ಶ್ರೀ ಹಯಗ್ರೀವ ಸಹಸ್ರ ನಾಮ ಸ್ತೋತ್ರಮ್

ಇತಿ ಬೀಜಮ್ । ಹಂಸೋಹಮಿತಿ ಶಕ್ತಿಃ . ಹಂಸಾಂ ಹಂಸೀಮಿತಿ ಕೀಲಕಮ್ . ಓಂ ಓಂ ಓಮಿತ್ಯಸ್ತ್ರಮ್ । ಶ್ರೀಃ ಶ್ರಿಯಃ ಇತಿ ಕವಚಮ್ . ಶ್ರೀವಿಭೂಷಣ ಇತಿ ಹೃದಯಮ್ । ಪರೋರಜಾಃ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮೇತಿ ಯೋನಿಃ . ವಿದ್ಯಾಮೂರ್ತಿರ್ವಿಶ್ವಾತ್ಮಾ ಇತಿ ಧ್ಯಾನಮ್ । ಹಂಸಾಮಙ್ಗುಷ್ಠಾಭ್ಯಾಂ ನಮಃ . ಹಂಸೀಂ ತರ್ಜನೀಭ್ಯಾಂ ನಮಃ । ಹಂಸೂಂ ಮಧ್ಯಮಾಭ್ಯಾಂ ನಮಃ . ಹಂಸೋಂ ಅನಾಮಿಕಾಭ್ಯಾಂ ನಮಃ । ಹಂಸೌಂ ಕನಿಷ್ಠಿಕಾಭ್ಯಾಂ ನಮಃ . ಹಂಸಃ ಕರತಲಕರಪೃಷ್ಠಾಭ್ಯಾಂ ನಮಃ । ಏವಂ ಹೃದಯಾದಿನ್ಯಾಸಃ . । ಹಂಸಾಂ ಜ್ಞಾನಾಯ ಹೃದಯಾಯ ನಮಃ . ಹಂಸೀಂ ಐಶ್ವರ್ಯಾಯ ಶಿರಸೇ ಸ್ವಾಹಾ । ಹಂಸೂಂ ಶಕ್ತಯೈ ಶಿಖಾಯೈ ವಷಟ್ . ಹಂಸೋಂ ಬಲಾಯ ಕವಚಾಯ ಹುಮ್ । ಹಂಸೌಂ ತೇಜಸೇ ನೇತ್ರಾಭ್ಯಾಂ ವೌಷಟ್ । ಹಂಸಃ ವೀರ್ಯಾಯಾಸ್ತ್ರಾಯ ಫಟ್ ಓಮಿತಿ ದಿಗ್ಬನ್ಧಃ . । ಅಥ ಮಾತೃಕಾನ್ಯಾಸಃ । ಓಂ ಅಂ ಆಂ ಭ್ರುವೋಃ . ಇಂ ಈಂ ನೇತ್ರಯೋಃ . ಉಂ ಊಂ ಶ್ರೋತ್ರಯೋಃ . ಋಂ ೠಂ ನಾಸಿಕಯೋಃ । ಲೃಂ ಲೄಂ ಕಪೋಲಯೋಃ . ಏಂ ಐಂ ಓಷ್ಠಯೋಃ . ಓಂ ಓಂ ದನ್ತಪಙ್ಕ್ತ್ಯೋಃ । ಅಂ ಜಿಹ್ವಾತಲೇ . ಅಃ ಜಿಹ್ವಾಮೂಲೇ । ಕವರ್ಗಂ ದಕ್ಷಿಣೇ ಬಾಹೂಮೂಲೇ ಕೂರ್ಪರೇ ಮಣಿಬನ್ಧೇ ಕರತಲೇ ಹಸ್ತಾಗ್ರೇ । ಚವರ್ಗಂ ವಾಮೇ ಬಾಹೂಮೂಲೇ ಕೂರ್ಪರೇ ಮಣಿಬನ್ಧೇ ಕರತಲೇ ಹಸ್ತಾಗ್ರೇ । ಟವರ್ಗಂ ದಕ್ಷಿಣೇ ಪಾದಮೂಲೇ ಜಾನುನಿ ಪಾದಪಾರ್ಷ್ಣೌ ಪಾದತಲೇ ಪಾದಾಗ್ರೇ । ತವರ್ಗಂ ವಾಮೇ ಪಾದಮೂಲೇ ಜಾನುನಿ ಪಾದಪಾರ್ಷ್ಣೌ ಪಾದತಲೇ ಪಾದಾಗ್ರೇ । ಪಫೌ ಪಾರ್ಶ್ವಯೋಃ . ಬಭೌ ಪೃಷ್ಠೋದರಯೋಃ . ಮಂ ಹೃದಿ । ಯಂ ರಂ ಲಂ ವಂ ನಾಭೌ ಪಾಯೌ ಉದರೇ ಗುಹ್ಯೇ . ಶಷೌ ಹಸ್ತಯೋಃ । ಸಹೌ ಶೀರ್ಷೇ ಕಟ್ಯಾಮ್ . ಲಕ್ಷೌ ಹೃದಬ್ಜೇ ಹಾರ್ದೇ ಉತಿ ಮಾತೃಕಾನ್ಯಾಸಃ . । ಅಥ ಧ್ಯಾನಮ್ . । ವಿದ್ಯಾಮೂರ್ತಿಮಖಣ್ಡಚನ್ದ್ರವಲಯಶ್ವೇತಾರವಿನ್ದಸ್ಥಿತಂ ಹೃದ್ಯಾಭಂ ಸ್ಫಟಿಕಾದ್ರಿನಿರ್ಮಲತನುಂ ವಿದ್ಯೋತಮಾನಂಶ್ರಿಯಾ । ವಾಮಾಙ್ಕಸ್ಥಿತವಲ್ಲಭಾಂ ಪ್ರತಿ ಸದಾವ್ಯಾಖ್ಯಾನ್ತಮಾಮ್ನಾಯವಾ- ಗರ್ಥಾನಾದಿಮಪೂರುಷಂ ಹಯಮುಖಂ ಧ್ಯಾಯಾಮಿ ಹಂಸಾತ್ಮಕಮ್ ॥ 1 ॥ ವಿಶ್ವಾತ್ಮಾ ವಿಶದಪ್ರಭಾಪ್ರತಿಲಸದ್ವಾಗ್ದೇವತಾಮಣ್ಡಲೋ ದೇವೋ ದಕ್ಷಿಣಪಾಣಿಯುಗ್ಮವಿಲಸದ್ಬೋಧಾಙ್ಕಚಕ್ರಾಯುಧಃ । ವಾಮೋದಗ್ರಕರೇ ದರಂ ತದಿತರೇಣಾಶ್ಲಿಷ್ಯ ದೋಷ್ಣಾ ರಮಾಂ ಹಸ್ತಾಗ್ರೇ ಧೃತಪುಸ್ತಕಸ್ಸ ದಯತಾಂ ಹಂಸೋ ಹಿರಣ್ಯಚ್ಛದಃ ॥ 2 ॥ ಅಥ ಸಹಸ್ರನಾಮಸ್ತೋತ್ರಪ್ರಾರಮ್ಭಃ । ಓಂ - ಶ್ರೀಂ ಹಂಸೋ ಹಮೈ ಮೋಂ ಕ್ಲೀಂ ಶ್ರೀಶ್ಶ್ರಿಯಶ್ಶ್ರೀವಿಭೂಷಣಃ । ಪರೋರಜಾಃ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಭೂರ್ಭುವಸ್ಸುವರಾದಿಮಃ ॥ 1 ॥ ಭಾಸ್ವಾನ್ಭಗಶ್ಚ ಭಗವಾನ್ಸ್ವಸ್ತಿಸ್ವಾಹಾ ನಮಸ್ಸ್ವಧಾ । ಶ್ರೌಷಡ್ವೌಷಢಲಂ ಹುಂ ಫಟ್ ಹುಂ ಹ್ರೀಂ ಕ್ರೋಂ ಹ್ಲೌಂ ಯಥಾ ತಥಾ ॥ 2 ॥ ಕರ್ಕಗ್ರೀವಃ ಕಲಾನಾಥಃ ಕಾಮದಃ ಕರುಣಾಕರಃ । ಕಮಲಾಧ್ಯುಷಿತೋತ್ಸಙ್ಗಃ ಕ್ಷಯೇ ಕಾಲೀವಶಾನುಗಃ ॥ 3 ॥ ನಿಷಚ್ಛೋಪನಿಷಚ್ಚಾಥ ನೀಚೈರುಚ್ಚೈಸ್ಸಮಂ ಸಹ । ಶಶ್ವದ್ಯುಗಪದಹ್ವಾಯ ಶನೈರೇಕೋ ಬಹುಧ್ರುವಃ ॥ 4 ॥ ಭೂತಭೃದ್ಭೂರಿದಸ್ಸಾಕ್ಷೀ ಭೂತಾದಿಃ ಪುಣ್ಯಕೀರ್ತನಃ । ಭೂಮಾ ಭೂಮಿರಧೋನ್ನದ್ಧಃ ಪುರುಹೂತಃ ಪುರುಷ್ಟುತಃ ॥ 5 ॥ ಪ್ರಫುಲ್ಲಪುಣ್ಡರೀಕಾಕ್ಷಃ ಪರಮೇಷ್ಠೀ ಪ್ರಭಾವನಃ । ಪ್ರಭುರ್ಭಗಃಸತಾಂ ಬನ್ಧುರ್ಭಯಧ್ವಂಸೀ ಭವಾಪನಃ ॥ 6 ॥ ಉದ್ಯನ್ನುರುಶಯಾಹುಂ ಕೃದುರುಗಾಯ ಉರುಕ್ರಮಃ । ಉದಾರಸ್ತ್ರಿಯುಗಸ್ತ್ರ್ಯಾತ್ಮಾ ನಿದಾನಂ ನಲಯೋ ಹರಿಃ ॥ 7 ॥ ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭೋ ಹೇಮಾಙ್ಗೋ ಹಿರಣ್ಯಶ್ಮಶ್ರುರೀಶಿತಾ । ಹಿರಣ್ಯಕೇಶೋ ಹಿಮಹಾ ಹೇಮವಾಸಾ ಹಿತೈಷಣಃ ॥ 8 ॥ ಆದಿತ್ಯಮಣ್ಡಲಾನ್ತಸ್ಥೋ ಮೋದಮಾನಸ್ಸಮೂಹನಃ । ಸರ್ವಾತ್ಮಾ ಜಗದಾಧಾರಸ್ಸನ್ನಿಧಿಸ್ಸಾರವಾನ್ಸ್ವಭೂಃ ॥ 9 ॥ ಗೋಪತಿರ್ಗೋಹಿತೋ ಗೋಮೀ ಕೇಶವಃ ಕಿನ್ನರೇಶ್ವರಃ । ಮಾಯೀ ಮಾಯಾವಿಕೃತಿಕೃನ್ಮಹೇಶಾನೋ ಮಹಾಮಹಾಃ ॥ 10 ॥ ಮಮಾ ಮಿಮೀ ಮುಮೂ ಮೃಮೄಂ ಮ್ಲುಮ್ಲೂಂ ಮೇಮೈಂ ತಥೈವ ಚ । ಮೋಮೌಂ ಬಿನ್ದುರ್ವಿಸರ್ಗಶ್ಚ ಹ್ರಸ್ವೋದೀರ್ಘಃ ಪ್ಲುತಸ್ಸ್ವರಃ ॥ 11 ॥ ಉದಾತ್ತಶ್ಚಾನುದಾತ್ತಶ್ಚ ಸ್ವರಿತಃ ಪ್ರಚಯಸ್ತಥಾ । ಕಂ ಖಂ ಗಂ ಘಂ ಂಅಂ ಚ ಚಂ ಛಂ ಜಂ ಝಂ ಞಂ ಟಂ ಠಮೇವ ಚ ॥ 12 ॥ ಡಂ ಢಂ ಣಂ ತಂ ಥಂ ಚ ದಂ ಚ ಧಂ ನಂ ಪಂ ಫಂ ಬಮೇವ ಚ ಭಂ ಮಂ ಯಂ ರಂ ಲಂ ಚ ವಂ ಚ ಶಂ ಷಂ ಸಂ ಹಂ ಲಮೇವ ಚ ॥ 13 ॥ ಕ್ಷಂ ಯಮೋಂ ವ್ಯಞ್ಜನೋ ಜಿಹ್ವಾಮೂಲೀಯೋಽರ್ಧವಿಸರ್ಗವಾನ್ । ಉಪಧ್ಮಾನೀಯ ಇತಿ ಚ ಸಂಯುಕ್ತಾಕ್ಷರ ಏವ ಚ ॥ 14 ॥ ಪದಂ ಕ್ರಿಯಾ ಕಾರಕಶ್ಚ ನಿಪಾತೋ ಗತಿರವ್ಯಯಃ । ಸನ್ನಿಧಿರ್ಯೋಗ್ಯತಾಽಕಾಙ್ಕ್ಷಾ ಪರಸ್ಪರಸಮನ್ವಯಃ ॥ 15 ॥ ವಾಕ್ಯಂ ಪದ್ಯಂ ಸಮ್ಪ್ರದಾಯೋ ಭಾವಶ್ಶಬ್ದಾರ್ಥಲಾಲಿತಃ । ವ್ಯಞ್ಜನಾ ಲಕ್ಷಣಾ ಶಕ್ತಿಃ ಪಾಕೋ ರೀತಿರಲಙ್ಕೃತಿಃ ॥ 16 ॥ ಶಯ್ಯಾ ಫ್ರೌಢಧ್ವನಿಸ್ತದ್ವತ್ಕಾವ್ಯಂ ಸರ್ಗಃ ಕ್ರಿಯಾ ರುಚಿಃ । ನಾನಾರೂಪಪ್ರಬನ್ಧಶ್ಚ ಯಶಃ ಪುಣ್ಯಂ ಮಹದ್ಧನಮ್ ॥ 17 ॥ ವ್ಯವಹಾರಪರಿಜ್ಞಾನಂ ಶಿವೇತರಪರಿಕ್ಷಯಃ । ಸದಃ ಪರಮನಿರ್ವಾಣಂ ಪ್ರಿಯಪಥ್ಯೋಪದೇಶಕಃ ॥ 18 ॥ ಸಂಸ್ಕಾರಃ ಪ್ರತಿಭಾ ಶಿಕ್ಷಾ ಗ್ರಹಣಂ ಧಾರಣಂ ಶ್ರಮಃ । ಆಸುತಾಸ್ವಾದಿಮಾ ಚಿತ್ರಂ ವಿಸ್ತಾರಶ್ಚಿತ್ರಸಂವಿಧಿಃ ॥ 19 ॥ ಪುರಾಣಮಿತಿಹಾಸಶ್ಚ ಸ್ಮೃತಿಸೂತ್ರಂ ಚ ಸಂಹಿತಾ । ಆಚಾರ ಆತ್ಮನಾ ತುಷ್ಟಿರಾಚಾರ್ಯಾಜ್ಞಾನತಿಕ್ರಮಃ ॥ 20 ॥ ಶ್ರೀಮಾನ್ಶ್ರೀಗೀಃಶ್ರಿಯಃ ಕಾನ್ತಶ್ಶ್ರೀನಿಧಿಶ್ಶ್ರೀನಿಕೇತನಃ । ಶ್ರೇಯಾನ್ಹಯಾನನಶ್ರೀದಶ್ಶ್ರೀಮಯಶ್ಶ್ರಿತವತ್ಸಲಃ ॥ 21 ॥ ಹಂಸಶ್ಶುಚಿಷದಾದಿತ್ಯೋ ವಸುಶ್ಚನ್ದ್ರೋಽನ್ತರಿಕ್ಷಸತ್ । ಹೋತಾ ಚ ವೇದಿಷದ್ಯೋನಿರತಿಥಿರ್ದ್ರೋಣಸದ್ಧವಿಃ ॥ 22 ॥ ನೃಷನ್ಮೃತ್ಯುಶ್ಚ ವರಸದಮೃತಂ ಚರ್ತಸದ್ವೃಷಃ । ವ್ಯೋಮಸದ್ವಿವಿಧಸ್ಕೋಟಶಬ್ದಾರ್ಥವ್ಯಙ್ಗ್ಯವೈಭವಃ ॥ 23 ॥ ಅಬ್ಜಾ ರಸಸ್ವಾದುತಮೋ ಗೋಜಾ ಗೇಯೋ ಮನೋಹರಃ । ಋತಜಾಸ್ಸಕಲಂ ಭದ್ರಮದ್ರಿಜಾಸ್ಥೈರ್ಯಮುತ್ತಮಮ್ ॥ 24 ॥ ಋತಂ ಸಮಜ್ಞಾತ್ವನೃತಂ ಬೃಹತ್ಸೂಕ್ಷ್ಮವಶಾನುಗಃ । ಸತ್ಯಂ ಜ್ಞಾನಮನನ್ತಂ ಯತ್ತತ್ಸದ್ಬ್ರಹ್ಮಮಯೋಽಚ್ಯುತಃ ॥ 25 ॥ ಅಗ್ರೇಭವನ್ನಗೋ ನಿತ್ಯಃ ಪರಮಃ ಪುರುಷೋತ್ತಮಃ । ಯೋಗನಿದ್ರಾಪರಸ್ಸ್ವಾಮೀ ನಿಧ್ಯಾನವರನಿರ್ವೃನಃ ॥ 26 ॥ ರಸೋ ರಸ್ಯೋ ರಸಯಿತಾ ರಸವಾನ್ ರಸಿಕಪ್ರಿಯಃ । ಆನನ್ದೋ ನನ್ದಯನ್ಸರ್ವಾನಾನನ್ದೀ ಹಯಕನ್ಧರಃ ॥ 27 ॥ ಕಾಲಃ ಕಾಲ್ಯಶ್ಚ ಕಾಲಾತ್ಮಾ ಕಾಲಾಭ್ಯುತ್ಥಿತಜಾಗರಃ । ಕಲಾಸಾಚಿವ್ಯಕೃತ್ಕಾನ್ತಾಕಥಿತವ್ಯಾಧಿಕಾರ್ಯಕಃ ॥ 28 ॥ ದೃನ್ನ್ಯಞ್ಚನೋದಞ್ಚನೋದ್ಯಲ್ಲಯಸರ್ಗೋ ಲಘುಕ್ರಿಯಃ । ವಿದ್ಯಾಸಹಾಯೋ ವಾಗೀಶೋ ಮಾತೃಕಾಮಣ್ಡಲೀಕುತಃ ॥ 29 ॥ ಹಿರಣ್ಯಂ ಹಂಸಮಿಥುನಮೀಶಾನಶ್ಶಕ್ತಿಮಾನ್ ಜಯೀ । ಗ್ರಹಮೇಥೀ ಗುಣೀ ಶ್ರೀಭೂನೀಲಾಲೀಲೈಕಲಾಲಸ ॥ 30 ॥ ಅಙ್ಕೇನೋದೂಹ್ಯ ವಾಗ್ದೇವೀಮಾಚಾರ್ಯಕಮುಪಾಶ್ರಯಃ । ವೇದವೇದಾನ್ತಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥತತ್ತ್ವವ್ಯಾಖ್ಯಾನತತ್ಪರಃ ॥ 31 ॥ ಲ್ಹೌಂ ಹ್ಲಂ ಹಂ ಹಂ ಹಯೋ ಹಂ ಸೂಂ ಹಂಸಾಂ ಹಂಸೀಂ ಹಸೂಂ ಹಸೌಮ್ । ಹಸೂಂ ಹಂ ಹರಿಣೋ ಹಾರೀ ಹರಿಕೇಶೋ ಹರೇಡಿತಃ ॥ 32 ॥ ಸನಾತನೋ ನಿರ್ಬೀಜಸ್ಸನ್ನವ್ಯಕ್ತೋ ಹೃದಯೇಶಯಃ । ಅಕ್ಷರಃ ಕ್ಷರಜೀವೇಶಃ ಕ್ಷಮೀ ಕ್ಷಯಕರೋಽಚ್ಯುತಃ ॥ 33 ॥ ಕರ್ತಾಕಾರಯಿತಾಽಕಾರ್ಯಂ ಕಾರಣಂ ಪ್ರಕೃತಿಃ ಕೃತಿಃ । ಕ್ಷಯಕ್ಷಯಮನಾಮಾರ್ಥೋ ವಿಷ್ಣುರ್ಜಿಷ್ಣುರ್ಜಗನ್ಮಯಃ ॥ 34 ॥ ಸಙ್ಕುಚನ್ವಿಕಚನ್ಸ್ಥಾಣುನಿರ್ವಿಕಾರೋ ನಿರಾಮಯಃ । ಶುದ್ಧೋ ಬುದ್ಧಃ ಪ್ರಬುದ್ಧಶ್ಚ ಸ್ನಿಗ್ಧೋ ಮುಗ್ಧಸ್ಸಮುದ್ಧತಃ ॥ 35 ॥ ಸಙ್ಕಲ್ಪದೋ ಬಹುಭವತ್ಸರ್ವಾತ್ಮಾ ಸರ್ವನಾಮಭೃತ್ । ಸಹಸ್ರಶೀರ್ಷಸ್ಸರ್ವಜ್ಞಸ್ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷಸ್ಸಹಸ್ರಪಾತ್ ॥ 36 ॥ ವ್ಯಕ್ತೋವಿರಾಟ್ಸ್ವರಾಟ್ಸಮ್ರಾಡ್ವಿಷ್ವಗ್ರೂಪವಪುರ್ವಿಧುಃ । ಮಾಯಾವೀ ಪರಮಾನನ್ದೋ ಮಾನ್ಯೋ ಮಾಯಾತಿಗೋ ಮಹಾನ್ ॥ 37 ॥ ವಟಪತ್ರಶಯೋ ಬಾಲೋ ಲಲನ್ನಾಮ್ನಾಯಸೂಚಕಃ । ಮುಖನ್ಯಸ್ತಕರಗ್ರಸ್ತಪಾದಾಗ್ರಪಟಲಃ ಪ್ರಭುಃ ॥ 38 ॥ ನೈದ್ರೀಹಾಸಾಶ್ವಸಮ್ಭೂತಜ್ಞಾಜ್ಞಸಾತ್ವಿಕತಾಮಸಃ । ಮಹಾರ್ಣವಾಮ್ಬುಪರ್ಯಙ್ಕಃ ಪದ್ಮನಾಭಃ ಪರಾತ್ಪರಃ ॥ 39 ॥ ಬ್ರಹ್ಮಭೂರ್ಬ್ರಹ್ಮಭಯಹೃದ್ಧರಿರೋಮುಪದೇಶಕೃತ್ । ಮಧುಕೈಟಭನಿರ್ಮಾತಾ ಮತ್ತಬ್ರಹ್ಮಮದಾಪಹಃ ॥ 40 ॥ ವೇಧೋವಿಲಾಸವಾಗಾನಿರ್ದಯಾಸಾರೋ ಮೃಷಾರ್ಥದಃ । ನಾರಾಯಣಾಸ್ತ್ರನಿರ್ಮಾತಾಮಧುಕೈಟಭಮರ್ದನಃ ॥ 41 ॥ ವೇದಕರ್ತಾ ವೇದಭರ್ತಾ ವೇದಹರ್ತಾ ವಿದಾಂವರಃ । ಪುಙ್ಖಾನುಪುಙ್ಖಹೇಷಾಢ್ಯಃ ಪೂರ್ಣಷಾಡ್ಗುಣ್ಯವಿಗ್ರಹಃ ॥ 42 ॥ ಲಾಲಾಮೃತಕಣವ್ಯಾಜವಾನ್ತನಿರ್ದೋಷವರ್ಣಕಃ । ಉಲ್ಲೋಲಸ್ವಾನಧೀರೋದ್ಯದುಚ್ಚೈರ್ಹಲಹಲಧ್ವನಿಃ ॥ 43 ॥ ಕರ್ಣಾದಾರಭ್ಯ ಕಲ್ಕ್ಯಾತ್ಮಾ ಕವಿಃ ಕ್ಷೀರಾರ್ಣವೋಪಮಃ । ಶಙ್ಖ ಚಕ್ರಗದೀ ಖಡ್ಗೀ ಶಾರ್ಙ್ಗೀ ನಿರ್ಭಯಮುದ್ರಕಃ ॥ 44 ॥ ಚಿನ್ಮುದ್ರಾಚಿಹ್ನಿತೋ ಹಸ್ತತಲವಿನ್ಯಸ್ತಪುಸ್ತಕಃ । ವಿದ್ಯಾನಾಮ್ನೀಂ ಶ್ರಿಯಂ ಶಿಷ್ಯಾಂ ವೇದಯನ್ನಿಜವೈಭವಮ್ ॥ 45 ॥ ಅಷ್ಟಾರ್ಣ್ಯಮ್ಯೋಽಷ್ಟಭುಜೋವ್ಯಷ್ಟಿಸೃಷ್ಟಿಕರಃ ಪಿತಾ । ಅಷ್ಟೈಶ್ವರ್ಯಪ್ರದೋಹೃಷ್ಯದಷ್ಟಮೂರ್ತಿಪಿತೃಸ್ತುತಃ ॥ 46 ॥ ಅನೀತವೇದಪುರುಷೋ ವಿಧಿವೇದೋಪದೇಶಕೃತ್ । ವೇದವೇದಾಙ್ಗವೇದಾನ್ತಪುರಾಣಸ್ಮೃತಿಮೂರ್ತಿಮಾನ್ ॥ 47 ॥ ಸರ್ವಕರ್ಮಸಮಾರಾಧ್ಯಸ್ಸರ್ವವೇದಮಯೋ ವಿಭುಃ । ಸರ್ವಾರ್ಥತತ್ತ್ವವ್ಯಾಖ್ಯಾತಾ ಚತುಷ್ಷಷ್ಟಿಕಲಾಧಿಪಃ ॥ 48 ॥ ಶುಭಯುಕ್ಸುಮುಖಶ್ಶುದ್ಧಸ್ಸುರೂಪಸ್ಸುಗತಸ್ಸುಧೀಃ । ಸುವ್ರತಿಸ್ಸಂಹೃತಿಶ್ಶೂರಸ್ಸುತಪಾಃ ಸುಷ್ಟುತಿಸ್ಸುಹೃತ್ ॥ 49 ॥ ಸುನ್ದರಸ್ಸುಭಗಸ್ಸೌಮ್ಯಸ್ಸುಖದಸ್ಸುಹೃದಾಂ ಪ್ರಿಯಃ । ಸುಚರಿತ್ರಸ್ಸುಖತರಶ್ಶುದ್ಧಸತ್ವಪ್ರದಾಯಕಃ ॥ 50 ॥ ರಜಸ್ತಮೋಹರೋ ವೀರೋವಿಶ್ವರಕ್ಷಾಧುರನ್ಧರಃ । ನರನಾರಾಯಣಾಕೃತ್ಯಾ ಗುರುಶಿಷ್ಯತ್ವಮಾಸ್ಥಿತಃ ॥ 51 ॥ ಪರಾವರಾತ್ಮಾ ಪ್ರಬಲಃ ಪಾವನಃ ಪಾಪನಾಶನಃ । ದಯಾಘನಃ ಕ್ಷಮಾಸಾರೋ ವಾತ್ಸಲ್ಯೈಕವಿಭೂಷಣಃ ॥ 52 ॥ ಆದಿಕೂರ್ಮೋ ಜಗದ್ಭರ್ತಾ ಮಹಾಪೋತ್ರೀ ಮಹೀಧರಃ । ಸ್ತದ್ಭಿತ್ಸ್ವಾಮೀ ಹರಿರ್ಯಕ್ಷೋ ಹಿರಣ್ಯರಿಪುರೈಚ್ಛಿಕಃ ॥ 53 ॥ ಪ್ರಹ್ಲಾದಪಾಲಕಸ್ಸರ್ವಭಯಹರ್ತಾ ಪ್ರಿಯಂವದಃ । ಶ್ರೀಮುಖಾಲೋಕನಸ್ರಂಸತ್ಕ್ರೌಞ್ಚಕಃ ಕುಹಕಾಞ್ಚನಃ ॥ 54 ॥ ಛತ್ರೀ ಕಮಣ್ಡಲುಧರೋ ವಾಮನೋ ವದತಾಂ ವರಃ । ಪಿಶುನಾತ್ಮಾ ಶನೋದೃಷ್ಟಿಲೋಪನೋ ಬಲಿಮರ್ದನಃ ॥ 55 ॥ ಉರುಕ್ತಮೋ ಬಲಿಶಿರೋನ್ಯಸ್ತಾಙ್ಘ್ರಿರ್ಬಲಿಮರ್ದನಃ । ಜಾಮದಗ್ನ್ಯಃ ಪರಶುಭೃತ್ಕೃತ್ತಕ್ಷತ್ತ್ರಕುಲೋತ್ತಮಃ ॥ 56 ॥ ರಾಮೋಽಭಿರಾಮಶ್ಶಾನ್ತಾತ್ಮಾ ಹರಕೋದಣ್ಡಖಣ್ಡನಃ । ಶರಣಾಗತಸನ್ತ್ರಾತಾ ಸರ್ವಾಯೋಧ್ಯಕಮುಕ್ತಿದಃ ॥ 57 ॥ ಸಙ್ಕರ್ಷಣೋಮದೋದಗ್ರೋ ಬಲವಾನ್ಮುಸಲಾಯುಧಃ । ಕೃಷ್ಣಾಕ್ಲೇಶಹರಃ ಕೃಷ್ಣೋ ಮಹಾವ್ಯಸನಶಾನ್ತಿದಃ ॥ 58 ॥ ಅಙ್ಗಾರಿತೋತ್ತರಾಗರ್ಭಪ್ರಾಣದಃ ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿಃ । ಗೀತಾಚಾರ್ಯೋ ಧರಾಭಾರಹಾರೀ ಷಟ್ಪುರಮರ್ದನಃ ॥ 59 ॥ ಕಲ್ಕೀ ವಿಷ್ಣುಯಶಸ್ಸೂನುಃ ಕಲಿಕಾಲುಷ್ಯನಾಶನಃ । ಸಾಧುದುಷ್ಕೃತ್ಪರಿತ್ರಾಣವಿನಾಶವಿಹಿತೋದಯಃ ॥ 60 ॥ ವೈಕುಣ್ಠೇ ಪರಮೇ ತಿಷ್ಠನ್ ಸುಕುಮಾರಯುವಾಕೃತಿಃ । ವಿಶ್ವೋದಯಸ್ಥಿತಿಧ್ವಂಸಸಙ್ಕಲ್ಪೇನ ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಭುಃ ॥ 61 ॥ ಮದನಾನಾಂ ಚ ಮದನೋ ಮಣಿಕೋಟೀರಮಾನಿತಃ । ಮನ್ದಾರಮಾಲಿಕಾಪೀಡೋ ಮಣಿಕುಣ್ಡಲಮಣ್ಡಿತಃ ॥ 62 ॥ ಸುಸ್ನಿಗ್ಧನೀಲಕುಟಿಲಕುನ್ತಲಃ ಕೋಮಲಾಕೃತಿಃ । ಸುಲಲಾಟಸ್ಸ್ತುತಿಲಕಸ್ಸುಭ್ರೂಕಸ್ಸುಕಪೋಲಕಃ ॥ 63 ॥ ಸಿದ್ಧಾಸದಸದಾಲೋಕಸುಧಾಸ್ಯನ್ದೀರದಚ್ಛದಃ । ತಾರಕಾಕೋರಕಾಕಾರವಿನಿರ್ಮಿತರದಚ್ಛದಃ ॥ 64 ॥ ಸುಧಾವರ್ತಿಪರಿಸ್ಫೂರ್ತಿಶೋಭಮಾನರದಚ್ಛದಃ । ವಿಷ್ಟಬ್ಧೋವಿಪುಲಗ್ರೀವೋನಿಭೃತೋಚ್ಚೈಶ್ಶ್ರವಸ್ಥಿತಿಃ ॥ 65 ॥ ಸಮಾವೃತ್ತಾವದಾತೋರುಮುಕ್ತಾಪ್ರಾಲಮ್ಬಭೂಷಣಃ । ರತ್ನಾಙ್ಗದೀ ವಜ್ರನಿಷ್ಕೀ ನೀಲರತ್ನಾಙ್ಕಕಙ್ಕಣಃ ॥ 66 ॥ ಹರಿನ್ಮಣಿಗಣಾಬದ್ಧಶೃಙ್ಖಲಾಕಙ್ಕಣೋರ್ಮಿಕಃ । ಸಿತೋಪವೀತಸಂಶ್ಲಿಷ್ಯತ್ಪದ್ಮಾಕ್ಷಮಣಿಮಾಲಿಕಃ ॥ 67 ॥ ಶ್ರೀಚೂರ್ಣವದ್ದ್ವಾದಶೋರ್ಧ್ವಪುಣ್ಡ್ರರೇಖಾಪರಿಷ್ಕೃತಃ । ಪಟ್ಟತನ್ತುಗ್ರಥನವತ್ಪವಿತ್ರನರಶೋಭಿತಃ ॥ 68 ॥ ಪೀನವಕ್ಷಾಮಹಾಸ್ಕನ್ಧೋ ವಿಪುಲೋರುಕಟೀತಟಃ । ಕೌಸ್ತುಭೀ ವನಮಾಲೀ ಚ ಕಾನ್ತ್ಯಾಚನ್ದ್ರಾಯುತೋಪಮಃ ॥ 69 ॥ ಮನ್ದಾರಮಾಲಿಕಾಮೋದೀ ಮಞ್ಜುವಾಗಮಲಚ್ಛವಿಃ । ದಿವ್ಯಗನ್ಧೋ ದಿವ್ಯರಸೋ ದಿವ್ಯತೇಜಾ ದಿವಸ್ಪತಿಃ ॥ 70 ॥ ವಾಚಾಲೋ ವಾಕ್ಪತಿರ್ವಕ್ತಾ ವ್ಯಾಖ್ಯಾತಾ ವಾದಿನಾಂ ಪ್ರಿಯಃ । ಭಕ್ತಹೃನ್ಮಧುರೋ ವಾದಿಜಿಹ್ವಾಭದ್ರಾನನಸ್ಥಿತಿಃ ॥ 71 ॥ ಸ್ಮೃತಿಸನ್ನಿಹಿತಸ್ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ಸಿದ್ಧಿದಸಿದ್ಧಿಸನ್ನುತಃ । ಮೂಲಕನ್ದೋಮುಕುನ್ದೋಗ್ಲೌಸ್ಸ್ವಯಮ್ಭೂಶಮ್ಭುರೈನ್ದವಃ ॥ 72 ॥ ಇಷ್ಟೋ ಮನುರ್ಯಮಃ ಕಾಲಕಾಲ್ಯಃ ಕಮ್ಬುಕಲಾನಿಧಿಃ । ಕಲ್ಯಃ ಕಾಮಯಿತಾ ಭೀಮಃ ಕಾತರ್ಯಹರಣಃ ಕೃತಿಃ ॥ 73 ॥ ಸಮ್ಪ್ರಿಯಃ ಪಕ್ಕಣಸ್ತರ್ಕಚರ್ಚಾನಿರ್ಧಾರಣಾದಯಃ । ವ್ಯತಿರೇಕೋ ವಿವೇಕಶ್ಚ ಪ್ರವೇಕಃ ಪ್ರಕ್ರಮಃ ಕ್ರಮಃ ॥ 74 ॥ ಪ್ರಮಾಣ ಪ್ರತಿಭೂಃ ಪ್ರಾಜ್ಞಃ ಪ್ರಜ್ಞಾಪತ್ಥ್ಯಾಚಧಾರಣಃ । ವಿಧಿರ್ವಿಧಾತಾ ವ್ಯವಧಿರುದ್ಭವಃ ಪ್ರಭವಸ್ಥಿತಿಃ ॥ 75 ॥ ವಿಷಯಸ್ಸಂಶಯಃ ಪೂರ್ವಃ ಪಕ್ಷಃ ಕಕ್ಷ್ಯೋಪಪಾದಕಃ । ರಾದ್ಧಾನ್ತೋ ವಿಹಿತೋ ನ್ಯಾಯಫಲನಿಷ್ಪತ್ತಿರುದ್ಭವಃ ॥ 76 ॥ ನಾನಾರೂಪಾಣಿ ತನ್ತ್ರಾಣಿ ವ್ಯವಹಾರ್ಯೋ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಿಃ । ಸರ್ವಸಾಧಾರಣೋ ದೇವಸ್ಸಾಧ್ವಸಾಧುಹಿತೇ ರತಃ ॥ 77 ॥ ಸನ್ಧಾ ಸನಾತನೋ ಧರ್ಮೋ ಧರ್ಮೈರರ್ಚ್ಯಾ ಮಹಾತ್ಮಭಿಃ । ಛನ್ದೋಮಯಸ್ತ್ರಿಧಾಮಾತ್ಮಾ ಸ್ವಚ್ಛನ್ದಶ್ಛಾನ್ದಸೇಡಿತಃ ॥ 78 ॥ ಯಜ್ಞೋ ಯಜ್ಞಾತ್ಮಕೋ ಯಷ್ಟಾ ಯಜ್ಞಾಙ್ಗೋಽಪಘನೋಹವಿಃ । ಸಮಿದಾಜ್ಯಂ ಪುರೋಡಾಶಶ್ಶಾಲಾ ಸ್ಥಾಲೀ ಸ್ರುವಸ್ಸ್ರುಚಾ ॥ 79 ॥ ಪ್ರಾಗ್ವಂಶೋ ದೇವಯಜನಃ ಪರಿಧಿಶ್ಚ ಪರಿಸ್ತರಃ । ವೇದಿರ್ವಿಹರಣಂ ತ್ರೇತಾ ಪಶುಃ ಪಾಶಶ್ಚ ಸಂಸ್ಕೃತಿಃ ॥ 80 ॥ ವಿಧಿರ್ಮನ್ತ್ರೋಽರ್ಥವಾದಶ್ಚ ದ್ರವ್ಯಮಙ್ಗಂ ಚ ದೈವತಮ್ । ಸ್ತೋತ್ರಂ ಶಸ್ತ್ರಂ ಸಾಮ ಗೀತಿರುದ್ಗೀಥಸ್ಸರ್ವಸಾಧನಮ್ ॥ 81 ॥ ಯಾಜ್ಯಾ ಪುರೋನುಕಾವ್ಯಾ ಚ ಸಾಮಿಧೇನೀ ಸಮೂಹನಮ್ । ಪ್ರಯೋಕ್ತಾರಃ ಪ್ರಯೋಗಶ್ಚ ಪ್ರಪಞ್ಚಃ ಪ್ರಾಶುಭಾ ಶ್ರಮಃ ॥ 82 ॥ ಶ್ರದ್ಧಾ ಪ್ರಧ್ವಂಸನಾ ತುಷ್ಟಿಃ ಪುಷ್ಟಿಃ ಪುಣ್ಯಂ ಪ್ರತಿರ್ಭವಃ । ಸದಸ್ಸದಸ್ಯಸಮ್ಪಾತಃ ಪ್ರಶ್ನಃ ಪ್ರತಿವಚಸ್ಥಿತಿಃ ॥ 83 ॥ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಂ ಪರಿಷ್ಕಾರೋ ಧೃತಿರ್ನಿರ್ವಹಣಂ ಫಲಮ್ । ನಿಯೋಗೋ ಭಾವನಾ ಭಾವ್ಯಂ ಹಿರಣ್ಯಂ ದಕ್ಷಿಣಾ ನುತಿಃ ॥ 84 ॥ ಆಶೀರಭ್ಯುಪಪತ್ತಿಶ್ಚ ತೃಪ್ತಿಸ್ಸ್ವಂ ಶರ್ಮ ಕೇವಲಮ । ಪುಣ್ಯಕ್ಷಯಃ ಪುನಃ ಪಾತಭಯಂ ಶಿಕ್ಷಾಶುಗರ್ದನಃ ॥ 85 ॥ ಕಾರ್ಪಣ್ಯಂ ಯಾತನಾಂ ಚಿನ್ತಾ ನಿರ್ವೇದಶ್ಚ ವಿಹಸ್ತತಾ । ದೇಹಭೃತ್ಕರ್ಮಸಮ್ಪಾತಃ ಕಿಞ್ಚಿತ್ಕರ್ಮಾನುಕೂಲಕಃ ॥ 86 ॥ ಅಹೇತುಕತಯಾ ಪ್ರೇಮ ಸಾಮ್ಮುಖ್ಯಂ ಚಾಪ್ಯನುಗ್ರಹಃ । ಶುಚಿಶ್ಶ್ರೀಮತ್ಕುಲಜನೋ ನೇತಾ ಸತ್ತ್ವಾಭಿಮಾನವಾನ್ ॥ 87 ॥ ಅನ್ತರಾಯಹರಃ ಪಿತ್ರೋರದುಷ್ಟಾಹಾರದಾಯಕಃ । ಶುದ್ಧಾಹಾರಾನುರೂಪಾಙ್ಗಪರಿಣಾಮವಿಧಾಯಕಃ ॥ 88 ॥ ಸ್ರಾವಪಾತಾದಿವಿಪದಾಂ ಪರಿಹರ್ತಾ ಪರಾಯಣಃ । ಶಿರಃಪಾಣ್ಯಾದಿಸನ್ಧಾತಾ ಕ್ಷೇಮಕೃತ್ಪ್ರಾಣದಃ ಪ್ರಭು ॥ 89 ॥ ಅನಿರ್ಘೃಣಶ್ಚಾವಿಷಮಶ್ಶಕ್ತಿತ್ರಿತಯದಾಯಕಃ । ಸ್ವೇಚ್ಛಾಪ್ರಸಙ್ಗಸಮ್ಪತ್ತಿವ್ಯಾಜಹರ್ಷವಿಶೇಷವಾನ್ ॥ 90 ॥ ಸಂವಿತ್ಸನ್ಧಾಯಕಸ್ಸರ್ವಜನ್ಮಕ್ಲೇಶಸ್ಮೃತಿಪ್ರದಃ । ವಿವಕೇಶೋಕವೈರಾಗ್ಯಭವಭೀತಿವಿಧಾಯಕಃ ॥ 91 ॥ ಗರ್ಭಸ್ಯಾಪ್ಯನುಕೂಲಾದಿನಾಸಾನ್ತಾಧ್ಯವಸಾಯದಃ । ಶುಭವೈಜನನೋಪೇತಸದನೇಹೋಜನಿಪ್ರದಃ ॥ 92 ॥ ಉತ್ತಮಾಯುಃಪ್ರದೋ ಬ್ರಹ್ಮನಿಷ್ಠಾನುಗ್ರಹಕಾರಕಃ । ಸ್ವದಾಸಜನನಿಸ್ತೀರ್ಣತದ್ವಂಶಜಪರಮ್ಪರಃ ॥ 93 ॥ ಶ್ರೀವೈಷ್ಣವೋತ್ಪಾದಕೃತಸ್ವಸ್ತಿಕಾವನಿಮಣ್ಡಲಃ । ಅಧರ್ವಣೋಕ್ತೈಕಶತಮೃತ್ಯುದೂರಕ್ರಿಯಾಪರಃ ॥ 94 ॥ ದಯಾದ್ಯಷ್ಟಗುಣಾಧಾತಾ ತತ್ತತ್ಸಂಸ್ಕೃತಿಸಾಧಕಃ । ಮೇಧಾವಿಧಾತಾ ಶ್ರದ್ಧಾಕೃತ್ ಸೌಸ್ಥ್ಯದೋ ಜಾಮಿತಾಹರಃ ॥ 95 ॥ ವಿಘ್ನನುದ್ವಿಜಯೀ ಧಾತಾ ದೇಶಕಾಲಾನುಕೂಲ್ಯಕೃತ್ । ವಿನೇತಾ ಸತ್ಪಥಾನೇತಾ ದೋಷಹೃಚ್ಛುಭದಸ್ಸಖಾ ॥ 96 ॥ ಹ್ರೀದೋ ಭೀದೋ ರುಚಿಕರೋ ವಿಶ್ವೋ ವಿಶ್ವಹಿತೇ ರತಃ । ಪ್ರಮಾದಹೃತ್ಪ್ರಾಪ್ತಕಾರೀ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನೋ ಬಲವತ್ತರಃ ॥ 97 ॥ ಸಾಙ್ಗವೇದಸಮಾಯೋಕ್ತಾ ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥವಿತ್ತಿದಃ । ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಾನ್ತರಾಯಘ್ನಃ ಪ್ರಿಯಕೃದ್ಧಿತಕೃತ್ಪರಃ ॥ 98 ॥ ಚಿತ್ತಶುದ್ಧಿಪ್ರದಶ್ಛಿನ್ನಾಕ್ಷಚಾಪಲ್ಯಃ ಕ್ಷಮಾವಹಃ । ಇನ್ದ್ರಿಯಾರ್ಥಾರತಿಚ್ಛೇತ್ತಾ ವಿದ್ಯೈಕವ್ಯಸನಾವಹಃ ॥ 99 ॥ ಆತ್ಮಾನುಕೂಲ್ಯರುಚಿಕೃದಖಿಲಾರ್ತಿವಿನಾಶಕಃ । ತಿತೀರ್ಷುಹೃತ್ತ್ವರಾವೇದೀ ಗುರುಸದ್ಭಕ್ತಿತೇಜಸಃ ॥ 100 ॥ ಗುರುಸಮ್ಬನ್ಧಘಟಕೋ ಗುರುವಿಶ್ವಾಸವರ್ಧನಃ । ಗುರೂಪಾಸನಸನ್ಧಾತಾ ಗುರುಪ್ರೇಮಪ್ರವರ್ಧನಃ ॥ 101 ॥ ಆಚಾರ್ಯಾಭಿಮತೈರ್ಯೋಕ್ತಾ ಪಞ್ಚಸಂಸ್ಕೃತಿಭಾವನಃ । ಗುರೂಕ್ತವೃತ್ತಿನೈಶ್ಚಲ್ಯಸನ್ಧಾತಾಽವಹಿತಸ್ಥಿತಿಃ ॥ 102 ॥ ಆಪನ್ನಾಖಿಲರಕ್ಷಾರ್ಥಮಾಚಾರ್ಯಕಮುಪಾಶ್ರಿತಃ । ಶಾಸ್ತ್ರಪಾಣಿಪ್ರದಾನೇನ ಭವಮಗ್ನಾನ್ಸಮುದ್ಧರನ್ ॥ 103 ॥ ಪಾಞ್ಚಕಾಲಿಕಧರ್ಮೇಷು ನೈಶ್ಚಲ್ಯಂ ಪ್ರತಿಪಾದಯನ್ । ಸ್ವದಾಸಾರಾಧನಾದ್ಯರ್ಥಶುದ್ಧದ್ರವ್ಯಪ್ರದಾಯಕಃ ॥ 104 ॥ ನ್ಯಾಸವಿದ್ಯಾವಿನಿರ್ವೋಢಾ ನ್ಯಸ್ತಾತ್ಮಭರರಕ್ಷಕಃ । ಸ್ವಕೈಙ್ಕರ್ಯೈಕರುಚಿದಸ್ಸ್ವದಾಸ್ಯಪ್ರೇಮವರ್ಧನಃ ॥ 105 ॥ ಆಚಾರ್ಯಾರ್ಥಾಖಿಲದ್ರವ್ಯಸಮ್ಭೃತ್ಯರ್ಪಣರೋಚಕಃ । ಆಚಾರ್ಯಸ್ಯ ಸ್ವಸಚ್ಛಿಷ್ಯೋಜ್ಜೀವನೈಕರುಚಿಪ್ರದಃ ॥ 106 ॥ ಆಗತ್ಯಯೋಜಯನಾಸಹಿತೈಕಕೃತಿಜಾಗರಃ । ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯಾಸಮಾಸ್ವಾದಸುಹಿತಃ ಕೃತಿಸಂಸ್ಕೃತಿಃ ॥ 107 ॥ ಸತ್ಕಾರೇ ವಿಷಧೀದಾತಾ ತರುಣ್ಯಾಂ ಶವಬುದ್ಧಿದಃ । ಸಭಾಮ್ಪ್ರತ್ಯಾಯಯನ್ವ್ಯಾಲೀಂ ಸರ್ವತ್ರ ಸಮಬುದ್ಧಿದಃ ॥ 108 ॥ ಸಮ್ಭಾವಿತಾಶೇಷದೋಷಹೃತ್ಪುನರ್ನ್ಯಾಸರೋಚಕಃ । ಮಹಾವಿಶ್ವಾಸಸನ್ಧಾತಾ ಸ್ಥೈರ್ಯದಾತಾ ಮದಾಪಹಃ ॥ 109 ॥ ನಾದವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ವಸಿದ್ಧಾನ್ತರಕ್ಷಾಹೇತುಸ್ವಮನ್ತ್ರದಃ । ಸ್ವಮನ್ತ್ರಜಪಸಂಸಿದ್ಧಿಜಙ್ಘಾಲಕವಿತೋದಯಃ ॥ 110 ॥ ಅದುಷ್ಟಗುಣವತ್ಕಾವ್ಯಬನ್ಧವ್ಯಾಮುಗ್ಧಚೇತನಃ । ವ್ಯಙ್ಗ್ಯಪ್ರಧಾನರಸವದ್ಗದ್ಯಪದ್ಯಾದಿನಿರ್ಮಿತಿಃ ॥ 111 ॥ ಸ್ವಭಕ್ತಸ್ತುತಿಸನ್ತುಷ್ಟೋ ಭೂಯೋಭಕ್ತಿಪ್ರದಾಯಕಃ । ಸಾತ್ವಿಕತ್ಯಾಗಸಮ್ಪನ್ನಸತ್ಕರ್ಮಕೃದತಿಪ್ರಿಯಃ ॥ 112 ॥ ನಿರನ್ತರಾನುಸ್ಮರಣನಿಜದಾಸೈವಾದಾಸ್ಯಕೃತ್ । ನಿಷ್ಕಾಮವತ್ಸಲೋ ನೈಚ್ಯಭಾವನೇಷು ವಿನಿರ್ವಿಶನ್ ॥ 113 ॥ ಸರ್ವಭೂತಭವದ್ಭಾವಂ ಸಮ್ಪಶ್ಯತ್ಸುಸದಾಸ್ಥಿತಃ । ಕರಣತ್ರಯಸಾರೂಪ್ಯಕಲ್ಯಾಣಪತಿಸಾದರಃ ॥ 114 ॥ ಕದಾ ಕದೇತಿ ಕೈಙ್ಕರ್ಯಕಾಮಿನಾಂ ಶೇಷಿತಾಮ್ಭಜನ । ಪರವ್ಯೂಹಾದಿನಿರ್ದೋಷಶುಭಾಶ್ರಯಪರಿಗ್ರಹಃ ॥ 115 ॥ ಚನ್ದ್ರಮಣ್ಡಲಮಧ್ಯಸ್ಯ ಶ್ವೇತಾಮ್ಭೋರುಹವಿಷ್ಟರಃ । ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾಯಮಾನಾಙ್ಗರುಚಿನಿರ್ಧೂತಾನ್ತರ್ಬಹಿಸ್ತಮಾಃ ॥ 116 ॥ ಭಾವ್ಯೋ ಭಾವಯಿತಾ ಭದ್ರಂ ಪಾರಿಜಾತವನಾಲಯಃ । ಕ್ಷೀರಾಬ್ಧಿಮಧ್ಯಮದ್ವೀಪಪಾಲಕಃ ಪ್ರಪಿತಾಮಹಃ ॥ 117 ॥ ನಿರನ್ತರನಮೋವಾಕಶುದ್ಧಯಾಜಿಹದಾಶ್ರಯಃ । ಮುಕ್ತಿದಶ್ವೇತಮೃದ್ರೂಪಶ್ವೇತದ್ವೀಪವಿಭಾವನಃ ॥ 118 ॥ ಗರುಡಾಹಾರಿತಶ್ವೇತಮೃತ್ಪೂತಯದುಭೂಧರಃ । ಭದ್ರಾಶ್ವವರ್ಷನಿಲಯೋ ಭಯಹಾರೀ ಶುಭಾಶ್ರಯಃ ॥ 119 ॥ ಭದ್ರಶ್ರೀವತ್ಸಹಾರಾಢ್ಯಃ ಪಞ್ಚರಾತ್ರಪ್ರವರ್ತಕಃ । ಭಕ್ತಾತ್ಮಭಾವಭವನೋ ಹಾರ್ದೋಽಙ್ಗುಷ್ಠಪ್ರಮಾಣವಾನ್ ॥ 120 ॥ ಸ್ವದಾಸಸತ್ಕೃತಾಕೃತ್ಯೇ ತನ್ಮಿತ್ರಾರಿಷು ಯೋಜಯನ್ । ಪ್ರಾಣಾನುತ್ಕ್ರಾಮಯನ್ನೂರೀಕೃತಪ್ರಾರಬ್ಧಲೋಪನಃ ॥ 121 ॥ ಲಧ್ವ್ಯೈವ ಶಿಕ್ಷಯಾಪಾಪಮಶೇಷಮಪಿ ನಿರ್ಣುದನ್ । ತ್ರಿಸ್ಥೂಣಕ್ಷೋಭತೋ ಭೂತಸೂಕ್ಷ್ಮ್ಯೈಸ್ಸೂಕ್ಷ್ಮವಪುಸ್ಸೃಜನ್ ॥ 122 ॥ ನಿರಙ್ಕುಶಕೃಪಾಪೂರೋ ನಿತ್ಯಕಲ್ಯಾಣಕಾರಕಃ । ಮೂರ್ಧನ್ಯನಾಡ್ಯಾ ಸ್ವಾನ್ದಾಸಾನ್ಬ್ರಹ್ಮರನ್ಧ್ರಾದುದಞ್ಚಯನ್ ॥ 123 ॥ ಉಪಾಸನಪರಾನ್ಸರ್ವಾನ್ ಪ್ರಾರಬ್ಧಮನುಭಾವಯನ್ । ಸರ್ವಪ್ರಾರಬ್ಧದೇಹಾನ್ತೇಽಪ್ಯನ್ತಿಮಸ್ಮರಣಂ ದಿಶನ್ ॥ 124 ॥ ಪ್ರಪೇಯುಷಾಂ ಭೇಜುಷಾಂ ಚ ಯಮದೃಷ್ಟಿಮಭಾವಯನ್ । ದಿವ್ಯದೇಹಪ್ರದಸ್ಸೂರ್ಯಂ ದ್ವಾರಯನ್ಮೋಕ್ಷಮೇಯುಷಾಮ್ ॥ 125 ॥ ಆತಿವಾಹಿಕಸತ್ಕಾರಾನಧ್ವನ್ಯಾಪಾದ್ಯ ಮಾನಯನ್ । ಸಾರ್ವಾನ್ಕ್ರತುಭುಜಶ್ಶಶ್ವತ್ಪ್ರಾಭೃತಾನಿ ಪ್ರದಾಪಯನ್ ॥ 126 ॥ ದುರನ್ತಮಾಯಾಕಾನ್ತಾರಂ ದ್ರುತಂ ಯೋಗೇನ್ ಲಙ್ಘಯನ್ । ಸ್ಫಾಯತ್ಸುದರ್ಶವಿವಿಧವೀಥ್ಯನ್ತೇನಾಧ್ವನಾ ನಯನ್ ॥ 127 ॥ ಸೀಮಾನ್ತಸಿನ್ಧುವಿರಜಾಂ ಯೋಗೇನೋತ್ತಾರಯನ್ವಶೀ । ಅಮಾನವಸ್ಯ ದೇವಸ್ಯ ಕರಂ ಶಿರಸಿ ಧಾರಯನ್ ॥ 128 ॥ ಅನಾದಿವಾಸನಾಂ ಧೂನ್ವನ್ ವೈಕುಣ್ಠಾಪ್ತ್ಯಾ ಸಲೋಕಯನ್ । ಅಹೇಯಮಙ್ಗಲೋದಾರತನುದಾನಾತ್ಸರೂಪಯನ ॥ 129 ॥ ಸೂರಿಜುಷ್ಟಂ ಸುಖೈಕಾನ್ತಂ ಪರಮಂ ಪದಮಾಪಯನ್ । ಅರಾರಣ್ಯಾಮೃತಾಮ್ಭೋಧೀ ದರ್ಶಯನ್ ಶ್ರಮನಾಶನಃ ॥ 130 ॥ ದಿವ್ಯೋದ್ಯಾನಸರೋವಾಪೀಸರಿನ್ಮಣಿನಗಾನ್ನಯನ । ಐರಮ್ಮದಾಮೃತಸರೋಗಮಯನ್ಸೂಪಬೃಂಹಣಃ ॥ 131 ॥ ಅಶ್ವತ್ಥಂ ಸೋಮಸವನಂ ಪ್ರಾಪಯನ್ವಿಷ್ಟರಶ್ರವಾಃ । ದಿವ್ಯಾಪ್ಸರಸ್ಸಮಾನೀತಬ್ರಹ್ಮಾಲಙ್ಕಾರದಾಯಕಃ ॥ 132 ॥ ದಿವ್ಯವಾಸೋಽಞ್ಜನಕ್ಷೌಮಮಾಲ್ಯೈಸ್ಸ್ವಾನ್ಬಹುಮಾನಯನ್ । ಸ್ವೀಯಾಮಯೋಧ್ಯಾಂ ನಗರೀಂ ಸಾದರಂ ಸಮ್ಪ್ರವೇಶಯನ್ ॥ 133 ॥ ದಾಸಾನ್ದಿವ್ಯರಸಾಲೋಕಗನ್ಧಾಂಸಲಶರೀರಯನ್ । ಸ್ವದಾಸಾನ್ಸೂರಿವರ್ಗೇಣ ಸಸ್ನೇಹಂ ಬಹುಮಾನಯನ್ ॥ 134 ॥ ಸೂರಿಸೇವೋದಿತಾನನ್ದನೈಚ್ಯಾನ್ಸ್ವಾನತಿಶಾಯಯನ್ । ವಾಚಯನ್ಸ್ವಾಂ ನಮೋವೀಪ್ಸಾಂ ಕುರ್ವನ್ಪ್ರಹ್ವಾನ್ಕೃತಾಞ್ಜಲೀನ್ ॥ 135 ॥ ಪ್ರಾಕಾರಗೋಪುರಾರಾಮಪ್ರಾಸಾದೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಣಾಮಯನ್ । ಇನ್ದ್ರಪ್ರಜಾಪತಿದ್ವಾರಪಾಲಸಮ್ಮಾನಮಾಪಯನ್ ॥ 136 ॥ ಮಾಲಿಕಾಞ್ಚನ್ಮಹಾರಾಜವೀಥೀಮಧ್ಯಂ ನಿವಾಸಯನ್ । ಶ್ರೀವೈಕುಣ್ಠಪುರನ್ಧ್ರೀಭಿರ್ನಾನಾಸತ್ಕಾರಕಾರಕಃ ॥ 137 ॥ ದಿವ್ಯಂ ವಿಮಾನಂ ಗಮಯನ್ ಬ್ರಹ್ಮಕಾನ್ತ್ಯಾಭಿಪೂರಯನ್ । ಮಹಾನನ್ದಾತ್ಮಕಶ್ರೀಮನ್ಮಣಿಮಣ್ಡಪಮಾಪಯನ್ ॥ 138 ॥ ಹೃಷ್ಯತ್ಕುಮುದಚಣ್ಡಾದ್ಯೈರ್ವಿಷ್ವಕ್ಸೇನಾನ್ತಿಕಂ ನಯನ್ । ಸೇನೇಶಚೋದಿತಾಸ್ಥಾನನಾಯಕೋ ಹೇತಿನಾಯಕಃ ॥ 139 ॥ ಪ್ರಾಪಯನ್ದಿವ್ಯಮಾಸ್ಥಾನಂ ವೈನತೇಯಂ ಪ್ರಣಾಮಯನ್ । ಶ್ರೀಮತ್ಸುನ್ದರಸೂರೀನ್ದ್ರದಿವ್ಯಪಙ್ಕ್ತಿಂ ಪ್ರಣಾಮಯನ್ ॥ 140 ॥ ಭಾಸ್ವರಾಸನಪರ್ಯಙ್ಕಪ್ರಾಪಣೇನ ಕೃತಾರ್ಥಯನ್ । ಪರ್ಯಙ್ಕವಿದ್ಯಾಸಂಸಿದ್ಧಸರ್ವವೈಭವಸಙ್ಗತಃ ॥ 141 ॥ ಸ್ವಾತ್ಮಾನಮೇವ ಶ್ರೀಕಾನ್ತಂ ಸಾದರಂ ಭೂರಿ ದರ್ಶಯನ್ । ಶೇಷತೈಕರತಿಂ ಶೇಷಂ ಶಯ್ಯಾತ್ಮಾನಂ ಪ್ರಣಾಮಯನ್ ॥ 142 ॥ ಅನನ್ತಾಕ್ಷಿದ್ವಿಸಾಹಸ್ರಸಾದರಾಲೋಕಪಾತ್ರಯನ್ । ಅಕುಮಾರಯುವಾಕಾರಂ ಶ್ರೀಕಾನ್ತಂ ಸಮ್ಪ್ರಣಾಮಯನ್ ॥ 143 ॥ ಅತಟಾನನ್ದತೋ ಹೇತೋ ರಞ್ಚಯನ್ಕಿಲಿಕಿಞ್ಚಿತಮ್ । ದಾಸಾನತ್ಯುತ್ಥಿತಮುಹುಃಕೃತಿಸೃಷ್ಟಿಪ್ರಸನ್ನಹೃತ್ ॥ 144 ॥ ಶ್ರೀಯಾಂ ಪ್ರಾಪಸ್ವಯಂ ತಾತಂ ಜೀವಂ ಪುತ್ರಂ ಪ್ರಹರ್ಷಯನ್ । ಮಜ್ಜಯನ್ ಸ್ವಮುಖಾಮ್ಭೋಧೌ ಸ್ವಕಾಂ ಕೀರ್ತಿರುಚಿಂ ದಿಶನ್ ॥ 145 ॥ ದಯಾರ್ದ್ರಗಙ್ಗಾವಲನಾಕೃತಹ್ಲಾದೈಃ ಕೃತಾರ್ಥಯನ್ । ಪರ್ಯಙ್ಕಾರೋಹಣಪ್ರಹ್ವಂ ಸಮಂ ಲಕ್ಷ್ಮ್ಯೋಪಪಾದಯನ್ ॥ 146 ॥ ಕಸ್ತ್ವಮಿತ್ಯನುಯುಞ್ಜಾನೋ ದಾಸೋಽಸ್ಮೀತ್ಯುಕ್ತಿವಿಸ್ಮಿತಃ । ಅಪೃಥಕ್ತ್ವಪ್ರಕಾರೋಽಸ್ಮಿ ವಾಚಾಸ್ವಾಶ್ರಿತವದ್ಭವನ್ ॥ 147 ॥ ವಿದುಷಾಂ ತತ್ಕ್ರತುನಯಾದ್ಧಯಾಸ್ಯವಪುಷಾಭವನ್ । ವಾಸುದೇವಾತ್ಮನಾ ಭೂಯೋ ಭವನ್ವೈಕುಣ್ಠನಾಯಕಃ ॥ 148 ॥ ಯಥಾ ತಥೈವ ಸ್ವಂ ರೂಪಂ ಜಗನ್ಮೋಹನಮೂರ್ತಿಮಾನ್ । ದ್ವಿಮೂರ್ತೀ ಬಹುಮೂರ್ತೀಶ್ಚ ಆತ್ಮನಶ್ಚ ಪ್ರಕಾಶಯನ್ ॥ 149 ॥ ಯುಗಪತ್ಸಕಲಂ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಸ್ವತಃ ಕರ್ತುಂ ಸಮರ್ಥಯನ್ । ಕವೀನಾಮಾದಿಶನ್ನಿತ್ಯಂ ಮುಕ್ತಾನಾಮಾದಿಮಃ ಕವಿಃ ॥ 150 ॥ ಷಡರ್ಣಮನುನಿಷ್ಠಾನಾಂ ಶ್ವೇತದ್ವೀಪಸ್ಥಿತಿಂ ದಿಶನ್ । ದ್ವಾದಶಾಕ್ಷರನಿಷ್ಠಾನಾಂ ಲೋಕಂ ಸಾನ್ತಾನಿಕಂ ದಿಶನ್ ॥ 151 ॥ ಅಷ್ಟಾಕ್ಷರೈಕನಿಷ್ಠಾನಾಂ ಕಾರ್ಯಂ ವೈಕುಣ್ಠಮರ್ಪಯನ್ । ಶರಣಾಗತಿನಿಷ್ಠಾನಾಂ ಸಾಕ್ಷಾದ್ವೈಕುಣ್ಠಮರ್ಪಯನ್ ॥ 152 ॥ ಸ್ವಮನ್ತ್ರರಾಜನಿಷ್ಠಾನಾಂ ಸ್ವಸ್ಮಾರ್ದಾತೇಶಯಂ ದಿಶನ್ । ಶ್ರಿಯಾ ಗಾಢೋಪಗೂಢಾತ್ಮಾ ಭೂತಧಾತ್ರೀರುಚಿಂ ದಿಶನ್ ॥ 153 ॥ ನೀಲಾವಿಭೂತಿವ್ಯಾಮುಗ್ಧೋ ಮಹಾಶ್ವೇತಾಶ್ವಮಸ್ತಕಃ । ತ್ರ್ಯಕ್ಷಸ್ತ್ರಿಪುರಸಂಹಾರೀ ರುದ್ರಸ್ಸ್ಕನ್ದೋ ವಿನಾಯಕಃ ॥ 154 ॥ ಅಜೋ ವಿರಿಞ್ಚೋ ದ್ರುಹಿಣೋ ವ್ಯಾಪ್ತಮೂರ್ತಿರಮೂರ್ತಿಕಃ । ಅಸಙ್ಗೋಽನನ್ಯಧೀಸಙ್ಗವಿಹಙ್ಗೋವೈರಿಭಙ್ಗದಃ ॥ 155 ॥ ಸ್ವಾಮೀ ಸ್ವಂ ಸ್ವೇನ ಸನ್ತುಪ್ಯನ್ ಶಕ್ರಸ್ಸರ್ವಾಧಿಕಸ್ಯದಃ । ಸ್ವಯಞ್ಜ್ಯೋತಿಸ್ಸ್ವಯಂವೈದ್ಯಶ್ಶೂರಶ್ಶೂರಕುಲೋದ್ಭವಃ ॥ 156 ॥ ವಾಸವೋ ವಸುರಣ್ಯೋಗ್ನಿರ್ವಾಸುದೇವಸ್ಸುಹೃದ್ವಸುಃ । ಭೂತೋ ಭಾವೀ ಭವನ್ಭವ್ಯೋ ವಿಷ್ಣುಸ್ಥಾನಸ್ಸನಾತನಃ ॥ 157 ॥ ನಿತ್ಯಾನುಭಾವೋ ನೇದೀಯಾನ್ದವೀಯಾನ್ದುರ್ವಿಭಾವನಃ । ಸನತ್ಕುಮಾರಸ್ಸನ್ಧಾತಾ ಸುಗನ್ಧಿಸ್ಸುಖದರ್ಶನಃ ॥ 158 ॥ ತೀರ್ಥಂ ತಿತಿಕ್ಷುಸ್ತೀರ್ಥಾಙ್ಘ್ರಿಸ್ತೀರ್ಥಸ್ವಾದುಶುಭಶ್ಶುಚಿಃ । ತೀರ್ಥವದ್ದೀಧಿತಿಸ್ತಿಗ್ಮತೇಜಾಸ್ತೀವ್ರಮನಾಮಯಃ ॥ 159 ॥ ಈಶಾದ್ಯುಪನಿಷದ್ವೇದ್ಯಃ ಪಞ್ಚೋಪನಿಷದಾತ್ಮಕಃ । ಈಡನ್ತಃಸ್ಥೋಽಪಿ ದೂರಸ್ಥಃ ಕಲ್ಯಾಣತಮರೂಪವಾನ್ ॥ 160 ॥ ಪ್ರಾಣಾನಾಂ ಪ್ರಾಣನಃ ಪೂರ್ಣಜ್ಞಾನೈರಪಿ ಸುದುರ್ಗ್ರಹಃ । ನಾಚಿಕೇತೋಪಾಸನಾರ್ಚ್ಯಸ್ತ್ರಿಮಾತ್ರಪ್ರಣವೋದಿತಃ ॥ 161 ॥ ಭೂತಯೋನಿಶ್ಚ ಸರ್ವಜ್ಞೋಽಕ್ಷರೋಽಕ್ಷರಪರಾತ್ಪರಃ । ಅಕಾರಾದಿಪದಜ್ಞೇಯವ್ಯೂಹತಾರಾರ್ಥಪೂರುಷಃ ॥ 162 ॥ ಮನೋಮಯಾಮೃತೋ ನನ್ದಮಯೋ ದಹರರೂಪದೃತ್ । ನ್ಯಾಸವಿದ್ಯಾವೇದ್ಯರೂಪಃ ಆದಿತ್ಯಾನ್ತರ್ಹಿರಣ್ಮಯಃ ॥ 163 ॥ ಇದನ್ದ್ರ ಆತ್ಮೋದ್ಗೀಥಾದಿ ಪ್ರತೀಕೋ ಪಾಸನಾನ್ವಯೀ । ಮಧುವಿದ್ಯೋಪಾಸನೀಯೋ ಗಾಯತ್ರೀಧ್ಯಾನಗೋಚರಃ ॥ 164 ॥ ದಿವ್ಯಕೌಕ್ಷೇಯಸಜ್ಜ್ಯೋತಿಃ ಶಾಣ್ಡಿಲ್ಯೋಪಾಸ್ತಿವೀಕ್ಷಿತಃ । ಸಂವರ್ಗವಿದ್ಯಾವೇದ್ಯಾತ್ಮಾ ತತ್ ಷೋಡಶಕಲಂ ಪರಮ್ ॥ 165 ॥ ಉಪಕೋಸಲವಿದ್ಯೇಕ್ಷ್ಯಃ ಪಞ್ಚಾಗ್ನ್ಯಾತ್ಮಶರೀರಕಃ । ವೈಶ್ವಾನರಃ ಸದಖೇಭೂಮಾ ಚ ಜಗತ್ಕರ್ಮಾಽದಿಪೂರುಷಃ ॥ 166 ॥ ಮೂರ್ತಾಮೂರ್ತಬ್ರಹ್ಮ ಸರ್ವಪ್ರೇಷ್ಠೋಽನ್ಯಪ್ರಿಯತಾಕರಃ । ಸರ್ವಾನ್ತರಶ್ಚಾಪರೋಕ್ಷಶ್ಚಾನ್ತರ್ಯಾಮ್ಯಮೃತೋಽನಘಃ ॥ 167 ॥ ಅಹರ್ನಾಮಾದಿತ್ಯರೂಪಶ್ಚಾಹನ್ನಾಮಾಕ್ಷಿಸಂಶ್ರಿತಃ । ಸತುರ್ಯಗಾಯತ್ರ್ಯರ್ಥಶ್ಚ ಯಥೋಪಾಸ್ತ್ಯಾಪ್ಯಸದ್ವಪುಃ ॥ 168 ॥ ಚನ್ದ್ರಾದಿಸಾಯುಜ್ಯಪೂರ್ವಮೋಕ್ಷದನ್ಯಾಸಗೋಚರಃ । ನ್ಯಾಸನಾಶ್ಯಾನಭ್ಯುಪೇತಪ್ರಾರಬ್ಧಾಂಶೋ ಮಹಾದಯಃ ॥ 169 ॥ ಅವತಾರರಹಸ್ಯಾದಿಜ್ಞಾನಿಪ್ರಾರಬ್ಧನಾಶನಃ । ಸ್ವೇನ ಸ್ವಾರ್ಥಂ ಪರೇಣಾಪಿ ಕೃತೇ ನ್ಯಾಸೇ ಫಲಪ್ರದಃ ॥ 170 ॥ ಅಸಾಹಸೋಽನಪಾಯಶ್ರೀಸ್ಸಹಾಯಸ್ಸ ಶ್ರಿಯೈ ವಸನ್ । ಶ್ರೀಮಾನ್ನಾರಾಯಣೋ ವಾಸುದೇವೋಽವ್ಯಾದ್ವಿಷ್ಣುರುತ್ತಮಃ ॥ 171 ॥ ॥ ಓಮ್ ॥ ಇತೀದಂ ಪರಮಂ ಗುಹ್ಯಂ ಸರ್ವಪಾಪಪ್ರಣಾಶನಮ್ । ವಾಗೀಶನಾಮಸಾಹಸ್ರಂ ವತ್ಸ ತೇಽಭಿಹಿತಂ ಮಯಾ ॥ 1 ॥ ಯ ಇದಂ ಶೃಣುಯಾದ್ಭಕ್ತ್ಯಾ ಶ್ರಾವಯೇದ್ವಾ ಸ್ವಯಂ ಪಠತ್ । ನಾಸೌ ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ ದುರಿತಮಿಹಾಮುತ್ರ ಚ ಕಿಞ್ಚನ ॥ 2 ॥ ತದಿದಂ ಪ್ರಜಪನ್ ಸ್ವಾಮೀ ವಿದ್ಯಾಧೀಶೋ ಹಯಾನನಃ । ಕ್ಷತ್ರಿಯಶ್ಚೇನ್ಮಹಾರುದ್ರೋ ವಿಕ್ರಮಾಕ್ರಾನ್ತಸರ್ವಭೂಃ ॥ 3 ॥ ಮಹೋದಾರೋ ಮಹಾಕೀರ್ತಿರ್ಮಹಿತೋ ವಿಜಯೀ ಭವೇತ್ । ಊರುಜಶ್ಚೇದುರುಯಶೋಧನಧಾನ್ಯಸಮೃದ್ಧಿಮಾನ್ ॥ 4 ॥ ಅಶೇಷಭೋಗಸಮ್ಭೂತೋ ಧನಾಧಿಪಸಮೋ ಭವೇತ್ । ಶೃಣುಯಾದೇವ ವೃಷಲಸ್ಸ್ವಯಂ ವಿಪ್ರಾತ್ಸುಪೂಜಿತಾತ್ ॥ 5 ॥ ಮಹಿಮಾನಮವಾಪ್ನೋತಿ ಮಹಿತೈಶ್ವರ್ಯಭಾಜನಮ್ । ಶ್ರೀಮತೋ ಹಯಶೀರ್ಷಸ್ಯ ನಾಮ್ನಾಂ ಸಾಹಸ್ರಮುತ್ತಮಮ್ ॥ 6 ॥ ಶೃಣ್ವನ್ಪಠನ್ನಪಿ ನರಸ್ಸರ್ವಾನ್ಕಾಮಾನವಾಪ್ನುಯಾತ್ । ಧರ್ಮಾರ್ಥಕಾಮಸನ್ತಾನಭಾಗ್ಯಾರೋಗ್ಯೋತ್ತಮಾಯುಷಾಮ್ ॥ 7 ॥ ಪ್ರಾಪಣೇ ಪರಮೋ ಹೇತುಃ ಸ್ತವರಾಜೋಽಯಮದ್ಭುತಃ । ಹಯಗ್ರೀವೇ ಪರಾ ಭಕ್ತಿಮುದ್ವಹನ್ ಯ ಇಮಂ ಪಠೇತ್ ॥ 8 ॥ ತ್ರಿಸನ್ಧ್ಯಂ ನಿಯತಶ್ಶುದ್ಧಸ್ಸೋಽಪವರ್ಗಾಯ ಕಲ್ಪತೇ । ತ್ರಿಃ ಪಠನ್ನಾಮಸಾಹಸ್ರಂ ಪ್ರತ್ಯಹಂ ವಾಗಧೀಶಿತುಃ ॥ 9 ॥ ಮಹತೀಂ ಕೀರ್ತಿಮಾಪ್ನೋತಿ ನಿಸ್ಸೀಮಾಂ ಪ್ರೇಯಸೀಂ ಪ್ರಿಯಾಮ್ । ವೀರ್ಯಂ ಬಲಂ ಪತಿತ್ವಂ ಚ ಮೇಧಾಶ್ರದ್ಧಾವಲೋನ್ನತೀಃ ॥ 10 ॥ ಸಾರಸ್ವತಸಮೃದ್ಧಿಂ ಚ ಭವ್ಯಾನ್ಭೋಗ್ಯಾನ್ನತಾನ್ಸುತಾನ್ । ಅಭಿರೂಪಾಂ ವಧೂಂ ಸಾಧ್ವೀಂ ಸುಹೃದಶ್ಚ ಹಿತೈಷಿಣಃ ॥ 11 ॥ ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯಾಪ್ರವಚನೈಃ ಕಾಲಕ್ಷೇಪಂ ಚ ಸನ್ತತಮ್ । ಹಯಗ್ರೀವಪದಾಮ್ಭೋಜ ಸಲಿಲಸ್ಯಾನುಕೂಲತಃ ॥ 12 ॥ ಲಭೇತ ನಿರ್ಮಲಂ ಶಾನ್ತೋ ಹಂಸೋಪಾಸನತತ್ಪರಃ । ಶ್ರೀಮತ್ಪರಮಹಂಸಸ್ಯ ಚಿತ್ತೋಲ್ಲಾಸನಸದ್ವಿಧೌ ॥ 13 ॥ ಇದಂ ತು ನಾಮ್ನಾಂ ಸಾಹಸ್ರಮಿಷ್ಟಸಾಧನಮುತ್ತಮಮ್ । ಪಾಪೀ ಪಾಪಾದ್ವಿಮುಕ್ತಸ್ಸ್ಯಾದ್ರೋಗೀ ರೋಗಾದ್ವಿಮುಚ್ಯತೇ ॥ 14 ॥ ಬದ್ಧೋ ಬನ್ಧಾದ್ವಿಮುಚ್ಯೇತ ಭೀತೇ ಭೀತಿರ್ವಿಮುಚ್ಯತೇ । ಮುಕ್ತೋ ದರಿದ್ರೋ ದಾರಿದ್ರ್ಯಾದ್ಭವೇತ್ಪೂರ್ಣಮನೋರಥಃ ॥ 15 ॥ ಆಪನ್ನ ಆಪದಾ ಮುಕ್ತೋ ಭವತ್ಯೇವ ನ ಸಂಶಯಃ । ಹಂಸಾರ್ಚನಪರೋ ನಿತ್ಯಂ ಹಂಸಾರ್ಚನಪರಾಯಣಃ ॥ 16 ॥ ನಿರ್ಧೂತಕಲ್ಮಷೋ ನಿತ್ಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಸಾಯುಜ್ಯಮಾಪ್ನುಯಾತ್ । ಯೇ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಪರಮೇ ಹಂಸೇ ಶ್ರಿಯಾ ಮಿಥುನಿತಾಙ್ಗಿತೇ ॥ 17 ॥ ಜನ್ಮವ್ಯಾಧಿಜರಾನಾಶಭಯಭಾಜೋ ನ ತೇ ಜನಾಃ । ಆಚಾರ್ಯಾತ್ತದಿದಂ ಸ್ತೋತ್ರಮಧಿಗತ್ಯ ಪಠೇನ್ನರಃ ॥ 18 ॥ ತಸ್ಯೇದಂ ಕಲ್ಪತೇ ಸಿದ್ಧ್ಯೈ ನಾನ್ಯಥಾ ವತ್ಸ ಕಾಶ್ಯಪ । ಆಚಾರ್ಯಂ ಲಕ್ಷಣೈರ್ಯುಕ್ತಮನ್ಯಂ ವಾಽತ್ಮವಿದುತ್ತಮಮ್ ॥ 19 ॥ ವೃತ್ವಾಚಾರ್ಯಂ ಸದಾ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಸಿದ್ಧ್ಯೈ ತದಿದಮಶ್ನುಯಾತ್ । ಸ ಯಾತಿ ಪರಮಾಂ ವಿದ್ಯಾಂ ಶಕುನಿಬ್ರಹ್ಮಹರ್ಷಣೀಮ್ ॥ 20 ॥ ಹಯಾಸ್ಯನಾಮಸಾಹಸ್ರಸ್ತುತಿರಂಹೋವಿನಾಶಿನೀ । ಪರಮೋ ಹಂಸ ಏವಾದೌ ಪ್ರಣವಂ ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ದಿಶತ್ ॥ 21 ॥ ಉಪಾದಿಶತ್ತತೋ ವೇದಾನ್ ಶ್ರೀಮಾನ ಹಯಶಿರೋ ಹರಿಃ । ತೇನಾಸೌ ಸ್ತವರಾಜೋ ಹಿ ಹಂಸಾಖ್ಯಹಯಗೋಚರಃ ॥ 22 ॥ ವಿದ್ಯಾಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಸಮ್ಪತ್ತಿಮೋಕ್ಷೈಕಫಲಸಾಧನಮ್ । ಸರ್ವವಿತ್ಸ್ವಾತ್ಮಭಾವೇನ ಪರಮಂ ಪದಮಾಪ್ನುಯಾತ್ ॥ 23 ॥ ನ ತತ್ರ ಸಂಶಯಃ ಕಶ್ಚಿನ್ನಿಪುಣಂ ಪರಿಪಶ್ಯತಿ । ತಥಾಪಿ ಸ್ವಾತ್ಮನಿ ಪ್ರೇಮಸಿನ್ಧುಸನ್ಧುಕ್ಷಣಕ್ಷಮಃ. ॥ 24 ॥ ಇತೀದಂ ನಾಮಸಾಹಸ್ರಂ ಸಙ್ಗೃಹೀತಂ ತಥೋತ್ತರಮ್ । ಏವಂ ಸಙ್ಗೃಹ್ಯ ದೇವೇನ ಹಯಗ್ರೀವೇಣ ಪಾಲನಮ್ ॥ 25 ॥ ಸ್ತೋತ್ರರತ್ನಮಿದಂ ದತ್ತಂ ಮಹ್ಯಂ ತತ್ ಕಥಿತಂ ತವ । ಹಂಸನಾಮಸಹಸ್ರಸ್ಯ ವೈಭವಂ ಪರಮಾದ್ಭುತಮ್ ॥ 26 ॥ ವಕ್ತುಂ ಯಥಾವತ್ಕಶ್ಶಕ್ತೋ ವರ್ಷಕೋಟಿಶತೈರಪಿ । ಹಯಾಸ್ಯಃ ಪರಮೋ ಹಂಸೋ ಹರಿರ್ನಾರಾಯಣೋಽವ್ಯಯಃ ॥ 27 ॥ ಕಾರಣಂ ಶರಣಂ ಮೃತ್ಯುರಮೃತಂ ಚಾಖಿಲಾತ್ಮನಾಮ್ । ಸತ್ಯಂ ಸತ್ಯಂ ಪುನಸ್ಸತ್ಯಂ ಧ್ಯೇಯೋ ನಾರಾಯಣೋ ಹರಿಃ ॥ 28 ॥ ಸಮಾನಮಧಿಕಂ ವೇದಾನ್ನ ದೈವಂ ಕೇಶವಾತ್ಪರಮ್ । ತತ್ತ್ವಂ ವಿಜ್ಞಾತುಕಾಮಾನಾಂ ಪ್ರಮಾಣೈಸ್ಸರ್ವತೋಮುಖೈಃ ॥ 29 ॥ ತತ್ತ್ವಂ ಸ ಪರಮೋ ಹಂಸ ಏಕ ಏವ ಜನಾರ್ದನಃ । ಇದಂ ರಹಸ್ಯಂ ಪರಮಂ ಮಹಾಪಾತಕನಾಶನಮ್ ॥ 30 ॥ ನ ಚಾಶುಶ್ರೂಷವೇ ವಾಚ್ಯಂ ನಾಭಕ್ತಾಯ ಕದಾಚನ । ನಾಪ್ಯನ್ಯದೇವತಾಯಾಪಿ ನ ವಾಚ್ಯಂ ನಾಸ್ತಿಕಾಯ ಚ ॥ 31 ॥ ಅಧೀತ್ಯೈತದ್ಗುರುಮುಖಾದನ್ವಹಂ ಯಃ ಪಠೇನ್ನರಃ । ತದ್ವಂಶ್ಯಾ ಅಪಿ ಸರ್ವೇ ಸ್ಯುಸ್ಸಮ್ಪತ್ಸಾರಸ್ವತೋನ್ನತಾಃ ॥ 32 ॥ ಇತಿ ಹಯವದನಾನನಾರವಿನ್ದಾನ್ಮಧುಲಹರೀವ ನಿರರ್ಗಲಾ ಗಲನ್ತೀ । ಜಗತಿ ದಶಶತೀತದೀಯನಾಮ್ನಾಂ ಜಯತಿ ಜಡಾನಪಿ ಗೀರ್ಷು ಯೋಜಯನ್ತೀ ॥ 33 ॥ ॥ ಇತಿ ಶ್ರೀಹಯಗ್ರೀವಸಹಸ್ರನಾಮಸ್ತೋತ್ರಂ ಸಮ್ಪೂರ್ಣಮ್ ॥