(કાત્યાયન સૂત્રાનુસારમ્)
શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હરિઃ ઓમ્ ॥
॥ ગુરુ પ્રાર્થન ॥
શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હરિઃ ઓમ્ ॥
॥ ગુરુ પ્રાર્થન ॥
ૐ-વઁન્દે-ઽહ-મ્મઙ્ગલાત્માન-મ્ભાસ્વન્તંવેઁદવિગ્રહમ્ ।
યાજ્ઞવલ્ક્ય-મ્મુનિશ્રેષ્ઠ-ઞ્જિષ્ણું હરિહર પ્રભુમ્ ॥
જિતેન્દ્રિય-ઞ્જિતક્રોધં સદાધ્યાનપરાયણમ્ ।
આનન્દનિલયં-વઁન્દે યોગાનન્દ મુનીશ્વરમ્ ॥
એવ-ન્દ્વાદશ નામાનિ ત્રિસન્ધ્યા યઃ પઠેન્નરઃ ।
યોગીશ્વર પ્રસાદેન વિદ્યાવા-ન્ધનવા-ન્ભવેત્ ॥
ૐ શ્રી યાજ્ઞવલ્ક્ય ગુરુભ્યો નમઃ ।
કણ્વકાત્યાયનાદિ મહર્ષિભ્યો નમઃ ॥
ગુરુર્બ્રહ્મ ગુરુર્વિષ્ણુઃ ગુરુર્દેવો મહેશ્વરઃ ।
ગુરુર્બ્રહ્મ ગુરુર્વિષ્ણુઃ ગુરુર્દેવો મહેશ્વરઃ ।
ગુરુસ્સાક્ષા-ત્પરબ્રહ્મ તસ્મૈ શ્રી ગુરવે નમઃ ॥
ગુરવે સર્વલોકાના-મ્ભિષજે ભવરોગિણામ્ ।
નિધયે સર્વવિદ્યાના-ન્દક્ષિણામૂર્તયે નમઃ ॥
————–
॥ માનસ સ્નાનમ્ ॥
॥ માનસ સ્નાનમ્ ॥
અપવિત્રઃ પવિત્રો વા સર્વાવસ્થા-ઙ્ગતો-ઽપિ વા ।
યસ્સ્મરેત્પુણ્ડરીકાક્ષં સ બાહ્યાભ્યન્તરશ્શુચિઃ ॥
પુણ્ડરીકાક્ષ પુણ્ડરીકાક્ષ પુણ્ડરીકાક્ષાય નમઃ ॥
ગોવિન્દેતિ સદાસ્નાન-ઙ્ગોવિન્દેતિ સદા જપઃ ।
ગોવિન્દેતિ સદાસ્નાન-ઙ્ગોવિન્દેતિ સદા જપઃ ।
ગોવિન્દેતિ સદા ધ્યાનં સદા ગોવિન્દ કીર્તનમ્ ॥
॥ આચમનમ્ ॥
॥ આચમનમ્ ॥
1. ઓ-ઙ્કેશવાય સ્વાહા
2. ઓ-ન્નારાયણાય સ્વાહા
3. ઓ-મ્માધવાય સ્વાહા
4. ઓ-ઙ્ગોવિન્દાય નમઃ
5. ૐ-વિઁષ્ણવે નમઃ
6. ઓ-મ્મધુસૂદનાય નમઃ
7. ઓ-ન્ત્રિવિક્રમાય નમઃ
8. ૐ-વાઁમનાય નમઃ
9. ૐ શ્રીધરાય નમઃ
10. ૐ હૃષીકેશાય નમઃ
11. ઓ-મ્પદ્મનાભાય નમઃ
12. ઓ-ન્દામોદરાય નમઃ
13. ૐ સઙ્કર્ષણાય નમઃ
14. ૐ-વાઁસુદેવાય નમઃ
15. ઓ-મ્પ્રદ્યુમ્નાય નમઃ
16. ૐ અનિરુદ્ધાય નમઃ
17. ઓ-મ્પુરુષોત્તમાય નમઃ
18. ૐ અથોક્ષજાય નમઃ
19. ઓ-ન્નારસિંહાય નમઃ
20. ૐ અચ્યુતાય નમઃ
21. ઓ-ઞ્જનાર્દનાય નમઃ
22. ૐ ઉપેન્દ્રાય નમઃ
23. ૐ હરયે નમઃ
24. ૐ શ્રી કૃષ્ણાય નમઃ
॥ ભૂમિ પ્રાર્થન ॥
પૃથિવીત્યસ્ય, મેરુપૃષ્ઠ ઋષિઃ, કૂર્મો દેવતા, સુતલ-ઞ્છન્દઃ, આસને વિનિયોગઃ ।
ઓ-મ્પૃથ્વી ત્વયા ધૃતા લોકા દેવિ ત્વં-વિઁષ્ણુના ધૃતા ।
॥ ભૂમિ પ્રાર્થન ॥
પૃથિવીત્યસ્ય, મેરુપૃષ્ઠ ઋષિઃ, કૂર્મો દેવતા, સુતલ-ઞ્છન્દઃ, આસને વિનિયોગઃ ।
ઓ-મ્પૃથ્વી ત્વયા ધૃતા લોકા દેવિ ત્વં-વિઁષ્ણુના ધૃતા ।
ત્વ-ઞ્ચ ધારય મા-ન્દેવિ પવિત્ર-ઙ્કુરુ ચાસનમ્ ।
॥ પ્રાણાયામમ્ ॥
પ્રણવસ્ય પરબ્રહ્મ ઋષિઃ, પરમાત્મા દેવતા, દૈવી ગાયત્રી છન્દઃ ।
॥ પ્રાણાયામમ્ ॥
પ્રણવસ્ય પરબ્રહ્મ ઋષિઃ, પરમાત્મા દેવતા, દૈવી ગાયત્રી છન્દઃ ।
સપ્તાનાં-વ્યાઁહૃતીના-મ્પ્રજાપતિ ઋષિઃ, અગ્નિ-વાયુ-સૂર્ય-બૃહસ્પતિ-વરુણેન્દ્ર-વિશ્વેદેવા દેવતાઃ, ગાયત્ર્યુષ્ણિક્ અનુષ્ટુપ્ બૃહતી પઙ્ક્તિઃ, ત્રિષ્ટુબ્જગત્યશ્છન્દાંસિ ।
તત્સવિતુરિત્યસ્ય વિશ્વામિત્ર ઋષિઃ, સવિતા દેવતા, ગાયત્રી છન્દઃ ।
શિરોમન્ત્રસ્ય પ્રજાપતિ ઋષિઃ, બ્રહ્મ-અગ્નિ-વાયુ-સૂર્યા દેવતાઃ, યજુશ્છન્દઃ ।
પ્રાણાયામે વિનિયોગઃ ।
ઓ-મ્ભૂઃ । ઓ-મ્ભુવઃ । ઓગ્ં સુવઃ । ઓ-મ્મહઃ । ઓ-ઞ્જનઃ । ઓ-ન્તપઃ । ઓગ્ં સત્યમ્ ।
ઓ-મ્ભૂઃ । ઓ-મ્ભુવઃ । ઓગ્ં સુવઃ । ઓ-મ્મહઃ । ઓ-ઞ્જનઃ । ઓ-ન્તપઃ । ઓગ્ં સત્યમ્ ।
ઓ-ન્તત્સવિતુર્વરેણ્ય-મ્ભર્ગો દેવસ્ય ધીમહિ । ધિયો યો નઃ પ્રચોદયાત્ ॥
ૐ આપો જ્યોતી રસોમૃત-મ્બ્રહ્મ ભૂર્ભુવસ્સ્વરોમ્ ।
॥ સઙ્કલ્પમ્ ॥
॥ સઙ્કલ્પમ્ ॥
મમ ઉપાત્ત સમસ્ત દુરિતક્ષય દ્વારા શ્રીપરમેશ્વરમુદ્દિશ્ય શ્રીપરમેશ્વર પ્રીત્યર્થં શુભે શોભને મુહૂર્તે શ્રી મહાવિષ્ણોરાજ્ઞયા પ્રવર્તમાનસ્ય અદ્ય બ્રહ્મણઃ દ્વિતીય પરાર્થે શ્વેતવરાહ કલ્પે વૈવસ્વત મન્વન્તરે કલિયુગે પ્રથમપાદે જમ્બૂદ્વીપે ભારતવર્ષે ભરતખણ્ડે મેરોર્દક્ષિણ દિગ્ભાગે શ્રીશૈલસ્ય …… પ્રદેશે ……, …… નદ્યોઃ મધ્ય પ્રદેશે મઙ્ગલ ગૃહે અસ્મિન્ વર્તમન વ્યાવહરિક ચાન્દ્રમાનેન સ્વસ્તિ શ્રી …….. (1) નામ સંવઁત્સરે …… અયને(2) …… ઋતૌ (3) …… માસે(4) …… પક્ષે (5) …… તિથૌ (6) …… વાસરે (7) …… નક્ષત્રે (8) …… યોગે (9) …… કરણ (10) એવ-ઙ્ગુણ વિશેષણ વિશિષ્ટાયાં શુભતિથૌ શ્રીમાન્ …… ગોત્રઃ …… નામધેયઃ (શ્રીમતઃ …… ગોત્રસ્ય …… નામધેયસ્ય મમ ધર્મપત્ની સમેતસ્ય) શ્રી પરમેશ્વર પ્રીત્યર્થ-મ્મમ શ્રૌત સ્માર્ત નિત્ય કર્માનુષ્ઠાન યોગ્યતા ફલસિદ્ધ્યર્થ-મ્પ્રાતઃ/માધ્યાહ્નિક/સાયં સન્ધ્યાં ઉપાસિષ્યે ॥
॥ માર્જનમુ ॥
॥ માર્જનમુ ॥
ગઙ્ગે ચ યમુને કૃષ્ણે ગોદાવરી સરસ્વતી ।
નર્મદે સિન્ધુ કાવેરી જલે-ઽસ્મિન્ સન્નિધિ-ઙ્કુરુ ॥
આપોહિષ્ઠેતિ તિસૃણામ્, સિન્ધુદ્વીપ ઋષિઃ, આપો દેવતા, ગાયત્રી છન્દઃ, માર્જને વિનિયોગઃ ।
ૐ આપો હિષ્ઠા મયોભુવઃ । (પાદમુલ પૈ)
આપોહિષ્ઠેતિ તિસૃણામ્, સિન્ધુદ્વીપ ઋષિઃ, આપો દેવતા, ગાયત્રી છન્દઃ, માર્જને વિનિયોગઃ ।
ૐ આપો હિષ્ઠા મયોભુવઃ । (પાદમુલ પૈ)
ઓ-ન્તા ન ઊર્જે દધાતન । (શિરસ્સુ પૈ)
ઓ-મ્મહેરણાય ચક્ષસે । (હૃદયમુ પૈ)
ૐ-યોઁ વશ્શિવતમો રસઃ । (શિરસ્સુ પૈ)
ઓ-ન્તસ્ય ભાજયતે હ નઃ । (હૃદયમુ પૈ)
ૐ ઉશતીરિવ માતરઃ । (પાદમુલ પૈ)
ઓ-ન્તસ્મા અરઙ્ગમામવઃ । (હૃદયમુ પૈ)
ૐ-યઁસ્ય ક્ષયાય જિન્વથ । (પાદમુલ પૈ)
ૐ આપો જનયથા ચ નઃ । (શિરસ્સુ પૈ)
॥ મન્ત્રાચમનમ્ ॥
(પ્રાતઃ કાલે)
॥ મન્ત્રાચમનમ્ ॥
(પ્રાતઃ કાલે)
સૂર્યશ્ચેતિ મન્ત્રસ્ય, ઉપનિષદ્યાજ્ઞવલ્ક્ય ઋષિઃ, સૂર્યો દેવતા, અનુષ્ટુ-પ્છન્દઃ, ઉદક પ્રાશને વિનિયોગઃ ।
ૐ સૂર્યશ્ચ મા મન્યુશ્ચ મન્યુપતયશ્ચ મન્યુકૃતેભ્યઃ ।
ૐ સૂર્યશ્ચ મા મન્યુશ્ચ મન્યુપતયશ્ચ મન્યુકૃતેભ્યઃ ।
પાપેભ્યો રક્ષન્તામ્ । યદ્રાત્ર્યા પાપમકાર્ષમ્ ।
મનસા વાચા હસ્તાભ્યામ્ । પદ્ભ્યામુદરેણ શિશ્ના ।
રાત્રિસ્તદવલુમ્પતુ । યત્કિઞ્ચ દુરિત-મ્મયિ ।
ઇદમહ-મ્મામમૃતયોનૌ ।
સૂર્યે જ્યોતિષિ જુહોમિ સ્વાહા ।
(મધ્યાહ્ન કાલે)
(મધ્યાહ્ન કાલે)
આપઃ પુનન્ત્વિતિ મન્ત્રસ્ય, નારાયણ ઋષિઃ, આપો દેવતા, ગાયત્રી છન્દઃ, ઉદક પ્રાશને વિનિયોગઃ ।
આપઃ પુનન્તુ પૃથિવી-મ્પૃથિવી પૂતા પુનાતુ મામ્ ।
આપઃ પુનન્તુ પૃથિવી-મ્પૃથિવી પૂતા પુનાતુ મામ્ ।
પુનન્તુ બ્રહ્મણસ્પતિર્બ્રહ્મપૂતા પુનાતુ મામ્ ॥
યદુચ્છિષ્ટમભોજ્ય-ઞ્ચ યદ્વા દુશ્ચરિત-મ્મમ ।
સર્વ-મ્પુનન્તુ મામાપો-ઽસતા-ઞ્ચ પ્રતિગ્રહગ્ં સ્વાહા ॥
(સાય-ઙ્કાલે)
(સાય-ઙ્કાલે)
અગ્નિશ્ચેતિ મન્ત્રસ્ય, યાજ્ઞવલ્ક્ય ઉપનિષદૃષિઃ, અગ્નિર્દેવતા, અનુષ્ટુ-પ્છન્દઃ, ઉદક પ્રાશને વિનિયોગઃ ।
અગ્નિશ્ચ મા મન્યુશ્ચ મન્યુપતયશ્ચ મન્યુકૃતેભ્યઃ ।
અગ્નિશ્ચ મા મન્યુશ્ચ મન્યુપતયશ્ચ મન્યુકૃતેભ્યઃ ।
પાપેભ્યો રક્ષન્તામ્ । યદહ્ના પાપમકાર્ષમ્ ।
મનસા વાચા હસ્તાભ્યામ્ । પદ્ભ્યામુદરેણ શિશ્ના ।
અહસ્તદવલુમ્પતુ । યત્કિઞ્ચ દુરિત-મ્મયિ ।
ઇદમહ-મ્મામમૃતયોનૌ । સત્યે જ્યોતિષિ જુહોમિ સ્વાહા ।
॥ પુનર્માર્જનમ્ ॥
આચમ્ય (ચે.) ॥
ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સ્વઃ ।
॥ પુનર્માર્જનમ્ ॥
આચમ્ય (ચે.) ॥
ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સ્વઃ ।
તત્સવિતુર્વરેણ્ય-મ્ભર્ગો દેવસ્ય ધીમહિ ।
ધિયો યો નઃ પ્રચોદયાત્ ॥
આપો હિષ્ઠા મયોભુવસ્તા ન ઊર્જે દધાતન ।
આપો હિષ્ઠા મયોભુવસ્તા ન ઊર્જે દધાતન ।
મહેરણાય ચક્ષસે ।
યો વશ્શિવતમો રસસ્તસ્ય ભાજયતે હ નઃ ।
ઉશતીરિવ માતરઃ ।
તસ્મા અરઙ્ગમામવો યસ્ય ક્ષયાય જિન્વથ ।
આપો જનયથા ચ નઃ ।
॥ અઘમર્ષણમ્ ॥
॥ અઘમર્ષણમ્ ॥
દ્રુપદા દિવેત્યસ્ય મન્ત્રસ્ય, કોકિલ રાજપુત્ર ઋષિઃ, આપો દેવતા, અનુષ્ટુ-પ્છન્દઃ, અઘમર્ષણે વિનિયોગઃ ।
ઓ-ન્દ્રુપદા દિવ મુઞ્ચતુ । દ્રુપદા દિવેન્મુમુચાનઃ ।
ઓ-ન્દ્રુપદા દિવ મુઞ્ચતુ । દ્રુપદા દિવેન્મુમુચાનઃ ।
સ્વિન્ન-સ્સ્નાત્વી મલાદિવ । પૂત-મ્પવિત્રેણેવાજ્યમ્ ।
આપઃ શુન્ધન્તુ મૈનસઃ । (તૈ.બ્રા.2.6.6.4)
શત્રુક્ષયાર્થ માર્જનમ્ ॥
શત્રુક્ષયાર્થ માર્જનમ્ ॥
સુમિત્રાન ઇત્યસ્ય મન્ત્રસ્ય, પ્રજાપતિ ઋષિઃ, આપો દેવતા, અનુષ્ટુ-પ્છન્દઃ, શત્રુક્ષયાર્થે વિનિયોગઃ ।
ૐ સુમિત્રા ન આપ ઓષધય-સ્સન્તુ । દુર્મિત્રાસ્તસ્મૈ ભુયાસુઃ ।
ૐ સુમિત્રા ન આપ ઓષધય-સ્સન્તુ । દુર્મિત્રાસ્તસ્મૈ ભુયાસુઃ ।
યો-ઽસ્માન્દ્વેષ્ટિ । ય-ઞ્ચ વય-ન્દ્વિષ્મઃ । (તૈ.બ્રા.2.6.6.3)
પાપક્ષયાર્થ માર્જનમ્ ॥
પાપક્ષયાર્થ માર્જનમ્ ॥
ઇદમાપ ઇત્યસ્ય મન્ત્રસ્ય, ઉચક્થ્ય ઋષિઃ, આપો દેવતા, અનુષ્ટુ-પ્છન્દઃ, દુરિતક્ષયાર્થ માર્જને વિનિયોગઃ ।
ૐ ઇદમાપઃ પ્રવહત યત્કિ-ઞ્ચ દુરિત-મ્મયિ ।
ૐ ઇદમાપઃ પ્રવહત યત્કિ-ઞ્ચ દુરિત-મ્મયિ ।
યદ્વાહમભિદુદ્રોહ યદ્વા શેપ ઉતાનૃતમ્ ॥
॥ અર્ઘ્યપ્રદાનમુ ॥
આચમ્ય (ચે.) ॥
॥ અર્ઘ્યપ્રદાનમુ ॥
આચમ્ય (ચે.) ॥
પ્રાણાનાયમ્ય (ચે.) ॥
પૂર્વોક્ત એવ-ઙ્ગુણ વિશેષણ વિશિષ્ટાયાં શુભતિથૌ (કાલાતિક્રમણદોષ નિવૃત્યર્થ-મ્પ્રાયશ્ચિત્તાર્ઘ્ય પૂર્વક) પ્રાતઃ/માધ્યાહ્નિક/સાયં સન્ધ્યાઙ્ગ અર્ઘ્યપ્રદાન-ઙ્કરિષ્યે ॥
ભૂર્ભુવસ્સ્વરિતિ મહાવ્યાહૃતીનામ્, પરમેષ્ઠી પ્રજાપતિ ઋષિઃ, અગ્નિ-વાયુ-સૂર્યા દેવતાઃ, ગાયત્ર્યુષ્ણિક્ અનુષ્ટુપ્છન્દાંસિ ।
પૂર્વોક્ત એવ-ઙ્ગુણ વિશેષણ વિશિષ્ટાયાં શુભતિથૌ (કાલાતિક્રમણદોષ નિવૃત્યર્થ-મ્પ્રાયશ્ચિત્તાર્ઘ્ય પૂર્વક) પ્રાતઃ/માધ્યાહ્નિક/સાયં સન્ધ્યાઙ્ગ અર્ઘ્યપ્રદાન-ઙ્કરિષ્યે ॥
ભૂર્ભુવસ્સ્વરિતિ મહાવ્યાહૃતીનામ્, પરમેષ્ઠી પ્રજાપતિ ઋષિઃ, અગ્નિ-વાયુ-સૂર્યા દેવતાઃ, ગાયત્ર્યુષ્ણિક્ અનુષ્ટુપ્છન્દાંસિ ।
તત્સવિતુરિત્યસ્ય, વિશ્વામિત્ર ઋષિઃ, સવિતા દેવતા, ગાયત્રી છન્દઃ, અર્ઘ્યપ્રદાને વિનિયોગઃ ।
ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સ્વઃ । ઓ-ન્તત્સવિતુર્વરેણ્યમ્ । ભર્ગો દેવસ્ય ધીમહિ । ધિયો યો નઃ પ્રચોદયાત્ ॥
શ્રી પદ્મિની ઉષા સૌજ્ઞા છાયા સમેત શ્રી સૂર્યનારાયણ પરબ્રહ્મણે નમઃ । ઇદમર્ઘ્યં સમર્પયામિ ।
(પ્રાતઃ કાલે)
ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સ્વઃ । ઓ-ન્તત્સવિતુર્વરેણ્યમ્ । ભર્ગો દેવસ્ય ધીમહિ । ધિયો યો નઃ પ્રચોદયાત્ ॥
શ્રી પદ્મિની ઉષા સૌજ્ઞા છાયા સમેત શ્રી સૂર્યનારાયણ પરબ્રહ્મણે નમઃ । ઇદમર્ઘ્યં સમર્પયામિ ।
(પ્રાતઃ કાલે)
ઉષસ્ત ઇત્યસ્ય મન્ત્રસ્ય, ગૌતમ ઋષિઃ, ઉષો દેવતા, ઉષ્ણિક્છન્દઃ, પ્રાયશ્ચિત્તાર્ઘ્ય પ્રદાને વિનિયોગઃ ।
ૐ ઉષસ્તચ્ચિત્રમાભરાસ્મભ્યં-વાઁજનીવતિ યેનતોક-ઞ્ચ તનય-ઞ્ચ ધામહે ॥
ૐ ઉષસ્તચ્ચિત્રમાભરાસ્મભ્યં-વાઁજનીવતિ યેનતોક-ઞ્ચ તનય-ઞ્ચ ધામહે ॥
શ્રી પદ્મિની ઉષા સૌજ્ઞા છાયા સમેત શ્રી સૂર્યનારાયણ પરબ્રહ્મણે નમઃ । ઇદમર્ઘ્યં સમર્પયામિ ।
ઓ-મ્ભૂઃ । ઓ-મ્ભુવઃ । ઓગ્ં સુવઃ । ઓ-ન્તત્સવિતુર્વરેણ્યમ્ । ભર્ગો દેવસ્ય ધીમહિ । ધિયો યોનઃ પ્રચોદયાત્ ॥ [3]
(મધ્યાહ્ન કાલે)
ઓ-મ્ભૂઃ । ઓ-મ્ભુવઃ । ઓગ્ં સુવઃ । ઓ-ન્તત્સવિતુર્વરેણ્યમ્ । ભર્ગો દેવસ્ય ધીમહિ । ધિયો યોનઃ પ્રચોદયાત્ ॥ [3]
(મધ્યાહ્ન કાલે)
આકૃષ્ણેનેત્યસ્ય મન્ત્રસ્ય, હિરણ્ય સ્તૂપ ઋષિઃ, સૂર્યો દેવતા, ત્રિષ્ટુપ્છન્દઃ, પ્રાયશ્ચિત્તાર્ઘ્ય પ્રદાને વિનિયોગઃ ॥
ૐ આકૃષ્ણેન રજસા વર્તમાનો નિવેશયન્નમૃત-મ્મર્ત્યઞ્ચ ।
ૐ આકૃષ્ણેન રજસા વર્તમાનો નિવેશયન્નમૃત-મ્મર્ત્યઞ્ચ ।
હિરણ્યયેન સવિતા રથેના-ઽઽદેવો યાતિભુવનાનિ પશ્યન્ ॥
શ્રી પદ્મિની ઉષા સૌજ્ઞા છાયા સમેત શ્રી સૂર્યનારાયણ પરબ્રહ્મણે નમઃ । ઇદમર્ઘ્યં સમર્પયામિ ।
ઓ-મ્ભૂઃ । ઓ-મ્ભુવઃ । ઓગ્ં સુવઃ । ઓ-ન્તત્સવિતુર્વરેણ્યમ્ । ભર્ગો દેવસ્ય ધીમહિ । ધિયો યોનઃ પ્રચોદયાત્ ॥ [1]
(સાય-ઙ્કાલે)
ઓ-મ્ભૂઃ । ઓ-મ્ભુવઃ । ઓગ્ં સુવઃ । ઓ-ન્તત્સવિતુર્વરેણ્યમ્ । ભર્ગો દેવસ્ય ધીમહિ । ધિયો યોનઃ પ્રચોદયાત્ ॥ [1]
(સાય-ઙ્કાલે)
આરાત્રીત્યસ્ય મન્ત્રસ્ય, કશિપા ભરદ્વાજ દુહિતા ઋષિઃ, રાત્રિર્દેવતા, પથ્ભ્યા બૃહતી છન્દઃ, પ્રાયશ્ચિતાર્ઘ્ય પ્રદાને વિનિયોગઃ ।
ૐ આરાત્રિ પાર્થિવગ્ં રજઃ પિતુર પ્રાયિ ધામભિઃ । દિવ-સ્સદાગ્ગ્સિ બૃહતી વિતિષ્ઠસ આત્વેષં-વઁર્તતે તમઃ ॥
ૐ આરાત્રિ પાર્થિવગ્ં રજઃ પિતુર પ્રાયિ ધામભિઃ । દિવ-સ્સદાગ્ગ્સિ બૃહતી વિતિષ્ઠસ આત્વેષં-વઁર્તતે તમઃ ॥
શ્રી પદ્મિની ઉષા સૌજ્ઞા છાયા સમેત શ્રી સૂર્યનારાયણ પરબ્રહ્મણે નમઃ । ઇદમર્ઘ્યં સમર્પયામિ ।
ઓ-મ્ભૂઃ । ઓ-મ્ભુવઃ । ઓગ્ં સુવઃ । ઓ-ન્તત્સવિતુર્વરેણ્યમ્ । ભર્ગો દેવસ્ય ધીમહિ । ધિયો યોનઃ પ્રચોદયાત્ ॥ [3]
॥ ભૂપ્રદક્ષિણ ॥
અસાવાદિત ઇત્યસ્ય મન્ત્રસ્ય, બ્રહ્મા ઋષિઃ, આદિત્યો દેવતા, અનુષ્ટુ-પ્છન્દઃ, ભૂ પ્રદક્ષિણે વિનિયોગ ।
અસાવાદિત્યો બ્રહ્મ ॥
॥ સન્ધ્યા તર્પણમ્ ॥
(પ્રાતઃ કાલે)
ઓ-મ્ભૂઃ । ઓ-મ્ભુવઃ । ઓગ્ં સુવઃ । ઓ-ન્તત્સવિતુર્વરેણ્યમ્ । ભર્ગો દેવસ્ય ધીમહિ । ધિયો યોનઃ પ્રચોદયાત્ ॥ [3]
॥ ભૂપ્રદક્ષિણ ॥
અસાવાદિત ઇત્યસ્ય મન્ત્રસ્ય, બ્રહ્મા ઋષિઃ, આદિત્યો દેવતા, અનુષ્ટુ-પ્છન્દઃ, ભૂ પ્રદક્ષિણે વિનિયોગ ।
અસાવાદિત્યો બ્રહ્મ ॥
॥ સન્ધ્યા તર્પણમ્ ॥
(પ્રાતઃ કાલે)
ગાયત્ર્યા, વ્યાસ ઋષિઃ, બ્રહ્મા દેવતા, ગાયત્રી છન્દઃ, પ્રાત-સ્સન્ધ્યા તર્પણે વિનિયોગઃ ।
ઓ-મ્ભૂઃ પુરુષસ્તૃપ્યતામ્
ઓ-મ્ભૂઃ પુરુષસ્તૃપ્યતામ્
ૐ ઋગ્વેદસ્તૃપ્યતામ્
ઓ-મ્મણ્ડલસ્તૃપ્યતામ્
ૐ હિરણ્યગર્ભરૂપી તૃપ્યતામ્
ૐ આત્મા તૃપ્યતામ્
ઓ-ઙ્ગાયત્રી તૃપ્યતામ્
ૐ-વેઁદમાતા તૃપ્યતામ્
ૐ સાઙ્કૃતી તૃપ્યતામ્
ૐ સન્ધ્યા તૃપ્યતામ્
ઓ-ઙ્કુમારી તૃપ્યતામ્
ઓ-મ્બ્રાહ્મી તૃપ્યતામ્
ૐ ઉષસ્તૃપ્યતામ્
ઓ-ન્નિર્મૃજી તૃપ્યતામ્
ૐ સર્વાર્થસિદ્ધિકરી તૃપ્યતામ્
ૐ સર્વમન્ત્રાધિપતિસ્તૃપ્યતામ્
ઓ-મ્ભૂર્ભવસ્સ્વઃ પુરુષસ્તૃપ્યતામ્
(મધ્યાહ્ન કાલે)
(મધ્યાહ્ન કાલે)
સાવિત્ર્યાઃ, કશ્યપ ઋષિઃ, રુદ્રો દેવતા, ત્રિષ્ટુ-પ્છન્દઃ, માધ્યાહ્નિક સન્ધ્યા તર્પણે વિનિયોગઃ ।
ઓ-મ્ભુવઃ પુરુષસ્તૃપ્યતામ્
ઓ-મ્ભુવઃ પુરુષસ્તૃપ્યતામ્
ૐ-યઁજુર્વેદસ્તૃપ્યતામ્
ઓ-મ્મણ્ડલસ્તૃપ્યતામ્
ૐ રુદ્રરૂપી તૃપ્યતામ્
ૐ અનન્તરાત્મા તૃપ્યતામ્
ૐ સાવિત્રી તૃપ્યતામ્
ૐ-વેઁદમાતા તૃપ્યતામ્
ૐ સાઙ્કૃતી તૃપ્યતામ્
ૐ સન્ધ્યા તૃપ્યતામ્
ૐ-યુઁવતી તૃપ્યતામ્
ૐ રૌદ્રી તૃપ્યતામ્
ૐ ઉષસ્તૃપ્યતામ્
ઓ-ન્નિર્મૃજી તૃપ્યતામ્
ૐ સર્વર્થસિદ્ધિકરી તૃપ્યતામ્
ૐ સર્વમન્ત્રાધિપતિસ્તૃપ્યતામ્
ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સ્વઃ પુરુષસ્તૃપ્યતામ્
(સાયન્ત્ર કાલે)
(સાયન્ત્ર કાલે)
સરસ્વત્યા, વશિષ્ઠ ઋષિઃ, વિષ્ણુર્દેવતા જગતી છન્દઃ, સાયં સન્ધ્યા તર્પણે વિનિયોગઃ ।
ઓગ્ગ્ સ્વઃ પુરુષસ્તૃપ્યતામ્
ઓગ્ગ્ સ્વઃ પુરુષસ્તૃપ્યતામ્
ૐ સામવેદસ્તૃપ્યતામ્
ઓ-મ્મણ્ડલસ્તૃપ્યતામ્
ૐ-વિઁષ્ણુરૂપી તૃપ્યતામ્
ઓ-મ્પરમાત્મા તૃપ્યતામ્
ૐ સરસ્વતી તૃપ્યતામ્
ૐ-વેઁદમાતા તૃપ્યતામ્
ૐ સાઙ્કૃતી તૃપ્યતામ્
ૐ સન્ધ્યા તૃપ્યતામ્
ૐ-વૃઁદ્ધા તૃપ્યતામ્
ૐ-વૈઁષ્ણવી તૃપ્યતામ્
ૐ ઉષસ્તૃપ્યતામ્
ઓ-ન્નિર્મૃજી તૃપ્યતામ્
ૐ સર્વાર્થસિદ્ધિકરી તૃપ્યતામ્
ૐ સર્વમન્ત્રાધિપતિસ્તૃપ્યતામ્
ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સ્વઃ પુરુષ સ્તૃપ્યતામ્
॥ સૂર્યોપસ્થાનમુ ॥
ઉદુત્ય મિત્યસ્યાઃ, પ્રસ્કણ્વૃષિઃ, સવિતા દેવતા, ગાયત્રી છન્દઃ ।
॥ સૂર્યોપસ્થાનમુ ॥
ઉદુત્ય મિત્યસ્યાઃ, પ્રસ્કણ્વૃષિઃ, સવિતા દેવતા, ગાયત્રી છન્દઃ ।
ચિત્ર-ન્દેવાનામિત્યસ્યાઃ, કુત્સ ઋષિઃ, સૂર્યો દેવતા, ત્રિષ્ટુપ્છન્દઃ, સૂર્યોપસ્થાને વિનિયોગઃ ॥
ૐ ઉદુત્ય-ઞ્જાતવેદસ-ન્દેવં-વઁહન્તિ કેતવઃ। દૃશે વિશ્વાય સૂર્યમ્ ॥
ૐ ઉદુત્ય-ઞ્જાતવેદસ-ન્દેવં-વઁહન્તિ કેતવઃ। દૃશે વિશ્વાય સૂર્યમ્ ॥
ઓ-ઞ્ચિત્ર-ન્દેવાનામુદગાદનીક-ઞ્ચક્ષુર્મિત્રસ્ય વરુણસ્યાગ્નેઃ । આપ્રાદ્યાવા પૃથિવી અન્તરિક્ષગ્ સૂર્ય આત્મા જગદસ્તસ્થુષશ્ચ ॥
(પ્રાતઃ કાલે)
(પ્રાતઃ કાલે)
ઓ-મ્મિત્રસ્યેત્યાદિ ચતુર્ણામ્, વિશ્વામિત્ર ઋષિઃ, લિઙ્ગોક્તા દેવતાઃ, ગાયત્રી બૃહત્યનુષ્ટુપ્ ધૃતયશ્છન્દાંસિ, સૂર્યોપસ્થાને વિનિયોગઃ ।
ઓ-મ્મિત્રસ્ય ચર્ષણી દૃતોવો દેવસ્યસાનસિ દ્યુમ્ન-ઞ્ચિત્ર સ્રવસ્તમમ્ ॥
ઓ-મ્મિત્રસ્ય ચર્ષણી દૃતોવો દેવસ્યસાનસિ દ્યુમ્ન-ઞ્ચિત્ર સ્રવસ્તમમ્ ॥
ઓ-ન્દેવસ્ત્વા સવિતોદ્વપતુ સુપાણિસ્સ્વજ્ગુરિસ્સુ બાહુરુતશક્ત્યા । અવ્યથમાના પૃથિવ્યા માશાદિશ આપૃણ ॥
ૐ ઉત્થાય બૃહતી ભવો દુત્તિષ્ઠધ્રુવાત્વમ્ । મિત્રૈતાન્ત ઉખા-મ્પરિદદામ્યભિત્યા એષા માભેદિ ॥
ૐ-વઁસવસ્ત્વા છૃન્દન્તુ ગાયત્રેણ છન્દસાજ્ગિરસ્વ દ્રુદ્રાસ્ત્વા છૃન્દન્તુ ત્રૈષ્ટુભેન છન્દસાજ્ગિરસ્વત્ ।
આદિત્યાસ્ત્વા છૃન્દન્તુ જાગતેન છન્દસાજ્ગિરસ્વ દ્વિશ્વેત્વા દેવાવૈશ્વાનરા આછૃન્દન્ત્વાનુષ્ટુભેન છન્દસાજ્ગિરસ્વત્ ॥
(મધ્યાહ્ન કાલે)
(મધ્યાહ્ન કાલે)
ઉદ્વયમુદિત્યમિતિદ્વયો, પ્રસ્કણ્વ ઋષિઃ, સવિતા દેવતા, પ્રથમસ્યાનુષ્ટુપ્છન્દઃ, દ્વિતીયસ્ય ગાયત્રી છન્દઃ,
ચિત્ર-ન્દેવાનામિત્યસ્ય, કુત્સ ઋષિઃ, સવિતા દેવતા, ત્રિષ્ટુપ્છન્દઃ, તચ્ચક્ષુરિત્યસ્ય, દધ્યઙ્ગાથર્વણ ઋષિઃ, સૂર્યો દેવતા, પઙ્ક્તિશ્છન્દઃ, સૂર્યોપસ્થાને વિનિયોગઃ ॥
ૐ ઉદ્વય-ન્તમસસ્પરિસ્વઃ પશ્યન્ત ઉત્તરમ્ ।
ૐ ઉદ્વય-ન્તમસસ્પરિસ્વઃ પશ્યન્ત ઉત્તરમ્ ।
દેવ-ન્દેવત્રા સૂર્ય મગન્મ જ્યોતિરુત્તમમ્ ॥
ૐ ઉદુત્ય-ઞ્જાતવેદસ-ન્દેવં-વઁહન્તિ કેતવઃ ।
દૃશે વિશ્વાય સૂર્યમ્ ॥
ઓ-ઞ્ચિત્ર-ન્દેવાનામુદગાદનીક-ઞ્ચક્ષુર્મિત્રસ્ય વરુણસ્યાગ્નેઃ ।
આપ્રાદ્યાવા પૃથિવી અન્તરિક્ષગ્ સૂર્ય આત્મા જગદસ્તસ્થુષશ્ચ ॥
ઓ-ન્તચ્ચક્ષુર્દેવહિત-મ્પુરસ્તાચ્છુક્ર મુચ્ચરત્ ।
પશ્યેમ શરદશ્શત-ઞ્જીવેમ શરદશ્શતગ્ શૃણુયામ શરદશ્શતમ્ ॥
(સાય-ઙ્કાલે)
(સાય-ઙ્કાલે)
ઇમ-મ્મે વરુણ તત્વાયામીત્યનયોશ્શુનશ્શેફ ઋષિઃ, વરુણો દેવતા, ગાયત્રી ત્રિષ્ટુભૌ છન્દસિ, સૂર્યોપસ્ધાને વિનિયોગઃ ॥
ૐ ઇમ-મ્મે વરુણ શ્રુધીહવમદ્યા ચ મૃલય । ત્વામવસ્યુરાચકે ॥
ૐ ઇમ-મ્મે વરુણ શ્રુધીહવમદ્યા ચ મૃલય । ત્વામવસ્યુરાચકે ॥
ઓ-ન્તત્વાયામિ બ્રહ્મણા વન્દમાનસ્તદાશાસ્તે યજમાનો હવિર્ભિઃ ।
અહેલમાનો વરુણે હબોધ્યુરુશગ્ં સ મા ન આયુઃ પ્રમોષીઃ ॥
॥ ગાયત્રી ॥
આચમ્ય (ચે.) ॥
॥ ગાયત્રી ॥
આચમ્ય (ચે.) ॥
પ્રાણાનાયમ્ય (ચે.) ॥
ઉગ્રભૂતપિશાચાસ્તે ઇત્યેતે ભૂમિ ભારકાઃ ।
ઉગ્રભૂતપિશાચાસ્તે ઇત્યેતે ભૂમિ ભારકાઃ ।
ભૂતાનામવિરોધેન બ્રહ્મ કર્મ સમારભે ॥
પૂર્વોક્ત એવ-ઙ્ગુણ વિશેષણ વિશિષ્ટાયાં શુભતિથૌ યથા શક્તિ પ્રાતઃ/મધ્યાહ્નિક/સાયં સન્ધ્યાઙ્ગ ગાયત્રી મન્ત્ર જપ-ઙ્કરિષ્યે ॥
ગાયત્ર્યાવાહનમ્ ।
ૐ ઓજો-ઽસિ સહો-ઽસિ બલમસિ ભ્રાજો-ઽસિ દેવાના-ન્ધામનામાસિ વિશ્વમસિ વિશ્વાયુ-સ્સર્વમસિ સર્વાયુરભિભૂરોમ્ । ગાયત્રીમાવાહયામિ । સાવિત્રીમાવાહયામિ । સરસ્વતીમાવાહયામિ । છન્દર્ષીનાવાહયામિ । શ્રિયમાવાહયામિ ॥
ગાયત્ર્યા ગાયત્રી છન્દો વિશ્વામિત્ર ઋષિ-સ્સવિતા દેવતા અગ્નિર્મુખ-મ્બ્રહ્માશિરઃ વિષ્ણુર્હૃદયગ્ં રુદ્રશ્શિખા પૃથિવી યોનિઃ પ્રાણાપાનવ્યાનોદાન સમાનાસ્સપ્રાણા-શ્શ્વેતવર્ણા સાઙ્ખ્યાયન સગોત્રા ગાયત્રી ચતુર્વિગ્ંશત્યક્ષરા ત્રિપદા ષટ્કુક્ષિઃ પઞ્ચશીર્ષોપનયને વિનિયોગઃ ॥
આયાત્વિત્યનુવાકસ્ય, વામદેવ ઋષિઃ, ગાયત્રી દેવતા, અનુષ્ટુ-પ્છન્દઃ, ગાયત્ર્યાવાહને વિનિયોગઃ ॥
પૂર્વોક્ત એવ-ઙ્ગુણ વિશેષણ વિશિષ્ટાયાં શુભતિથૌ યથા શક્તિ પ્રાતઃ/મધ્યાહ્નિક/સાયં સન્ધ્યાઙ્ગ ગાયત્રી મન્ત્ર જપ-ઙ્કરિષ્યે ॥
ગાયત્ર્યાવાહનમ્ ।
ૐ ઓજો-ઽસિ સહો-ઽસિ બલમસિ ભ્રાજો-ઽસિ દેવાના-ન્ધામનામાસિ વિશ્વમસિ વિશ્વાયુ-સ્સર્વમસિ સર્વાયુરભિભૂરોમ્ । ગાયત્રીમાવાહયામિ । સાવિત્રીમાવાહયામિ । સરસ્વતીમાવાહયામિ । છન્દર્ષીનાવાહયામિ । શ્રિયમાવાહયામિ ॥
ગાયત્ર્યા ગાયત્રી છન્દો વિશ્વામિત્ર ઋષિ-સ્સવિતા દેવતા અગ્નિર્મુખ-મ્બ્રહ્માશિરઃ વિષ્ણુર્હૃદયગ્ં રુદ્રશ્શિખા પૃથિવી યોનિઃ પ્રાણાપાનવ્યાનોદાન સમાનાસ્સપ્રાણા-શ્શ્વેતવર્ણા સાઙ્ખ્યાયન સગોત્રા ગાયત્રી ચતુર્વિગ્ંશત્યક્ષરા ત્રિપદા ષટ્કુક્ષિઃ પઞ્ચશીર્ષોપનયને વિનિયોગઃ ॥
આયાત્વિત્યનુવાકસ્ય, વામદેવ ઋષિઃ, ગાયત્રી દેવતા, અનુષ્ટુ-પ્છન્દઃ, ગાયત્ર્યાવાહને વિનિયોગઃ ॥
ૐ આયાતુ વરદા દેવી અક્ષર-મ્બ્રહ્મ સમ્મિતમ્ ।
ગાયત્રી-ઞ્છન્દસા-મ્માતેદ-મ્બ્રહ્મ જુષસ્વ નઃ ।
તેજો-ઽસીત્યસ્ય મન્ત્રસ્ય, પ્રજાપતિ ઋષિઃ, સૌવર્ણ-ન્નિષ્ક-ન્દેવતા, અનુષ્ટુ-પ્છન્દઃ, ગાયત્ર્યાવાહને વિનિયોગઃ ॥
તેજો-ઽસીત્યસ્ય મન્ત્રસ્ય, પ્રજાપતિ ઋષિઃ, સૌવર્ણ-ન્નિષ્ક-ન્દેવતા, અનુષ્ટુ-પ્છન્દઃ, ગાયત્ર્યાવાહને વિનિયોગઃ ॥
ઓ-ન્તેજો-ઽસિ શુક્રમમૃતમાયુષ્પા આયુર્મેપાહિ ।
દેવસ્યત્વા સવિતુઃ પ્રસવે-ઽશ્વિનોર્બાહુભ્યા-મ્પૂષ્ણો હસ્તાભ્યામાદધે ॥
પ્રાર્થન ॥
ગાયત્ર્યસ્યેકપદી દ્વિપદી ત્રિપદી ચતુષ્પદ્ય પદસિ ન હિ પદ્યસે ।
પ્રાર્થન ॥
ગાયત્ર્યસ્યેકપદી દ્વિપદી ત્રિપદી ચતુષ્પદ્ય પદસિ ન હિ પદ્યસે ।
નમસ્તે તુરીયાય દર્શતાય પદાય પરોરજસેસાવદો મા પ્રાપત્ ।
(પ્રાતઃ કાલે)
(પ્રાતઃ કાલે)
પ્રાત-સ્સન્ધ્યા, ગાયત્રી નામા, રક્તવર્ણા, હંસવાહના, બ્રહ્મહૃદયા, બાલ રૂપા, આવહનીયાગ્નિરૂપસ્થાના, ભૂરાયતના, જાગ્રદ્વદ્ધૃતિઃ, પ્રાતસ્સવને ઋગ્વેદે વિનિયોગઃ ।
(મધ્યાહ્ન કાલે)
(મધ્યાહ્ન કાલે)
માધ્યાહ્નિક સન્ધ્યા, સાવિત્રી નામા, શ્વેતવર્ણા, વૃષભ વાહના, રુદ્રહૃદયા, યવ્વન રૂપા, ગાર્હપત્યાગ્નિરૂપસ્થાના, અન્તરિક્ષાયતના, સ્વપ્નવદ્ધૃતિઃ, માધ્યાહ્નિક સવને યજુર્વેદે વિનિયોગઃ ।
(સાય-ઙ્કાલે)
(સાય-ઙ્કાલે)
સાયં સન્ધ્યા, સરસ્વતી નામા, કૃષ્ણવર્ણા, ગરુડ વાહના, વિષ્ણુ હૃદયા, વૃદ્ધરૂપા, દક્ષિણાગ્નિરૂપસ્થાના, દ્યૌરાયતના, સુષુપ્તિવદ્ધૃતિઃ, સાયંસવને સામવેદે વિનિયોગઃ ।
(ત્રિકાલે)
(ત્રિકાલે)
આગચ્છ વરદે દેવિ જપે મે સન્નિધૌ ભવ ।
ગાયન્ત-ન્ત્રાયસે યસ્માદ્ગાયત્રી ત્વમુદાહૃતા ॥
ન્યાસમ્ ॥
ન્યાસમ્ ॥
ઓ-મ્ભૂરિતિ પાદયોઃ ।
ઓ-મ્ભુવરિતિ જઙ્ઘયોઃ ।
ઓગ્ગ્ં સ્વરિતિ જાન્વોઃ ।
ઓ-મ્મહ ઇતિ જઠરે ।
ઓ-ઞ્જન ઇતિ કણ્ઠે ।
ઓ-ન્તપ ઇતિ મુખે ।
ઓગ્ગ્ં સત્યમિતિ શિરસિ ।
ઓ-મ્ભૂઃ અઙ્ગુષ્ઠાભ્યા-ન્નમઃ ।
ઓ-મ્ભૂઃ અઙ્ગુષ્ઠાભ્યા-ન્નમઃ ।
ઓ-મ્ભુવઃ તર્જનીભ્યા-ન્નમઃ ।
ઓગ્ં સ્વઃ મધ્યમાભ્યા-ન્નમઃ ।
ઓ-ન્તત્સવિતુર્વરેણ્યં અનામિકાભ્યા-ન્નમઃ ।
ઓ-મ્ભર્ગો દેવસ્ય ધીમહિ કનિષ્ઠિકાભ્યા-ન્નમઃ ।
ઓ-ન્ધિયો યો નઃ પ્રચોદયા-ત્કરતલ કરપૃષ્ઠાભ્યા-ન્નમઃ ।
ઓ-મ્ભૂઃ હૃદયાય નમઃ ।
ઓ-મ્ભૂઃ હૃદયાય નમઃ ।
ઓ-મ્ભુવ-શ્શિરસે સ્વાહા ।
ઓગ્ં સ્વ-શ્શિખાયૈ વષટ્ ।
ઓ-ન્તત્સવિતુર્વરેણ્ય-ઙ્કવચાય હુમ્ ।
ઓ-મ્ભર્ગો દેવસ્ય ધીમહિ નેત્રત્રયાય વૌષટ્ ।
ઓ-ન્ધિયો યો નઃ પ્રચોદયાત્ અસ્ત્રાય ફટ્ ।
ઓ-મ્ભૂર્ભવસ્સ્વરોમિતિ દિગ્બન્ધઃ ।
ગાયત્રી ધ્યાનમ્ ॥
ગાયત્રી ધ્યાનમ્ ॥
મુક્તાવિદ્રુમહેમનીલધવલ-ચ્છાયૈર્મુખૈસ્ત્રીક્ષણૈઃ ।
યુક્તામિન્દુનિબદ્ધરત્નમકુટા-ન્તત્ત્વાર્થ વર્ણાત્મિકામ્ ॥
ગાયત્રીં-વઁરદા-ઽભયા-ઽઙ્કુશ કશાશ્શુભ્ર-ઙ્કપાલ-ઙ્ગદામ્ ।
શઙ્ખ-ઞ્ચક્રમથા-ઽરવિન્દયુગલં હસ્તૈર્વહન્તી-મ્ભજે ॥
લમિત્યાદિ પઞ્ચપૂજા ॥
લમિત્યાદિ પઞ્ચપૂજા ॥
લ-મ્પૃથિવીતત્ત્વાત્મિકાયૈ ગાયત્રી દેવતાયૈ નમઃ ।
ગન્ધ-મ્પરિકલ્પયામિ ॥
હં આકાશતત્ત્વાત્મિકાયૈ ગાયત્રી દેવતાયૈ નમઃ ।
પુષ્પ-મ્પરિકલ્પયામિ ॥
યં-વાઁયુતત્ત્વાત્મિકાયૈ ગાયત્રી દેવતાયૈ નમઃ ।
ધૂપ-મ્પરિકલ્પયામિ ॥
રં-વઁહ્નિતત્ત્વાત્મિકાયૈ ગાયત્રી દેવતાયૈ નમઃ ।
દીપ-મ્પરિકલ્પયામિ ॥
વં અમૃતતત્ત્વાત્મિકાયૈ ગાયત્રી દેવતાયૈ નમઃ ।
નૈવેદ્ય-મ્પરિકલ્પયામિ ॥
સં સર્વતત્ત્વાત્મિકાયૈ ગાયત્રી દેવતાયૈનમઃ ।
સર્વોપચારા-ન્પરિકલ્પયામિ॥
પ્રણવસ્ય પરબ્રહ્મ ઋષિઃ, પરમાત્મા દેવતા, દૈવી ગાયત્રી છન્દઃ ।
પ્રણવસ્ય પરબ્રહ્મ ઋષિઃ, પરમાત્મા દેવતા, દૈવી ગાયત્રી છન્દઃ ।
ભૂર્ભુવસ્સ્વરિતિ મહાવ્યાહૃતીના-મ્પરમેષ્ઠી પ્રજાપતિ ઋષિઃ, અગ્નિ-વાયુ-સૂર્યા દેવતાઃ, ગાયત્ર્યુષ્ણિગનુષ્ટુ-પ્છન્દાંસિ ।
ગાયત્ર્યા વિશ્વામિત્ર ઋષિઃ, સવિતા દેવતા, ગાયત્રી છન્દઃ ।
ગાયત્રી મુદ્રલુ ॥
સુમુખં સમ્પુટ-ઞ્ચૈવ વિતતં-વિઁસ્તૃત-ન્તથા ।
ગાયત્રી મુદ્રલુ ॥
સુમુખં સમ્પુટ-ઞ્ચૈવ વિતતં-વિઁસ્તૃત-ન્તથા ।
દ્વિમુખ-ન્ત્રિમુખ-ઞ્ચૈવ ચતુઃ પઞ્ચમુખ-ન્તથા ॥
ષણ્મુખો-ઽધોમુખ-ઞ્ચૈવ વ્યાપિકાઞ્જલિક-ન્તથા ।
શકટં-યઁમપાશ-ઞ્ચ ગ્રથિતં સમ્મુખોન્મુખમ્ ॥
પ્રલમ્બ-મ્મુષ્ટિક-ઞ્ચૈવ મત્સ્યઃ કૂર્મો વરાહકમ્ ।
સિંહાક્રાન્ત-મ્મહાક્રાન્ત-મ્મુદ્ગર-મ્પલ્લવ-ન્તથા ॥
ગાયત્રી મન્ત્રમ્ ॥
ગાયત્રી મન્ત્રમ્ ॥
ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સ્વઃ । તત્સવિતુર્વરેણ્ય-મ્ભર્ગો દેવસ્ય ધીમહિ ।
ધિયો યો નઃ પ્રચોદયાત્ ॥
॥ મન્ત્ર જપાવસાનમ્ ॥
પૂર્વોક્ત એવ-ઙ્ગુણ વિશેષણ વિશિષ્ટાયાં શુભ તિથૌ ગાયત્રી જપોપસંહાર-ઙ્કરિષ્યે ।
અસ્ય શ્રી ગાયત્રી મહામન્ત્રસ્ય, વિશ્વામિત્ર ઋષિઃ, સવિતા દેવતા, ગાયત્રી છન્દઃ, મમ જપોપસંહારે વિનિયોગઃ ।
ઓ-મ્ભૂરિતિ પાદયોઃ ।
॥ મન્ત્ર જપાવસાનમ્ ॥
પૂર્વોક્ત એવ-ઙ્ગુણ વિશેષણ વિશિષ્ટાયાં શુભ તિથૌ ગાયત્રી જપોપસંહાર-ઙ્કરિષ્યે ।
અસ્ય શ્રી ગાયત્રી મહામન્ત્રસ્ય, વિશ્વામિત્ર ઋષિઃ, સવિતા દેવતા, ગાયત્રી છન્દઃ, મમ જપોપસંહારે વિનિયોગઃ ।
ઓ-મ્ભૂરિતિ પાદયોઃ ।
ઓ-મ્ભુવરિતિ જઙ્ઘયોઃ ।
ઓગ્ગ્ં સ્વરિતિ જાન્વોઃ ।
ઓ-મ્મહ ઇતિ જઠરે ।
ઓ-ઞ્જન ઇતિ કણ્ઠે ।
ઓ-ન્તપ ઇતિ મુખે ।
ઓગ્ગ્ં સત્યમિતિ શિરસિ ।
ઓ-મ્ભૂઃ અઙ્ગુષ્ઠાભ્યા-ન્નમઃ ।
ઓ-મ્ભૂઃ અઙ્ગુષ્ઠાભ્યા-ન્નમઃ ।
ઓ-મ્ભુવઃ તર્જનીભ્યા-ન્નમઃ ।
ઓગ્ં સ્વઃ મધ્યમાભ્યા-ન્નમઃ ।
ઓ-ન્તત્સવિતુર્વરેણ્યં અનામિકાભ્યા-ન્નમઃ ।
ઓ-મ્ભર્ગો દેવસ્ય ધીમહિ કનિષ્ઠિકાભ્યા-ન્નમઃ ।
ઓ-ન્ધિયો યો નઃ પ્રચોદયા-ત્કરતલ કરપૃષ્ઠાભ્યા-ન્નમઃ ।
ઓ-મ્ભૂઃ હૃદયાય નમઃ ।
ઓ-મ્ભૂઃ હૃદયાય નમઃ ।
ઓ-મ્ભુવ-શ્શિરસે સ્વાહા ।
ઓગ્ં સ્વ-શ્શિખાયૈ વષટ્ ।
ઓ-ન્તત્સવિતુર્વરેણ્ય-ઙ્કવચાય હુમ્ ।
ઓ-મ્ભર્ગો દેવસ્ય ધીમહિ નેત્રત્રયાય વૌષટ્ ।
ઓ-ન્ધિયો યો નઃ પ્રચોદયાત્ અસ્ત્રાય ફટ્ ।
ભૂર્ભુવસ્સ્વરોમિતિ દિગ્વિમોકઃ ।
ઉત્તર મુદ્રલુ ॥
ઉત્તર મુદ્રલુ ॥
સુરભિઃ જ્ઞાન ચક્રે ચ યોનિઃ કૂર્મો-ઽથ પઙ્કજમ્ ।
લિઙ્ગ-ન્નિર્યાણ મુદ્રા ચેત્યષ્ટમુદ્રાઃ પ્રકીર્તિતાઃ ।
॥ ગાયત્રી તર્પણમ્ ॥
॥ ગાયત્રી તર્પણમ્ ॥
પૂર્વોક્ત એવ-ઙ્ગુણ વિશેષણ વિશિષ્ઠાયાં શુભ તિથૌ સવિતૃપ્રીતિ યોગાય ગાયત્રી તર્પણમહ-ઙ્કરિષ્યે ।
ઋષિર્વ્યાસ-સ્સમુદ્દિષ્ટો બ્રહ્માદૈવ તમુચ્યતે ।
ઋષિર્વ્યાસ-સ્સમુદ્દિષ્ટો બ્રહ્માદૈવ તમુચ્યતે ।
છન્દો ગાયત્રક-ઞ્ચૈવ વિનિયોગસ્તુ તર્પણે ॥
ઓ-મ્ભૂઃ પુરુષ ઋગ્વેદસ્તૃપ્યતામ્
ઓ-મ્ભૂઃ પુરુષ ઋગ્વેદસ્તૃપ્યતામ્
ઓ-મ્ભુવઃ પુરુષ યજુર્વેદસ્તૃપ્યતામ્
ઓગ્ગ્ં સ્વઃ પુરુષ સામવેદસ્તૃપ્યતામ્
ઓ-મ્મહઃ પુરુષ અથર્વણવેદસ્તૃપ્યતામ્
ઓ-ઞ્જનઃ પુરુષ ઇતિહાસપુરાણસ્તૃપ્યતામ્
ઓ-ન્તપઃ પુરુષ સર્વાગમસ્તૃપ્યતામ્
ૐ સત્ય-મ્પુરુષ સત્યલોકસ્તૃપ્યતામ્
ઓ-મ્ભૂર્ભુવ-સ્સ્વઃ પુરુષ મણ્ડલાન્તર્ગતસ્તૃપ્યતામ્
ઓ-મ્ભૂરેકપદા ગાયત્રી તૃપ્યતામ્
ઓ-મ્ભુવઃ દ્વિપદા ગાયત્રી તૃપ્યતામ્
ઓગ્ં સ્વઃ ત્રિપદા ગાયત્રી તૃપ્યતામ્
ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સ્વ-શ્ચતુષ્પદા ગાયત્રી તૃપ્યતામ્
ૐ ઉષસ્તૃપ્યતામ્
ઓ-ઙ્ગાયત્રી તૃપ્યતામ્
ૐ સાવિત્રી તૃપ્યતામ્
ૐ સરસ્વતી તૃપ્યતામ્
ૐ-વેઁદમાતા તૃપ્યતામ્
ઓ-મ્પૃથિવી તૃપ્યતામ્
ઓ-ઞ્જયા તૃપ્યતામ્
ઓ-ઙ્કૌશિકી તૃપ્યતામ્
ૐ સાઙ્કૃતિ તૃપ્યતામ્
ૐ સર્વાપરાજિતા તૃપ્યતામ્
ૐ સહસ્રમૂર્તિસ્તૃપ્યતામ્
ૐ આનન્દમૂર્તિસ્તૃપ્યતામ્ ।
॥ દિઙ્નમસ્કારઃ ॥
ઓ-મ્પ્રાચ્યૈ દિશે નમઃ । ઇન્દ્રાય નમઃ ।
॥ દિઙ્નમસ્કારઃ ॥
ઓ-મ્પ્રાચ્યૈ દિશે નમઃ । ઇન્દ્રાય નમઃ ।
ૐ આગ્નેયૈ દિશે નમઃ । અગ્નયે નમઃ ।
ઓ-ન્દક્ષિણાયૈ દિશે નમઃ । યમાય નમઃ ।
ઓ-ન્નૈર્-ઋત્યૈ દિશે નમઃ । નિર્-ઋતયે નમઃ ।
ઓ-મ્પ્રતીચ્યૈ દિશે નમઃ । વરુણાય નમઃ ।
ૐ-વાઁયુવ્યૈ દિશે નમઃ । વાયવે નમઃ ।
ૐ ઉદીચ્યૈ દિશે નમઃ । કુબેરાય નમઃ ।
ૐ ઈશાન્યૈ દિશે નમઃ । ઈશ્વરાય નમઃ ।
ૐ ઊર્ધ્વાયૈ દિશે નમઃ । બ્રહ્મણે નમઃ ।
ૐ અધરાયૈ દિશે નમઃ । અનન્તાય નમઃ ।
ૐ સન્ધ્યાયૈ નમઃ
ૐ સન્ધ્યાયૈ નમઃ
ઓ-ઙ્ગાયત્ર્યૈ નમઃ
ૐ સાવિત્ર્યૈ નમઃ
ૐ સરસ્વત્યૈ નમઃ
ૐ સર્વેભ્યો દેવતાભ્યો નમઃ
ઓ-ન્દેવેભ્યો નમઃ ।
ૐ ઋષિભ્યો નમઃ
ઓ-મ્મુનિભ્યો નમઃ
ઓ-ઙ્ગુરુભ્યો નમઃ
ઓ-મ્પિતૃભ્યો નમઃ
ઓ-મ્માતૃભ્યો નમઃ
ઓ-ન્નમો નમઃ ઇતિ ।
॥ ઉદ્વાસનમ્ ॥
ઉત્તમેત્યનુવાકસ્ય, વામદેવ ઋષિઃ, ગાયત્રી દેવતા, અનુષ્ટુ-પ્છન્દઃ, ઉદ્વાસને વિનિયોગઃ ॥
॥ ઉદ્વાસનમ્ ॥
ઉત્તમેત્યનુવાકસ્ય, વામદેવ ઋષિઃ, ગાયત્રી દેવતા, અનુષ્ટુ-પ્છન્દઃ, ઉદ્વાસને વિનિયોગઃ ॥
ૐ ઉત્તમે શિખરે દેવી ભૂમ્યા-મ્પર્વતમૂર્ધનિ ।
બ્રાહ્મણેભ્યો-ઽભ્યનુજ્ઞાતા ગચ્છ દેવિ યથા સુખમ્ ॥
॥જપ નિવેદનમ્ ॥
દેવા ગાતુ વિદ ઇત્યસ્ય મન્ત્રસ્ય, મનસસ્પત ઋષિઃ, વાતો દેવતા, વિરાટ્ છન્દઃ, જપનિવેદને વિનિયોગઃ॥
॥જપ નિવેદનમ્ ॥
દેવા ગાતુ વિદ ઇત્યસ્ય મન્ત્રસ્ય, મનસસ્પત ઋષિઃ, વાતો દેવતા, વિરાટ્ છન્દઃ, જપનિવેદને વિનિયોગઃ॥
ઓ-ન્દેવાગાતુ વિદોગાતુ મિત્વાગાતુ મિત ।
મનસસ્પત ઇમ-ન્દેવ યજ્ઞગ્ગ્ સ્વાહા વાતેથાઃ ॥
(પ્રાતઃ કાલે)
(પ્રાતઃ કાલે)
પ્રાતસ્સન્ધ્યાઙ્ગ ભૂતેન ગાયત્ર્યાસ્તુ જપેન ચ ।
સા-ઽષ્ટેન શત સઙ્ખ્યેન બ્રહ્મ મે પ્રિયતાં રવિઃ ॥
(મધ્યાહ્ન કાલે)
(મધ્યાહ્ન કાલે)
મધ્યાહ્ન સન્ધ્યાઙ્ગત્વેન ગાયત્ર્યા જપિતેન ચ ।
યથા સઙ્ખ્યેન જપેન રુદ્રો મે પ્રિયતાં રવિઃ ॥
(સાય-ઙ્કાલે)
(સાય-ઙ્કાલે)
સાયં સન્ધ્યાઙ્ગ ભૂતેન ગાયત્ર્યાસ્તુ જપેન ચ ।
સા-ઽષ્ટેન શત સઙ્ખ્યેન બ્રહ્મ મે પ્રિયતાં રવિઃ ॥
॥ પ્રવર ॥
પ્રવરલુ ચૂ. ॥
ચતુસ્સાગર પર્યન્ત-ઙ્ગોબ્રાહ્મણેભ્ય-શ્શુભ-મ્ભવતુ । ………. પ્રવરાન્વિત ………… ગોત્ર-શ્શુક્લ યજુર્વેદાન્તર્ગત કાણ્વ શાખાધ્યાયી કાત્યાયન સૂત્રઃ ………. શર્મા-ઽહ-મ્ભો અભિવાદયે ॥
સમર્પણમ્ ।
॥ પ્રવર ॥
પ્રવરલુ ચૂ. ॥
ચતુસ્સાગર પર્યન્ત-ઙ્ગોબ્રાહ્મણેભ્ય-શ્શુભ-મ્ભવતુ । ………. પ્રવરાન્વિત ………… ગોત્ર-શ્શુક્લ યજુર્વેદાન્તર્ગત કાણ્વ શાખાધ્યાયી કાત્યાયન સૂત્રઃ ………. શર્મા-ઽહ-મ્ભો અભિવાદયે ॥
સમર્પણમ્ ।
આસત્યલોકાત્પાતાલા-દાલોકાલોકપર્વતાત્ ।
યે સન્તિ બ્રાહ્મણાદેવાસ્તેભ્યો નિત્ય-ન્નમો નમઃ ॥
વિષ્ણુપત્નીસમુદ્ભૂતે શઙ્ખવર્ણે મહીતલે ।
વિષ્ણુપત્નીસમુદ્ભૂતે શઙ્ખવર્ણે મહીતલે ।
અનેકરત્નસમ્પન્ને ભૂમિદેવિ નમો-ઽસ્તુ તે ॥
સમુદ્રવસને દેવિ પર્વતસ્તનમણ્ડલે ।
વિષ્ણુપત્ની નમસ્તુભ્ય-મ્પાદસ્પર્શ-ઙ્ક્ષમસ્વ મે ॥