Lord Shiva

શ્રી શિવલીલામૃત અધ્યાય 10

(Shri Shiv Leelamrut Adhyay 10 in Gujarati)

Shridhar Swami Nazarekar

Also known as Shiv Leelamrut · Shiv Leelamrut adhyay 10 · Shri Shiv Leelamruta

Shri Shiv Leelamrut Adhyay 10. Shri Shiv Leelamrut, Shridhar Swami Nazarekar's Marathi retelling of the leelas of Shiva drawn from the Skanda and Shiva Puranas. The eleventh adhyay, with the story of the Brahmin boy and the Shiva linga, is read on its own through the month of Shravan in Maharashtrian households.

#of 150
શ્રીગણેશાય નમઃ ॥
કામગજવિદારકપંચાનના । ક્રોધજલદવિધ્વંસપ્રભંજના ।
મદતમહારકા ચંડકિરણા । ચંદ્રશેખરા વૃષભધ્વજા ॥ ૧ ॥
મત્સરદુર્ધરવિપિનદહના । દંભનગચ્છેદકા સહસ્રનયના ।
અહંકારઅંધકાસુરમર્દના । ધર્મવર્ધના ભાલનેત્રા ॥ ૨ ॥
આનંદકૈલાસનગવિહારા । નિગમાગમવંદ્યા સુહાસ્યવક્ત્રા ।
દક્ષમખદલના આનંદસમુદ્રા । બ્રહ્માનંદા દયાનિધે ॥ ૩ ॥
નવમાધ્યાયાચે અંતી । ઉદ્ધરિલા શબર સિંહકેતનૃપતી ।
યાવરી સૂત શૌનકાદિકાંપ્રતી । નૈમિષારણ્યી સાંગત ॥ ૪ ॥
આનર્તદેશી વાસ્તવ્ય કરીત । એક દ્વિજ નામે દેવરથ ।
વેદાધ્યયની શાસ્ત્રરત । પંડિત આણિ વંશજ હોય ॥ ૫ ॥
ત્યાચી કન્યા ચાતુર્યખાણી । શારદાનામે કમલનયની ।
જિચે સ્વરૂપ દેખોની । જન હોતી તટસ્થ ॥ ૬ ॥
તવ તે ઝાલી દ્વાદશવર્ષી । પિત્યાને લગ્ન કરૂનિ સંભ્રમેસિ ।
પદ્મનાભ દ્વિજાસી । દેતા ઝાલા વિધિયુક્ત ॥ ૭ ॥
તોહી પરમ અધીત બ્રાહ્મણ । સભાગ્ય આણિ વેદસંપન્ન ।
જયાચી વિદ્યા પાહોન । રાજે હોતી તટસ્થ ॥ ૮ ॥
લગ્નસોહળા જાહલિયાવરી । કાહી દિવસ હોતા શ્વશુરઘરી ।
સાયંકાળી નદીતીરી । સંધ્યાવંદનાસી તો ગેલા ॥ ૯ ॥
પરતોન યેતા અંધાર । પાયાસ ઝોંબલા દુર્ધર વિખાર ।
તેથેચ પડિલે કલેવર । નગરાત હાક જાહલી ॥ ૧૦ ॥
માતાપિતાસમવેત । શારદા ધાવોનિ આલી તેથ ।
ગતપ્રાણ દેખોનિ પ્રાણનાથ । શરીર ઘાલીત ધરણીવરી ॥ ૧૧ ॥
મ્હણે વિદ્યાધનાચે સતેજ । આજિ બુડાલે માઝે જહાન ।
વોસ પડલી સેજ । બોલો ગુજ કોણાસી ॥ ૧૨ ॥
માઝે બુડાલે ભાંડાર । સર્પરૂપે વરી પડલા તસ્કર ।
દગ્ધ ઝાલી આભરણે સમગ્ર । મ્હણોનિ ટાકી તોડોનિયા ॥ ૧૩ ॥
દેખોનિ શારદેચી કરુણા । અશ્રુ આલે જનાંચિયાં નયના ।
મ્હણતી અહા પશુપતે ભાલલોચના । હે આતા કરીલ કાય ॥ ૧૪ ॥
મગ ત્યા વિપ્રાચે કરૂનિ દહન । માતા પિતા બંધુ આપ્ત જન ।
શારદેસ સંગે ઘેઊન । સદનાપ્રતી ગેલે તે ॥ ૧૫ ॥
કિત્યેક દિવસ જાહલિયાવરી । ઘરચી કાર્યાસ ગેલી બાહેરી ।
શારદા એકલી મંદિરી । તવ એક અપૂર્વ વર્તલે ॥ ૧૬ ॥
નૈધૃવ નામે ઋષીશ્વર । વૃદ્ધ તપસ્વી ગેલે નેત્ર ।
શિષ્ય હાતી ધરોનિ પવિત્ર । સદના આલા શારદેચ્યા ॥ ૧૭ ॥
શારદા આસન દેઊનિ સત્વર । પૂજન કરોનિ કરી નમસ્કાર ।
નૈધૃવ મ્હણે સૌભાગ્ય વાઢો અપાર । હો તુજ પુત્ર વેદવક્તા ॥ ૧૮ ॥
વિપ્રાસ ન દિસે કેવળ અંધ । અમોઘ વદલા આશીર્વાદ ।
હાસોનિ શારદા કરી ખેદ । શોક કરી દુઃખભરે ॥ ૧૯ ॥
મ્હણે હે અઘટિત ઘડે કેવી પૂર્ણ । સાંગિતલે પૂર્વવર્તમાન ।
નૈધૃવ મ્હણે માઝે વચન । અસત્ય નોહે કલ્પાંતી ॥ ૨૦ ॥
માઝે જિવ્હેબાહેર આલે । તે માઘારે ન સરે કદાકાળે ।
માઝે તપાનુષ્ઠાન વેગળે । અઘટિત તેચિ ઘડવીન ॥ ૨૧ ॥
ઘરીંચી બાહેરૂનિ આલી ત્વરિત । માતા પિતા બંધુ સમસ્ત ।
સમૂળ કળલા વૃત્તાન્ત । મ્હણતી વિપરીત કેવિ ઘડે ॥ ૨૨ ॥
ઋષીચા આશીર્વાદ અમોઘ પવિત્ર । ક્ષણે રંકાચા કરી સહસ્રનેત્ર ।
શાપે ન લગતા ક્ષણમાત્ર । કુળાસહિત સંહારિત ॥ ૨૩ ॥
શાપબળેચિ વિશેષ । સર્પ કેલા રાજા નહુષ ।
યાદવકુળ નિઃશેષ । ભસ્મ ઝાલે બ્રહ્મશાપે ॥ ૨૪ ॥
બ્રાહ્મણી ક્ષોભોનિ નિર્ધારી । શક્રાચી સંપત્તિ ઘાતલી સાગરી ।
બ્રહ્મશાપે મુરારી । અંબઋષીચે જન્મ ઘેત ॥ ૨૫ ॥
વિધિહરિહર ચિત્તી । બ્રહ્મશાપાચે ભય વાહતી ।
વિપ્રશાપે રાવ પરીક્ષિતી । ભસ્મ ઝાલા ક્ષણાર્ધે ॥ ૨૬ ॥
જમદગ્નીચા ક્રોધ પરમ । ચૌઘે પુત્ર કેલે ભસ્મ ।
સ્ત્રિયા અસતા પાંડુરાજસત્તમ । ભોગ નાહી સર્વદા ॥ ૨૭ ॥
વિપ્રશાપાચી નવલગતી । સાઠ સહસ્ર સગર જળતી ।
કુબેરપુત્ર વૃક્ષ હોતી । નારદશાપેકરોનિયા ॥ ૨૮ ॥
કૃષ્ણાસહિત યાદવકુળ । બ્રહ્મશાપે ભસ્મ ઝાલે સકળ ।
દંડકાઐસા નૃપાળ । ક્ષણમાત્રે દગ્ધ કેલા ॥ ૨૯ ॥
બ્રહ્મશાપ પરમ દૃઢ । નૃગરાજ કેલા સરડ ।
ધરાધરશત્રુ બળ પ્રચંડ । સહસ્ર ભગે ત્યા અંગી ॥ ૩૦ ॥
ક્ષયરોગી કેલા અત્રિનંદન । મેદિનીવસનાચે કેલે આચમન ।
શાપ દેવોનિ સૂર્યનંદન । દાસીપુત્ર કેલા પૈ ॥ ૩૧ ॥
પાષાણાચે કરિતી દેવ । રંકાચેહી કરિતી રાવ ।
મંત્રાક્ષતા ટાકિતા નવપલ્લવ । કોરડ્યા કાષ્ઠા ફુટેલ કી ॥ ૩૨ ॥
બ્રાહ્મણ થોર ત્રિજગતી । હે બ્રહ્માંડ મોડોનિ પુન્હા ઘડતી ।
યાવરી નૈધૃવ તિયેપ્રતી । બોલતા ઝાલા તે ઐકા ॥ ૩૩ ॥
મ્હણે ઐકે શારદે યથાર્થ । તૂ ધરી ઉમામહેશવ્રત ।
ષડક્ષર મંત્ર વિધિયુક્ત । નિત્ય જપ કરાવા ॥ ૩૪ ॥
મ્હણે યા વ્રતાચે ફળ હોય પૂર્ણ । તંવવરી મી યેથેચિ રાહીન ।
મગ ત્યાચ્યા અંગણાત મઠ કરૂન । રાહતા ઝાલા નૈધૃવ તો ॥ ૩૫ ॥
મ્હણે વ્રતાચા આરંભ પ્રેમેસી । કરાવા જાણ ચૈત્રમાસી ।
અથવા માર્ગશીર્ષેસી । શુદ્ધપક્ષી કરાવા ॥ ૩૬ ॥
પાહોનિ સુમુહૂર્ત સોમવાર । અષ્ટમી ચતુર્દશી પરિકર ।
પૂજાવા ઉમામહેશ્વર । એક સંવત્સર નેમેસી ॥ ૩૭ ॥
ગુરુવચન શારદા ઐકોન । તૈસેચ કરી ન પડે ન્યૂન ।
નૈધૃવગુરૂપાસૂન । ષડક્ષર મંત્ર ઘેતલા ॥ ૩૮ ॥
દિવ્ય શિવમંદિર કરૂન । વરી દિધલે શુભ્રવિતાન ।
ચારી સ્તંભ શોભાયમાન । નાનાફળે શોભતાતી ॥ ૩૯ ॥
અષ્ટગંધે સુવાસસુમને । ભૂમિ શોધૂનિ રંગમાળા આસ્તરણે ।
ષોડશવર્ણ યંત્રકરણે । અષ્ટદળે તયામાજી ॥ ૪૦ ॥
તયામાજી ચતુર્દળ । ત્યાવરી ઘાલોનિ તાંદુળ ।
વરી ઘટ સ્થાપૂન અઢળ । શોભા બહુત આણિજે ॥ ૪૧ ॥
ઉમામહેશ પ્રતિમા દોન્હી । સ્થાપિજે સુવર્ણાચ્યા કરોની ।
મગ એકનિષ્ઠા ધરૂની । ષોડશોપચારી પૂજિજે ॥ ૪૨ ॥
યથાસાંગ બ્રાહ્મણ-સંતર્પણ । સુવાસિની પૂજિજે પ્રીતીકરૂન ।
ષડ્રસ ચતુર્વિધ અન્ન દ્યાવે ભોજન તૃપ્તીવરી ॥ ૪૩ ॥
પુરાણશ્રવણ કીર્તન । યેણેચ કરાવે જાગરણ ।
ગુરુવચની વિશ્વાસ પૂર્ણ । ધરૂનિ વર્તણે સર્વદા ॥ ૪૪ ॥
કુંદેંદુવર્ણ કેવળ । કર્પૂરગૌર પયઃફેનધવલ ।
જ્યોતિર્મય શુભ્ર તેજાળ । રજતવર્ણ નિર્મળ જો ॥ ૪૫ ॥
સૂર્યકોટિસમ તેજ વિરાજિત । શુભ્ર આભરણી ભૂષિત ।
જગદાનંદકંદ ગુણાતીત । સ્વધુની વિરાજિત મસ્તકી ॥ ૪૬ ॥
શુભ્ર જટામુકુટમંડિત । સર્પ મણિયુક્ત વિરાજિત ।
કિશોરચંદ્ર ભાળી મિરવત । ભસ્મચર્ચિત શુભ્ર દિસે ॥ ૪૭ ॥
ઉન્મીલિત ભાલલોચન । કેયૂરાંગદ શુભ્ર વીરકંકણ ।
મુંડમાળા શોભાયમાન । દિસતી લોચન સૂર્યેંદુવત ॥ ૪૮ ॥
દિવ્ય ગરુડપાચૂહૂનિ વરિષ્ઠ । વિરાજમાન દિસે નીલકંઠ ।
દશભુજ આયુધે સઘટ । ઝળકતી પ્રળયચપળેઐસી ॥ ૪૯ ॥
ખટ્વાંગ ત્રિશૂળ કપાલ ડમરૂ । અંકુશ પાશ ઘંટા નાગધરૂ ।
પિનાક પાશુપત કમલ તેજાકારૂ । શુભ્રવર્ણ આયુધે ॥ ૫૦ ॥
શુભ્ર તેજસ્વી શાર્દૂલચર્મવસન । શુભ્ર સ્ફટિકવર્ણ ગજાજિન ।
મણિમય શુભ્ર સિંહાસન । નાના રત્ને વિરાજિત ॥ ૫૧ ॥
કૈલાસગિરી શુભ્રવર્ણ । વરી મંડપ શુભ્ર સહસ્રયોજન ।
સ્તંભવિરહિત સહસ્રકિરણ । ગગની જેવી પ્રકાશે પૈ ॥ ૫૨ ॥
ઐરાવતાહૂનિ વિશાળ શુભ્ર । પુઢે શોભે નંદિકેશ્વર ।
મણિમય કુંડલે સુંદર । શેષ તક્ષક ઝળકતી ॥ ૫૩ ॥
બ્રહ્માનંદસુખ મુરોન । ઓતિલે શિવસ્વરૂપ સગુણ ।
આતા ભવાનીચે ધ્યાન । શારદા ધ્યાની આણીત ॥ ૫૪ ॥
બાલા તન્વંગી સુંદર । વિરાજમાન ચંદ્રશેખર ।
ચતુર્ભુજ પાશાંકુશધર । ગદાપદ્મયુક્ત જે ॥ ૫૫ ॥
સુરતરુસુમનમાલાયુક્ત । મલ્લિકાબકુળ કમળી વિરાજિત ।
ઇભમુક્તાવતંસ ડોલત । શોભા અદ્ભુત કોણ વર્ણી ॥ ૫૬ ॥
હરિમધ્યા ભુજંગવેણી । જલજવદના આકર્ણનયની ।
દ્વાદશાદિત્યશોભા જઘની । કાંચી વરી ઝળકતસે ॥ ૫૭ ॥
માગે સ્ત્રિયા વર્ણિલ્યા બહુત । નિઃસીમરૂપલક્ષણયુક્ત ।
ઓવાળૂનિ ટાકાવ્યા સમસ્ત । તીચ્યા પાદાંગુષ્ઠાવરૂની ॥ ૫૮ ॥
કોટિમન્મથશોભા સાજિરી । ત્રિભુવનજનની ત્રિપુરસુંદરી ।
બ્રહ્માંડ ફોડોનિયા વરી । આગીચા સુવાસ ધાવત ॥ ૫૯ ॥
પદમુદ્રા જેથે ઉમટતી । તેથે આરક્ત કમળે ઉગવતી ।
દ્વિજપંક્તીચા રંગ પડતા ક્ષિતી । ખડે હોતી દિવ્યમણી ॥ ૬૦ ॥
યા બ્રહ્માંડમંડપાત દેખ । ઐસે સ્વરૂપ નાહી આણિક ।
શશિ મિત્ર દ્વિમુખ । જિચ્યા તેજે શોભતી ॥ ૬૧ ॥
વિધિશક્રાદિ બાળે અજ્ઞાન । સ્નેહે નિજગર્ભી કરી પાળણ ।
સમસ્ત ત્રિભુવન લાવણ્ય । ઓતિલે સ્વરૂપ દેવીચે ॥ ૬૨ ॥
વિશાળ તાટંકે પ્રભાઘન । ઓતિલી શશિમિત્રતેજ ગાળૂન ।
ગંડસ્થળી પ્રભા પૂર્ણ । પડલી ઝળકે અત્યંત ॥ ૬૩ ॥
બિંબાધર અતિરિક્ત । નાસિકીચે વરી ડોલતા મુક્ત ।
પ્રવાળચિ કેવળ ભાસત । તેજ અમિત ન વર્ણવે ॥ ૬૪ ॥
નેત્રાંજનપ્રભા પડલી મુક્તશિરી । તો ગુંજેઐસે દિસે ક્ષણભરી ।
જગન્માતા હાસ્ય કરી । તો રંગ દિસે શુભ્ર માગુતી ॥ ૬૫ ॥
ઓળીને બૈસલ્યા હંસપંક્તી । તૈસે દ્વિજ હાસતા ઝળકતી ।
મુક્ત શુભ્રવર્ણ માગુતી । હૈમવતીચે ઝળકતી ॥ ૬૬ ॥
દંતપંક્તી શુભ્ર અત્યંત । અધરપ્રભેને આરક્ત ભાસત ।
ડાળિંબબીજ પક્વ શોભત । ક્ષણૈક તૈસે દીસતી ॥ ૬૭ ॥
કંઠીચે મુક્તાહાર સંપૂર્ણ । દિસતી ઇંદ્રનીળાસમાન ।
શ્યામલાંગપ્રભા દેદીપ્યમાન । મુક્તાંમાજી બિંબલી ॥ ૬૮ ॥
કમંડલુ તેજસ્વી સુંદર । તેવી વિશ્વજનનીચે પયોધર ।
કુમાર આણિ ઇભવક્ત્ર । જ્યાંતીલ અમૃત પ્રાશિતી ॥ ૬૯ ॥
પ્રળયચપળા ગાળોનિ સમગ્ર । રંગવિલે વાટે દેવીચે અંબર ।
મુક્તાલગ કંચુકી પ્રભાકર । બાહુભૂષણે ઝળકતી ॥ ૭૦ ॥
ઇંદ્રનીલ કીલવર્ણી । લીલાવેષધારિણી ।
ભક્તાનુગ્રહકારિણી । પ્રલયરૂપિણી આદિમાતા ॥ ૭૧ ॥
આદિપુરુષાચી જ્ઞાનકળા । ઘડી મોડી બ્રહ્માંડમાળા ।
જિચે સ્વરૂપ પાહતા ડોળા । જાશ્વનીળા ધણી ન પુરે ॥ ૭૨ ॥
કૃત્તિકાપુંજ ઝળકે ગગની । તૈસે જલજઘોસ ડોલતી કર્ણી ।
અરુણસંધ્યારાગા ઉણે આણી । કુંકુમરેખા આરક્તપણે ॥ ૭૩ ॥
વિશ્વપ્રલયી શિવ સગુણપણ । ટાકોનિ હોતા તત્કાળ નિર્ગુણ ।
પરી તિચે સૌભાગ્ય ગહન । તાટંકકુંકુમમહિમા હા ॥ ૭૪ ॥
દોન વેળા વરિલે કર્પૂરગૌરા । ભવાનીને લાવિલા કપાળી બિજવરા ।
તાંબૂલરેખાંકિત વદનચંદ્રા । અપાર કવિ વર્ણિતી ॥ ૭૫ ॥
પ્રયાગી ત્રિવેણી જૈસી । અંબેચી વેણી શોભે તૈસી ।
કૃષ્ણવર્ણ કુરળ નિશ્ચયેસી । આદિત્યનંદિની હોય તે ॥ ૭૬ ॥
શુભ્ર હાર ગુંફિલા દિવ્યસુમની । તેચિ બ્રહ્માંડાવરૂનિ સ્વર્ધુની ।
માજી આરક્તપુષ્પે દિસતી નયની । પદ્મજનંદિની ગુપ્ત તે ॥ ૭૭ ॥
મૂદરાખડી મચ્છકચ્છાદિ અલંકાર । હે પ્રયાગી તળપતી જળચર ।
કેશાગ્રીં ગુચ્છ વિશાળ થોર । સાગરાકાર શોભતી ॥ ૭૮ ॥
કાયે બ્રહ્માંડે ગુંફિલી સકળ । તેચિ ડોલત મોહનમાળ ।
જીવ શિવ દોન્હી સ્તન તેજાળ । આવરોનિ ધરિલે દોન પક્ષી ॥ ૭૯ ॥
અક્ષય સૌભાગ્ય નવ્હે ખંડન । મ્હણૂન વજ્રચૂડમંડિત કર જાણ ।
દશાંગુળી મુદ્રિકા બંધુ જનાર્દન । દશાવતાર નટલાસે ॥ ૮૦ ॥
પાયી નેપુરે પૈંજણ । ગર્જતા શિવ સમાધિ વિસરૂન ।
પાહે મુખચંદ્ર સાવધાન । નેત્રચકોરેકરૂનિયા ॥ ૮૧ ॥
ભક્તે જે કા એકનિષ્ઠ । પાયી દોલ્હારે જોડવી અનુવટ ।
ઐસે સ્વરૂપ વરિષ્ઠ । શારદા ધ્યાત બ્રહ્માનંદે ॥ ૮૨ ॥
ઐસે એક સંવત્સરપર્યંત । આચરલી ઉમામહેશ્વરવ્રત ।
નૈધૃવ ઉદ્યાપન કરવીત । યથાવિધિપ્રમાણે ॥ ૮૩ ॥
અકરા શતે દંપત્ય । વસ્ત્રઅલંકાર દક્ષિણાયુક્ત ।
પૂજોનિ શારદા હર્ષભરિત । તવ રવિ અસ્ત પાવલા ॥ ૮૪ ॥
જપ ધ્યાન કીર્તન કરીત । શારદા ગુરુજવળી બૈસત ।
અર્ધયામિની ઝાલિયા અકસ્માત । ભવાની તેથે પ્રગટલી ॥ ૮૫ ॥
અસંભાવ્ય તેજ દેખોનિ । નૈધૃવાસી નેત્ર આલે તેચ ક્ષણી ।
નૈધૃવ શારદા લાગતી ચરણી । પ્રેમભાવે કરૂનિયા ॥ ૮૬ ॥
દેવીચે કરિતી સ્તવન । ઉભે ઠાકતી કર જોડૂન ।
પરી ત્યા દોઘાવાચૂન । આણિક કોણી ન દેખતી ॥ ૮૭ ॥
જય જય ભવાની જગદંબે । મૂળપ્રકૃતિ પ્રણવસ્વયંભે ।
બ્રહ્માનંદપદદાયિની સર્વારંભે । ચિદ્વિલાસિની તૂ માયે ॥ ૮૮ ॥
ધરાધરેંદ્રનંદિની । સૌભાગ્યસરિતે હેરંબજનની ।
ભક્તહૃદયારવિંદચિન્મયખાણી । વેદપુરાણી વંદ્ય તૂ ॥ ૮૯ ॥
તુઝિયે કૃપે નિશ્ચિતી । ગર્ભાંધાસી નેત્ર યેતી ।
માગે સાંડૂન પવનગતી । પાંગુળ ધાવતી કૃપે તુઝ્યા ॥ ૯૦ ॥
મુકે હોતી વાચાળ । મૂર્ખ પંડિત હોતી તત્કાળ ।
રત્ને હોતી સિકતાહરળ । ગારા હોતી ચિંતામણી ॥ ૯૧ ॥
ભવભયહારકે ભવાની । ભક્તપાલકે મનોલ્હાસિની ।
વેદમાતે દ્વિજજનરંજની । વેધલે ધ્યાની બ્રહ્માદિક ॥ ૯૨ ॥
ત્રિપુરસુંદરી ત્રિભુવનજનની । દોષત્રયહારકે ત્રિતાપશમની ।
ત્રિકાળ જે સાદર તવ ધ્યાની । ત્રિદેહવિરહિત તે ॥ ૯૩ ॥
શિવમાનસસરોવરમરાળિકે । જય જય વિજ્ઞાનચંપકકળિકે ।
સકળ ઐશ્વર્યકલ્યાણદાયકે । સર્વવ્યાપકે મૃડાની ॥ ૯૪ ॥
ઐસે ઐકતા સુપ્રસન્ન । દેવી મ્હણે માગ વરદાન ।
નૈધૃવે વૃત્તાંત મુળીહૂન । શારદેચા સાંગિતલા ॥ ૯૫ ॥
મમ મુખાંતૂન વચન આલે । તે અંબે પાહિજે સત્ય કેલે ।
તુવા જરી મની ધરિલે । તરી કાય એક ન કરિસી ॥ ૯૬ ॥
યાવરી શિવજાયા બોલે વચના । હે શારદા પૂર્વી શુભાનના ।
દ્રવિડદેશી વિપ્રકન્યા । નામ ભામિની ઇયેચે ॥ ૯૭ ॥
ઇચ્યા ભ્રતારાસી સ્ત્રિયા દોઘીજણી । હી ધાકુટી પ્રિયા મૃદુભાષિણી ।
ઇણે વર વશ કરોની । વડીલ કામિની વિઘડવિલી ॥ ૯૮ ॥
શેજારી એક જાર હોતા । તો ઈસ બહુત દિવસ જપત અસતા ।
એકાન્ત પાહોનિ ઇચ્યા હાતા । ધરિતા ઝાલા દુર્બુદ્ધી ॥ ૯૯ ॥
ઇણે નેત્ર કરોનિ આરક્ત । ઝિડકારિલા તો જાર પતિત ।
મગ તો હોવોનિ ખેદયુક્ત । ગૃહાસી ગેલા દુરાત્મા ॥ ૧૦૦ ॥
ઇચે ત્યાસ લાગલે ધ્યાન । સુરત આલિંગન આઠવૂન ।
ઇચ્યા ધ્યાસેકરૂન । તો જાર મૃત્યુ પાવલા ॥ ૧૦૧ ॥
ઈસ વિધવા હો મ્હણૂન । ઇચ્યા સવતીને શાપિલે દારુણ ।
મગ તીહી પાવલી મરણ । ઇચ્યા દુઃખેકરૂનિયા ॥ ૧૦૨ ॥
મગ હેહી કાળે મૃત્યુ પાવલી । તેચિ શારદા હે જન્મલી ।
પૂર્વીચ્યા જારે ઈસ વરિલી । યે જન્મી જાણ નિધરે ॥ ૧૦૩ ॥
તોચિ પદ્મનાભ બ્રાહ્મણ । ગેલા ઇસી દાવા સાધૂન ।
ઇચા પૂર્વજન્મીચા ભ્રતાર જાણ । દ્રવિડદેશી આહે આતા ॥ ૧૦૪ ॥
તીનશેસાઠ યોજન । યેથોનિ દૂર આહે તો બ્રાહ્મણ ।
સ્ત્રીહીન ઇચે સ્વરૂપ આઠવૂન । તળમળીત સર્વદા ॥ ૧૦૫ ॥
તો ઈસ સ્વપ્નામધ્યે નિત્ય યેવોન । ભોગ દેઈલ પ્રીતીકરૂન ।
જાગૃતીહૂનિ વિશેષ જાણ । સુખ હોઈલ ઇયેતે ॥ ૧૦૬ ॥
ઐસે લોટતા બહુત દિવસ । પુત્ર એક હોઈલ શારદેસ ।
શારદાનંદન નામ તયાસ । લોકી વિખ્યાત જાણ પા ॥ ૧૦૭ ॥
ઈસ નિત્યભોગી હોઈલ જો હરિખ । તૈસાચ વિપ્ર પાવેલ સુખ ।
સ્વપ્નાનંદે વિશેષ દેખ । તૃપ્તિ હોઈલ નિર્ધારે ॥ ૧૦૮ ॥
ઐસે તયાસી સાંગોન । અંબા પાવલી અંતર્ધાન ।
ત્યાવરી શારદા નિત્ય સ્વપ્ન । દેખતી ઝાલી તૈસેચિ ॥ ૧૦૯ ॥
તવ તી ઝાલી ગરોદર । જન નિંદા કરિતી સમગ્ર ।
દીર ભાવે સાસૂ શ્વશુર । આપ્ત સોયરે સર્વ આલે ॥ ૧૧૦ ॥
દેવીચે કરણે અઘટિત । ખદખદા જન હાસત ।
મ્હણતી હે કેવી ઘડે વિપરીત । અંબા ઈસ ભેટલી કધી ॥ ૧૧૧ ॥
એક મ્હણતી કર્ણ નાસિક છેદૂન । બાહેર ઘાલા ખરારોહણ કરૂન ।
તો આકાશવાણી બોલે ગર્જોન । સત્ય ગર્ભ શારદેચા ॥ ૧૧૨ ॥
જન પરમ અમંગળ । મ્હણતી હે કાપટ્યવાણી સકળ ।
ત્યાત એક વૃદ્ધ હોતા પુણ્યશીળ । વદતા ઝાલા તે ઐકા ॥ ૧૧૩ ॥
ઈશ્વરી માયેચે અગમ્ય ચરિત્ર । અઘટિત ઘડવી નિર્ધાર ।
સ્તંભેવીણ ધરિલે અંબર । કુંભિની તરે જળાવરી ॥ ૧૧૪ ॥
ગ્રહગણ ભગણે વિધુ મિત્ર । યાસ આહે કોણાચા આધાર ।
સર્વદેહી વ્યાપક પરમેશ્વર । પરી શોધિતા ઠાયી ન પડે ॥ ૧૧૫ ॥
પરસ્પરે પંચભૂતાંસી વૈર । તી એકરૂપે ચાલતી કૌતુક થોર ।
જનનીગર્ભી જીવ સમગ્ર । રક્ષિતો કૈસા પહા હો ॥ ૧૧૬ ॥
કાય એક ન કરી જગન્નાથ । રાજા પૂર્વી યૂપકેત ।
ત્યાચે જળી પડલે રેત । તે જળ પ્રાશીત વેશ્યા એક ॥ ૧૧૭ ॥
તિતુકેનિ ઝાલી તે ગર્ભિણી । પુત્ર પ્રસવલી ઉત્તમ ગુણી ।
વિભાંડકાચે રેત જળી પડોની । તે જળ હરિણી પ્રાશીત ॥ ૧૧૮ ॥
તોચિ ઝાલા ઋષિશ્રૃંગી । તેણે ખ્યાતી કેલી દશરથયાગી ।
સૌરાષ્ટ્રરાજા સ્પર્શતા કરે મૃગી । દિવ્ય પુત્ર પ્રસવલી ॥ ૧૧૯ ॥
સત્યવતી મત્સ્યગર્ભસંભૂત । તો મત્સ્ય રાજપુત્ર હોત ।
મહિષાસુર દૈત્ય । મહિષીગર્ભી જન્મલા ॥ ૧૨૦ ॥
કિત્યેક ઋષિ કરુણાવંત । વચનમાત્રે ગર્ભ રહાત ।
રેવતીરમણ જન્મત । રોહિણીપોટી કૈસા પા ॥ ૧૨૧ ॥
સાંબાચે પોટી મુસળ ઝાલે । તે કોણી કૈસે ઘાતલે ।
કુંતીપોટી પાંડવ જન્મલે । પાંચ દેવાસમાગમે ॥ ૧૨૨ ॥
ઐસે બોલતી વૃદ્ધજન । તરી નિંદા કરિતી દુર્જન ।
માગુતી દેવવાણી ઝાલી પૂર્ણ । ઐકા વચન મૂર્ખ હો ॥ ૧૨૩ ॥
શારદેસ કોણી અસત્ય મ્હણતી । તરી જિવ્હા ચિરોનિ કિડે પડતી ।
ઐસે ઐકતા સાત્ત્વિક સુમતી । સત્ય સત્ય મ્હણતી ત્રિવાચા ॥ ૧૨૪ ॥
કિત્યેક દુર્જન પુન્હા બોલત । હે સર્વહી કાપટ્ય અસત્ય ।
તો જિવ્હા ચિરોનિ અકસ્માત । કિડે ગળો લાગલે ॥ ૧૨૫ ॥
હે દેખોનિ સર્વ જન । શારદેસી ઘાલિતી લોટાંગણ ।
મ્હણતી માતે તૂ સત્ય પૂર્ણ । જાનકીરેણુકેસારખી ॥ ૧૨૬ ॥
મગ તીસ પુત્ર ઝાલા સતેજ । લોક મ્હણતી શારદાત્મજ ।
વાઢત જૈસા દ્વિજરાજ । શુદ્ધદ્વિતીયે પાસૂની ॥ ૧૨૭ ॥
ઉપનયન ઝાલિયા પૂર્ણ । આઠવે વર્ષી વેદાધ્યયન ।
ચારી વેદ ષટ્શાસ્ત્ર જાણ । મુખોદ્ગત પુરાણે ॥ ૧૨૮ ॥
નવગ્રહાંત જૈસા વાસરમણી । તેવી પંડિતાંત અગ્રગણી ।
જેણે અનુષ્ઠાને પિનાકપાણી । પ્રસન્ન કેલા સર્વસ્વે ॥ ૧૨૯ ॥
યાવરી શારદા પુત્રસમવેત । લક્ષુનિ શિવરાત્રિવ્રત અદ્ભુત ।
ગોકર્ણક્ષેત્રાપ્રતિ જાત । યાત્રા બહુત મિળાલી ॥ ૧૩૦ ॥
તો દ્રવિડદેશીચા બ્રાહ્મણ । તોહી આલા યાત્રેલાગૂન ।
પરસ્પરે પાહૂન । કષ્ટી હોતી અંતરી ॥ ૧૩૧ ॥
પરસ્પરા કળલી ખૂણ । પૂર્વી દેવી બોલિલી વચન ।
ઉમામહેશ્વરવ્રતાચે પુણ્ય । અર્ધ દેઈ પતીસી ॥ ૧૩૨ ॥
પુત્ર દેઈ ત્યાચા ત્યાસ । તૂ ત્યાપાસી રાહે ચાર માસ ।
સમાગમ ન કરી નિઃશેષ । શિવપદાસી પાવસી ॥ ૧૩૩ ॥
મગ શિવરાત્રિયાત્રા કરૂન । ભ્રતારાસી કેલે નમન ।
મ્હણે હા ઘ્યા આપુલા નંદન । મ્હણોનિ કરી દિધલા ॥ ૧૩૪ ॥
ઉમામહેશ્વરવ્રત । ત્યાચે અર્ધપુણ્ય દેત ।
મગ શારદા સવે જાત । દ્રવિડદેશાપ્રતી તેવ્હા ॥ ૧૩૫ ॥
શારદા વ્રતસ્થ પૂર્ણ । દુરૂન પતીચે ઘે દર્શન ।
વિખ્યાત ઝાલા શારદાનંદન । મહાપંડિત પૃથ્વીવરી ॥ ૧૩૬ ॥
તપ આચરલા અપાર । માતૃપિતૃભજની સાદર ।
માતા ભવાની પિતા શંકર । હેચિ ભાવના તયાચી ॥ ૧૩૭ ॥
જો ન કરી જનકજનનીચે ભજન । ધિક્ ત્યાચે તપ જ્ઞાન ।
ધિક વિદ્યા ધિક થોરપણ । ધિક ભાગ્ય તયાચે ॥ ૧૩૮ ॥
ઘરી સાઠવી સ્ત્રિયેચે ગોત । આણિ માયબાપા શિણવીત ।
અન્ન નેદી બાહેર ઘાલીત । શબ્દબાણે હૃદય ભેદી ॥ ૧૩૯ ॥
તો જરી પઢલા ષટ્શાસ્ત્ર । પરી અનામિકાહુનિ અપવિત્ર ।
તયાચે ન પહાવે વક્ત્ર । વિટાળ કદા ન વ્હાવા ॥ ૧૪૦ ॥
યદ્યપિ ઝાલા સ્પર્શ જાણ । તરી કરાવે સચૈલ સ્નાન ।
મહાદોષી તો કૃતઘ્ન । યમ દારુણ ગાંજીત ॥ ૧૪૧ ॥
યાવરી શારદેચા ભ્રતાર । મહાતપસ્વી યોગીશ્વર ।
શરીર ઠેવોનિ પરત્ર । પાવલા તો શિવપદા ॥ ૧૪૨ ॥
શારદાહી ચિંતૂન મદનદહન । કરી વિધિયુક્ત સહગમન ।
પતિસમવેત કૈલાસભુવન । પાવોનિ સુખે રાહિલી ॥ ૧૪૩ ॥
શિવલીલામૃત સુરસ પૂર્ણ । કિંવા હે દિવ્ય રસાયન ।
ભવરોગી સેવિતા જાણ । આરોગ્ય હોઊની શિવ હોતી ॥ ૧૪૪ ॥
જે મૃત્યૂને કવળિલે સહજ । ત્યાંસી નાવડે હા રસરાજ ।
જ્યાંચી સુકૃતે તેજઃપુંજ । તેચિ અધિકારી યેથીચે ॥ ૧૪૫ ॥
બ્રહ્માનંદે શ્રીધર । શ્રોતયા વિનવી જોડોનિ કર ।
શિવલીલામૃત નિર્જર । તુમ્હી સેવા આદરે ॥ ૧૪૬ ॥
પુઢીલ અધ્યાયી સુરસ કથા । પાવન હોય શ્રોતા વક્તા ।
મૃડાનીસહિત શિવ તત્ત્વતા । પાઠી રાખી સર્વાર્થી ॥ ૧૪૭ ॥
શિવલીલામૃત ગ્રંથ પ્રચંડ । સ્કંદપુરાણ બ્રહ્મોત્તરખંડ ।
પરિસોત સજ્જન અખંડ । દશમાધ્યાય ગોડ હા ॥ ૧૪૮ ॥
॥ શ્રીસાંબસદાશિવાર્પણમસ્તુ ॥ શુભં ભવતુ ॥

Explore More