Lord Savitr

శుక్ల యజుర్వేద సన్ధ్యావన్దనమ్

(Shukla Yajurveda Sandhyavandanam in Telugu)

From Katyayana Sutras

Also known as katyayana sutranusaram

The Shukla Yajurveda Sandhyavandanam is a foundational daily ritual practice followed by practitioners of the Vajasaneyi branch of the Yajurveda. Based on the sacred Katyayana Sutras, this liturgy is dedicated to Lord Savitr, the solar deity representing the source of illumination and intellect. By performing these morning, noon, and evening rites, a seeker aligns their individual consciousness with the cosmic rhythm. Chanting these specific mantras purifies the mind, fosters spiritual discipline, and grants the practitioner clarity, focus, and the divine grace necessary for inner transformation and the attainment of higher spiritual knowledge.

#of 298
(కాత్యాయన సూత్రానుసారమ్)
శ్రీ గురుభ్యో నమః । హరిః ఓమ్ ॥
॥ గురు ప్రార్థన ॥
ఓం-వఁన్దే-ఽహ-మ్మఙ్గలాత్మాన-మ్భాస్వన్తంవేఁదవిగ్రహమ్ ।
యాజ్ఞవల్క్య-మ్మునిశ్రేష్ఠ-ఞ్జిష్ణుం హరిహర ప్రభుమ్ ॥
జితేన్ద్రియ-ఞ్జితక్రోధం సదాధ్యానపరాయణమ్ ।
ఆనన్దనిలయం-వఁన్దే యోగానన్ద మునీశ్వరమ్ ॥
ఏవ-న్ద్వాదశ నామాని త్రిసన్ధ్యా యః పఠేన్నరః ।
యోగీశ్వర ప్రసాదేన విద్యావా-న్ధనవా-న్భవేత్ ॥
ఓం శ్రీ యాజ్ఞవల్క్య గురుభ్యో నమః ।
కణ్వకాత్యాయనాది మహర్షిభ్యో నమః ॥
గురుర్బ్రహ్మ గురుర్విష్ణుః గురుర్దేవో మహేశ్వరః ।
గురుస్సాక్షా-త్పరబ్రహ్మ తస్మై శ్రీ గురవే నమః ॥
గురవే సర్వలోకానా-మ్భిషజే భవరోగిణామ్ ।
నిధయే సర్వవిద్యానా-న్దక్షిణామూర్తయే నమః ॥
————–
॥ మానస స్నానమ్ ॥
అపవిత్రః పవిత్రో వా సర్వావస్థా-ఙ్గతో-ఽపి వా ।
యస్స్మరేత్పుణ్డరీకాక్షం స బాహ్యాభ్యన్తరశ్శుచిః ॥
పుణ్డరీకాక్ష పుణ్డరీకాక్ష పుణ్డరీకాక్షాయ నమః ॥
గోవిన్దేతి సదాస్నాన-ఙ్గోవిన్దేతి సదా జపః ।
గోవిన్దేతి సదా ధ్యానం సదా గోవిన్ద కీర్తనమ్ ॥
॥ ఆచమనమ్ ॥
1. ఓ-ఙ్కేశవాయ స్వాహా
2. ఓ-న్నారాయణాయ స్వాహా
3. ఓ-మ్మాధవాయ స్వాహా
4. ఓ-ఙ్గోవిన్దాయ నమః
5. ఓం-విఁష్ణవే నమః
6. ఓ-మ్మధుసూదనాయ నమః
7. ఓ-న్త్రివిక్రమాయ నమః
8. ఓం-వాఁమనాయ నమః
9. ఓం శ్రీధరాయ నమః
10. ఓం హృషీకేశాయ నమః
11. ఓ-మ్పద్మనాభాయ నమః
12. ఓ-న్దామోదరాయ నమః
13. ఓం సఙ్కర్షణాయ నమః
14. ఓం-వాఁసుదేవాయ నమః
15. ఓ-మ్ప్రద్యుమ్నాయ నమః
16. ఓం అనిరుద్ధాయ నమః
17. ఓ-మ్పురుషోత్తమాయ నమః
18. ఓం అథోక్షజాయ నమః
19. ఓ-న్నారసింహాయ నమః
20. ఓం అచ్యుతాయ నమః
21. ఓ-ఞ్జనార్దనాయ నమః
22. ఓం ఉపేన్ద్రాయ నమః
23. ఓం హరయే నమః
24. ఓం శ్రీ కృష్ణాయ నమః
॥ భూమి ప్రార్థన ॥
పృథివీత్యస్య, మేరుపృష్ఠ ఋషిః, కూర్మో దేవతా, సుతల-ఞ్ఛన్దః, ఆసనే వినియోగః ।
ఓ-మ్పృథ్వీ త్వయా ధృతా లోకా దేవి త్వం-విఁష్ణునా ధృతా ।
త్వ-ఞ్చ ధారయ మా-న్దేవి పవిత్ర-ఙ్కురు చాసనమ్ ।
॥ ప్రాణాయామమ్ ॥
ప్రణవస్య పరబ్రహ్మ ఋషిః, పరమాత్మా దేవతా, దైవీ గాయత్రీ ఛన్దః ।
సప్తానాం-వ్యాఁహృతీనా-మ్ప్రజాపతి ఋషిః, అగ్ని-వాయు-సూర్య-బృహస్పతి-వరుణేన్ద్ర-విశ్వేదేవా దేవతాః, గాయత్ర్యుష్ణిక్ అనుష్టుప్ బృహతీ పఙ్క్తిః, త్రిష్టుబ్జగత్యశ్ఛన్దాంసి ।
తత్సవితురిత్యస్య విశ్వామిత్ర ఋషిః, సవితా దేవతా, గాయత్రీ ఛన్దః ।
శిరోమన్త్రస్య ప్రజాపతి ఋషిః, బ్రహ్మ-అగ్ని-వాయు-సూర్యా దేవతాః, యజుశ్ఛన్దః ।
ప్రాణాయామే వినియోగః ।
ఓ-మ్భూః । ఓ-మ్భువః । ఓగ్ం సువః । ఓ-మ్మహః । ఓ-ఞ్జనః । ఓ-న్తపః । ఓగ్ం సత్యమ్ ।
ఓ-న్తత్సవితుర్వరేణ్య-మ్భర్గో దేవస్య ధీమహి । ధియో యో నః ప్రచోదయాత్ ॥
ఓం ఆపో జ్యోతీ రసోమృత-మ్బ్రహ్మ భూర్భువస్స్వరోమ్ ।
॥ సఙ్కల్పమ్ ॥
మమ ఉపాత్త సమస్త దురితక్షయ ద్వారా శ్రీపరమేశ్వరముద్దిశ్య శ్రీపరమేశ్వర ప్రీత్యర్థం శుభే శోభనే ముహూర్తే శ్రీ మహావిష్ణోరాజ్ఞయా ప్రవర్తమానస్య అద్య బ్రహ్మణః ద్వితీయ పరార్థే శ్వేతవరాహ కల్పే వైవస్వత మన్వన్తరే కలియుగే ప్రథమపాదే జమ్బూద్వీపే భారతవర్షే భరతఖణ్డే మేరోర్దక్షిణ దిగ్భాగే శ్రీశైలస్య …… ప్రదేశే ……, …… నద్యోః మధ్య ప్రదేశే మఙ్గల గృహే అస్మిన్ వర్తమన వ్యావహరిక చాన్ద్రమానేన స్వస్తి శ్రీ …….. (1) నామ సంవఁత్సరే …… అయనే(2) …… ఋతౌ (3) …… మాసే(4) …… పక్షే (5) …… తిథౌ (6) …… వాసరే (7) …… నక్షత్రే (8) …… యోగే (9) …… కరణ (10) ఏవ-ఙ్గుణ విశేషణ విశిష్టాయాం శుభతిథౌ శ్రీమాన్ …… గోత్రః …… నామధేయః (శ్రీమతః …… గోత్రస్య …… నామధేయస్య మమ ధర్మపత్నీ సమేతస్య) శ్రీ పరమేశ్వర ప్రీత్యర్థ-మ్మమ శ్రౌత స్మార్త నిత్య కర్మానుష్ఠాన యోగ్యతా ఫలసిద్ధ్యర్థ-మ్ప్రాతః/మాధ్యాహ్నిక/సాయం సన్ధ్యాం ఉపాసిష్యే ॥
॥ మార్జనము ॥
గఙ్గే చ యమునే కృష్ణే గోదావరీ సరస్వతీ ।
నర్మదే సిన్ధు కావేరీ జలే-ఽస్మిన్ సన్నిధి-ఙ్కురు ॥
ఆపోహిష్ఠేతి తిసృణామ్, సిన్ధుద్వీప ఋషిః, ఆపో దేవతా, గాయత్రీ ఛన్దః, మార్జనే వినియోగః ।
ఓం ఆపో హిష్ఠా మయోభువః । (పాదముల పై)
ఓ-న్తా న ఊర్జే దధాతన । (శిరస్సు పై)
ఓ-మ్మహేరణాయ చక్షసే । (హృదయము పై)
ఓం-యోఁ వశ్శివతమో రసః । (శిరస్సు పై)
ఓ-న్తస్య భాజయతే హ నః । (హృదయము పై)
ఓం ఉశతీరివ మాతరః । (పాదముల పై)
ఓ-న్తస్మా అరఙ్గమామవః । (హృదయము పై)
ఓం-యఁస్య క్షయాయ జిన్వథ । (పాదముల పై)
ఓం ఆపో జనయథా చ నః । (శిరస్సు పై)
॥ మన్త్రాచమనమ్ ॥
(ప్రాతః కాలే)
సూర్యశ్చేతి మన్త్రస్య, ఉపనిషద్యాజ్ఞవల్క్య ఋషిః, సూర్యో దేవతా, అనుష్టు-ప్ఛన్దః, ఉదక ప్రాశనే వినియోగః ।
ఓం సూర్యశ్చ మా మన్యుశ్చ మన్యుపతయశ్చ మన్యుకృతేభ్యః ।
పాపేభ్యో రక్షన్తామ్ । యద్రాత్ర్యా పాపమకార్షమ్ ।
మనసా వాచా హస్తాభ్యామ్ । పద్భ్యాముదరేణ శిశ్నా ।
రాత్రిస్తదవలుమ్పతు । యత్కిఞ్చ దురిత-మ్మయి ।
ఇదమహ-మ్మామమృతయోనౌ ।
సూర్యే జ్యోతిషి జుహోమి స్వాహా ।
(మధ్యాహ్న కాలే)
ఆపః పునన్త్వితి మన్త్రస్య, నారాయణ ఋషిః, ఆపో దేవతా, గాయత్రీ ఛన్దః, ఉదక ప్రాశనే వినియోగః ।
ఆపః పునన్తు పృథివీ-మ్పృథివీ పూతా పునాతు మామ్ ।
పునన్తు బ్రహ్మణస్పతిర్బ్రహ్మపూతా పునాతు మామ్ ॥
యదుచ్ఛిష్టమభోజ్య-ఞ్చ యద్వా దుశ్చరిత-మ్మమ ।
సర్వ-మ్పునన్తు మామాపో-ఽసతా-ఞ్చ ప్రతిగ్రహగ్ం స్వాహా ॥
(సాయ-ఙ్కాలే)
అగ్నిశ్చేతి మన్త్రస్య, యాజ్ఞవల్క్య ఉపనిషదృషిః, అగ్నిర్దేవతా, అనుష్టు-ప్ఛన్దః, ఉదక ప్రాశనే వినియోగః ।
అగ్నిశ్చ మా మన్యుశ్చ మన్యుపతయశ్చ మన్యుకృతేభ్యః ।
పాపేభ్యో రక్షన్తామ్ । యదహ్నా పాపమకార్షమ్ ।
మనసా వాచా హస్తాభ్యామ్ । పద్భ్యాముదరేణ శిశ్నా ।
అహస్తదవలుమ్పతు । యత్కిఞ్చ దురిత-మ్మయి ।
ఇదమహ-మ్మామమృతయోనౌ । సత్యే జ్యోతిషి జుహోమి స్వాహా ।
॥ పునర్మార్జనమ్ ॥
ఆచమ్య (చే.) ॥
ఓ-మ్భూర్భువస్స్వః ।
తత్సవితుర్వరేణ్య-మ్భర్గో దేవస్య ధీమహి ।
ధియో యో నః ప్రచోదయాత్ ॥
ఆపో హిష్ఠా మయోభువస్తా న ఊర్జే దధాతన ।
మహేరణాయ చక్షసే ।
యో వశ్శివతమో రసస్తస్య భాజయతే హ నః ।
ఉశతీరివ మాతరః ।
తస్మా అరఙ్గమామవో యస్య క్షయాయ జిన్వథ ।
ఆపో జనయథా చ నః ।
॥ అఘమర్షణమ్ ॥
ద్రుపదా దివేత్యస్య మన్త్రస్య, కోకిల రాజపుత్ర ఋషిః, ఆపో దేవతా, అనుష్టు-ప్ఛన్దః, అఘమర్షణే వినియోగః ।
ఓ-న్ద్రుపదా దివ ముఞ్చతు । ద్రుపదా దివేన్ముముచానః ।
స్విన్న-స్స్నాత్వీ మలాదివ । పూత-మ్పవిత్రేణేవాజ్యమ్ ।
ఆపః శున్ధన్తు మైనసః । (తై.బ్రా.2.6.6.4)
శత్రుక్షయార్థ మార్జనమ్ ॥
సుమిత్రాన ఇత్యస్య మన్త్రస్య, ప్రజాపతి ఋషిః, ఆపో దేవతా, అనుష్టు-ప్ఛన్దః, శత్రుక్షయార్థే వినియోగః ।
ఓం సుమిత్రా న ఆప ఓషధయ-స్సన్తు । దుర్మిత్రాస్తస్మై భుయాసుః ।
యో-ఽస్మాన్ద్వేష్టి । య-ఞ్చ వయ-న్ద్విష్మః । (తై.బ్రా.2.6.6.3)
పాపక్షయార్థ మార్జనమ్ ॥
ఇదమాప ఇత్యస్య మన్త్రస్య, ఉచక్థ్య ఋషిః, ఆపో దేవతా, అనుష్టు-ప్ఛన్దః, దురితక్షయార్థ మార్జనే వినియోగః ।
ఓం ఇదమాపః ప్రవహత యత్కి-ఞ్చ దురిత-మ్మయి ।
యద్వాహమభిదుద్రోహ యద్వా శేప ఉతానృతమ్ ॥
॥ అర్ఘ్యప్రదానము ॥
ఆచమ్య (చే.) ॥
ప్రాణానాయమ్య (చే.) ॥
పూర్వోక్త ఏవ-ఙ్గుణ విశేషణ విశిష్టాయాం శుభతిథౌ (కాలాతిక్రమణదోష నివృత్యర్థ-మ్ప్రాయశ్చిత్తార్ఘ్య పూర్వక) ప్రాతః/మాధ్యాహ్నిక/సాయం సన్ధ్యాఙ్గ అర్ఘ్యప్రదాన-ఙ్కరిష్యే ॥
భూర్భువస్స్వరితి మహావ్యాహృతీనామ్, పరమేష్ఠీ ప్రజాపతి ఋషిః, అగ్ని-వాయు-సూర్యా దేవతాః, గాయత్ర్యుష్ణిక్ అనుష్టుప్ఛన్దాంసి ।
తత్సవితురిత్యస్య, విశ్వామిత్ర ఋషిః, సవితా దేవతా, గాయత్రీ ఛన్దః, అర్ఘ్యప్రదానే వినియోగః ।
ఓ-మ్భూర్భువస్స్వః । ఓ-న్తత్సవితుర్వరేణ్యమ్ । భర్గో దేవస్య ధీమహి । ధియో యో నః ప్రచోదయాత్ ॥
శ్రీ పద్మినీ ఉషా సౌజ్ఞా ఛాయా సమేత శ్రీ సూర్యనారాయణ పరబ్రహ్మణే నమః । ఇదమర్ఘ్యం సమర్పయామి ।
(ప్రాతః కాలే)
ఉషస్త ఇత్యస్య మన్త్రస్య, గౌతమ ఋషిః, ఉషో దేవతా, ఉష్ణిక్ఛన్దః, ప్రాయశ్చిత్తార్ఘ్య ప్రదానే వినియోగః ।
ఓం ఉషస్తచ్చిత్రమాభరాస్మభ్యం-వాఁజనీవతి యేనతోక-ఞ్చ తనయ-ఞ్చ ధామహే ॥
శ్రీ పద్మినీ ఉషా సౌజ్ఞా ఛాయా సమేత శ్రీ సూర్యనారాయణ పరబ్రహ్మణే నమః । ఇదమర్ఘ్యం సమర్పయామి ।
ఓ-మ్భూః । ఓ-మ్భువః । ఓగ్ం సువః । ఓ-న్తత్సవితుర్వరేణ్యమ్ । భర్గో దేవస్య ధీమహి । ధియో యోనః ప్రచోదయాత్ ॥ [3]
(మధ్యాహ్న కాలే)
ఆకృష్ణేనేత్యస్య మన్త్రస్య, హిరణ్య స్తూప ఋషిః, సూర్యో దేవతా, త్రిష్టుప్ఛన్దః, ప్రాయశ్చిత్తార్ఘ్య ప్రదానే వినియోగః ॥
ఓం ఆకృష్ణేన రజసా వర్తమానో నివేశయన్నమృత-మ్మర్త్యఞ్చ ।
హిరణ్యయేన సవితా రథేనా-ఽఽదేవో యాతిభువనాని పశ్యన్ ॥
శ్రీ పద్మినీ ఉషా సౌజ్ఞా ఛాయా సమేత శ్రీ సూర్యనారాయణ పరబ్రహ్మణే నమః । ఇదమర్ఘ్యం సమర్పయామి ।
ఓ-మ్భూః । ఓ-మ్భువః । ఓగ్ం సువః । ఓ-న్తత్సవితుర్వరేణ్యమ్ । భర్గో దేవస్య ధీమహి । ధియో యోనః ప్రచోదయాత్ ॥ [1]
(సాయ-ఙ్కాలే)
ఆరాత్రీత్యస్య మన్త్రస్య, కశిపా భరద్వాజ దుహితా ఋషిః, రాత్రిర్దేవతా, పథ్భ్యా బృహతీ ఛన్దః, ప్రాయశ్చితార్ఘ్య ప్రదానే వినియోగః ।
ఓం ఆరాత్రి పార్థివగ్ం రజః పితుర ప్రాయి ధామభిః । దివ-స్సదాగ్గ్సి బృహతీ వితిష్ఠస ఆత్వేషం-వఁర్తతే తమః ॥
శ్రీ పద్మినీ ఉషా సౌజ్ఞా ఛాయా సమేత శ్రీ సూర్యనారాయణ పరబ్రహ్మణే నమః । ఇదమర్ఘ్యం సమర్పయామి ।
ఓ-మ్భూః । ఓ-మ్భువః । ఓగ్ం సువః । ఓ-న్తత్సవితుర్వరేణ్యమ్ । భర్గో దేవస్య ధీమహి । ధియో యోనః ప్రచోదయాత్ ॥ [3]
॥ భూప్రదక్షిణ ॥
అసావాదిత ఇత్యస్య మన్త్రస్య, బ్రహ్మా ఋషిః, ఆదిత్యో దేవతా, అనుష్టు-ప్ఛన్దః, భూ ప్రదక్షిణే వినియోగ ।
అసావాదిత్యో బ్రహ్మ ॥
॥ సన్ధ్యా తర్పణమ్ ॥
(ప్రాతః కాలే)
గాయత్ర్యా, వ్యాస ఋషిః, బ్రహ్మా దేవతా, గాయత్రీ ఛన్దః, ప్రాత-స్సన్ధ్యా తర్పణే వినియోగః ।
ఓ-మ్భూః పురుషస్తృప్యతామ్
ఓం ఋగ్వేదస్తృప్యతామ్
ఓ-మ్మణ్డలస్తృప్యతామ్
ఓం హిరణ్యగర్భరూపీ తృప్యతామ్
ఓం ఆత్మా తృప్యతామ్
ఓ-ఙ్గాయత్రీ తృప్యతామ్
ఓం-వేఁదమాతా తృప్యతామ్
ఓం సాఙ్కృతీ తృప్యతామ్
ఓం సన్ధ్యా తృప్యతామ్
ఓ-ఙ్కుమారీ తృప్యతామ్
ఓ-మ్బ్రాహ్మీ తృప్యతామ్
ఓం ఉషస్తృప్యతామ్
ఓ-న్నిర్మృజీ తృప్యతామ్
ఓం సర్వార్థసిద్ధికరీ తృప్యతామ్
ఓం సర్వమన్త్రాధిపతిస్తృప్యతామ్
ఓ-మ్భూర్భవస్స్వః పురుషస్తృప్యతామ్
(మధ్యాహ్న కాలే)
సావిత్ర్యాః, కశ్యప ఋషిః, రుద్రో దేవతా, త్రిష్టు-ప్ఛన్దః, మాధ్యాహ్నిక సన్ధ్యా తర్పణే వినియోగః ।
ఓ-మ్భువః పురుషస్తృప్యతామ్
ఓం-యఁజుర్వేదస్తృప్యతామ్
ఓ-మ్మణ్డలస్తృప్యతామ్
ఓం రుద్రరూపీ తృప్యతామ్
ఓం అనన్తరాత్మా తృప్యతామ్
ఓం సావిత్రీ తృప్యతామ్
ఓం-వేఁదమాతా తృప్యతామ్
ఓం సాఙ్కృతీ తృప్యతామ్
ఓం సన్ధ్యా తృప్యతామ్
ఓం-యుఁవతీ తృప్యతామ్
ఓం రౌద్రీ తృప్యతామ్
ఓం ఉషస్తృప్యతామ్
ఓ-న్నిర్మృజీ తృప్యతామ్
ఓం సర్వర్థసిద్ధికరీ తృప్యతామ్
ఓం సర్వమన్త్రాధిపతిస్తృప్యతామ్
ఓ-మ్భూర్భువస్స్వః పురుషస్తృప్యతామ్
(సాయన్త్ర కాలే)
సరస్వత్యా, వశిష్ఠ ఋషిః, విష్ణుర్దేవతా జగతీ ఛన్దః, సాయం సన్ధ్యా తర్పణే వినియోగః ।
ఓగ్గ్ స్వః పురుషస్తృప్యతామ్
ఓం సామవేదస్తృప్యతామ్
ఓ-మ్మణ్డలస్తృప్యతామ్
ఓం-విఁష్ణురూపీ తృప్యతామ్
ఓ-మ్పరమాత్మా తృప్యతామ్
ఓం సరస్వతీ తృప్యతామ్
ఓం-వేఁదమాతా తృప్యతామ్
ఓం సాఙ్కృతీ తృప్యతామ్
ఓం సన్ధ్యా తృప్యతామ్
ఓం-వృఁద్ధా తృప్యతామ్
ఓం-వైఁష్ణవీ తృప్యతామ్
ఓం ఉషస్తృప్యతామ్
ఓ-న్నిర్మృజీ తృప్యతామ్
ఓం సర్వార్థసిద్ధికరీ తృప్యతామ్
ఓం సర్వమన్త్రాధిపతిస్తృప్యతామ్
ఓ-మ్భూర్భువస్స్వః పురుష స్తృప్యతామ్
॥ సూర్యోపస్థానము ॥
ఉదుత్య మిత్యస్యాః, ప్రస్కణ్వృషిః, సవితా దేవతా, గాయత్రీ ఛన్దః ।
చిత్ర-న్దేవానామిత్యస్యాః, కుత్స ఋషిః, సూర్యో దేవతా, త్రిష్టుప్ఛన్దః, సూర్యోపస్థానే వినియోగః ॥
ఓం ఉదుత్య-ఞ్జాతవేదస-న్దేవం-వఁహన్తి కేతవః। దృశే విశ్వాయ సూర్యమ్ ॥
ఓ-ఞ్చిత్ర-న్దేవానాముదగాదనీక-ఞ్చక్షుర్మిత్రస్య వరుణస్యాగ్నేః । ఆప్రాద్యావా పృథివీ అన్తరిక్షగ్ సూర్య ఆత్మా జగదస్తస్థుషశ్చ ॥
(ప్రాతః కాలే)
ఓ-మ్మిత్రస్యేత్యాది చతుర్ణామ్, విశ్వామిత్ర ఋషిః, లిఙ్గోక్తా దేవతాః, గాయత్రీ బృహత్యనుష్టుప్ ధృతయశ్ఛన్దాంసి, సూర్యోపస్థానే వినియోగః ।
ఓ-మ్మిత్రస్య చర్షణీ దృతోవో దేవస్యసానసి ద్యుమ్న-ఞ్చిత్ర స్రవస్తమమ్ ॥
ఓ-న్దేవస్త్వా సవితోద్వపతు సుపాణిస్స్వజ్గురిస్సు బాహురుతశక్త్యా । అవ్యథమానా పృథివ్యా మాశాదిశ ఆపృణ ॥
ఓం ఉత్థాయ బృహతీ భవో దుత్తిష్ఠధ్రువాత్వమ్ । మిత్రైతాన్త ఉఖా-మ్పరిదదామ్యభిత్యా ఏషా మాభేది ॥
ఓం-వఁసవస్త్వా ఛృన్దన్తు గాయత్రేణ ఛన్దసాజ్గిరస్వ ద్రుద్రాస్త్వా ఛృన్దన్తు త్రైష్టుభేన ఛన్దసాజ్గిరస్వత్ ।
ఆదిత్యాస్త్వా ఛృన్దన్తు జాగతేన ఛన్దసాజ్గిరస్వ ద్విశ్వేత్వా దేవావైశ్వానరా ఆఛృన్దన్త్వానుష్టుభేన ఛన్దసాజ్గిరస్వత్ ॥
(మధ్యాహ్న కాలే)
ఉద్వయముదిత్యమితిద్వయో, ప్రస్కణ్వ ఋషిః, సవితా దేవతా, ప్రథమస్యానుష్టుప్ఛన్దః, ద్వితీయస్య గాయత్రీ ఛన్దః,
చిత్ర-న్దేవానామిత్యస్య, కుత్స ఋషిః, సవితా దేవతా, త్రిష్టుప్ఛన్దః, తచ్చక్షురిత్యస్య, దధ్యఙ్గాథర్వణ ఋషిః, సూర్యో దేవతా, పఙ్క్తిశ్ఛన్దః, సూర్యోపస్థానే వినియోగః ॥
ఓం ఉద్వయ-న్తమసస్పరిస్వః పశ్యన్త ఉత్తరమ్ ।
దేవ-న్దేవత్రా సూర్య మగన్మ జ్యోతిరుత్తమమ్ ॥
ఓం ఉదుత్య-ఞ్జాతవేదస-న్దేవం-వఁహన్తి కేతవః ।
దృశే విశ్వాయ సూర్యమ్ ॥
ఓ-ఞ్చిత్ర-న్దేవానాముదగాదనీక-ఞ్చక్షుర్మిత్రస్య వరుణస్యాగ్నేః ।
ఆప్రాద్యావా పృథివీ అన్తరిక్షగ్ సూర్య ఆత్మా జగదస్తస్థుషశ్చ ॥
ఓ-న్తచ్చక్షుర్దేవహిత-మ్పురస్తాచ్ఛుక్ర ముచ్చరత్ ।
పశ్యేమ శరదశ్శత-ఞ్జీవేమ శరదశ్శతగ్ శృణుయామ శరదశ్శతమ్ ॥
(సాయ-ఙ్కాలే)
ఇమ-మ్మే వరుణ తత్వాయామీత్యనయోశ్శునశ్శేఫ ఋషిః, వరుణో దేవతా, గాయత్రీ త్రిష్టుభౌ ఛన్దసి, సూర్యోపస్ధానే వినియోగః ॥
ఓం ఇమ-మ్మే వరుణ శ్రుధీహవమద్యా చ మృలయ । త్వామవస్యురాచకే ॥
ఓ-న్తత్వాయామి బ్రహ్మణా వన్దమానస్తదాశాస్తే యజమానో హవిర్భిః ।
అహేలమానో వరుణే హబోధ్యురుశగ్ం స మా న ఆయుః ప్రమోషీః ॥
॥ గాయత్రీ ॥
ఆచమ్య (చే.) ॥
ప్రాణానాయమ్య (చే.) ॥
ఉగ్రభూతపిశాచాస్తే ఇత్యేతే భూమి భారకాః ।
భూతానామవిరోధేన బ్రహ్మ కర్మ సమారభే ॥
పూర్వోక్త ఏవ-ఙ్గుణ విశేషణ విశిష్టాయాం శుభతిథౌ యథా శక్తి ప్రాతః/మధ్యాహ్నిక/సాయం సన్ధ్యాఙ్గ గాయత్రీ మన్త్ర జప-ఙ్కరిష్యే ॥
గాయత్ర్యావాహనమ్ ।
ఓం ఓజో-ఽసి సహో-ఽసి బలమసి భ్రాజో-ఽసి దేవానా-న్ధామనామాసి విశ్వమసి విశ్వాయు-స్సర్వమసి సర్వాయురభిభూరోమ్ । గాయత్రీమావాహయామి । సావిత్రీమావాహయామి । సరస్వతీమావాహయామి । ఛన్దర్షీనావాహయామి । శ్రియమావాహయామి ॥
గాయత్ర్యా గాయత్రీ ఛన్దో విశ్వామిత్ర ఋషి-స్సవితా దేవతా అగ్నిర్ముఖ-మ్బ్రహ్మాశిరః విష్ణుర్హృదయగ్ం రుద్రశ్శిఖా పృథివీ యోనిః ప్రాణాపానవ్యానోదాన సమానాస్సప్రాణా-శ్శ్వేతవర్ణా సాఙ్ఖ్యాయన సగోత్రా గాయత్రీ చతుర్విగ్ంశత్యక్షరా త్రిపదా షట్కుక్షిః పఞ్చశీర్షోపనయనే వినియోగః ॥
ఆయాత్విత్యనువాకస్య, వామదేవ ఋషిః, గాయత్రీ దేవతా, అనుష్టు-ప్ఛన్దః, గాయత్ర్యావాహనే వినియోగః ॥
ఓం ఆయాతు వరదా దేవీ అక్షర-మ్బ్రహ్మ సమ్మితమ్ ।
గాయత్రీ-ఞ్ఛన్దసా-మ్మాతేద-మ్బ్రహ్మ జుషస్వ నః ।
తేజో-ఽసీత్యస్య మన్త్రస్య, ప్రజాపతి ఋషిః, సౌవర్ణ-న్నిష్క-న్దేవతా, అనుష్టు-ప్ఛన్దః, గాయత్ర్యావాహనే వినియోగః ॥
ఓ-న్తేజో-ఽసి శుక్రమమృతమాయుష్పా ఆయుర్మేపాహి ।
దేవస్యత్వా సవితుః ప్రసవే-ఽశ్వినోర్బాహుభ్యా-మ్పూష్ణో హస్తాభ్యామాదధే ॥
ప్రార్థన ॥
గాయత్ర్యస్యేకపదీ ద్విపదీ త్రిపదీ చతుష్పద్య పదసి న హి పద్యసే ।
నమస్తే తురీయాయ దర్శతాయ పదాయ పరోరజసేసావదో మా ప్రాపత్ ।
(ప్రాతః కాలే)
ప్రాత-స్సన్ధ్యా, గాయత్రీ నామా, రక్తవర్ణా, హంసవాహనా, బ్రహ్మహృదయా, బాల రూపా, ఆవహనీయాగ్నిరూపస్థానా, భూరాయతనా, జాగ్రద్వద్ధృతిః, ప్రాతస్సవనే ఋగ్వేదే వినియోగః ।
(మధ్యాహ్న కాలే)
మాధ్యాహ్నిక సన్ధ్యా, సావిత్రీ నామా, శ్వేతవర్ణా, వృషభ వాహనా, రుద్రహృదయా, యవ్వన రూపా, గార్హపత్యాగ్నిరూపస్థానా, అన్తరిక్షాయతనా, స్వప్నవద్ధృతిః, మాధ్యాహ్నిక సవనే యజుర్వేదే వినియోగః ।
(సాయ-ఙ్కాలే)
సాయం సన్ధ్యా, సరస్వతీ నామా, కృష్ణవర్ణా, గరుడ వాహనా, విష్ణు హృదయా, వృద్ధరూపా, దక్షిణాగ్నిరూపస్థానా, ద్యౌరాయతనా, సుషుప్తివద్ధృతిః, సాయంసవనే సామవేదే వినియోగః ।
(త్రికాలే)
ఆగచ్ఛ వరదే దేవి జపే మే సన్నిధౌ భవ ।
గాయన్త-న్త్రాయసే యస్మాద్గాయత్రీ త్వముదాహృతా ॥
న్యాసమ్ ॥
ఓ-మ్భూరితి పాదయోః ।
ఓ-మ్భువరితి జఙ్ఘయోః ।
ఓగ్గ్ం స్వరితి జాన్వోః ।
ఓ-మ్మహ ఇతి జఠరే ।
ఓ-ఞ్జన ఇతి కణ్ఠే ।
ఓ-న్తప ఇతి ముఖే ।
ఓగ్గ్ం సత్యమితి శిరసి ।
ఓ-మ్భూః అఙ్గుష్ఠాభ్యా-న్నమః ।
ఓ-మ్భువః తర్జనీభ్యా-న్నమః ।
ఓగ్ం స్వః మధ్యమాభ్యా-న్నమః ।
ఓ-న్తత్సవితుర్వరేణ్యం అనామికాభ్యా-న్నమః ।
ఓ-మ్భర్గో దేవస్య ధీమహి కనిష్ఠికాభ్యా-న్నమః ।
ఓ-న్ధియో యో నః ప్రచోదయా-త్కరతల కరపృష్ఠాభ్యా-న్నమః ।
ఓ-మ్భూః హృదయాయ నమః ।
ఓ-మ్భువ-శ్శిరసే స్వాహా ।
ఓగ్ం స్వ-శ్శిఖాయై వషట్ ।
ఓ-న్తత్సవితుర్వరేణ్య-ఙ్కవచాయ హుమ్ ।
ఓ-మ్భర్గో దేవస్య ధీమహి నేత్రత్రయాయ వౌషట్ ।
ఓ-న్ధియో యో నః ప్రచోదయాత్ అస్త్రాయ ఫట్ ।
ఓ-మ్భూర్భవస్స్వరోమితి దిగ్బన్ధః ।
గాయత్రీ ధ్యానమ్ ॥
ముక్తావిద్రుమహేమనీలధవల-చ్ఛాయైర్ముఖైస్త్రీక్షణైః ।
యుక్తామిన్దునిబద్ధరత్నమకుటా-న్తత్త్వార్థ వర్ణాత్మికామ్ ॥
గాయత్రీం-వఁరదా-ఽభయా-ఽఙ్కుశ కశాశ్శుభ్ర-ఙ్కపాల-ఙ్గదామ్ ।
శఙ్ఖ-ఞ్చక్రమథా-ఽరవిన్దయుగలం హస్తైర్వహన్తీ-మ్భజే ॥
లమిత్యాది పఞ్చపూజా ॥
ల-మ్పృథివీతత్త్వాత్మికాయై గాయత్రీ దేవతాయై నమః ।
గన్ధ-మ్పరికల్పయామి ॥
హం ఆకాశతత్త్వాత్మికాయై గాయత్రీ దేవతాయై నమః ।
పుష్ప-మ్పరికల్పయామి ॥
యం-వాఁయుతత్త్వాత్మికాయై గాయత్రీ దేవతాయై నమః ।
ధూప-మ్పరికల్పయామి ॥
రం-వఁహ్నితత్త్వాత్మికాయై గాయత్రీ దేవతాయై నమః ।
దీప-మ్పరికల్పయామి ॥
వం అమృతతత్త్వాత్మికాయై గాయత్రీ దేవతాయై నమః ।
నైవేద్య-మ్పరికల్పయామి ॥
సం సర్వతత్త్వాత్మికాయై గాయత్రీ దేవతాయైనమః ।
సర్వోపచారా-న్పరికల్పయామి॥
ప్రణవస్య పరబ్రహ్మ ఋషిః, పరమాత్మా దేవతా, దైవీ గాయత్రీ ఛన్దః ।
భూర్భువస్స్వరితి మహావ్యాహృతీనా-మ్పరమేష్ఠీ ప్రజాపతి ఋషిః, అగ్ని-వాయు-సూర్యా దేవతాః, గాయత్ర్యుష్ణిగనుష్టు-ప్ఛన్దాంసి ।
గాయత్ర్యా విశ్వామిత్ర ఋషిః, సవితా దేవతా, గాయత్రీ ఛన్దః ।
గాయత్రీ ముద్రలు ॥
సుముఖం సమ్పుట-ఞ్చైవ వితతం-విఁస్తృత-న్తథా ।
ద్విముఖ-న్త్రిముఖ-ఞ్చైవ చతుః పఞ్చముఖ-న్తథా ॥
షణ్ముఖో-ఽధోముఖ-ఞ్చైవ వ్యాపికాఞ్జలిక-న్తథా ।
శకటం-యఁమపాశ-ఞ్చ గ్రథితం సమ్ముఖోన్ముఖమ్ ॥
ప్రలమ్బ-మ్ముష్టిక-ఞ్చైవ మత్స్యః కూర్మో వరాహకమ్ ।
సింహాక్రాన్త-మ్మహాక్రాన్త-మ్ముద్గర-మ్పల్లవ-న్తథా ॥
గాయత్రీ మన్త్రమ్ ॥
ఓ-మ్భూర్భువస్స్వః । తత్సవితుర్వరేణ్య-మ్భర్గో దేవస్య ధీమహి ।
ధియో యో నః ప్రచోదయాత్ ॥
॥ మన్త్ర జపావసానమ్ ॥
పూర్వోక్త ఏవ-ఙ్గుణ విశేషణ విశిష్టాయాం శుభ తిథౌ గాయత్రీ జపోపసంహార-ఙ్కరిష్యే ।
అస్య శ్రీ గాయత్రీ మహామన్త్రస్య, విశ్వామిత్ర ఋషిః, సవితా దేవతా, గాయత్రీ ఛన్దః, మమ జపోపసంహారే వినియోగః ।
ఓ-మ్భూరితి పాదయోః ।
ఓ-మ్భువరితి జఙ్ఘయోః ।
ఓగ్గ్ం స్వరితి జాన్వోః ।
ఓ-మ్మహ ఇతి జఠరే ।
ఓ-ఞ్జన ఇతి కణ్ఠే ।
ఓ-న్తప ఇతి ముఖే ।
ఓగ్గ్ం సత్యమితి శిరసి ।
ఓ-మ్భూః అఙ్గుష్ఠాభ్యా-న్నమః ।
ఓ-మ్భువః తర్జనీభ్యా-న్నమః ।
ఓగ్ం స్వః మధ్యమాభ్యా-న్నమః ।
ఓ-న్తత్సవితుర్వరేణ్యం అనామికాభ్యా-న్నమః ।
ఓ-మ్భర్గో దేవస్య ధీమహి కనిష్ఠికాభ్యా-న్నమః ।
ఓ-న్ధియో యో నః ప్రచోదయా-త్కరతల కరపృష్ఠాభ్యా-న్నమః ।
ఓ-మ్భూః హృదయాయ నమః ।
ఓ-మ్భువ-శ్శిరసే స్వాహా ।
ఓగ్ం స్వ-శ్శిఖాయై వషట్ ।
ఓ-న్తత్సవితుర్వరేణ్య-ఙ్కవచాయ హుమ్ ।
ఓ-మ్భర్గో దేవస్య ధీమహి నేత్రత్రయాయ వౌషట్ ।
ఓ-న్ధియో యో నః ప్రచోదయాత్ అస్త్రాయ ఫట్ ।
భూర్భువస్స్వరోమితి దిగ్విమోకః ।
ఉత్తర ముద్రలు ॥
సురభిః జ్ఞాన చక్రే చ యోనిః కూర్మో-ఽథ పఙ్కజమ్ ।
లిఙ్గ-న్నిర్యాణ ముద్రా చేత్యష్టముద్రాః ప్రకీర్తితాః ।
॥ గాయత్రీ తర్పణమ్ ॥
పూర్వోక్త ఏవ-ఙ్గుణ విశేషణ విశిష్ఠాయాం శుభ తిథౌ సవితృప్రీతి యోగాయ గాయత్రీ తర్పణమహ-ఙ్కరిష్యే ।
ఋషిర్వ్యాస-స్సముద్దిష్టో బ్రహ్మాదైవ తముచ్యతే ।
ఛన్దో గాయత్రక-ఞ్చైవ వినియోగస్తు తర్పణే ॥
ఓ-మ్భూః పురుష ఋగ్వేదస్తృప్యతామ్
ఓ-మ్భువః పురుష యజుర్వేదస్తృప్యతామ్
ఓగ్గ్ం స్వః పురుష సామవేదస్తృప్యతామ్
ఓ-మ్మహః పురుష అథర్వణవేదస్తృప్యతామ్
ఓ-ఞ్జనః పురుష ఇతిహాసపురాణస్తృప్యతామ్
ఓ-న్తపః పురుష సర్వాగమస్తృప్యతామ్
ఓం సత్య-మ్పురుష సత్యలోకస్తృప్యతామ్
ఓ-మ్భూర్భువ-స్స్వః పురుష మణ్డలాన్తర్గతస్తృప్యతామ్
ఓ-మ్భూరేకపదా గాయత్రీ తృప్యతామ్
ఓ-మ్భువః ద్విపదా గాయత్రీ తృప్యతామ్
ఓగ్ం స్వః త్రిపదా గాయత్రీ తృప్యతామ్
ఓ-మ్భూర్భువస్స్వ-శ్చతుష్పదా గాయత్రీ తృప్యతామ్
ఓం ఉషస్తృప్యతామ్
ఓ-ఙ్గాయత్రీ తృప్యతామ్
ఓం సావిత్రీ తృప్యతామ్
ఓం సరస్వతీ తృప్యతామ్
ఓం-వేఁదమాతా తృప్యతామ్
ఓ-మ్పృథివీ తృప్యతామ్
ఓ-ఞ్జయా తృప్యతామ్
ఓ-ఙ్కౌశికీ తృప్యతామ్
ఓం సాఙ్కృతి తృప్యతామ్
ఓం సర్వాపరాజితా తృప్యతామ్
ఓం సహస్రమూర్తిస్తృప్యతామ్
ఓం ఆనన్దమూర్తిస్తృప్యతామ్ ।
॥ దిఙ్నమస్కారః ॥
ఓ-మ్ప్రాచ్యై దిశే నమః । ఇన్ద్రాయ నమః ।
ఓం ఆగ్నేయై దిశే నమః । అగ్నయే నమః ।
ఓ-న్దక్షిణాయై దిశే నమః । యమాయ నమః ।
ఓ-న్నైర్-ఋత్యై దిశే నమః । నిర్-ఋతయే నమః ।
ఓ-మ్ప్రతీచ్యై దిశే నమః । వరుణాయ నమః ।
ఓం-వాఁయువ్యై దిశే నమః । వాయవే నమః ।
ఓం ఉదీచ్యై దిశే నమః । కుబేరాయ నమః ।
ఓం ఈశాన్యై దిశే నమః । ఈశ్వరాయ నమః ।
ఓం ఊర్ధ్వాయై దిశే నమః । బ్రహ్మణే నమః ।
ఓం అధరాయై దిశే నమః । అనన్తాయ నమః ।
ఓం సన్ధ్యాయై నమః
ఓ-ఙ్గాయత్ర్యై నమః
ఓం సావిత్ర్యై నమః
ఓం సరస్వత్యై నమః
ఓం సర్వేభ్యో దేవతాభ్యో నమః
ఓ-న్దేవేభ్యో నమః ।
ఓం ఋషిభ్యో నమః
ఓ-మ్మునిభ్యో నమః
ఓ-ఙ్గురుభ్యో నమః
ఓ-మ్పితృభ్యో నమః
ఓ-మ్మాతృభ్యో నమః
ఓ-న్నమో నమః ఇతి ।
॥ ఉద్వాసనమ్ ॥
ఉత్తమేత్యనువాకస్య, వామదేవ ఋషిః, గాయత్రీ దేవతా, అనుష్టు-ప్ఛన్దః, ఉద్వాసనే వినియోగః ॥
ఓం ఉత్తమే శిఖరే దేవీ భూమ్యా-మ్పర్వతమూర్ధని ।
బ్రాహ్మణేభ్యో-ఽభ్యనుజ్ఞాతా గచ్ఛ దేవి యథా సుఖమ్ ॥
॥జప నివేదనమ్ ॥
దేవా గాతు విద ఇత్యస్య మన్త్రస్య, మనసస్పత ఋషిః, వాతో దేవతా, విరాట్ ఛన్దః, జపనివేదనే వినియోగః॥
ఓ-న్దేవాగాతు విదోగాతు మిత్వాగాతు మిత ।
మనసస్పత ఇమ-న్దేవ యజ్ఞగ్గ్ స్వాహా వాతేథాః ॥
(ప్రాతః కాలే)
ప్రాతస్సన్ధ్యాఙ్గ భూతేన గాయత్ర్యాస్తు జపేన చ ।
సా-ఽష్టేన శత సఙ్ఖ్యేన బ్రహ్మ మే ప్రియతాం రవిః ॥
(మధ్యాహ్న కాలే)
మధ్యాహ్న సన్ధ్యాఙ్గత్వేన గాయత్ర్యా జపితేన చ ।
యథా సఙ్ఖ్యేన జపేన రుద్రో మే ప్రియతాం రవిః ॥
(సాయ-ఙ్కాలే)
సాయం సన్ధ్యాఙ్గ భూతేన గాయత్ర్యాస్తు జపేన చ ।
సా-ఽష్టేన శత సఙ్ఖ్యేన బ్రహ్మ మే ప్రియతాం రవిః ॥
॥ ప్రవర ॥
ప్రవరలు చూ. ॥
చతుస్సాగర పర్యన్త-ఙ్గోబ్రాహ్మణేభ్య-శ్శుభ-మ్భవతు । ………. ప్రవరాన్విత ………… గోత్ర-శ్శుక్ల యజుర్వేదాన్తర్గత కాణ్వ శాఖాధ్యాయీ కాత్యాయన సూత్రః ………. శర్మా-ఽహ-మ్భో అభివాదయే ॥
సమర్పణమ్ ।
ఆసత్యలోకాత్పాతాలా-దాలోకాలోకపర్వతాత్ ।
యే సన్తి బ్రాహ్మణాదేవాస్తేభ్యో నిత్య-న్నమో నమః ॥
విష్ణుపత్నీసముద్భూతే శఙ్ఖవర్ణే మహీతలే ।
అనేకరత్నసమ్పన్నే భూమిదేవి నమో-ఽస్తు తే ॥
సముద్రవసనే దేవి పర్వతస్తనమణ్డలే ।
విష్ణుపత్నీ నమస్తుభ్య-మ్పాదస్పర్శ-ఙ్క్షమస్వ మే ॥

Explore More