শক্রাদযঃ সুরগণা নিহতেঽতিবীর্যে
তস্মিন্দুরাত্মনি সুরারিবলে চ দেব্যা ।
তাং তুষ্টুবুঃ প্রণতিনম্রশিরোধরংসা
বাগ্ভিঃ প্রহর্ষপুলকোদ্গমচারুদেহাঃ ॥১॥
তস্মিন্দুরাত্মনি সুরারিবলে চ দেব্যা ।
তাং তুষ্টুবুঃ প্রণতিনম্রশিরোধরংসা
বাগ্ভিঃ প্রহর্ষপুলকোদ্গমচারুদেহাঃ ॥১॥
- শক্রাদযঃ (śakrādayaḥ)Indra and others (śakra:Indra | ādayaḥ:and others)
- সুরগণা (suragaṇā)groups of gods (sura:god | gaṇā:groups)
- নিহতে (nihate)killed
- অতিবীর্যে (ativīrye)of great strength (ati:great | vīrye:strength)
- তস্মিন্ (tasmin)in that
- দুরাত্মনি (durātmani)wicked soul (dur:wicked | ātmani:soul)
- সুরারিবলে (surāribale)army of gods' enemy (sura:god | ari:enemy | bale:army)
- চ (ca)and
- দেব্যা (devyā)by the goddess
- তাং (tāṃ)her
- তুষ্টুবুঃ (tuṣṭuvuḥ)eulogized
- প্রণতিনম্রশিরোধরংসা (praṇatinamraśirodharaṃsā)bowed heads and shoulders (praṇati:bowing | namra:bent | śiraḥ:heads | dharaṃsā:shoulders)
- বাগ্ভিঃ (vāgbhiḥ)with words
- প্রহর্ষপুলকোদ্গমচারুদেহাঃ (praharṣapulakodgamacārudehāḥ)bodies thrilled with joy (praharṣa:joy | pulaka:thrill | udgama:arising | cāru:beautiful | dehāḥ:bodies)
দেব্যা যযা ততমিদং জগদাত্মশক্ত্যা
নিঃশেষদেবগণশক্তিসমূহমূর্ত্যা ।
তামম্বিকামখিলদেবমহর্ষিপূজ্যাং
ভক্ত্যা নতাঃ স্ম বিদধাতু শুভানি সা নঃ ॥২॥
নিঃশেষদেবগণশক্তিসমূহমূর্ত্যা ।
তামম্বিকামখিলদেবমহর্ষিপূজ্যাং
ভক্ত্যা নতাঃ স্ম বিদধাতু শুভানি সা নঃ ॥২॥
- দেব্যা (devyā)by the goddess
- যযা (yayā)by whom
- ততম্ (tatam)pervaded
- ইদং (idaṃ)this
- জগত্ (jagat)universe
- আত্মশক্ত্যা (ātmaśaktyā)by own power (ātma:own | śaktyā:by power)
- নিঃশেষ (niḥśeṣa)entire
- দেবগণ (devagaṇa)group of gods (deva:god | gaṇa:group)
- শক্তিসমূহ (śaktisamūha)assemblage of powers (śakti:power | samūha:assemblage)
- মূর্ত্যা (mūrtyā)by the form
- তাম্ (tām)that
- অম্বিকাম্ (ambikām)Ambika
- অখিলদেবমহর্ষিপূজ্যাং (akhiladevamaharṣipūjyāṃ)worshipped by all gods and sages (akhila:all | deva:gods | maharṣi:great sages | pūjyām:worshipped)
- ভক্ত্যা (bhaktyā)with devotion
- নতাঃ (natāḥ)bowed down
- স্ম (sma)indeed
- বিদধাতু (vidadhātu)may bestow
- শুভানি (śubhāni)auspiciousness
- সা (sā)she
- নঃ (naḥ)to us
যস্যাঃ প্রভাবমতুলং ভগবাননন্তো
ব্রহ্মা হরস্চ ন হি বক্তুমলং বলং চ ।
সা চণ্ডিকাখিলজগত্পরিপালনায
নাশায চাশুভভযস্য মতিং করোতু ॥৩॥
ব্রহ্মা হরস্চ ন হি বক্তুমলং বলং চ ।
সা চণ্ডিকাখিলজগত্পরিপালনায
নাশায চাশুভভযস্য মতিং করোতু ॥৩॥
- যস্যাঃ (yasyāḥ)whose
- প্রভাবম্ (prabhāvam)greatness
- অতুলম্ (atulam)incomparable
- ভগবান্ (bhagavān)Lord
- অনন্তঃ (anantaḥ)Ananta (Vishnu)
- ব্রহ্মা (brahmā)Brahma
- হরঃ (haraḥ)Hara (Shiva)
- চ (ca)and
- ন (na)not
- হি (hi)indeed
- বক্তুম্ (vaktum)to describe
- অলম্ (alam)able
- বলম্ (balam)strength
- চ (ca)and
- সা (sā)she
- চণ্ডিকা (caṇḍikā)Chandika
- অখিলজগত্পরিপালনায (akhilajagatparipālanāya)for protecting the entire world (akhila:entire | jagat:world | paripālanāya:for protecting)
- নাশায (nāśāya)for destroying
- চ (ca)and
- অশুভভযস্য (aśubhabhayasya)of evil fear (aśubha:evil | bhayasya:of fear)
- মতিম্ (matim)mind
- করোতু (karotu)may do
যা শ্রীঃ স্বযং সুকৃতিনাং ভবনেষ্বলক্ষ্মীঃ
পাপাত্মনাং কৃতধিযাং হৃদযেষু বুদ্ধিঃ ।
শ্রদ্ধা সতাং কুলজনপ্রভবস্য ল্জ্জা
তাং ত্বাং নতাঃ স্ম পরিপালয দেবি বিশ্বম্ ॥৪॥
পাপাত্মনাং কৃতধিযাং হৃদযেষু বুদ্ধিঃ ।
শ্রদ্ধা সতাং কুলজনপ্রভবস্য ল্জ্জা
তাং ত্বাং নতাঃ স্ম পরিপালয দেবি বিশ্বম্ ॥৪॥
- যা (yā)who
- শ্রীঃ (śrīḥ)fortune
- স্বযম্ (svayam)herself
- সুকৃতিনাম্ (sukṛtinām)of the virtuous (su:good | kṛtinām:of the doers)
- ভবনেষু (bhavaneṣu)in the dwellings
- অলক্ষ্মীঃ (alakṣmīḥ)ill-fortune
- পাপাত্মনাম্ (pāpātmanām)of the evil-minded (pāpa:evil | ātmanām:of the souls)
- কৃতধিযাং (kṛtadhiyām)of those of steady mind (kṛta:made | dhiyām:of the minds)
- হৃদযেষু (hṛdayeṣu)in the hearts
- বুদ্ধিঃ (buddhiḥ)intelligence
- শ্রদ্ধা (śraddhā)faith
- সতাম্ (satām)of the good
- কুলজনপ্রভবস্য (kulajanaprabhavasya)of the noble-hearted (kula:family | jana:people | prabhavasya:of the origin)
- লজ্জা (lajjā)modesty
- তাং (tāṃ)her
- ত্বাং (tvāṃ)you
- নতাঃ (natāḥ)bowed down
- স্ম (sma)indeed
- পরিপালয (paripālaya)protect
- দেবি (devi)O goddess
- বিশ্বম্ (viśvam)world
কিং বর্ণযাম তব রূপমচিন্ত্যমেতত্
কিঞ্চাতিবীর্যমসুরক্ষযকারি ভূরি ।
কিং চাহবেষু চরিতানি তবাতি যানি
সর্বেষু দেব্যসুরদেবগণাদিকেষু ॥৫॥
কিঞ্চাতিবীর্যমসুরক্ষযকারি ভূরি ।
কিং চাহবেষু চরিতানি তবাতি যানি
সর্বেষু দেব্যসুরদেবগণাদিকেষু ॥৫॥
- কিম্ (kim)what
- বর্ণযাম (varṇayāma)describe
- তব (tava)your
- রূপম্ (rūpam)form
- অচিন্ত্যম্ (acintyam)inconceivable
- এতত্ (etat)this
- কিঞ্চ (kiñca)and also
- অতিবীর্যম্ (ativīryam)great power
- অসুরক্ষযকারি (asurakṣayakāri)destroyer of asuras (asura:demon | kṣayakāri:destroyer)
- ভূরি (bhūri)abundant
- কিম্ (kim)what
- চ (ca)and
- অহবেষু (ahaveṣu)in battles
- চরিতানি (caritāni)deeds
- তব (tava)your
- অতি (ati)very
- যানি (yāni)which
- সর্বেষু (sarveṣu)among all
- দেব্যসুরদেবগণাদিকেষু (devyasuradevagaṇādikeṣu)among gods, demons, and others (devī:goddess | asura:demon | deva:god | gaṇa:group | ādika:and others)
হেতুঃ সমস্তজগতাং ত্রিগুণাপি দোষৈর্_
ন জ্ঞাযসে হরিহরাদিভিরপ্যপারা ।
সর্বাশ্রযাখিলমিদং জগদংশভূতম্_
অব্যাকৃতা হি পরমা প্রকৃতিস্ত্বমাদ্যা ॥৬॥
ন জ্ঞাযসে হরিহরাদিভিরপ্যপারা ।
সর্বাশ্রযাখিলমিদং জগদংশভূতম্_
অব্যাকৃতা হি পরমা প্রকৃতিস্ত্বমাদ্যা ॥৬॥
- হেতুঃ (hetuḥ)cause
- সমস্তজগতাং (samastajagatām)of all the worlds (samasta:all | jagatām:of the worlds)
- ত্রিগুণা (triguṇā)three qualities
- অপি (api)even
- দোষৈঃ (doṣaiḥ)by defects
- ন (na)not
- জ্ঞাযসে (jñāyase)are known
- হরিহরাদিভিঃ (hariharādibhiḥ)by Hari, Hara, etc. (hari:Hari | hara:Hara | ādibhiḥ:and others)
- অপি (api)even
- অপারা (apārā)boundless
- সর্বাশ্রয (sarvāśraya)support of all (sarva:all | āśraya:support)
- অখিলম্ (akhilam)entire
- ইদং (idaṃ)this
- জগত্ (jagat)world
- অংশভূতম্ (aṃśabhūtam)partly constituted (aṃśa:part | bhūtam:constituted)
- অব্যাকৃতা (avyākṛtā)unchanging
- হি (hi)indeed
- পরমা (paramā)supreme
- প্রকৃতিঃ (prakṛtiḥ)nature
- ত্বম্ (tvam)you
- আদ্যা (ādyā)primordial
যস্যাঃ সমস্তসুরতা সমুদীরণেন
তৃপ্তিং প্রযাতি সকলেষু মখেষু দেবি ।
স্বাহাসি বৈ পিতৃগণস্য চ তৃপ্তিহেতুর্_
উচ্চার্যসে ত্বমত এব জনৈঃ স্বধা চ ॥৭॥
তৃপ্তিং প্রযাতি সকলেষু মখেষু দেবি ।
স্বাহাসি বৈ পিতৃগণস্য চ তৃপ্তিহেতুর্_
উচ্চার্যসে ত্বমত এব জনৈঃ স্বধা চ ॥৭॥
- যস্যাঃ (yasyāḥ)whose
- সমস্তসুরতা (samastasuratā)all the suras (samasta:all | suratā:suras)
- সমুদীরণেন (samudīraṇena)by uttering
- তৃপ্তিং (tṛptiṃ)satisfaction
- প্রযাতি (prayāti)obtains
- সকলেষু (sakaleṣu)in all
- মখেষু (makheṣu)in the sacrifices
- দেবি (devi)O Devi
- স্বাহাসি (svāhāsi)you are Swaha (svāhā:Swaha | asi:are)
- বৈ (vai)indeed
- পিতৃগণস্য (pitṛgaṇasya)of the pitriganas (pitṛ:ancestors | gaṇasya:of the group)
- চ (ca)and
- তৃপ্তিহেতুঃ (tṛptihetuḥ)cause of satisfaction (tṛpti:satisfaction | hetuḥ:cause)
- উচ্চার্যসে (uccāryase)are uttered
- ত্বম্ (tvam)you
- অতঃ (ataḥ)therefore
- এব (eva)indeed
- জনৈঃ (janaiḥ)by people
- স্বধা (svadhā)Swadha
- চ (ca)and
যা মুক্তিহেতুরবিচিন্ত্যমহাব্রতা ত্বং
অভ্যস্যসে সুনিযতেন্দ্রিযতত্ত্বসারৈঃ ।
মোক্ষার্থিভির্মুনিভিরস্তসমস্তদোষৈর্_
বিদ্যাসি সা ভগবতী পরমা হি দেবি ॥৮॥
অভ্যস্যসে সুনিযতেন্দ্রিযতত্ত্বসারৈঃ ।
মোক্ষার্থিভির্মুনিভিরস্তসমস্তদোষৈর্_
বিদ্যাসি সা ভগবতী পরমা হি দেবি ॥৮॥
- যা (yā)who
- মুক্তিহেতুঃ (muktihetuḥ)cause of liberation (mukti:liberation | hetuḥ:cause)
- অবিচিন্ত্যমহাব্রতা (avicintyamahāvratā)inconceivable great penance (avicintya:inconceivable | mahāvratā:great penance)
- ত্বং (tvaṃ)you
- অভ্যস্যসে (abhyasyase)are practiced
- সুনিযতেন্দ্রিযতত্ত্বসারৈঃ (suniyatendriyatattvasāraiḥ)with well-controlled sense essence (su:well | niyata:controlled | indriya:senses | tattva:essence | sāraiḥ:with)
- মোক্ষার্থিভিঃ (mokṣārthibhiḥ)by seekers of liberation (mokṣa:liberation | arthibhiḥ:by seekers)
- মুনিভিঃ (munibhiḥ)by sages
- অস্তসমস্তদোষৈঃ (astasamastadoṣaiḥ)whose all blemishes vanished (asta:vanished | samasta:all | doṣaiḥ:blemishes)
- বিদ্যা (vidyā)knowledge
- অসি (asi)are
- সা (sā)that
- ভগবতী (bhagavatī)divine
- পরমা (paramā)supreme
- হি (hi)indeed
- দেবি (devi)O goddess
শব্দাত্মিকা সুবিমলর্গ্যজুষাং নিধানম্
উদ্গীথরম্যপদপাঠবতাং চ সাম্নাম্ ।
দেবী ত্রযী ভগবতী ভবভাবনায
বার্তা চ সর্বজগতাং পরমার্তিহন্ত্রী ॥৯॥
উদ্গীথরম্যপদপাঠবতাং চ সাম্নাম্ ।
দেবী ত্রযী ভগবতী ভবভাবনায
বার্তা চ সর্বজগতাং পরমার্তিহন্ত্রী ॥৯॥
- শব্দাত্মিকা (śabdātmikā)essence of sound (śabda:sound | ātmikā:essence)
- সুবিমলর্গ্যজুষাং (suvimalargyajuṣām)of the pure Rig and Yajur (su:good, pure | vimala:pure | ṛg:Rig Veda | yajuṣām:of Yajur Veda)
- নিধানম্ (nidhānam)treasure
- উদ্গীথরম্যপদপাঠবতাং (udgītharamyapadapāṭhavatāṃ)of the delightful Sama recitals (udgītha:Sama recitals | ramya:delightful | pada:word | pāṭhavatām:of recitals)
- চ (ca)and
- সাম্নাম্ (sāmnām)of the Sama Veda
- দেবী (devī)goddess
- ত্রযী (trayī)three Vedas
- ভগবতী (bhagavatī)divine
- ভবভাবনায (bhavabhāvanāya)for the thought of the world (bhava:world | bhāvanāya:for the thought)
- বার্তা (vārtā)message
- চ (ca)and
- সর্বজগতাং (sarvajagatām)of all worlds (sarva:all | jagatām:of worlds)
- পরমার্তিহন্ত্রী (paramārtihantrī)supreme destroyer of distress (parama:supreme | ārti:distress | hantrī:destroyer)
মেধাসি দেবি বিদিতাখিলশাস্ত্রসারা
দুর্গাসি দুর্গভবসাগরনৌরসঙ্গা ।
শ্রীঃ কৈটভারিহৃদযৈককৃতাধিবাসা
গৌরি ত্বমেব শশিমৌলিকৃতপ্রতিষ্ঠা ॥১০॥
দুর্গাসি দুর্গভবসাগরনৌরসঙ্গা ।
শ্রীঃ কৈটভারিহৃদযৈককৃতাধিবাসা
গৌরি ত্বমেব শশিমৌলিকৃতপ্রতিষ্ঠা ॥১০॥
- মেধাসি (medhāsi)you are intelligence
- দেবি (devi)O goddess
- বিদিতাখিলশাস্ত্রসারা (viditākhilaśāstrasārā)known essence of all scriptures (vidita:known | akhila:all | śāstra:scriptures | sārā:essence)
- দুর্গাসি (durgāsi)you are Durga
- দুর্গভবসাগরনৌরসঙ্গা (durgabhavasāgaranaurasaṅgā)boat across worldly ocean (durga:difficult | bhava:worldly existence | sāgara:ocean | naura:boat | saṅgā:across)
- শ্রীঃ (śrīḥ)Sri
- কৈটভারিহৃদযৈককৃতাধিবাসা (kaiṭabhārihṛdayaikakṛtādhivāsā)residing in Vishnu's heart (kaiṭabha:Kaitabha | ari:enemy | hṛdaya:heart | eka:one | kṛta:made | adhivāsā:residing)
- গৌরি (gauri)Gauri
- ত্বমেব (tvameva)you indeed
- শশিমৌলিকৃতপ্রতিষ্ঠা (śaśimaulikṛtapratiṣṭhā)established in Shiva's head (śaśi:moon | mauli:head | kṛta:made | pratiṣṭhā:established)
ঈষত্সহাসমমলং পরিপূর্ণচন্দ্র_
বিম্বানুকারি কনকোত্তমকান্তিকান্তম্ ।
অত্যদ্ভুতং প্রহৃতমাত্তরুষা তথাপি
বক্ত্রং বিলোক্য সহসা মহিষাসুরেণ ॥১১॥
বিম্বানুকারি কনকোত্তমকান্তিকান্তম্ ।
অত্যদ্ভুতং প্রহৃতমাত্তরুষা তথাপি
বক্ত্রং বিলোক্য সহসা মহিষাসুরেণ ॥১১॥
- ঈষত্সহাসমমলং (īṣatsahāsamamalaṃ)gently smiling and pure (īṣat:gently | sahāsa:smiling | amalaṃ:pure)
- পরিপূর্ণচন্দ্রবিম্বানুকারি (paripūrṇacandrabimbānukāri)like the full moon orb (paripūrṇa:full | candra:moon | bimba:orb | anukāri:like)
- কনকোত্তমকান্তিকান্তম্ (kanakottamakāntikāntam)shines with golden splendor (kanaka:gold | uttama:excellent | kānti:splendor | kāntam:shines)
- অত্যদ্ভুতং (atyadbhutaṃ)very surprising
- প্রহৃতম্ (prahṛtam)struck
- আত্ত (ātta)seized
- রুষা (ruṣā)by anger
- তথাপি (tathāpi)even then
- বক্ত্রং (vaktraṃ)face
- বিলোক্য (vilokya)looking at
- সহসা (sahasā)suddenly
- মহিষাসুরেণ (mahiṣāsureṇa)by Mahishasura
দৃষ্ট্বা তু দেবি কুপিতং ভ্রুকুটীকরালম্_
উদ্যচ্ছশাঙ্কসদৃশচ্ছবি যন্ন সদ্যঃ ।
প্রাণান্ মুমোচ মহিষস্তদতীব চি্ত্রং
কৈর্জীব্যতে হি কুপিতান্তকদর্শনেন ॥১২॥
উদ্যচ্ছশাঙ্কসদৃশচ্ছবি যন্ন সদ্যঃ ।
প্রাণান্ মুমোচ মহিষস্তদতীব চি্ত্রং
কৈর্জীব্যতে হি কুপিতান্তকদর্শনেন ॥১২॥
- দৃষ্ট্বা (dṛṣṭvā)having seen
- তু (tu)but
- দেবি (devi)O devi
- কুপিতং (kupitaṃ)angry
- ভ্রুকুটীকরালম্ (bhrukuṭīkarālam)dreadful frown (bhrukuṭī:frown | karālam:dreadful)
- উদ্যচ্ছশাঙ্কসদৃশচ্ছবি (udyacchaśāṅkasadṛśacchavi)like the red rising moon (udyac:rising | śaśāṅka:moon | sadṛśa:like | chavi:color)
- যত্ (yat)that
- ন (na)not
- সদ্যঃ (sadyaḥ)immediately
- প্রাণান্ (prāṇān)life
- মুমোচ (mumoca)released
- মহিষঃ (mahiṣaḥ)Mahishasura
- তত্ (tat)that
- অতীব (atīva)exceedingly
- চি্ত্রং (citraṃ)strange
- কৈঃ (kaiḥ)by whom
- জীব্যতে (jīvyate)can live
- হি (hi)indeed
- কুপিতান্তকদর্শনেন (kupitāntakadarśanena)seeing the angry terminator (kupita:angry | antaka:terminator | darśanena:by seeing)
দেবী প্রসীদ পরমা ভবতী ভবায
সদ্যো বিনাশযসি কোপবতী কুলানি ।
বিজ্ঞাতমেতদধুনৈব যদস্তমেতন্নীতং
বলং সুবিপুলং মহিষাসুরস্য ॥১৩॥
সদ্যো বিনাশযসি কোপবতী কুলানি ।
বিজ্ঞাতমেতদধুনৈব যদস্তমেতন্নীতং
বলং সুবিপুলং মহিষাসুরস্য ॥১৩॥
- দেবী (devī)O goddess
- প্রসীদ (prasīda)be propitious
- পরমা (paramā)supreme
- ভবতী (bhavatī)you are
- ভবায (bhavāya)towards the world
- সদ্যঃ (sadyaḥ)now
- বিনাশযসি (vināśayasi)you destroy
- কোপবতী (kopavatī)possessing anger
- কুলানি (kulāni)races
- বিজ্ঞাতম্ (vijñātam)understood
- এতত্ (etat)this
- অধুনা (adhunā)now
- এব (eva)indeed
- যত্ (yat)which
- অস্তম্ (astam)overthrowing
- এতত্ (etat)this
- নীতম্ (nītam)led to
- বলম্ (balam)power
- সুবিপুলম্ (suvipulam)extensive
- মহিষাসুরস্য (mahiṣāsurasya)of Mahishasura (mahiṣa:buffalo | asura:demon)
তে সম্মতা জনপদেষু ধনানি তেষাং
তেষাং যশাংসি ন চ সীদতি ধর্মবর্গঃ ।
ধন্যাস্ত এব নিভৃতাত্মজভৃত্যদারা
যেষাং সদাভ্যুদযদা ভবতী প্রসন্না ॥১৪॥
তেষাং যশাংসি ন চ সীদতি ধর্মবর্গঃ ।
ধন্যাস্ত এব নিভৃতাত্মজভৃত্যদারা
যেষাং সদাভ্যুদযদা ভবতী প্রসন্না ॥১৪॥
- তে (te)they
- সম্মতাঃ (sammatāḥ)esteemed
- জনপদেষু (janapadeṣu)in the regions
- ধনানি (dhanāni)wealth
- তেষাম্ (teṣām)of them
- তেষাম্ (teṣām)of them
- যশাংসি (yaśāṃsi)fame
- ন (na)not
- চ (ca)and
- সীদতি (sīdati)sinks
- ধর্মবর্গঃ (dharmavargaḥ)group of righteousness (dharma:righteousness | vargaḥ:group)
- ধন্যাঃ (dhanyāḥ)fortunate
- তে (te)they
- এব (eva)indeed
- নিভৃতাত্মজভৃত্যদারা (nibhṛtātmajabhṛtyadārā)with faithful sons, servants, wives (nibhṛta:faithful | ātmaja:sons | bhṛtya:servants | dārā:wives)
- যেষাম্ (yeṣām)of whom
- সদা (sadā)always
- অভ্যুদযদা (abhyudayadā)granting prosperity (abhyudaya:prosperity | dā:granting)
- ভবতী (bhavatī)you become
- প্রসন্না (prasannā)pleased
ধর্ম্যাণি দেবি সকলানি সদৈব কর্মা_
ণ্যত্যাদৃতঃ প্রতিদিনং সুকৃতী করোতি ।
স্বর্গ প্রযাতি চ ততো ভবতী প্রসাদা_
ল্লোকত্রযেঽপি ফলদা ননু দেবি তেন ॥১৫॥
ণ্যত্যাদৃতঃ প্রতিদিনং সুকৃতী করোতি ।
স্বর্গ প্রযাতি চ ততো ভবতী প্রসাদা_
ল্লোকত্রযেঽপি ফলদা ননু দেবি তেন ॥১৫॥
- ধর্ম্যাণি (dharmyāṇi)righteous deeds
- দেবি (devi)O Devi
- সকলানি (sakalāni)all
- সদৈব (sadaiva)always
- কর্মাণি (karmāṇi)deeds
- অত্যাদৃতঃ (atyādṛtaḥ)with great care
- প্রতিদিনং (pratidinaṃ)everyday
- সুকৃতী (sukṛtī)virtuous one
- করোতি (karoti)does
- স্বর্গ (svarga)heaven
- প্রযাতি (prayāti)goes
- চ (ca)and
- ততঃ (tataḥ)then
- ভবতী (bhavatī)by your
- প্রসাদাত্ (prasādāt)by grace
- লোকত্রযেঽপি (lokatraye'pi)in the three worlds (loka:world | traye:three | api:also)
- ফলদা (phaladā)bestower of fruits (phala:fruits | dā:giver)
- ননু (nanu)indeed
- দেবি (devi)O Devi
- তেন (tena)therefore
দুর্গে স্মৃতা হরসি ভীতিমশেষজন্তোঃ
স্বস্থৈঃ স্মৃতা মতিমতীব শুভাং দদাসি ।
দারিদ্রদুঃখভযহারিণি কা ত্বদন্যা
সর্বোপকারকরণায সদার্দ্রচিত্তা ॥১৬॥
স্বস্থৈঃ স্মৃতা মতিমতীব শুভাং দদাসি ।
দারিদ্রদুঃখভযহারিণি কা ত্বদন্যা
সর্বোপকারকরণায সদার্দ্রচিত্তা ॥১৬॥
- দুর্গে (durge)O Durga
- স্মৃতা (smṛtā)remembered
- হরসি (harasi)you take away
- ভীতিম্ (bhītim)fear
- অশেষজন্তোঃ (aśeṣajantoḥ)of all beings (aśeṣa:all | jantoḥ:of beings)
- স্বস্থৈঃ (svasthaiḥ)by the self-abiding
- স্মৃতা (smṛtā)remembered
- মতিমতীব (matimatīva)exceedingly wise (mati:wise | iva:exceedingly)
- শুভাং (śubhāṃ)auspiciousness
- দদাসি (dadāsi)you bestow
- দারিদ্রদুঃখভযহারিণি (dāridraduḥkhabhayahāriṇi)remover of poverty, sorrow, fear (dāridra:poverty | duḥkha:sorrow | bhaya:fear | hāriṇi:remover)
- কা (kā)who
- ত্বদন্যা (tvadanyā)other than you (tvad:you | anyā:other)
- সর্বোপকারকরণায (sarvopakārakaraṇāya)for doing all help (sarva:all | upakāra:help | karaṇāya:for doing)
- সদার্দ্রচিত্তা (sadārdracittā)always compassionate-hearted (sadā:always | ārdra:compassionate | cittā:hearted)
এভির্হতৈর্জগদুপৈতি সুখং তথৈতে
কুর্বন্তু নাম নরকায চিরায পাপম্ ।
সংগ্রামমৃত্যুমধিগম্য দিবং প্রযান্তু
মত্বেতি নূনমহিতান্বিনিহংসি দেবি ॥১৭॥
কুর্বন্তু নাম নরকায চিরায পাপম্ ।
সংগ্রামমৃত্যুমধিগম্য দিবং প্রযান্তু
মত্বেতি নূনমহিতান্বিনিহংসি দেবি ॥১৭॥
- এভিঃ (ebhiḥ)by these
- হতৈঃ (hataiḥ)killed
- জগত্ (jagat)world
- উপৈতি (upaiti)attains
- সুখং (sukhaṃ)happiness
- তথা (tathā)so also
- এতে (ete)these
- কুর্বন্তু (kurvantu)may do
- নাম (nāma)name
- নরকায (narakāya)to hell
- চিরায (cirāya)for long
- পাপম্ (pāpam)sin
- সংগ্রাম (saṃgrāma)battle death (saṃ:together | grāma:battle)
- মৃত্যুম্ (mṛtyum)death
- অধিগম্য (adhigamya)attaining
- দিবং (divaṃ)heaven
- প্রযান্তু (prayāntu)may go
- মত্বা (matvā)thinking
- ইতি (iti)thus
- নূনম্ (nūnam)surely
- অহিতান্ (ahitān)enemies
- বিনিহংসি (vinihaṃsi)you kill
- দেবি (devi)O Devi
দৃষ্টৈব কিং ন ভবতী প্রকরোতি ভস্ম
সর্বাসুরানরিষু যত্প্রহিণোষি শস্ত্রম্ ।
লোকান্প্রযান্তু রিপবোঽপি হি শস্ত্রপূতা
ইত্থং মতির্ভবতি তেষ্বপি তেঽতিসাধ্বী ॥১৮॥
সর্বাসুরানরিষু যত্প্রহিণোষি শস্ত্রম্ ।
লোকান্প্রযান্তু রিপবোঽপি হি শস্ত্রপূতা
ইত্থং মতির্ভবতি তেষ্বপি তেঽতিসাধ্বী ॥১৮॥
- দৃষ্টৈব (dṛṣṭaiva)by seeing alone (dṛṣṭa:seen | eva:alone)
- কিং (kiṃ)why
- ন (na)not
- ভবতী (bhavatī)you
- প্রকরোতি (prakaroti)makes
- ভস্ম (bhasma)ashes
- সর্বাসুরানরিষু (sarvāsurānariṣu)all demons and enemies (sarva:all | asura:demons | ariṣu:in enemies)
- যত্ (yat)that
- প্রহিণোষি (prahiṇoṣi)you hurl
- শস্ত্রম্ (śastram)weapon
- লোকান্ (lokān)worlds
- প্রযান্তু (prayāntu)may go
- রিপবঃ (ripavaḥ)enemies
- অপি (api)also
- হি (hi)indeed
- শস্ত্রপূতা (śastrapūtā)purified by weapons (śastra:weapons | pūtā:purified)
- ইত্থং (itthaṃ)thus
- মতিঃ (matiḥ)mind
- ভবতি (bhavati)is
- তেষু (teṣu)in them
- অপি (api)also
- তে (te)your
- অতিসাধ্বী (atisādhvī)most chaste
খঙ্গপ্রভানিকরবিস্ফুরণৈস্তথোগ্রৈঃ
শূলাগ্রকান্তিনিবহেন দৃশোঽসুরাণাম্ ।
যন্নাগতা বিলযমংশুমদিন্দুখণ্ড_
যোগ্যাননং তব বিলোকযতাং তদেতত্ ॥১৯॥
শূলাগ্রকান্তিনিবহেন দৃশোঽসুরাণাম্ ।
যন্নাগতা বিলযমংশুমদিন্দুখণ্ড_
যোগ্যাননং তব বিলোকযতাং তদেতত্ ॥১৯॥
- খঙ্গপ্রভানিকরবিস্ফুরণৈঃ (khaṅgaprabhānikaravisphuraṇaiḥ)by the flashes of sword (khaṅga:sword | prabhā:light | nikara:mass | visphuraṇaiḥ:by the flashes)
- তথোগ্রৈঃ (tathograiḥ)and by fierce
- শূলাগ্রকান্তিনিবহেন (śūlāgrakāntinivahena)by the sharp tip of trident (śūla:trident | agra:tip | kānti:brightness | nivahena:by the mass)
- দৃশঃ (dṛśaḥ)sight
- অসুরাণাম্ (asurāṇām)of the asuras
- যত্ (yat)which
- ন (na)not
- আগতা (āgatā)came
- বিলযম্ (vilayam)destruction
- অংশুমত্ (aṃśumat)moon-rays
- ইন্দুখণ্ডযোগ্য (indukhaṇḍayogya)worthy of moon's fragment (indu:moon | khaṇḍa:fragment | yogya:worthy)
- আননম্ (ānanaṃ)face
- তব (tava)your
- বিলোকযতাম্ (vilokayatām)of those seeing
- তত্ (tat)that
- এতত্ (etat)this
দুর্বৃত্তবৃত্তশমনং তব দেবি শীলং
রূপং তথৈতদবিচিন্ত্যমতুল্যমন্যৈঃ ।
বীর্যং চ হন্তৃ হৃতদেবপরাক্রমাণাং
বৈরিষ্বপি প্রকটিতৈব দযা ত্বযেত্থম্ ॥২০॥
রূপং তথৈতদবিচিন্ত্যমতুল্যমন্যৈঃ ।
বীর্যং চ হন্তৃ হৃতদেবপরাক্রমাণাং
বৈরিষ্বপি প্রকটিতৈব দযা ত্বযেত্থম্ ॥২০॥
- দুর্বৃত্তবৃত্তশমনং (durvṛttavṛttaśamanaṃ)destroyer of evil tendencies (durvṛtta:evil tendencies | vṛtta:conduct | śamanaṃ:destroyer)
- তব (tava)your
- দেবি (devi)O Devi
- শীলং (śīlaṃ)nature
- রূপং (rūpaṃ)form
- তথা (tathā)similarly
- এতত্ (etat)this
- অবিচিন্ত্যমতুল্যমন্যৈঃ (avicintyamatulyamanyaiḥ)incomprehensible and incomparable by others (avicintya:incomprehensible | atulya:incomparable | anyaiḥ:by others)
- বীর্যং (vīryaṃ)power
- চ (ca)and
- হন্তৃ (hantṛ)destroyer
- হৃতদেবপরাক্রমাণাং (hṛtadevaparākramāṇāṃ)of those who take away the power of the devas (hṛta:taken away | deva:devas | parākramāṇāṃ:of the power)
- বৈরিষু (vairiṣu)in enemies
- অপি (api)even
- প্রকটিতা (prakaṭitā)manifested
- এব (eva)indeed
- দযা (dayā)compassion
- ত্বযা (tvayā)by you
- ইত্থম্ (ittham)thus
কেনোপমা ভবতু তেঽস্য পরাক্রমস্য
রূপং চ শত্রুভযকার্যতিহারি কুত্র ।
চিত্তে কৃপা সমরনিষ্ঠুরতা চ দৃষ্টা
ত্বয্যেব দেবি বরদে ভুবনত্রযেঽপি ॥২১॥
রূপং চ শত্রুভযকার্যতিহারি কুত্র ।
চিত্তে কৃপা সমরনিষ্ঠুরতা চ দৃষ্টা
ত্বয্যেব দেবি বরদে ভুবনত্রযেঽপি ॥২১॥
- কেন (kena)by what
- উপমা (upamā)comparison
- ভবতু (bhavatu)may be
- তে (te)your
- অস্য (asya)of this
- পরাক্রমস্য (parākramasya)of prowess
- রূপং (rūpaṃ)form
- চ (ca)and
- শত্রু (śatru)enemy
- ভয (bhaya)fear
- কার্য (kārya)causing
- তিহারি (tihāri)captivating
- কুত্র (kutra)where
- চিত্তে (citte)in the heart
- কৃপা (kṛpā)compassion
- সমর (samara)battle
- নিষ্ঠুরতা (niṣṭhuratā)harshness
- চ (ca)and
- দৃষ্টা (dṛṣṭā)seen
- ত্বযি (tvayi)in you
- এব (eva)only
- দেবি (devi)O goddess
- বরদে (varade)giver of boons
- ভুবনত্রযে (bhuvanatraye)in the three worlds (bhuvana:world | traye:in the three)
- অপি (api)even
ত্রৈলোক্যমেতদখিলং রিপুনাশনেন
ত্রাতং ত্বযা সমরমূর্ধনি তেঽপি হত্বা ।
নীতা দিবং রিপুগণা ভযমপ্যপাস্তম্_
অস্মাকমুন্মদসুরারিভবং নমস্তে ॥২২॥
ত্রাতং ত্বযা সমরমূর্ধনি তেঽপি হত্বা ।
নীতা দিবং রিপুগণা ভযমপ্যপাস্তম্_
অস্মাকমুন্মদসুরারিভবং নমস্তে ॥২২॥
- ত্রৈলোক্যম্ (trailokyam)three worlds (tri:three | lokyam:worlds)
- এতদখিলম্ (etadakhilam)all this (etat:this | akhilam:all)
- রিপুনাশনেন (ripunāśanena)by destruction of enemies (ripu:enemies | nāśanena:by destruction)
- ত্রাতম্ (trātam)protected
- ত্বযা (tvayā)by you
- সমরমূর্ধনি (samaramūrdhani)in the forefront of battle (samara:battle | mūrdhani:in the forefront)
- তেঽপি (te'pi)they also
- হত্বা (hatvā)having killed
- নীতা (nītā)led
- দিবম্ (divam)to heaven
- রিপুগণাঃ (ripugaṇāḥ)hosts of enemies (ripu:enemies | gaṇāḥ:hosts)
- ভযম্ (bhayam)fear
- অপি (api)also
- অপাস্তম্ (apāstam)dispelled
- অস্মাকম্ (asmākam)our
- উন্মদসুরারিভবম্ (unmadasurāribhavam)born of intoxicated enemies (unmada:intoxicated | sura:gods | ari:enemies | bhavam:born of)
- নমঃ (namaḥ)salutations
- তে (te)to you
শূলেন পাহি নো দেবি পাহি খড্গেন চাম্বিকে ।
ঘণ্টাস্বনেন নঃ পাহি চাপজ্যানিস্স্বনেন চ ॥২৩॥
ঘণ্টাস্বনেন নঃ পাহি চাপজ্যানিস্স্বনেন চ ॥২৩॥
- শূলেন (śūlena)with the trident
- পাহি (pāhi)protect
- নঃ (naḥ)us
- দেবি (devi)O Devi
- পাহি (pāhi)protect
- খড্গেন (khaḍgena)with the sword
- চ (ca)and
- অম্বিকে (ambike)O Ambika
- ঘণ্টাস্বনেন (ghaṇṭāsvanena)with the sound of the bell (ghaṇṭā:bell | svanena:with the sound)
- নঃ (naḥ)us
- পাহি (pāhi)protect
- চাপজ্যানিস্স্বনেন (cāpajyānissvanena)with the sound of the bowstring (cāpa:bow | jyā:string | nissvanena:with the sound)
- চ (ca)and
প্রাচ্যাং রক্ষ প্রতীচ্যাং চ চণ্ডিকে রক্ষ দক্ষিণে ।
ভ্রামণেনাত্মশূলস্য উত্তরস্যাং তথেশ্বরি ॥২৪॥
ভ্রামণেনাত্মশূলস্য উত্তরস্যাং তথেশ্বরি ॥২৪॥
- প্রাচ্যাং (prācyāṃ)in the east
- রক্ষ (rakṣa)protect
- প্রতীচ্যাং (pratīcyāṃ)in the west
- চ (ca)and
- চণ্ডিকে (caṇḍike)O Chandika
- রক্ষ (rakṣa)protect
- দক্ষিণে (dakṣiṇe)in the south
- ভ্রামণেন (bhrāmaṇena)by whirling
- আত্মশূলস্য (ātmaśūlasya)of your trident (ātma:your | śūlasya:of trident)
- উত্তরস্যাং (uttarasyāṃ)in the north
- তথা (tathā)in the same manner
- ঈশ্বরী (īśvari)O goddess
সৌম্যানি যানি রূপাণি ত্রৈলোক্যে বিচরন্তি তে ।
যানি চাত্যন্তঘোরাণি তৈ রক্ষাস্মাংস্তথা ভুবম্ ॥২৫॥
যানি চাত্যন্তঘোরাণি তৈ রক্ষাস্মাংস্তথা ভুবম্ ॥২৫॥
- সৌম্যানি (saumyāni)gentle forms
- যানি (yāni)which
- রূপাণি (rūpāṇi)forms
- ত্রৈলোক্যে (trailokye)in the three worlds (tri:three | lokye:in the worlds)
- বিচরন্তি (vicaranti)move about
- তে (te)those
- যানি (yāni)which
- চ (ca)and
- অত্যন্তঘোরাণি (atyantaghorāṇi)exceedingly terrible forms (atyanta:exceedingly | ghorāṇi:terrible forms)
- তৈ (tai)with those
- রক্ষ (rakṣa)protect
- অস্মান্ (asmān)us
- তথা (tathā)as well as
- ভুবম্ (bhuvam)the world
খড্গশূলগদাদীনি যানি চাস্ত্রাণি তেঽম্বিকে ।
করপল্লবসঙ্গীনি তৈরস্মান্রক্ষ সর্বতঃ ॥২৬॥
করপল্লবসঙ্গীনি তৈরস্মান্রক্ষ সর্বতঃ ॥২৬॥
- খড্গ (khaḍga)sword
- শূল (śūla)trident
- গদা (gadā)mace
- আদীনি (ādīni)and others
- যানি (yāni)whichever
- চ (ca)and
- অস্ত্রাণি (astrāṇi)weapons
- তে (te)your
- অম্বিকে (ambike)O Ambika
- কর (kara)hand
- পল্লব (pallava)sprout-like
- সঙ্গীনি (saṅgīni)in contact with
- তৈঃ (taiḥ)by those
- অস্মান্ (asmān)us
- রক্ষ (rakṣa)protect
- সর্বতঃ (sarvataḥ)from all sides
