॥ શ્રીચામુણ્ડાસ્તોત્રમ્ (સ્કન્દપુરાણે) ॥
॥ વિનિયોગઃ ॥
શ્રીગણેશાય નમઃ । શ્રીભૈરવાય નમઃ । શ્રીઉમામહેશ્વરાભ્યાં નમઃ ।
શ્રીગણેશાય નમઃ । શ્રીભૈરવાય નમઃ । શ્રીઉમામહેશ્વરાભ્યાં નમઃ ।
શ્રીમાર્કણ્ડેય ઉવાચ-
તતો ગચ્છેન્મહીપાલ તીર્થં કનખલોત્તમમ્ ।
ગરુડેન તપસ્તપ્તં પૂજયિત્વા મહેશ્વરમ્ ॥ ૧॥
ગરુડેન તપસ્તપ્તં પૂજયિત્વા મહેશ્વરમ્ ॥ ૧॥
દિવ્યં વર્ષશતં યાવજ્જાતમાત્રેણ ભારત ।
તપોજપૈઃ કૃશીભૂતો દૃષ્ટો દેવેન શમ્ભુના ॥ ૨॥
તપોજપૈઃ કૃશીભૂતો દૃષ્ટો દેવેન શમ્ભુના ॥ ૨॥
તતસ્તુષ્ટો મહાદેવો વૈનતેયં મનોજવમ્ ।
ઉવાચપરમં વાક્યં વિનતાનન્દવર્ધનમ્ ॥ ૩॥
ઉવાચપરમં વાક્યં વિનતાનન્દવર્ધનમ્ ॥ ૩॥
પ્રસન્નસ્તે મહાભાગ વરં વરય સુવ્રત ।
દુર્લભં ત્રિષુ લોકેષુ દદામિ તવ ખેચર ॥ ૪॥
દુર્લભં ત્રિષુ લોકેષુ દદામિ તવ ખેચર ॥ ૪॥
ગરુડ ઉવાચ-
ઇચ્છામિ વાહનં વિષ્ણોર્દ્વિજેન્દ્રત્વં સુરેશ્વર ।
પ્રસન્ને ત્વયિમેસર્વમ્ભવત્વિતિ મતિર્મમ ॥ ૫॥
પ્રસન્ને ત્વયિમેસર્વમ્ભવત્વિતિ મતિર્મમ ॥ ૫॥
શ્રીમહેશ ઉવાચ-
દુર્લભઃ પ્રાણિનાન્તાતયોવરઃ પ્રાર્થિતોઽનઘ ।
દેવદેવસ્યવહનં દ્વિજેન્દ્રત્વં સુદુર્લ્લભમ્ ॥ ૬॥
દેવદેવસ્યવહનં દ્વિજેન્દ્રત્વં સુદુર્લ્લભમ્ ॥ ૬॥
નારાયણોદરે સર્વં ત્રૈલોક્યં સચરાચરમ્ ।
ત્વયા સ કથમૂહ્યતેદેવદેવો જગદ્ગુરુઃ ॥ ૭॥
ત્વયા સ કથમૂહ્યતેદેવદેવો જગદ્ગુરુઃ ॥ ૭॥
તેનૈવ સ્થાપિતશ્ચેન્દ્રસ્ત્રૈલોક્યે સચરાચરે ।
કથમન્યસ્ય ચેન્દ્રત્વં ભવતીતિ સુદુર્લભમ્ ॥ ૮॥
કથમન્યસ્ય ચેન્દ્રત્વં ભવતીતિ સુદુર્લભમ્ ॥ ૮॥
તથાપિ મમવાક્યેનવાહનન્ત્વમ્ભવિષ્યસિ ।
શઙ્ખચક્રગદાપાણેર્વહતોઽપિ જગત્ત્રયમ્ ॥ ૯॥
શઙ્ખચક્રગદાપાણેર્વહતોઽપિ જગત્ત્રયમ્ ॥ ૯॥
ઇન્દ્રસ્ત્વં પક્ષિણાં મધ્યેભવિષ્યસિનસંશયઃ ।
ઇતિ દત્ત્વાવરન્તસ્માન્તર્ધાનઙ્ગતોહરઃ ॥ ૧૦॥
ઇતિ દત્ત્વાવરન્તસ્માન્તર્ધાનઙ્ગતોહરઃ ॥ ૧૦॥
તતો ગતે મહાદેવેહ્યરુણસ્યાનુજો નૃપ ।
આરાધયામાસ તદા ચામુણ્ડાં મુણ્ડમણ્ડિતામ્ ॥ ૧૧॥
આરાધયામાસ તદા ચામુણ્ડાં મુણ્ડમણ્ડિતામ્ ॥ ૧૧॥
શ્મશાનવાસિનીં દેવીં બહુભૂતસમન્વિતામ્ ।
યોગિનીં યોગસંસિદ્ધાં વસામાંસાસવપ્રિયામ્ ॥ ૧૨॥
યોગિનીં યોગસંસિદ્ધાં વસામાંસાસવપ્રિયામ્ ॥ ૧૨॥
ધ્યાતમાત્રા તુ તેનૈવપ્રત્યક્ષાહ્યભવત્તદા ।
જાલન્ધરે ચ યા સિદ્ધિઃ કૌલીને ઉડ્ડિશે પરે ॥ ૧૩॥
જાલન્ધરે ચ યા સિદ્ધિઃ કૌલીને ઉડ્ડિશે પરે ॥ ૧૩॥
સમગ્રા સા ભૃગુક્ષેત્રે સિદ્ધક્ષેત્રે તુ સંસ્થિતા ।
ચામુણ્ડા તત્ર સા દેવી સિદ્ધક્ષેત્રે વ્યવસ્થિતા ॥ ૧૪॥
ચામુણ્ડા તત્ર સા દેવી સિદ્ધક્ષેત્રે વ્યવસ્થિતા ॥ ૧૪॥
સંસ્તુતા ઋષિભિર્દ્દેવૈર્યોગક્ષેમાર્થસિદ્ધયે ।
વિનતાઽઽનન્દજનનસ્તત્ર તાં યોગિનીં નૃપ ।
ભક્ત્યા પ્રસાદયામાસ સ્તોત્રૈર્વૈદિકલૌકિકૈઃ ॥ ૧૫॥
વિનતાઽઽનન્દજનનસ્તત્ર તાં યોગિનીં નૃપ ।
ભક્ત્યા પ્રસાદયામાસ સ્તોત્રૈર્વૈદિકલૌકિકૈઃ ॥ ૧૫॥
॥ ગરુડ ઉવાચ(સ્તોત્રમ્) ॥
યા સા ક્ષુત્ક્ષામકણ્ઠા નવરુધિરમુખા પ્રેતપદ્માસનસ્થા
ભૂતાનાં વૃન્દવૃન્દૈઃ પિતૃવનનિલયા ક્રીડતે શૂલહસ્તા ।
શસ્ત્રધ્વસ્તપ્રવીરવ્રજરુધિરગલન્મુણ્ડમાલોત્તરીયા
દેવી શ્રીવીરમાતા વિમલશશિનિભા પાતુ વશ્ચર્મમુણ્ડા ॥ ૧૬॥
ભૂતાનાં વૃન્દવૃન્દૈઃ પિતૃવનનિલયા ક્રીડતે શૂલહસ્તા ।
શસ્ત્રધ્વસ્તપ્રવીરવ્રજરુધિરગલન્મુણ્ડમાલોત્તરીયા
દેવી શ્રીવીરમાતા વિમલશશિનિભા પાતુ વશ્ચર્મમુણ્ડા ॥ ૧૬॥
યા સા ક્ષુત્ક્ષામકણ્ઠા વિકૃતભયકરી ત્રાસિની દુષ્કૃતાનાં
મુઞ્ચજ્જ્વાલાકલાપૈર્દ્દશનકસમસૈઃ ખાદતિ પ્રેતમાંસમ્ ।
પિઙ્ગોદ્ ર્ધ્વોદ્ બદ્ધજૂટારવિસદૃશતનુર્વ્યાઘ્રચર્મોત્તરીયા
દૈત્યેન્દ્રૈર્યક્ષરક્ષોઽરસુરનમિતા પાતુ વશ્ચર્મમુણ્ડા ॥ ૧૭॥
મુઞ્ચજ્જ્વાલાકલાપૈર્દ્દશનકસમસૈઃ ખાદતિ પ્રેતમાંસમ્ ।
પિઙ્ગોદ્ ર્ધ્વોદ્ બદ્ધજૂટારવિસદૃશતનુર્વ્યાઘ્રચર્મોત્તરીયા
દૈત્યેન્દ્રૈર્યક્ષરક્ષોઽરસુરનમિતા પાતુ વશ્ચર્મમુણ્ડા ॥ ૧૭॥
યા સા દોર્દ્દણ્ડચણ્ડૈર્ડમરુરણરણાટોપટઙ્કારઘણ્ટૈઃ
કલ્પાન્તોત્પાતવાતાહતપટુપટહૈર્વલ્ગતે ભૂતમાતા ।
ક્ષુત્ક્ષામા શુષ્કકુક્ષિઃ ખરતરનખરૈઃ ક્ષોદતિ પ્રેતમાંસં
મુઞ્ચન્તી ચાટ્ટહાસં ઘુરઘુરિતરવા પાતુ વશ્ચર્મમુણ્ડા ॥ ૧૮॥
કલ્પાન્તોત્પાતવાતાહતપટુપટહૈર્વલ્ગતે ભૂતમાતા ।
ક્ષુત્ક્ષામા શુષ્કકુક્ષિઃ ખરતરનખરૈઃ ક્ષોદતિ પ્રેતમાંસં
મુઞ્ચન્તી ચાટ્ટહાસં ઘુરઘુરિતરવા પાતુ વશ્ચર્મમુણ્ડા ॥ ૧૮॥
યા સા નિમ્નોદરાભા વિકૃતભવભયત્રાસિની શૂલહસ્તા
ચામુણ્ડા મુણ્ડઘાતા રણરુણિતરણઝલ્લરીનાદરમ્યા ।
ત્રૈલોક્યં ત્રાસયન્તિ કકહકહકહૈર્ઘોરરાવૈરનેકૈર્નૃત્યન્તી
માતૃમધ્યે પિતૃવનનિલયા પાતુ વશ્ચર્મમુણ્ડા ॥ ૧૯॥
ચામુણ્ડા મુણ્ડઘાતા રણરુણિતરણઝલ્લરીનાદરમ્યા ।
ત્રૈલોક્યં ત્રાસયન્તિ કકહકહકહૈર્ઘોરરાવૈરનેકૈર્નૃત્યન્તી
માતૃમધ્યે પિતૃવનનિલયા પાતુ વશ્ચર્મમુણ્ડા ॥ ૧૯॥
યા ધત્તે વિશ્વમખિલં નિજાંશેન મહોજ્જ્વલા ।
કનકપ્રસવે લીના પાતુ માં કનકેશ્વરી ॥ ૨૦॥
કનકપ્રસવે લીના પાતુ માં કનકેશ્વરી ॥ ૨૦॥
હિમાદ્રિસમ્ભવા દેવી દયાદર્શિતવિગ્રહા ।
શિવપ્રિયા શિવે સક્તા પાતુ માં કનકેશ્વરી ॥ ૨૧॥
શિવપ્રિયા શિવે સક્તા પાતુ માં કનકેશ્વરી ॥ ૨૧॥
અનાદિજગદાદિર્યા રત્નગર્ભા વસુપ્રિયા ।
રથાઙ્ગપાણિના પદ્મા પાતુ માં કનકેશ્વરી ॥ ૨૨॥
રથાઙ્ગપાણિના પદ્મા પાતુ માં કનકેશ્વરી ॥ ૨૨॥
સાવિત્રી યા ચ ગાયત્રી મૃડાની વાગથેન્દિરા ।
સ્મર્તૃણાં યા સુખં દત્તે પાતુ માં કનકેશ્વરી ॥ ૨૩॥
સ્મર્તૃણાં યા સુખં દત્તે પાતુ માં કનકેશ્વરી ॥ ૨૩॥
સૌમ્યાસૌમ્યૈઃ સદા રૂપૈઃ સૃજત્યવતિ યા જગત્ ।
પરા શક્તિઃ પરા બુદ્ધિઃ પાતુ માં કનકેશ્વરી ॥ ૨૪॥
પરા શક્તિઃ પરા બુદ્ધિઃ પાતુ માં કનકેશ્વરી ॥ ૨૪॥
બ્રહ્મણઃ સર્ગસમયે સૃજ્યશક્તિઃ પરા તુ યા ।
જગન્માયા જગદ્ધાત્રી પાતુ માં કનકેશ્વરી ॥ ૨૫॥
જગન્માયા જગદ્ધાત્રી પાતુ માં કનકેશ્વરી ॥ ૨૫॥
વિશ્વસ્ય પાલને વિષ્ણોર્યા શક્તિઃ પરિપાલિતા ।
મદનોન્માદિની મુખ્યા પાતુ માં કનકેશ્વરી ॥ ૨૬॥
મદનોન્માદિની મુખ્યા પાતુ માં કનકેશ્વરી ॥ ૨૬॥
વિશ્વસંલયને મુખ્યા યા રુદ્રેણ સમાશ્રિતા ।
રૌદ્રી શક્તિઃ શિવાઽનન્તા પાતુ માં કનકેશ્વરી ॥ ૨૭॥
રૌદ્રી શક્તિઃ શિવાઽનન્તા પાતુ માં કનકેશ્વરી ॥ ૨૭॥
કૈલાસસાનુસંરૂઢ કનકપ્રસવેશયા ।
ભસ્મકાભિહૃતા પૂર્વં પાતુ માં કનકેશ્વરી ॥ ૨૮॥
ભસ્મકાભિહૃતા પૂર્વં પાતુ માં કનકેશ્વરી ॥ ૨૮॥
પતિપ્રભાવમિચ્છન્તી ત્રસ્યન્તી યા વિના પતિમ્ ।
અબલા ત્વેકભાવા ચ પાતુ માં કનકેશ્વરી ॥ ૨૯॥
અબલા ત્વેકભાવા ચ પાતુ માં કનકેશ્વરી ॥ ૨૯॥
વિશ્વસંરક્ષણે સક્તા રક્ષિતા કનકેન યા ।
આ બ્રહ્મસ્તમ્બજનની પાતુ માં કનકેશ્વરી ॥ ૩૦॥
આ બ્રહ્મસ્તમ્બજનની પાતુ માં કનકેશ્વરી ॥ ૩૦॥
બ્રહ્મવિષ્ણ્વીશ્વરાઃ શક્ત્યા શરીરગ્રહણં યયા ।
પ્રાપિતાઃ પ્રથમા શક્તિઃ પાતુ માં કનકેશ્વરી ॥ ૩૧॥
પ્રાપિતાઃ પ્રથમા શક્તિઃ પાતુ માં કનકેશ્વરી ॥ ૩૧॥
॥ ફલશ્રુતિઃ ॥
શ્રુત્વા તુ ગરુડેનોક્તં દેવીવૃત્તચતુષ્ટયમ્ ।
પ્રસન્ના સમ્મુખી ભૂત્વા વાક્યમેતદુવાચ હ ॥ ૩૨॥
પ્રસન્ના સમ્મુખી ભૂત્વા વાક્યમેતદુવાચ હ ॥ ૩૨॥
શ્રીચામુણ્ડોવાચ -
પ્રસન્ના તે મહાસત્ત્વ વરં વરય વાઞ્છિતમ્ ।
દદામિ તે દ્વિજશ્રેષ્ઠ યત્તે મનસિ રોચતે ॥ ૩૩॥
દદામિ તે દ્વિજશ્રેષ્ઠ યત્તે મનસિ રોચતે ॥ ૩૩॥
ગરુડ ઉવાચ-
અજરશ્ચામરશ્ચૈવ અધૃષ્યશ્ચ સુરાસુરૈઃ ।
તવ પ્રસાદાચ્ચૈવાન્યૈરજેયશ્ચ ભવામ્યહમ્ ॥ ૩૪॥
તવ પ્રસાદાચ્ચૈવાન્યૈરજેયશ્ચ ભવામ્યહમ્ ॥ ૩૪॥
ત્વયાચાઽત્ર સદા દેવિ સ્થાતવ્યં તીર્થસન્નિધૌ ।
માર્કણ્ડેય ઉવાચ-
એવં ભવિષ્યતીત્યુક્ત્વા દેવી દેવૈરભિષ્ટુતા ॥ ૩૫॥
જગામાકાશમાવિશ્ય ભૂતસઙ્ઘસમન્વિતા ।
યદા લક્ષ્મ્યા નૃપશ્રેષ્ઠ સ્થાપિતં પુરમુત્તમમ્ ॥ ૩૬॥
યદા લક્ષ્મ્યા નૃપશ્રેષ્ઠ સ્થાપિતં પુરમુત્તમમ્ ॥ ૩૬॥
અનુમાન્ય તદા દેવીં કૃતં તસ્યાં સમર્પિતમ્ ।
લક્ષ્મીરુવાચ -
રક્ષણાય મયા દેવિ યોગક્ષેમાર્થસિદ્ધયે ॥ ૩૭॥
માતૃવત્પ્રતિપાલ્યં તે સદા દેવિ પુરં મમ ।
ગરુડોઽપિ તતઃ સ્નાત્વા સમ્પૂજ્ય કનકેશ્વરીમ્ ॥ ૩૮॥
ગરુડોઽપિ તતઃ સ્નાત્વા સમ્પૂજ્ય કનકેશ્વરીમ્ ॥ ૩૮॥
તીર્થં તત્રૈવ સંસ્થાપ્ય જગામાકાશમુત્તમમ્ ।
તત્ર તીર્થે તુ યઃ સ્નાત્વા પૂજયેત્પિતૃદેવતાઃ ॥ ૩૯॥
તત્ર તીર્થે તુ યઃ સ્નાત્વા પૂજયેત્પિતૃદેવતાઃ ॥ ૩૯॥
સર્વકામસમૃદ્ધસ્ય યજ્ઞસ્ય ફલમશ્નુતે ।
ગન્ધપુષ્પાદિભિર્યસ્તુ પૂજયેત્કનકેશ્વરીમ્ ॥ ૪૦॥
ગન્ધપુષ્પાદિભિર્યસ્તુ પૂજયેત્કનકેશ્વરીમ્ ॥ ૪૦॥
તસ્ય યોગૈશ્વર્યસિદ્ધિર્યોગપીઠેષુ જાયતે ।
મૃતો યોગેશ્વરં લોકં જયશબ્દાદિમઙ્ગલૈઃ ।
સ ગચ્છેન્નાઽત્ર સન્દેહો યોગિનીગણસંયુતઃ ॥ ૪૧॥
મૃતો યોગેશ્વરં લોકં જયશબ્દાદિમઙ્ગલૈઃ ।
સ ગચ્છેન્નાઽત્ર સન્દેહો યોગિનીગણસંયુતઃ ॥ ૪૧॥
॥ ઇતિ શ્રીસ્કાન્દે રેવાખણ્ડે કનખલેશ્વરતીર્થમાહાત્મ્યે ચામુણ્ડા સ્તોત્રમ્ સમ્પૂર્ણમ્ ॥