलोक्ये (trailokye)in the three worlds (tri:three | lokye:in the worlds)
- विचरन्ति (vicaranti)move about
- ते (te)those
- यानि (yāni)which
- च (ca)and
- अत्यन्तघोराणि (atyantaghorāṇi)exceedingly terrible forms (atyanta:exceedingly | ghorāṇi:terrible forms)
- तै (tai)with those
- रक्ष (rakṣa)protect
- अस्मान् (asmān)us
- तथा (tathā)as well as
- भुवम् (bhuvam)the world
खड्गशूलगदादीनि यानि चास्त्राणि तेऽम्बिके ।
करपल्लवसङ्गीनि तैरस्मान्रक्ष सर्वतः ॥२६॥
करपल्लवसङ्गीनि तैरस्मान्रक्ष सर्वतः ॥२६॥
- खड्ग (khaḍga)sword
- शूल (śūla)trident
- गदा (gadā)mace
- आदीनि (ādīni)and others
- यानि (yāni)whichever
- च (ca)and
- अस्त्राणि (astrāṇi)weapons
- ते (te)your
- अम्बिके (ambike)O Ambika
- कर (kara)hand
- पल्लव (pallava)sprout-like
- सङ्गीनि (saṅgīni)in contact with
- तैः (taiḥ)by those
- अस्मान् (asmān)us
- रक्ष (rakṣa)protect
- सर्वतः (sarvataḥ)from all sides
