प्रणम्राखिलाभीष्टसन्दायकाय ।
यतीन्द्रैरुपास्याङ्घ्रिपाथोरुहाय
प्रबोधप्रदात्रे नमः शङ्कराय ॥1॥
- kṛpā-sāgara: ocean of compassion | āśu-kāvya-pradā: quick giver of poetry/eloquence | praṇamra: one who bows | akhila-abhīṣṭa-sandāyaka: granter of all desired things | yatīndra: foremost ascetic | upāsya-aṅghri-pātho-ruha: whose lotus-feet are worshipped | prabodha-pradātṛ: giver of awakening | śiva: Śiva
त्करायेशपर्यायरूपाय तुभ्यम् ।
मुदा गीयमानाय वेदोत्तमाङ्गैः
श्रितानन्ददात्रे नमः शङ्कराय ॥2॥
- cid-ānanda-rūpa: of the nature of consciousness-bliss | cin-mudrā: the gesture of supreme knowledge (forefinger touching thumb) | udyat-kara: upraised hand | īśa-paryāya-rūpa: of the form that is synonymous with Īśa/Śiva | veda-uttama-aṅga: the highest limb of the Vedas (Upaniṣads) | gīyamāna: being sung/praised | śrita-ānanda-da: giver of bliss to those who take refuge
धुनी साद्य कर्मन्दिरूपस्य शम्भोः
गले मल्लिकामालिकाव्याजतस्ते
विभातीति मन्ये गुरो किं तथैव ॥3॥
- jaṭā-jūṭa: matted hair-knot | surāṇāṃ dhunī: river of the gods (Gaṅgā) | kamaṇḍi-rūpa: form of a kamaṇḍalu-bearing ascetic | śambhu: auspicious one (Śiva/Śaṅkarācārya) | gala: throat/neck | mallikā-mālikā: garland of jasmine flowers | vyājatas: in disguise/appearance | vibhāti: shines/appears | manyāmahe: we believe/perceive
न्धकारव्रजायाब्जमन्दस्मिताय ।
महामोहपाथोनिधेर्बाडबाय
प्रशान्ताय कुर्मो नमः शङ्कराय ॥4॥
- nakha-indu-prabhā: moon-radiance of the toenails | dhūta: driven away | namra-āli: bowing ones | hārdā-ndhakāra: darkness of the heart | abja-manda-smita: gentle lotus-smile | mahā-moha-pātho-nidhi: ocean of great delusion | bāḍaba: submarine fire (volcanic fire under the ocean) | praśānta: supremely peaceful | namas te: salutations to you
दिवारात्रमव्याहतोस्राय कामम् ।
क्षपेशाय चित्राय लक्ष्म क्षयाभ्यां
विहीनाय कुर्मो नमः शङ्कराय ॥5॥
- praṇamra-antaṛaṅga-abja: inner lotus-heart of bowing ones | bodha-pradātṛ: giver of awakening | divā-rātram: day and night | avyāhata-usra: uninterrupted sun | kṣapeśa: lord of the night (moon) | citra: wonderful/strange | lakṣma-kṣayābhyāṃ vihīna: free from the waxing and waning (marks of the moon)
सदान्तस्तमस्तोमसंहारकर्त्रे ।
रजन्या मपीद्धप्रकाशाय कुर्मो
ह्यपूर्वाय पूष्णे नमः शङ्कराय ॥6॥
- praṇamra-āsya-pātho-ja: lotus-face of bowing ones | moda-pradātṛ: giver of joy | sadā-antaḥ-tamas-toma: eternal mass of inner darkness | saṃhāra-kartṛ: destroyer | rajanyā api: even in the night | īddha-prakāśa: blazing light | apūrva: unprecedented/never-before-seen | pūrṇa-śrī: of complete splendor
करोम्याशु योगप्रदानेन नूनम् ।
प्रबोधाय चेत्थं सरोजानि धत्से
प्रफुल्लानि किं भो गुरो ब्रूहि मह्यम् ॥7॥
- natānāṃ hṛd-abja: lotus-hearts of bowing ones | phullāni: blossomed/opened | śīghraṃ karomi: I cause quickly | yoga-pradāna: granting of yoga | prabodha: awakening | saroja: lotus | dhatse: you hold | praphulla: fully blossomed
प्रदायानतानां समूहाय शीघ्रम्।
प्रतीपाय नम्रौघदुःखाघपङ्क्ते-
र्मुदा सर्वदा स्यान्नमः शङ्कराय ॥8॥
- prabhā-dhūta: luster that surpasses | candra-āyuta: ten thousand moons | akhila-iṣṭa-pradā: granter of all desired things | anatānāṃ samūha: multitude of bowing ones | śīghram: quickly | pratīpa: opposed/adverse/destroyer | namra-augha-duḥkhāgha-paṅkti: long line of sorrows and sins of bowing multitude | mudā: joyfully | sarva-vidyā-pradā: granter of all knowledge
न्नतानां मनोभ्यो ह्यनन्याश्रयाणि ।
रजांसि प्रपन्नानि पादाम्बुजातं
गुरो रक्तवस्त्रापदेशाद्बिभर्षि ॥9॥
- viniṣkāsita: expelled/driven out | īśa: O Lord | tattva-avabodha: knowledge of Truth/Reality | natānāṃ manobhyaḥ: from the minds of bowing ones | ananya-āśraya: with no other refuge | rajāṃsi: dust-particles (impurities) | prapannāni: having taken refuge | pāda-ambu-jātaṃ: lotus-feet | guro: O Guru
नतानां जनानां कृपार्द्रैः कटाक्षैः ।
ततेः पापबृन्दस्य शीघ्रं निहन्त्रे
स्मितास्याय कुर्मो नमः शङ्कराय ॥10॥
- mati: mind/intellect | veda-śīrṣa-adhva: path to the summit of the Vedas (Vedānta) | samprapaka: one who causes to attain/leads | natānāṃ janānāṃ: bowing people | kṛpā-ārdraiḥ kaṭākṣaiḥ: with compassion-moist sidelong glances | tati: multitude | pāpa-bṛnda: mass of sins | śīghraṃ nihantṛ: swift destroyer
पुरा तोटकायाखिलज्ञानदात्रे।
प्रवालीयगर्वापहारस्य कर्त्रे
पदाब्जम्रदिम्ना नमः शङ्कराय ॥11॥
- suparva-ukti-gandha: whiff/scent of skilled speech | hīna: lacking | tūrṇaṃ: quickly | purā: formerly/long ago | toṭakāya: to Tōṭaka | akhila-jñāna-dātṛ: giver of all knowledge | pravālīya-garva: pride of the graduates/learned | apahāra: removal | kartṛ: doer | pada-abja-mardimā: softness of the lotus-feet
जवादुद्दिधीर्षुर्भवानित्यहोऽहम् ।
विदित्वा हि ते कीर्तिमन्यादृशाम्भो
सुखं निर्विशङ्कः स्वपिम्यस्तयत्नः ॥12॥
- bhava-ambhodhi-magna: submerged in the ocean of existence | duḥkha-yukta: burdened with suffering | javāt-uddidhīrṣu: desiring to lift up quickly | bhavān: you (respectful) | viditvā: having learned/knowing | te kīrtim: your fame | anya-dṛśa-ambho-nidhi: incomparable ocean of [fame/compassion] | śaraṇaṃ gataḥ asmi: I have taken refuge
