(शिवरहस्यान्तर्गते मार्कण्डेयकृतम्)
चन्द्रशेखर चन्द्रशेखर चन्द्रशेखर पाहि माम् ।
चन्द्रशेखर चन्द्रशेखर चन्द्रशेखर रक्ष माम् ॥
चन्द्रशेखर चन्द्रशेखर चन्द्रशेखर पाहि माम् ।
चन्द्रशेखर चन्द्रशेखर चन्द्रशेखर रक्ष माम् ॥
- चन्द्रशेखर (candraśekhara)The Lord with moon crown (candra:moon | śekhara:crown)
- चन्द्रशेखर (candraśekhara)The Lord with moon crown (candra:moon | śekhara:crown)
- चन्द्रशेखर (candraśekhara)The Lord with moon crown (candra:moon | śekhara:crown)
- पाहि (pāhi)protect
- माम् (mām)me
- चन्द्रशेखर (candraśekhara)The Lord with moon crown (candra:moon | śekhara:crown)
- चन्द्रशेखर (candraśekhara)The Lord with moon crown (candra:moon | śekhara:crown)
- चन्द्रशेखर (candraśekhara)The Lord with moon crown (candra:moon | śekhara:crown)
- रक्ष (rakṣa)save
- माम् (mām)me
रत्नसानुशरासनं रजताद्रिशृङ्गनिकेतनं
शिञ्जिनीकृतपन्नगेश्वरमच्युतानलसायकम् । (सिञ्जिनी, अच्युतानन)
क्षिप्रदग्धपुरत्रयं त्रिदशालयैरभिवन्दितं (त्रिदिवालयैरभिवन्दितं)
चन्द्रशेखरमाश्रये मम किं करिष्यति वै यमः ॥ १॥
शिञ्जिनीकृतपन्नगेश्वरमच्युतानलसायकम् । (सिञ्जिनी, अच्युतानन)
क्षिप्रदग्धपुरत्रयं त्रिदशालयैरभिवन्दितं (त्रिदिवालयैरभिवन्दितं)
चन्द्रशेखरमाश्रये मम किं करिष्यति वै यमः ॥ १॥
- रत्नसानुशरासनम् (ratnasānuśarāsanam)whose bow is the jewel-peaked mountain, Meru
- रजताद्रिशृङ्गनिकेतनम् (rajatādriśṛṅganiketanam)dwelling on the crest of the silver mountain, Kailāsa
- शिञ्जिनीकृतपन्नगेश्वरम् (śiñjinīkṛtapannageśvaram)who made the lord of serpents his bowstring
- अच्युतानलसायकम् (acyutānalasāyakam)whose fiery arrow was Acyuta
- क्षिप्रदग्धपुरत्रयम् (kṣipradagdhapuratrayam)who swiftly burned the three cities
- त्रिदशालयैः अभिवन्दितम् (tridaśālayaiḥ abhivanditam)adored by the dwellers of heaven
- चन्द्रशेखरम् आश्रये (candraśekharam āśraye)I take refuge in him who wears the moon on his crest
- मम किम् करिष्यति वै यमः (mama kim kariṣyati vai yamaḥ)what indeed shall Yama do to me
पञ्चपादपपुष्पगन्धिपदाम्बुजद्वयशोभितं
भाललोचनजातपावकदग्धमन्मथविग्रहम् ।
भस्मदिग्धकलेवरं भवनाशनं भवमव्ययं
चन्द्रशेखरमाश्रये मम किं करिष्यति वै यमः ॥ २॥
भाललोचनजातपावकदग्धमन्मथविग्रहम् ।
भस्मदिग्धकलेवरं भवनाशनं भवमव्ययं
चन्द्रशेखरमाश्रये मम किं करिष्यति वै यमः ॥ २॥
- पञ्चपादप (pañcapādapa)five divine trees (pañca:five | pādapa:tree)
- पुष्पगन्ध (puṣpagandha)flower fragrance (puṣpa:flower | gandha:fragrance)
- पदाम्बुजद्वयशोभितं (padāmbujadvayaśobhitaṃ)feet shining with two lotuses (pada:feet | ambuja:lotus | dvaya:two | śobhita:shining)
- भाललोचन (bhālalocana)forehead eye (bhāla:forehead | locana:eye)
- जातपावक (jātapāvaka)born fire (jāta:born | pāvaka:fire)
- दग्धमन्मथ (dagdhamanmatha)burnt Manmatha (dagdha:burnt | manmatha:Manmatha)
- विग्रहम् (vigraham)form
- भस्मदिग्धकलेवरं (bhasmadigdhakalevaraṃ)body smeared with ash (bhasma:ash | digdha:smeared | kalevara:body)
- भवनाशनं (bhavanāśanaṃ)destroyer of sorrows (bhava:sorrow | nāśana:destroyer)
- भवमव्ययं (bhavamavyayaṃ)eternal existence (bhava:existence | avyaya:eternal)
- चन्द्रशेखरमाश्रये (candraśekharamāśraye)seek refuge in Chandrasekhara (candraśekhara:Chandrasekhara | āśraye:seek refuge)
- मम (mama)my
- किं (kiṃ)what
- करिष्यति (kariṣyati)will do
- वै (vai)indeed
- यमः (yamaḥ)Yama
मत्तवारणमुख्यचर्मकृतोत्तरीयमनोहरं
पङ्कजासनपद्मलोचनपूजिताङ्घ्रिसरोरुहम् ।
देवसिन्धुतरङ्गशीकरसिक्तशीतजटाधरं (तरङ्गसी, सिक्तशुभ्र)
चन्द्रशेखरमाश्रये मम किं करिष्यति वै यमः ॥ ३॥
पङ्कजासनपद्मलोचनपूजिताङ्घ्रिसरोरुहम् ।
देवसिन्धुतरङ्गशीकरसिक्तशीतजटाधरं (तरङ्गसी, सिक्तशुभ्र)
चन्द्रशेखरमाश्रये मम किं करिष्यति वै यमः ॥ ३॥
- मत्तवारण (mattavāraṇa)elephants of great vigor (matta:intoxicated | vāraṇa:elephant)
- मुख्यचर्म (mukhyacarma)chief skin (mukhya:chief | carma:skin)
- कृत (kṛta)made
- उत्तरीय (uttarīya)upper garment
- मनोहरं (manoharam)enchanting
- पङ्कजासन (paṅkajāsana)Brahma, seated on lotus (paṅkaja:lotus | āsana:seat)
- पद्मलोचन (padmalocana)lotus-eyed Vishnu (padma:lotus | locana:eye)
- पूजिताङ्घ्रि (pūjitāṅghri)worshipped feet (pūjita:worshipped | aṅghri:feet)
- सरोरुहम् (saroruham)lotus
- देवसिन्धु (devasindhu)divine river (deva:divine | sindhu:river)
- तरङ्ग (taraṅga)waves
- सीकर (sīkara)drops
- सिक्त (sikta)sprinkled
- शुभ्र (śubhra)white
- जटा (jaṭā)matted locks
- धरं (dharaṃ)bearing
- चन्द्रशेखरम् (candraśekharam)Chandrasekhara
- आश्रये (āśraye)I seek refuge
- मम (mama)my
- किं (kiṃ)what
- करिष्यति (kariṣyati)will do
- वै (vai)indeed
- यमः (yamaḥ)Yama
कुण्डलीकृतकुण्डलीश्वरकुण्डलं वृषवाहनं (कुण्डलेश्वर)
नारदादिमुनीश्वरस्तुतवैभवं भुवनेश्वरम् ।
अन्धकान्तकमाश्रितामरपादपं शमनान्तकं
चन्द्रशेखरमाश्रये मम किं करिष्यति वै यमः ॥ ४॥
नारदादिमुनीश्वरस्तुतवैभवं भुवनेश्वरम् ।
अन्धकान्तकमाश्रितामरपादपं शमनान्तकं
चन्द्रशेखरमाश्रये मम किं करिष्यति वै यमः ॥ ४॥
- कुण्डलीकृत (kuṇḍalīkṛta)coiled
- कुण्डलेश्वर (kuṇḍaleśvara)lord of earrings (kuṇḍala:earring | īśvara:lord)
- कुण्डलं (kuṇḍalaṃ)earring
- वृषवाहनं (vṛṣavāhanaṃ)bull as vehicle (vṛṣa:bull | vāhana:vehicle)
- नारदादि (nāradādi)Narada and others (nārada:Narada | ādi:and others)
- मुनीश्वर (munīśvara)lord of sages (muni:sage | īśvara:lord)
- स्तुत (stuta)praised
- वैभवं (vaibhavaṃ)greatness
- भुवनेश्वरम् (bhuvaneśvaram)lord of worlds (bhuvana:world | īśvara:lord)
- अन्धकान्धक (andhakāndhaka)destroyer of Andhaka (andhaka:Andhaka | andhaka:destroyer)
- आमाश्रित (āmāśrita)refugee
- अमरपादपं (amarapādapaṃ)wish-fulfilling tree (amara:immortal | pādapa:tree)
- शमनान्तकं (śamanāntakaṃ)end of death (śamana:death | antaka:end)
- चन्द्रशेखरम् (candraśekharam)Chandrasekhara (candra:moon | śekhara:crest)
- आश्रये (āśraye)seek refuge
- मम (mama)my
- किं (kiṃ)what
- करिष्यति (kariṣyati)will do
- वै (vai)indeed
- यमः (yamaḥ)Yama
यक्षराजसखं भगाक्षहरं भुजङ्गविभूषणं
शैलराजसुतापरिष्कृतचारुवामकलेवरम् ।
क्ष्वेडनीलगलं परश्वधधारिणं मृगधारिणं (क्ष्वेलनील)
चन्द्रशेखरमाश्रये मम किं करिष्यति वै यमः ॥ ५॥
शैलराजसुतापरिष्कृतचारुवामकलेवरम् ।
क्ष्वेडनीलगलं परश्वधधारिणं मृगधारिणं (क्ष्वेलनील)
चन्द्रशेखरमाश्रये मम किं करिष्यति वै यमः ॥ ५॥
- यक्षराजसखं (yakṣarājasakhaṃ)friend of Kubera (yakṣarāja:Kubera | sakhaṃ:friend)
- भगाक्षहरं (bhagākṣaharaṃ)plucker of Bhaga's eyes (bhaga:Bhaga | akṣaharaṃ:plucker of eyes)
- भुजङ्गविभूषणं (bhujaṅgavibhūṣaṇaṃ)adorned with serpents (bhujaṅga:serpents | vibhūṣaṇaṃ:adorned with)
- शैलराजसुतापरिष्कृत (śailarājasutāpariṣkṛta)adorned by Parvati (śailarāja:mountain king | sutā:daughter | pariṣkṛta:adorned by)
- चारुवामकलेवरम् (cāruvāmakalevaram)beautiful left body (cāru:beautiful | vāma:left | kalevaram:body)
- क्ष्वेडनीलगलं (kṣveḍanīlagalaṃ)blue-throated (kṣveḍa:sound | nīla:blue | galaṃ:throat)
- परश्वधधारिणं (paraśvadhadhāriṇaṃ)holding an axe (paraśu:axe | dhāriṇaṃ:holding)
- मृगधारिणं (mṛgadhāriṇaṃ)holding a deer (mṛga:deer | dhāriṇaṃ:holding)
- चन्द्रशेखरमाश्रये (candraśekharamāśraye)seek refuge in Chandrasekhara (candraśekhara:Chandrasekhara | āśraye:seek refuge)
- मम (mama)my
- किं (kiṃ)what
- करिष्यति (kariṣyati)will do
- वै (vai)indeed
- यमः (yamaḥ)Yama
भेषजं भवरोगिणामखिलापदामपहारिणं
दक्षयज्ञविनाशनं त्रिगुणात्मकं त्रिविलोचनम् ।
भुक्तिमुक्तिफलप्रदं सकलाघसङ्घनिबर्हणं
चन्द्रशेखरमाश्रये मम किं करिष्यति वै यमः ॥ ६॥
दक्षयज्ञविनाशनं त्रिगुणात्मकं त्रिविलोचनम् ।
भुक्तिमुक्तिफलप्रदं सकलाघसङ्घनिबर्हणं
चन्द्रशेखरमाश्रये मम किं करिष्यति वै यमः ॥ ६॥
- भेषजं (bheṣajam)medicine
- भवरोगिणाम् (bhavarogiṇām)of those suffering from worldly disease (bhava:worldly existence | rogiṇām:of the diseased)
- अखिलापदाम् (akhilāpadām)of all sufferings (akhila:all | apadām:of sufferings)
- अपहारिणं (apahāriṇam)remover
- दक्षयज्ञविनाशनं (dakṣayajñavināśanam)destroyer of Daksha's sacrifice (dakṣa:Daksha | yajña:sacrifice | vināśanam:destroyer)
- त्रिगुणात्मकं (triguṇātmakaṃ)embodiment of three qualities (tri:three | guṇa:qualities | ātmakaṃ:embodiment)
- त्रिविलोचनम् (trivilocanam)three-eyed (tri:three | vilocanam:eyed)
- भुक्तिमुक्तिफलप्रदं (bhuktimuktiphalapradaṃ)giver of enjoyment and liberation (bhukti:enjoyment | mukti:liberation | phala:fruit | pradaṃ:giver)
- सकलाघसङ्घनिबर्हणं (sakalāghasaṅghanibarhaṇaṃ)remover of all sins (sakala:all | agha:sins | saṅgha:group | nibarhaṇaṃ:remover)
- चन्द्रशेखरम् (candraśekharam)Chandrasekhara (candra:moon | śekhara:crest)
- आश्रये (āśraye)I seek refuge
- मम (mama)my
- किं (kiṃ)what
- करिष्यति (kariṣyati)will do
- वै (vai)indeed
- यमः (yamaḥ)Yama
भक्तवत्सलमर्चितं निधिमक्षयं हरिदम्बरं
सर्वभूतपतिं परात्परमप्रमेयमनामयम् । (परात्परमप्रमेयमनुत्तमम्)
सोमवारिदभूहुताशनसोमपानिलखाकृतिं (सोमवारिन्, सोमवारिन) (भोहुताशन)
चन्द्रशेखरमाश्रये मम किं करिष्यति वै यमः ॥ ७॥
सर्वभूतपतिं परात्परमप्रमेयमनामयम् । (परात्परमप्रमेयमनुत्तमम्)
सोमवारिदभूहुताशनसोमपानिलखाकृतिं (सोमवारिन्, सोमवारिन) (भोहुताशन)
चन्द्रशेखरमाश्रये मम किं करिष्यति वै यमः ॥ ७॥
- भक्तवत्सलम् (bhaktavatsalam)caretaker of devotees (bhakta:devotee | vatsala:affectionate)
- अर्चितं (arcitam)worshipped
- निधिम् (nidhim)treasure
- अक्षयं (akṣayam)imperishable
- हरिदम्बरं (haridambaram)wearing green clothes (hari:green | ambara:clothes)
- सर्वभूतपतिं (sarvabhūtapatiṃ)lord of all creatures (sarva:all | bhūta:creatures | patiṃ:lord)
- परात्परम् (parātparam)beyond the beyond (parāt:beyond | param:beyond)
- अप्रमेयम् (aprameyam)immeasurable
- अनुत्तमम् (anuttamam)unsurpassed
- सोमवारिद (somavārida)form of Soma drinkers (soma:Soma | vārida:drinkers)
- भूहुताशन (bhūhutāśana)fire of offerings (bhū:earth | hutāśana:fire)
- सोमपानिलखाकृतिं (somapānilakhākṛtiṃ)form of Soma drinkers (soma:Soma | pā:drink | anila:wind | kha:space | ākṛtiṃ:form)
- चन्द्रशेखरम् (candraśekharam)Chandrasekhara (candra:moon | śekhara:crest)
- आश्रये (āśraye)I seek refuge
- मम (mama)my
- किं (kiṃ)what
- करिष्यति (kariṣyati)will do
- वै (vai)indeed
- यमः (yamaḥ)Yama
विश्वसृष्टिविधायिनं पुनरेव पालनतत्परं
संहरन्तमथ प्रपञ्चमशेषलोकनिवासिनम् । (संहरन्तमपि)
क्रीडयन्तमहर्निशं गणनाथयूथसमाकुलं (गणनाथयूथसमन्वितं)
चन्द्रशेखरमाश्रये मम किं करिष्यति वै यमः ॥ ८॥
संहरन्तमथ प्रपञ्चमशेषलोकनिवासिनम् । (संहरन्तमपि)
क्रीडयन्तमहर्निशं गणनाथयूथसमाकुलं (गणनाथयूथसमन्वितं)
चन्द्रशेखरमाश्रये मम किं करिष्यति वै यमः ॥ ८॥
- विश्वसृष्टि (viśvasṛṣṭi)creation of the universe (viśva:universe | sṛṣṭi:creation)
- विधायिनं (vidhāyinaṃ)the creator
- पुनः (punaḥ)again
- एव (eva)indeed
- पालनतत्परं (pālanatatparaṃ)keenly involved in upkeeping (pālana:upkeeping | tatpara:keenly involved)
- संहरन्तम् (saṃharantam)destroying
- अपि (api)also
- प्रपञ्चम् (prapañcam)universe
- अशेष (aśeṣa)innumerable
- लोकनिवासिनम् (lokanivāsinam)inhabitants of the world (loka:world | nivāsin:inhabitants)
- क्रीडयन्त (krīḍayanta)playing
- महर्निशं (maharniśaṃ)day and night (maha:day | niśa:night)
- गणनाथयूथ (gaṇanāthayūtha)head of the Ganas (gaṇa:Ganas | nātha:head | yūtha:group)
- समन्वितं (samanvitaṃ)accompanied by
- चन्द्रशेखरम् (candraśekharam)Chandrasekhara (candra:moon | śekhara:crown)
- आश्रये (āśraye)seek refuge
- मम (mama)my
- किं (kiṃ)what
- करिष्यति (kariṣyati)will do
- वै (vai)indeed
- यमः (yamaḥ)Yama
फलश्रुतिः -
मृत्युभीतमृकण्डसूनुकृतस्तवं शिवसन्निधौ
यत्र कुत्र च यः पठेन्न हि तस्य मृत्युभयं भवेत् ।
दीर्घमायुररोगितामखिलार्थसम्पदमादरात् (पूर्णमायु, सम्पदमादरं)
चन्द्रशेखर एव तस्य ददाति मुक्तिमयत्नतः ॥
मृत्युभीतमृकण्डसूनुकृतस्तवं शिवसन्निधौ
यत्र कुत्र च यः पठेन्न हि तस्य मृत्युभयं भवेत् ।
दीर्घमायुररोगितामखिलार्थसम्पदमादरात् (पूर्णमायु, सम्पदमादरं)
चन्द्रशेखर एव तस्य ददाति मुक्तिमयत्नतः ॥
- मृत्युभीतमृकण्डसूनु (mṛtyubhītamṛkaṇḍasūnu)son of Mrukandu, fear struck (mṛtyu:death | bhīta:fear struck | mṛkaṇḍa:Mrukandu | sūnu:son)
- कृतस्तवं (kṛtastavaṃ)composed prayer (kṛta:composed | stavaṃ:prayer)
- शिवसन्निधौ (śivasannidhau)in the presence of Shiva (śiva:Shiva | sannidhau:in the presence)
- यत्र (yatra)where
- कुत्र (kutra)anywhere
- च (ca)and
- यः (yaḥ)who
- पठेन्न (paṭhenna)reads
- हि (hi)indeed
- तस्य (tasya)his
- मृत्युभयं (mṛtyubhayaṃ)fear of death (mṛtyu:death | bhayaṃ:fear)
- भवेत् (bhavet)will be
- पूर्णमायुः (pūrṇamāyuḥ)full healthy life (pūrṇa:full | āyuḥ:life)
- रोगिताम् (rogitām)health
- अखिलार्थसम्पदम् (akhilārthasampadam)all wealth (akhila:all | artha:wealth | sampadam:prosperity)
- आदरं (ādaraṃ)respect
- चन्द्रशेखर (candraśekhara)Chandra Shekhara (candra:moon | śekhara:crown)
- एव (eva)indeed
- तस्य (tasya)his
- ददाति (dadāti)gives
- मुक्तिम् (muktim)salvation
- अयत्नतः (ayatnataḥ)effortlessly
॥ इति श्रीशिवरहस्यान्तर्गते शिवाख्ये मार्कण्डेयकृतं
श्रीचन्द्रशेखराष्टकं सम्पूर्णम् ॥
