Lord Hanuman

śrīhanumatpraśaṃsanam (mahābhāratatātparyanirṇayataḥ)

(Srihanumatprasamsanam Mahabharatatatparyanirnayatah in English (IAST))

Also known as shri hanumat prashansanam · muktipradanat pratikartrta me sarvasya bodho bhavatam

Twelve verses from Madhva's Mahabharata Tatparya Nirnaya, and what sets them apart from everything else in this cluster is who is speaking: here the Lord praises Hanuman, and not the other way round. Because I grant liberation, he says, everyone is able to make me some requital — but Hanuman is a devotee by his very nature, and against that there is no requital, and no remedy for me. Then the comparison, made flatly: in devotion, in fullness of knowledge, in unconditioned strength, in firmness and courage and splendour and restraint, there is nobody his equal, and Shesha and Rudra and Garuda are not his equals in the assembly of great qualities. Therefore, he concludes, I shall enjoy my own lordly station together with him — and the closing verses make that a gift formally given, a shared enjoyment granted to Hanuman for ever.

muktipradānāt pratikartṛtā me sarvasya bodho bhavatāṃ bhaveta |
hanūmato na pratikartṛtā syāt svabhāvabhaktasya nirauṣadhaṃ me || 1||
madbhaktau jñānapūrtāvanupadhikabalapronnatisthairyadhairya-
svābhāvyādhikyatejaḥsumatidamaśameṣvasya tulyo na kaścit |
śeṣo rudraḥ suparṇo'pyuruguṇasamitau no sahasrāṃśutulyā
asyetyasmānmadaiśaṃ padamahamamunā sārdhamevopabhokṣye || 2||
pūrvaṃ jigāya bhuvanaṃ daśakandharo'sā-
vanodbhavasya varato na tu taṃ kadācit |
kaścijjigāya puruhūtasutaḥ kapitvād-
viṣṇorvarādajayadarjuna eva cainam || 3||
datto varo na manujān prati vānarāṃśca
dhātrāsya tena vijito yudhi vālinaiṣaḥ |
anodbhavasya varamāśvabhibhūya rakṣo
jigye tvahaṃ raṇamukhe balimāhvayantam || 4||
balerchāstho'haṃ varamasmai sampradāya pūrva tu |
tena mayā rakṣo'staṃ yojanamayutaṃ padāṅgulyā || 5||
punaśca yuddhāya samāhvayantaṃ nyapātayaṃ rāvaṇamekamuṣṭinā |
mahābalo'haṃ kapilākhyarūpastrikūṭarūpaḥ pavanaśca me sutaḥ || 6||
āvāṃ svaśaktyā jayināviti sma śivo varānte'jayadenamevam |
jñātvā surājeyamimaṃ hi vatre haro jayeyāhamamuṃ daśānanam || 7||
ataḥ svabhāvājjayināvahaṃ ca vāyuśca vāyurhanumān sa eṣaḥ |
amuṣya hetostu purā hi vāyunā śivendrapūrvā api kāṣṭhavatkṛtāḥ || 8||
ato hanūmān padametu dhāturmadājñayā sṛṣṭyavanādikarma |
mokṣaṃ ca lokasya sadaiva kurvan muktaśca muktān sukhayan pravartatām || 9||
bhogāśca ye yāni ca karmajātānyanādyanantāni mameha santi |
madājñayā tānyakhilāni santi dhātuḥ pade tat sahabhoganāma || 10||
etādṛśaṃ me sahabhojanaṃ te mayā pradattaṃ hanuman sadaiva |
itīritastaṃ hanūmān praṇamya jagāda vākyaṃ sthirabhaktinamraḥ || 11||
|| iti śrīmadānandatīrthīyamahābhāratatātparyanirṇayataḥ śrīhanumatpraśaṃsanam samāptam ||

Explore More