॥ શ્રીગણેશાય નમઃ ॥
શ્રીસરસ્વત્યૈ નમઃ ॥ શ્રીગુરુભ્યો નમઃ ॥
નામધારક મ્હણે સિદ્ધાસી । પુઢેં અવતાર જાહલે કૈસી ।
વિસ્તારોનિયાં આમ્હાંસી । સાંગા સ્વામી કૃપામૂર્તિ ॥૧॥
વિસ્તારોનિયાં આમ્હાંસી । સાંગા સ્વામી કૃપામૂર્તિ ॥૧॥
સિદ્ધ મ્હણે ઐક વત્સા અવતાર ઝાલા શ્રીપાદ હર્ષા ।
પૂર્વી વૃત્તાંત ઐકિલા ઐસા । કથા સાંગિતલી વિપ્રસ્ત્રિયેચી ॥૨॥
પૂર્વી વૃત્તાંત ઐકિલા ઐસા । કથા સાંગિતલી વિપ્રસ્ત્રિયેચી ॥૨॥
શનિપ્રદોષીં સર્વેશ્વરાસી । પૂજિત હોતી ગુરુ-ઉપદેશીં ।
દેહવાસના અસતાં તિયેસી । પંચત્વ પાવલી તયેવેળીં ॥૩॥
દેહવાસના અસતાં તિયેસી । પંચત્વ પાવલી તયેવેળીં ॥૩॥
ઝાલા જન્મ પુઢેં તિસી । કારંજ-નગર ઉત્તરદેશીં ।
વાજસનીય શાખેસી । વિપ્રકુળીં જન્મલી ॥૪॥
વાજસનીય શાખેસી । વિપ્રકુળીં જન્મલી ॥૪॥
જાતક વર્તલેં તિયેસી । નામ ‘અંબા-ભવાની’ ઐસી ।
આરોપિલેં સ્નેહેસીં । માતાપિતરીં પરિયેસા ॥૫॥
આરોપિલેં સ્નેહેસીં । માતાપિતરીં પરિયેસા ॥૫॥
વર્ધતાં માતાપિત્યાગૃહીં । વાઢલી કન્યા અતિસ્નેહી ।
વિવાહ કરિતી મહોત્સાહીં । દેતી વિપ્રાસી તેચિ ગ્રામીં ॥૬॥
વિવાહ કરિતી મહોત્સાહીં । દેતી વિપ્રાસી તેચિ ગ્રામીં ॥૬॥
શિવવ્રતી અસે તો બ્રાહ્મણ । નામ તયા ‘માધવ’ જાણ ।
ત્યાસી દિધલી કન્યા દાન । અતિપ્રીતીંકરુનિ ॥૭॥
ત્યાસી દિધલી કન્યા દાન । અતિપ્રીતીંકરુનિ ॥૭॥
તયા માધવવિપ્રાઘરીં । શુભાચારેં હોતી નારી ।
વાસના તિચી પૂર્વાપરીં । ઈશ્વરપૂજા કરીતસે ॥૮॥
વાસના તિચી પૂર્વાપરીં । ઈશ્વરપૂજા કરીતસે ॥૮॥
પૂજા કરી ઈશ્વરાસી । દંપતી ઉભયવર્ગ મનોમાનસીં ।
પ્રદોષપૂજા અતિહર્ષી । કરિતી ભક્તિપુરસ્કર ॥૯॥
પ્રદોષપૂજા અતિહર્ષી । કરિતી ભક્તિપુરસ્કર ॥૯॥
મંદવારીં ત્રયોદશીસી । પૂજા કરિતી અતિંવિશેષીં ।
તંવ વત્સરેં ઝાલીં ષોડશીં । અંતર્વત્ની ઝાલી ઐકા ॥૧૦॥
તંવ વત્સરેં ઝાલીં ષોડશીં । અંતર્વત્ની ઝાલી ઐકા ॥૧૦॥
માસ તૃતીય-પંચમેસી । ઉત્સાહ કરિતી અનેક હર્ષી ।
ઉત્તમ ડોહાળે હોતી તિયેસી । બહ્મજ્ઞાન બોલતસે ॥૧૧॥
ઉત્તમ ડોહાળે હોતી તિયેસી । બહ્મજ્ઞાન બોલતસે ॥૧૧॥
કરિતી ઉત્સાહ માસ-સાતીં । દ્વિજ કરી સીમંતી ।
અક્ષવાણેં વોંવાળિતી આરતી । સુવાસિની મિળૂનિયાં ॥૧૨॥
અક્ષવાણેં વોંવાળિતી આરતી । સુવાસિની મિળૂનિયાં ॥૧૨॥
ઐસેં ક્રમિતાં નવમાસીં । પ્રસૂત ઝાલી શુભ દિવશીં ।
પુત્ર જાહલા મ્હણૂન હર્ષી । નિર્ભર હોતીં માતાપિતા ॥૧૩॥
પુત્ર જાહલા મ્હણૂન હર્ષી । નિર્ભર હોતીં માતાપિતા ॥૧૩॥
જન્મ હોતાંચિ તો બાળક ।’ૐ’ કાર શબ્દ મ્હણતસે અલોલિક ।
પાહૂનિ ઝાલે તટસ્થ લોક ।અભિનવ મ્હણોનિ તયેવેળીં ॥૧૪॥
પાહૂનિ ઝાલે તટસ્થ લોક ।અભિનવ મ્હણોનિ તયેવેળીં ॥૧૪॥
જાતકકર્મ કરી તો બ્રાહ્મણ । વિપ્રાંસી દેત દક્ષિણા દાન ।
જ્યોતિષી સાંગતી સુલક્ષણ । લગ્ન સત્વર પાહોનિયાં ॥૧૫॥
જ્યોતિષી સાંગતી સુલક્ષણ । લગ્ન સત્વર પાહોનિયાં ॥૧૫॥
સાંગતી જ્યોતિષી ત્યા દ્વિજાસી । મુહૂર્ત બરવા અસે વિશેષીં ।
કુમર હોઈલ કારણિક પુરુષી । ગુરુ હોઈલ સકળિકાં ॥૧૬॥
કુમર હોઈલ કારણિક પુરુષી । ગુરુ હોઈલ સકળિકાં ॥૧૬॥
યાચા અનુગ્રહ હોઈલ જ્યાસી । તો વંદ્ય હોઈલ વિશ્વાસી ।
યાચેં વાક્ય હોઈલ પરિસ । ચિંતામણિ યાચે ચરણ ॥૧૭॥
યાચેં વાક્ય હોઈલ પરિસ । ચિંતામણિ યાચે ચરણ ॥૧૭॥
અષ્ટહી સિદ્ધિ યાચે દ્વારીં । વોળગત રાહતીલ નિરંતરીં ।
નવ નિધિ યાચ્યા ઘરીં । રાહતી ઐક દ્વિજોત્તમા ॥૧૮॥
નવ નિધિ યાચ્યા ઘરીં । રાહતી ઐક દ્વિજોત્તમા ॥૧૮॥
ન હોતી યાસી ગૃહિણી-સુત । પૂજ્ય હોઈલ ત્રિભુવનાંત ।
યાચે દર્શનમાત્રેં પતિત । પુનીત હોતીલ પરિયેસીં ॥૧૯॥
યાચે દર્શનમાત્રેં પતિત । પુનીત હોતીલ પરિયેસીં ॥૧૯॥
હોઈલ હા અવતાર-પુરુષી । આમ્હાં દિસતસે ભરવંસીં ।
સંદેહ ન ધરાવા માનસીં । મ્હણોનિ કરિતી નમસ્કાર ॥૨૦॥
સંદેહ ન ધરાવા માનસીં । મ્હણોનિ કરિતી નમસ્કાર ॥૨૦॥
મ્હણતી સમસ્ત દ્વિજવર । સાંગતી જનકાસી ઉત્તર ।
યાચેનિ મહાદૈન્ય હરે । ભેણેં નલગે કળિકાળા ॥૨૧॥
યાચેનિ મહાદૈન્ય હરે । ભેણેં નલગે કળિકાળા ॥૨૧॥
તુમચે મનીં જે જે વાસના । સર્વ સાધેલ નિર્ગુણા ।
યાતેં કરાવેં હો જતના । નિધાન આલેં તુમચે ઘરા ॥૨૨॥
યાતેં કરાવેં હો જતના । નિધાન આલેં તુમચે ઘરા ॥૨૨॥
ઐસેં જાતક વર્તવોન । સાંગતા ઝાલા વિદ્વજ્જન ।
જનક જનની સંતોષોન । દેતી દાન વસ્ત્રાભરણેં ॥૨૩॥
જનક જનની સંતોષોન । દેતી દાન વસ્ત્રાભરણેં ॥૨૩॥
સાંગોનિ ગેલે બ્રાહ્મણસ્તોમ । માતાપિતા અતિ પ્રેમ ।
દૃષ્ટિ લાગેલ મ્હણૂન વિષમ । નિંબલોણ વોંવાળિતી ॥૨૪॥
દૃષ્ટિ લાગેલ મ્હણૂન વિષમ । નિંબલોણ વોંવાળિતી ॥૨૪॥
વ્યવસ્થા ફાંકલી નગરાંત । અભિનવ આજિ દેખિલેં મ્હણત ।
ઉપજતાં બાળ ‘ૐ’ કાર જપત । આશ્ચર્ય મ્હણતી સકળ જન ॥૨૫॥
ઉપજતાં બાળ ‘ૐ’ કાર જપત । આશ્ચર્ય મ્હણતી સકળ જન ॥૨૫॥
નગલોક ઇષ્ટ મિત્ર । પહાવયા યેતી વિચિત્ર ।
દૃષ્ટિ લાગેલ મ્હણોનિ માત્ર । માતા ન દાખવી કવણાસી ॥૨૬॥
દૃષ્ટિ લાગેલ મ્હણોનિ માત્ર । માતા ન દાખવી કવણાસી ॥૨૬॥
માયામોહેં જનકજનની । બાળાસી દૃષ્ટિ લાગેલ મ્હણોનિ ।
આંગારા લાવિતી મંત્રોનિ । રક્ષા બાંધિતી કૃષ્ણસુતેં ॥૨૭॥
આંગારા લાવિતી મંત્રોનિ । રક્ષા બાંધિતી કૃષ્ણસુતેં ॥૨૭॥
પરમાત્મયાચા અવતાર । દૃષ્ટિ ત્યાસી કેવીં સંચાર ।
લૌકિકધર્મ મમત્કાર । માતાપિતા સંરક્ષિતી ॥૨૮॥
લૌકિકધર્મ મમત્કાર । માતાપિતા સંરક્ષિતી ॥૨૮॥
વર્તતાં બાળ યેણેંપરી । દિવસ દહા ઝાલિયાવરી ।
નામકરણ પુરઃસરીં । ઠેવિતા ઝાલા જનક દ્વિજોત્તમ ॥૨૯॥
નામકરણ પુરઃસરીં । ઠેવિતા ઝાલા જનક દ્વિજોત્તમ ॥૨૯॥
‘શાલગ્રામદેવ’ મ્હણત । જન્મનામ ઝાલેં ખ્યાત ।
નામ ‘નરહરી’ ઐસેં મ્હણત । ઉચ્ચાર કેલા ધર્મકર્મે ॥૩૦॥
નામ ‘નરહરી’ ઐસેં મ્હણત । ઉચ્ચાર કેલા ધર્મકર્મે ॥૩૦॥
મમત્વ થોર બાળકાવરી । પ્રતિપાળ કરિતી પ્રીતિકરીં ।
માતા મ્હણતસે યેરી । ન પુરે ક્ષીર બાળકાસી ॥૩૧॥
માતા મ્હણતસે યેરી । ન પુરે ક્ષીર બાળકાસી ॥૩૧॥
પતીસી મ્હણે તયે વેળાં । સ્તનીં દૂધ થોડેં બાળા ।
એખાદી મિળવા કાં અબળા । સ્તનપાન દેવવૂં ॥૩૨॥
એખાદી મિળવા કાં અબળા । સ્તનપાન દેવવૂં ॥૩૨॥
અથવા આણા મેષી એક । આપુલે સ્તનેં ન શમે ભૂક ।
ઐકોનિ હાંસે બાળક । સ્પર્શ કરી સ્તનાસી સવ્યકર ॥૩૩॥
ઐકોનિ હાંસે બાળક । સ્પર્શ કરી સ્તનાસી સવ્યકર ॥૩૩॥
સ્તનીં સ્પર્શ હોતાંચિ કર । બત્તીસ ધારા વાહે ક્ષીર ।
વસ્ત્ર ભિજોનિ વિચિત્ર । વાહોં લાગે ભૂમીવરી ॥૩૪॥
વસ્ત્ર ભિજોનિ વિચિત્ર । વાહોં લાગે ભૂમીવરી ॥૩૪॥
વિસ્મય કરિતી જનકજનની । પ્રગટ ન કરિતી ગૌપ્યગુણીં ।
નમન કરિતી બાળકાચરણીં । માતા હોય ખેળવિતી ॥૩૫॥
નમન કરિતી બાળકાચરણીં । માતા હોય ખેળવિતી ॥૩૫॥
પાળણ્યા ઘાલૂનિ બાળકાસી । પર્યંદેં ગાય અતિ હર્ષી ।
ન રાહે બાળક પાળણેસીં । સદા ખેળે મહીવરી ॥૩૬॥
ન રાહે બાળક પાળણેસીં । સદા ખેળે મહીવરી ॥૩૬॥
વર્ધે બાળ યેણેંપરી । માતાપિતા-મમત્કારીં ।
વર્ધતાં ઝાલા સંવત્સરીં । ન બોલે બાળ કવણાસવેં ॥૩૭॥
વર્ધતાં ઝાલા સંવત્સરીં । ન બોલે બાળ કવણાસવેં ॥૩૭॥
માતા બોલવી કુમરાસી । બોલે શબ્દ ૐકારેસીં ।
ચિંતા કરીતસે માનસીં । મુકેં હોઈલ મ્હણોનિ ॥૩૮॥
ચિંતા કરીતસે માનસીં । મુકેં હોઈલ મ્હણોનિ ॥૩૮॥
પુસતી જાણ જ્યોતિષ્યાસી । મ્હણે બોલ નયે કાય યાસી ।
ઉપાય અસેલ યાસ વિશેષી । મ્હણોનિ પુસે વેળોવેળીં ॥૩૯॥
ઉપાય અસેલ યાસ વિશેષી । મ્હણોનિ પુસે વેળોવેળીં ॥૩૯॥
સાંગતી જાણ જ્યોતિષી । આરાધાવેં કુલદેવતેસી ।
અર્કવારીં અશ્વત્થપર્ણેસીં । અન્ન ઘાલાવેં તીની વેળાં ॥૪૦॥
અર્કવારીં અશ્વત્થપર્ણેસીં । અન્ન ઘાલાવેં તીની વેળાં ॥૪૦॥
એક મ્હણતી હોઈલ મુકેં । યાસિ શિકવાવેં બરવ્યા વિવેકેં ।
બાળ બોલ બોલૂં શિકે । મ્હણોનિ સાંગતી વિનોદેં ॥૪૧॥
બાળ બોલ બોલૂં શિકે । મ્હણોનિ સાંગતી વિનોદેં ॥૪૧॥
હાંસોનિ ૐકાર ઉચ્ચારી બાળ । આણિક નેણે બોલ કેવળ ।
વિસ્મય કરિતાતિ લોક સકળ । ૐકાર શબ્દ ઐકોનિ ॥૪૨॥
વિસ્મય કરિતાતિ લોક સકળ । ૐકાર શબ્દ ઐકોનિ ॥૪૨॥
એક મ્હણતી નવલ ઝાલેં । સર્વ જ્ઞાન અસે ભલેં ।
શ્રવણીં ઐકતો બોલ સકળ । જાણૂનિ ન બોલે કવણ્યા ગુણેં ॥૪૩॥
શ્રવણીં ઐકતો બોલ સકળ । જાણૂનિ ન બોલે કવણ્યા ગુણેં ॥૪૩॥
કાંહીં કેલિયા ન બોલે સુત । ચિંતા કરિતાતિ માતાપિતા ।
પુત્રાસી જાહલીં વર્ષે સાત । મુકા ઝાલા દૈવયોગેં ॥૪૪॥
પુત્રાસી જાહલીં વર્ષે સાત । મુકા ઝાલા દૈવયોગેં ॥૪૪॥
સાતવેં વર્ષ કુમરાસી । યોગ્ય ઝાલા મુંજીસી ।
પુસતાતિ સમસ્ત બ્રાહ્મણાંસી । કેંવી કરાવેં મ્હણોનિયાં ॥૪૫॥
પુસતાતિ સમસ્ત બ્રાહ્મણાંસી । કેંવી કરાવેં મ્હણોનિયાં ॥૪૫॥
વિપ્ર મ્હણતી તયા વેળાં । સંસ્કારાવેં બ્રાહ્મણકુળા ।
ઉપનયનાવેં કેવળા । અષ્ટ વરુષેં હોઊં નયે ॥૪૬॥
ઉપનયનાવેં કેવળા । અષ્ટ વરુષેં હોઊં નયે ॥૪૬॥
માતાપિતા ચિંતા કરિતી । ઉપદેશાવેં કવણે રીતીં ।
મુકા અસે હા નિશ્ચિતીં । કૈસેં દૈવ ઝાલેં આમ્હાં ॥૪૭॥
મુકા અસે હા નિશ્ચિતીં । કૈસેં દૈવ ઝાલેં આમ્હાં ॥૪૭॥
કૈસેં દૈવ જાહલેં આપુલેં । ઈશ્વરગૌરી આરાધિલે ।
ત્રયોદશીં શિવાસી પૂજિલેં । વાયાં ઝાલેં મ્હણતસે ॥૪૮॥
ત્રયોદશીં શિવાસી પૂજિલેં । વાયાં ઝાલેં મ્હણતસે ॥૪૮॥
ઈશ્વરેં તરી દિધલા વરુ । સુલક્ષણ ઝાલા કુમરુ ।
ન બોલે આતાં કાય કરું । મ્હણોનિ ચિંતા શિવાસી ॥૪૯॥
ન બોલે આતાં કાય કરું । મ્હણોનિ ચિંતા શિવાસી ॥૪૯॥
એકચિ બાળ આમુચે કુશીં । આણિક ન દેખોં સ્વપ્નેસીં ।
વેષ્ટિલોં હોતોં આમ્હી આશીં । આમુતેં રક્ષીલ મ્હણોનિ ॥૫૦॥
વેષ્ટિલોં હોતોં આમ્હી આશીં । આમુતેં રક્ષીલ મ્હણોનિ ॥૫૦॥
નવ્હેચ આમુચે મનીંચા વાસ । પુત્ર ઝાલા નિર્વાણવેષ ।
કાય વર દિધલા ત્યા મહેશેં । શનિપ્રદોષીં પૂજિતાં મ્યાં ॥૫૧॥
કાય વર દિધલા ત્યા મહેશેં । શનિપ્રદોષીં પૂજિતાં મ્યાં ॥૫૧॥
ઐસેં નાનાપરી દેખા । જનની કરી મહાદુઃખા ।
જવળી યેવોનિ બાળક । સંબોખીત માતેસી ॥૫૨॥
જવળી યેવોનિ બાળક । સંબોખીત માતેસી ॥૫૨॥
ઘરાંત જાઊનિ તયે વેળાં । ઘેઊનિ આલા લોખંડ સબળા ।
હાતીં ધરિતાંચિ નિર્મળા । ઝાલેં સુવર્ણ બાવન્નકશી ॥૫૩॥
હાતીં ધરિતાંચિ નિર્મળા । ઝાલેં સુવર્ણ બાવન્નકશી ॥૫૩॥
આણોનિ દેતસે માતેસી । વિસ્મય કરી બહુવસીં ।
બોલાવૂનિયાં પતીસી । દાવિતી ઝાલી તયેવેળીં ॥૫૪॥
બોલાવૂનિયાં પતીસી । દાવિતી ઝાલી તયેવેળીં ॥૫૪॥
ગૌપ્ય કરિતી તયે વેળાં । મંદિરાંત નેલેં તયા બાળા ।
પાહતી ત્યાચી બાળલીલા । આણિક લોહ હાતીં દેતી ॥૫૫॥
પાહતી ત્યાચી બાળલીલા । આણિક લોહ હાતીં દેતી ॥૫૫॥
અમૃતદૃષ્ટીં પાહતાં સ્વામી । સમૃદ્ધિ ઝાલી સર્વ હેમીં ।
વિશ્વાસ ધરિતી મનોધર્મી । હોઈલ પુરુષ કારણિક ॥૫૬॥
વિશ્વાસ ધરિતી મનોધર્મી । હોઈલ પુરુષ કારણિક ॥૫૬॥
મગ પુત્રાતેં આલિંગોનિ । વિનવિતાતિ જનકજનની ।
તૂં તારકા શિરોમણિ । કારણિક પુરુષ કુળદીપકા ॥૫૭॥
તૂં તારકા શિરોમણિ । કારણિક પુરુષ કુળદીપકા ॥૫૭॥
તુઝેનિં સર્વસ્વ લાધલેં । બોલતાં આમ્હીં નાહીં ઐકિલેં ।
અજ્ઞાન-માયેનેં વિષ્ટિલેં । ભુકેં ઐસેં મ્હણોં તુજ ॥૫૮॥
અજ્ઞાન-માયેનેં વિષ્ટિલેં । ભુકેં ઐસેં મ્હણોં તુજ ॥૫૮॥
આમુચે મનીંચી વાસના । તુંવા પુરવાવી નંદના ।
તુઝે બોબડે બોલ આપણા । ઐકવાવે પુત્રરાયા ॥૫૯॥
તુઝે બોબડે બોલ આપણા । ઐકવાવે પુત્રરાયા ॥૫૯॥
હાસ્યવદન કરી બાળ । યજ્ઞોપવીત દાવી ગળાં ।
કટીં દાંવી મૌંજીસ્થળા । મ્હણોનિ દાખવી માતેસી ॥૬૦॥
કટીં દાંવી મૌંજીસ્થળા । મ્હણોનિ દાખવી માતેસી ॥૬૦॥
સંજ્ઞા કરોનિ માતેસી । દાવી બાળક સંતોષીં ।
મુંજી બાંધિતાંચિ આપણાસી । યેઈલ મ્હણે બોલ સકળ ॥૬૧॥
મુંજી બાંધિતાંચિ આપણાસી । યેઈલ મ્હણે બોલ સકળ ॥૬૧॥
માતાપિતા સંતોષતી । વિદ્વાંસ જ્યોતિષી પાચારિતી ।
વ્રતબંધમુહૂર્ત-લગ્ન પાહતી । સર્વ આયતી કરિતે ઝાલે ॥૬૨॥
વ્રતબંધમુહૂર્ત-લગ્ન પાહતી । સર્વ આયતી કરિતે ઝાલે ॥૬૨॥
કેલી આયતી બહુતાંપરી । રત્નખચિત અળંકારીં ।
માયામોહેં પ્રીતીકરીં । સમારંભ કરિતાતિ ॥૬૩॥
માયામોહેં પ્રીતીકરીં । સમારંભ કરિતાતિ ॥૬૩॥
ચતુર્વેદી બ્રાહ્મણ યેતી । શાખાપરત્વેં વેદ પઢતી ।
ઇષ્ટ સોયરે દાઈજ ગોત્રી । સમસ્ત આલે તયા ભવના ॥૬૪॥
ઇષ્ટ સોયરે દાઈજ ગોત્રી । સમસ્ત આલે તયા ભવના ॥૬૪॥
નાનાપરીચે શ્રૃંગાર । ઉભારિલે મંડપાકાર ।
આનંદ કરીતસે દ્વિજવર । અપાર દ્રવ્ય વેંચીતસે ॥૬૫॥
આનંદ કરીતસે દ્વિજવર । અપાર દ્રવ્ય વેંચીતસે ॥૬૫॥
નગરલોક વિસ્મય કરિતી । મૂક પુત્રાસી એવઢી આયતી ।
દ્વિજા લાગલી અસે ભ્રાંતિ । વૃથા કરિતો દ્રવ્ય આપુલેં ॥૬૬॥
દ્વિજા લાગલી અસે ભ્રાંતિ । વૃથા કરિતો દ્રવ્ય આપુલેં ॥૬૬॥
ઇતુકેં વેંચૂનિ પુત્રાસી । વ્રતબંધ કરીલ પરિયેસીં ।
ગાયત્રી કેવીં ઉપદેશી । કરીલ આચાર કવણેવરી ॥૬૭॥
ગાયત્રી કેવીં ઉપદેશી । કરીલ આચાર કવણેવરી ॥૬૭॥
એક મ્હણતી હો કાં ભલતેં । મિષ્ટાન્ન આમ્હાંસિ મિળતેં ।
દેકાર દેતીલ હિરણ્ય વસ્ત્રેં । ચાડ નાહીં ત્યાચે મંત્રા ॥૬૮॥
દેકાર દેતીલ હિરણ્ય વસ્ત્રેં । ચાડ નાહીં ત્યાચે મંત્રા ॥૬૮॥
ઐસે નાનાપરીચે લોક । વિચાર કરિતી અનેક ।
માતાપિત્યા અત્યંત સુખ । દેવદેવક કરિતાતિ ॥૬૯॥
માતાપિત્યા અત્યંત સુખ । દેવદેવક કરિતાતિ ॥૬૯॥
ચૌલકર્મ યેરે દિવસીં । ભોજન ચૌલમણીસી ।
પુનરભ્યંગ કરુનિ હર્ષી । યજ્ઞોપવીત ધારણ કેલેં ॥૭૦॥
પુનરભ્યંગ કરુનિ હર્ષી । યજ્ઞોપવીત ધારણ કેલેં ॥૭૦॥
મંત્રપૂર્વક યજ્ઞોપવીત । ધારણ કરવિતી દ્વિજ સમસ્ત ।
સહભોજન કરાવયા માતા । ઘેઊનિ ગેલી મંદિરાંત ॥૭૧॥
સહભોજન કરાવયા માતા । ઘેઊનિ ગેલી મંદિરાંત ॥૭૧॥
ભોજન કરોનિ માતેસવેં । નિરોપ ઘે તો એકોભાવેં ।
મુંજીબંધન અસે કરાવેં । મ્હણોનિ આલા પિત્યાજવળી ॥૭૨॥
મુંજીબંધન અસે કરાવેં । મ્હણોનિ આલા પિત્યાજવળી ॥૭૨॥
ગૃહ્યોક્તમાર્ગે મૌંજી દેખા । બંધન કેલેં ત્યા બાળકા ।
સુમુહૂર્ત આલા તત્કાળિકા । મંત્રોપદેશ કરિતા ઝાલા ॥૭૩॥
સુમુહૂર્ત આલા તત્કાળિકા । મંત્રોપદેશ કરિતા ઝાલા ॥૭૩॥
ગાયત્રીમંત્ર અનુક્રમેસીં । ઉપદેશ દેતી પરિયેસીં ।
બાળ ઉચ્ચારી મનોમાનસીં । વ્યક્ત ન બોલે કવણાપુઢેં ॥૭૪॥
બાળ ઉચ્ચારી મનોમાનસીં । વ્યક્ત ન બોલે કવણાપુઢેં ॥૭૪॥
ગાયત્રીમંત્ર કુમરાસી હોતાં । ભિક્ષા ઘેઊન આલી માતા ।
વસ્ત્રભૂષણેં રત્નખચિતા । દેતી ઝાલી તયા વેળીં ॥૭૫॥
વસ્ત્રભૂષણેં રત્નખચિતા । દેતી ઝાલી તયા વેળીં ॥૭૫॥
પહિલી ભિક્ષા ઘેઊનિ કરીં । આશીર્વચન દે તી નારી ।
બાળ ઋગ્વેદ મ્હણોન ઉચ્ચારી આચારધર્મે વર્તતસે ॥૭૬॥
બાળ ઋગ્વેદ મ્હણોન ઉચ્ચારી આચારધર્મે વર્તતસે ॥૭૬॥
પહિલી ભિક્ષા યેણેંપરી । દેતી ઝાલી પ્રીતિકરીં ।
‘અગ્નિમીળે પુરોહિતં’ ઉચ્ચારી । બ્રહ્મચારી તયા વેળીં ॥૭૭॥
‘અગ્નિમીળે પુરોહિતં’ ઉચ્ચારી । બ્રહ્મચારી તયા વેળીં ॥૭૭॥
દુસરી ભિક્ષા દેતાં માતા । ઉચ્ચાર કેલા યજુર્વેદ ‘ઇષેત્વા૦।
લોક સમસ્ત તટસ્થા । માથા તુકિતી તયે વેળીં ॥૭૮॥
લોક સમસ્ત તટસ્થા । માથા તુકિતી તયે વેળીં ॥૭૮॥
તિસરી ભિક્ષા દેતાં માતા । મ્હણે સામવેદ પઢે આતાં ।
‘અગ્નઆયાહિ૦’ ગાયન કરીત । તીન્હી વેદ મ્હણતસે ॥૭૯॥
‘અગ્નઆયાહિ૦’ ગાયન કરીત । તીન્હી વેદ મ્હણતસે ॥૭૯॥
સભા સમસ્ત વિસ્મય કરી । પહાતી હર્ષનિર્ભરીં ।
મુકેં બોલે વેદ ચારી । મ્હણતી હોઈલ કારણિક ॥૮૦॥
મુકેં બોલે વેદ ચારી । મ્હણતી હોઈલ કારણિક ॥૮૦॥
યાતેં મ્હણોં નયે નર । હોઈલ દેવાચા અવતાર ।
મ્હણોનિ કરિતી નમસ્કાર । જગદ્ગુરુ મ્હણોનિયા ॥૮૧॥
મ્હણોનિ કરિતી નમસ્કાર । જગદ્ગુરુ મ્હણોનિયા ॥૮૧॥
ઇતુક્યાવરી તો બાળક । માતેસી મ્હણતસે ઐક ।
તુંવા ઉપદેશ કેલા એક । ભિક્ષા માગ મ્હણોનિ ॥૮૨॥
તુંવા ઉપદેશ કેલા એક । ભિક્ષા માગ મ્હણોનિ ॥૮૨॥
નવ્હતી બોલ તુઝે મિથ્યા । નિર્ધાર રાહિલા માઝિયા ચિત્તા ।
નિરોપ દ્યાવા આમ્હાં ત્વરિતા । જાઊં તીર્થે આચરાવયા ॥૮૩॥
નિરોપ દ્યાવા આમ્હાં ત્વરિતા । જાઊં તીર્થે આચરાવયા ॥૮૩॥
આમ્હાં આચાર બ્રહ્મચારી । ભિક્ષા કરાવી ઘરોઘરીં ।
વેદાભ્યાસ મનોહરી । કરણેં અસે પરિયેસા ॥૮૪॥
વેદાભ્યાસ મનોહરી । કરણેં અસે પરિયેસા ॥૮૪॥
ઐકોનિ પુત્રાચેં વચન । દુઃખેં દાટલી અતિગહન ।
બાષ્પ નિઘતાતિ લોચનીં । આલી મૂર્ચ્છના તયે વેળીં ॥૮૫॥
બાષ્પ નિઘતાતિ લોચનીં । આલી મૂર્ચ્છના તયે વેળીં ॥૮૫॥
નિર્જીવ હોઊનિ ક્ષણેક । કરિતી ઝાલી મહાશોક ।
પુત્ર માઝા તૂં રક્ષક । મ્હણોનિ કેલી આશા બહુ ॥૮૬॥
પુત્ર માઝા તૂં રક્ષક । મ્હણોનિ કેલી આશા બહુ ॥૮૬॥
આમુતેં રક્ષિસી મ્હણોનિ । હોતી આશા બહુ મનીં ।
ન બોલસી આમ્હાંસવેં યાચિ ગુણીં । મુકેં મ્હણવિસી આપણાસી ॥૮૭॥
ન બોલસી આમ્હાંસવેં યાચિ ગુણીં । મુકેં મ્હણવિસી આપણાસી ॥૮૭॥
ન ઐકોં કધીં તુઝે બોલ । આતાં ઐકતાં સંતોષ હોઈલ ।
ઈશ્વરપૂજા આલેં ફળ । મ્હણોનિ વિશ્વાસ કેલા આમ્હીં ॥૮૮॥
ઈશ્વરપૂજા આલેં ફળ । મ્હણોનિ વિશ્વાસ કેલા આમ્હીં ॥૮૮॥
ઐસેં નાનાપરી દેખા । પુત્રાસિ મ્હણે તે બાળિકા ।
આલિંગોનિ કુમારકા । કૃપા ભાકી તયેવેળીં ॥૮૯॥
આલિંગોનિ કુમારકા । કૃપા ભાકી તયેવેળીં ॥૮૯॥
ઐકોનિ માતેચેં વચન । બાળક સાંગે બ્રહ્મજ્ઞાન ।
નકો ખેદવૂં અંતઃકરણ । આમ્હાં કરણેં તેંચિ અસે ॥૯૦॥
નકો ખેદવૂં અંતઃકરણ । આમ્હાં કરણેં તેંચિ અસે ॥૯૦॥
તુતેં આણખી પુત્ર ચારી । હોતીલ માતે નિર્ધારીં ।
તુઝી સેવા પરોપરી । કરિતીલ મનોભાવેસીં ॥૯૧॥
તુઝી સેવા પરોપરી । કરિતીલ મનોભાવેસીં ॥૯૧॥
તુવાં આરાધિલા શંકર । જન્માંતરીં પૂર્વાપાર ।
મ્હણોનિ મસ્તકીં ઠેવિતી કર । મગ તિસી જહાલેં જાતિસ્મરણ ॥૯૨॥
મ્હણોનિ મસ્તકીં ઠેવિતી કર । મગ તિસી જહાલેં જાતિસ્મરણ ॥૯૨॥
પૂર્વજન્મીંચા વૃત્તાંત । સ્મરતાં જાહલી વિસ્મિત ।
શ્રીપાદશ્રીવલ્લભ સ્વરુપતા । દિસતસે તો બાળક ॥૯૩॥
શ્રીપાદશ્રીવલ્લભ સ્વરુપતા । દિસતસે તો બાળક ॥૯૩॥
દેખોનિ માતા તયે વેળાં । નમન કેલેં ચરણકમળાં ।
શ્રીપાદ ઉઠવૂનિ અવલીળા । સાંગતી ગૌપ્ય અવધારીં ॥૯૪॥
શ્રીપાદ ઉઠવૂનિ અવલીળા । સાંગતી ગૌપ્ય અવધારીં ॥૯૪॥
ઐક માતે જ્ઞાનવંતી । હા બોલ કરીં વો ગુપ્તી ।
આમ્હી સંન્યાસી અસોં યતિ । અલિપ્ત અસોં સંસારીં ॥૯૫॥
આમ્હી સંન્યાસી અસોં યતિ । અલિપ્ત અસોં સંસારીં ॥૯૫॥
યાચિકારણેં આમ્હી આતાં । હિંડૂં સમસ્ત તીર્થાં ।
કારણ અસે પુઢેં બહુતા । મ્હણોનિ નિરોપ માગતી ॥૯૬॥
કારણ અસે પુઢેં બહુતા । મ્હણોનિ નિરોપ માગતી ॥૯૬॥
યેણેંપરી જનનિયેસી । ગુરુમૂર્તિ સાંગે વિનયેસીં ।
પુનરપિ વિનવી પુત્રાસી । ઐકા શ્રોતે એકચિત્તેં ॥૯૭॥
પુનરપિ વિનવી પુત્રાસી । ઐકા શ્રોતે એકચિત્તેં ॥૯૭॥
પુત્રાસી વિનવી તયે વેળ । માતેં સાંડૂનિ તુમ્હી જરી જાલ ।
આણિક કધીં ન દેખોં બાળ । કેવીં વાંચૂં પુત્રરાયા ॥૯૮॥
આણિક કધીં ન દેખોં બાળ । કેવીં વાંચૂં પુત્રરાયા ॥૯૮॥
ધાકુટપણીં તુમ્હાં તાપસ- । ધર્મી કવણ આહે હર્ષ ।
ધર્મશાસ્ત્રીં ખ્યાતિ સુરસ । આશ્રમ ચારી આચરાવે ॥૯૯॥
ધર્મશાસ્ત્રીં ખ્યાતિ સુરસ । આશ્રમ ચારી આચરાવે ॥૯૯॥
બ્રહ્મચર્ય વર્ષે બારા । ત્યાવરી ગૃહસ્થધર્મ બરા ।
મુખ્ય અસે વાનપ્રસ્થ તદનંતરા । ઘડતી પુણ્યેં અપરાંપર ॥૧૦૦॥
મુખ્ય અસે વાનપ્રસ્થ તદનંતરા । ઘડતી પુણ્યેં અપરાંપર ॥૧૦૦॥
મુખ્ય આશ્રમ અસે ગૃહસ્થ । આચરતાં હોય અતિસમર્થ ।
મગ સંન્યાસ ઘ્યાવા મુખ્યાર્થ । ધર્મશાસ્ત્ર યેણેંપરી ॥૧॥
મગ સંન્યાસ ઘ્યાવા મુખ્યાર્થ । ધર્મશાસ્ત્ર યેણેંપરી ॥૧॥
બ્રહ્મચર્યમાર્ગ ઐકા । પઠણ કરાવેં વેદાદિકાં ।
વિવાહ હોતાં ગૃહસ્થેં નિકા । પુત્રાદિક લાધાવે ॥૨॥
વિવાહ હોતાં ગૃહસ્થેં નિકા । પુત્રાદિક લાધાવે ॥૨॥
યજ્ઞાદિક કર્મ સાધોનિયાં । તદનંતર સંન્યાસ કરણેં ન્યાયા ।
યેણેંવિધિ સંન્યાસ અસે મુખ્યા । અગ્રાહ્ય સંન્યાસ બાળપણીં ॥૩॥
યેણેંવિધિ સંન્યાસ અસે મુખ્યા । અગ્રાહ્ય સંન્યાસ બાળપણીં ॥૩॥
સમસ્ત ઇંદ્રિયેં સંતુષ્ટવાવીં । મનીંચી વાસના પુરવાવી ।
તદનંતર તપાસી જાવેં । સંન્યાસ ઘેતાં મુખ્ય અસે ॥૪॥
તદનંતર તપાસી જાવેં । સંન્યાસ ઘેતાં મુખ્ય અસે ॥૪॥
ઐકોનિ માતેચેં વચન । શ્રીગુરૂ સાંગતી તત્ત્વજ્ઞાન ।
ઐક નામધારકા સુમન । મ્હણોનિ સાંગે સિદ્ધમુનિ ॥૫॥
ઐક નામધારકા સુમન । મ્હણોનિ સાંગે સિદ્ધમુનિ ॥૫॥
ગંગાધરાચા નંદન । વિનવીતસે નમૂન ।
તેં પરિસા શ્રોતે જન । શ્રીગુરુચરિત્રવિસ્તાર ॥૬॥
તેં પરિસા શ્રોતે જન । શ્રીગુરુચરિત્રવિસ્તાર ॥૬॥
પુઢેં વર્તલેં અપૂર્વ ઐકા । સિદ્ધ સાંગે નામધારકા ।
મહારાષ્ટ્રભાષેંકરુનિ ટીકા । સાંગતસે સરસ્વતી-ગંગાધર ॥૧૦૭॥
મહારાષ્ટ્રભાષેંકરુનિ ટીકા । સાંગતસે સરસ્વતી-ગંગાધર ॥૧૦૭॥
ઇતિ શ્રીગુરુચરિત્રામૃતે પરમકથાકલ્પતરૌ શ્રીનૃસિંહસરસ્વત્યુપાખ્યાને
સિદ્ધ-નામધારકસંવાદે શ્રીગુરુનરહરિબાળચરિત્રલીલાવર્ણનં નામ એકાદશોઽધ્યાયઃ ॥૧૧॥
સિદ્ધ-નામધારકસંવાદે શ્રીગુરુનરહરિબાળચરિત્રલીલાવર્ણનં નામ એકાદશોઽધ્યાયઃ ॥૧૧॥
॥ શ્રીગુરુદેવદત્ત ॥
॥ ઓંવીસંખ્યા ૧૦૭ ॥
॥શ્રીગુરુદત્તાત્રેયાર્પણમસ્તુ॥