અસ્ય શ્રીરામચન્દ્ર સ્તવરાજસ્તોત્રમન્ત્રસ્ય સનત્કુમારઋષિઃ । શ્રીરામો દેવતા । અનુષ્ટુપ્ છન્દઃ । સીતા બીજમ્ । હનુમાન્ શક્તિઃ । શ્રીરામપ્રીત્યર્થે જપે વિનિયોગઃ ॥
સૂત ઉવાચ।
સર્વશાસ્ત્રાર્થતત્ત્વજ્ઞં વ્યાસં સત્યવતીસુતમ્ ।
ધર્મપુત્રઃ પ્રહૃષ્ટાત્મા પ્રત્યુવાચમુનીશ્વરમ્ ॥ ૧ ॥
સર્વશાસ્ત્રાર્થતત્ત્વજ્ઞં વ્યાસં સત્યવતીસુતમ્ ।
ધર્મપુત્રઃ પ્રહૃષ્ટાત્મા પ્રત્યુવાચમુનીશ્વરમ્ ॥ ૧ ॥
યુધિષ્ઠિર ઉવાચ।
ભગવન્યોગિનાં શ્રેષ્ઠ સર્વશાસ્ત્રવિશારદ ।
કિં તત્ત્વં કિં પરં જાપ્યં કિં ધ્યાનમ્ મુક્તિસાધનમ્ ॥ ૨ ॥
ભગવન્યોગિનાં શ્રેષ્ઠ સર્વશાસ્ત્રવિશારદ ।
કિં તત્ત્વં કિં પરં જાપ્યં કિં ધ્યાનમ્ મુક્તિસાધનમ્ ॥ ૨ ॥
શ્રોતુમિચ્છામિ તત્સર્વં બ્રૂહિ મે મુનિસત્તમ ॥ ૩ ॥
વેદવ્યાસ ઉવાચ।
ધર્મરાજ મહાભાગ શૃણુ વક્ષ્યામિ તત્ત્વતઃ ॥ ૪ ॥
ધર્મરાજ મહાભાગ શૃણુ વક્ષ્યામિ તત્ત્વતઃ ॥ ૪ ॥
યત્પરં યદ્ગુણાતીતં યજ્જ્યોતિરમલં શિવમ્ ।
તદેવ પરમં તત્ત્વં કૈવલ્યપદકારણમ્ ॥ ૫ ॥
તદેવ પરમં તત્ત્વં કૈવલ્યપદકારણમ્ ॥ ૫ ॥
શ્રીરામેતિ પરં જાપ્યં તારકં બ્રહ્મસઞ્જ્ઞકમ્ ।
બ્રહ્મહત્યાદિપાપઘ્નમિતિ વેદવિદો વિદુઃ ॥ ૬ ॥
બ્રહ્મહત્યાદિપાપઘ્નમિતિ વેદવિદો વિદુઃ ॥ ૬ ॥
શ્રીરામ રામેતિ જના યે જપન્તિ ચ સર્વદા ।
તેષાં ભુક્તિશ્ચ મુક્તિશ્ચ ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ ॥ ૭ ॥
તેષાં ભુક્તિશ્ચ મુક્તિશ્ચ ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ ॥ ૭ ॥
સ્તવરાજં પુરા પ્રોક્તં નારદેન ચ ધીમતા ।
તત્સર્વં સમ્પ્રવક્ષ્યામિ હરિધ્યાનપુરઃસરમ્ ॥ ૮ ॥
તત્સર્વં સમ્પ્રવક્ષ્યામિ હરિધ્યાનપુરઃસરમ્ ॥ ૮ ॥
તાપત્રયાગ્નિશમનં સર્વાઘૌઘનિકૃન્તનમ્ ।
દારિદ્ર્યદુઃખશમનં સર્વસમ્પત્કરં શિવમ્ ॥ ૯ ॥
દારિદ્ર્યદુઃખશમનં સર્વસમ્પત્કરં શિવમ્ ॥ ૯ ॥
વિજ્ઞાનફલદં દિવ્યં મોક્ષૈકફલસાધનમ્ ।
નમસ્કૃત્ય પ્રવક્ષ્યામિ રામં કૃષ્ણં જગન્મયમ્ ॥ ૧૦ ॥
નમસ્કૃત્ય પ્રવક્ષ્યામિ રામં કૃષ્ણં જગન્મયમ્ ॥ ૧૦ ॥
અયોધ્યાનગરે રમ્યે રત્નમણ્ડપમધ્યગે ।
સ્મરેત્કલ્પતરોર્મૂલે રત્નસિંહાસનં શુભમ્ ॥ ૧૧ ॥
સ્મરેત્કલ્પતરોર્મૂલે રત્નસિંહાસનં શુભમ્ ॥ ૧૧ ॥
તન્મધ્યેઽષ્ટદલં પદ્મં નાનારત્નૈશ્ચ વેષ્ટિતમ્ ।
સ્મરેન્મધ્યે દાશરથિં સહસ્રાદિત્યતેજસમ્ ॥ ૧૨ ॥
સ્મરેન્મધ્યે દાશરથિં સહસ્રાદિત્યતેજસમ્ ॥ ૧૨ ॥
પિતુરઙ્કગતં રામમિન્દ્રનીલમણિપ્રભમ્ ।
કોમલાઙ્ગં વિશાલાક્ષં વિદ્યુદ્વર્ણામ્બરાવૃતમ્ ॥ ૧૩ ॥
કોમલાઙ્ગં વિશાલાક્ષં વિદ્યુદ્વર્ણામ્બરાવૃતમ્ ॥ ૧૩ ॥
ભાનુકોટિપ્રતીકાશ કિરીટેન વિરાજિતમ્ ।
રત્નગ્રૈવેયકેયૂરરત્નકુણ્ડલમણ્ડિતમ્ ॥ ૧૪ ॥
રત્નગ્રૈવેયકેયૂરરત્નકુણ્ડલમણ્ડિતમ્ ॥ ૧૪ ॥
રત્નકઙ્કણમઞ્જીરકટિસૂત્રૈરલઙ્કૃતમ્ ।
શ્રીવત્સકૌસ્તુભોરસ્કં મુક્તાહારોપશોભિતમ્ ॥ ૧૫ ॥
શ્રીવત્સકૌસ્તુભોરસ્કં મુક્તાહારોપશોભિતમ્ ॥ ૧૫ ॥
દિવ્યરત્નસમાયુક્તમુદ્રિકાભિરલઙ્કૃતમ્ ।
રાઘવં દ્વિભુજં બાલં રામમીષત્સ્મિતાનનમ્ ॥ ૧૬ ॥
રાઘવં દ્વિભુજં બાલં રામમીષત્સ્મિતાનનમ્ ॥ ૧૬ ॥
તુલસીકુન્દમન્દારપુષ્પમાલ્યૈરલઙ્કૃતમ્ ।
કર્પૂરાગુરુકસ્તૂરીદિવ્યગન્ધાનુલેપનમ્ ॥ ૧૭ ॥
કર્પૂરાગુરુકસ્તૂરીદિવ્યગન્ધાનુલેપનમ્ ॥ ૧૭ ॥
યોગશાસ્ત્રેષ્વભિરતં યોગેશં યોગદાયકમ્ ।
સદા ભરતસૌમિત્રિશત્રુઘ્નૈરુપશોભિતમ્ ॥ ૧૮ ॥
સદા ભરતસૌમિત્રિશત્રુઘ્નૈરુપશોભિતમ્ ॥ ૧૮ ॥
વિદ્યાધરસુરાધીશસિદ્ધગન્ધર્વકિન્નરૈઃ ।
યોગીન્દ્રૈર્નારદાદ્યૈશ્ચ સ્તૂયમાનમહર્નિશમ્ ॥ ૧૯ ॥
યોગીન્દ્રૈર્નારદાદ્યૈશ્ચ સ્તૂયમાનમહર્નિશમ્ ॥ ૧૯ ॥
વિશ્વામિત્રવસિષ્ઠાદિમુનિભિઃ પરિસેવિતમ્ ।
સનકાદિમુનિશ્રેષ્ઠૈર્યોગિવૃન્દૈશ્ચ સેવિતમ્ ॥ ૨૦ ॥
સનકાદિમુનિશ્રેષ્ઠૈર્યોગિવૃન્દૈશ્ચ સેવિતમ્ ॥ ૨૦ ॥
રામં રઘુવરં વીરં ધનુર્વેદવિશારદમ્ ।
મઙ્ગલાયતનં દેવં રામં રાજીવલોચનમ્ ॥ ૨૧ ॥
મઙ્ગલાયતનં દેવં રામં રાજીવલોચનમ્ ॥ ૨૧ ॥
સર્વશાસ્ત્રાર્થતત્ત્વજ્ઞમાનન્દકરસુન્દરમ્ ।
કૌસલ્યાનન્દનં રામં ધનુર્બાણધરં હરિમ્ ॥ ૨૨ ॥
કૌસલ્યાનન્દનં રામં ધનુર્બાણધરં હરિમ્ ॥ ૨૨ ॥
એવં સઞ્ચિન્તયન્વિષ્ણું યજ્જ્યોતિરમલં વિભુમ્ ।
પ્રહૃષ્ટમાનસો ભૂત્વા મુનિવર્યઃ સ નારદઃ ॥ ૨૩ ॥
પ્રહૃષ્ટમાનસો ભૂત્વા મુનિવર્યઃ સ નારદઃ ॥ ૨૩ ॥
સર્વલોકહિતાર્થાય તુષ્ટાવ રઘુનન્દનમ્ ।
કૃતાઞ્જલિપુટો ભૂત્વા ચિન્તયન્નદ્ભુતં હરિમ્ ॥ ૨૪ ॥
કૃતાઞ્જલિપુટો ભૂત્વા ચિન્તયન્નદ્ભુતં હરિમ્ ॥ ૨૪ ॥
યદેકં યત્પરં નિત્યં યદનન્તં ચિદાત્મકમ્ ।
યદેકં વ્યાપકં લોકે તદ્રૂપં ચિન્તયામ્યહમ્ ॥ ૨૫ ॥
યદેકં વ્યાપકં લોકે તદ્રૂપં ચિન્તયામ્યહમ્ ॥ ૨૫ ॥
વિજ્ઞાનહેતું વિમલાયતાક્ષં
પ્રજ્ઞાનરૂપં સ્વસુખૈકહેતુમ્ ।
શ્રીરામચન્દ્રં હરિમાદિદેવં
પરાત્પરં રામમહં ભજામિ ॥ ૨૬ ॥
પ્રજ્ઞાનરૂપં સ્વસુખૈકહેતુમ્ ।
શ્રીરામચન્દ્રં હરિમાદિદેવં
પરાત્પરં રામમહં ભજામિ ॥ ૨૬ ॥
કવિં પુરાણં પુરુષં પુરસ્તા-
-ત્સનાતનં યોગિનમીશિતારમ્ ।
અણોરણીયાંસમનન્તવીર્યં
પ્રાણેશ્વરં રામમસૌ દદર્શ ॥ ૨૭ ॥
-ત્સનાતનં યોગિનમીશિતારમ્ ।
અણોરણીયાંસમનન્તવીર્યં
પ્રાણેશ્વરં રામમસૌ દદર્શ ॥ ૨૭ ॥
નારદ ઉવાચ।
નારાયણં જગન્નાથમભિરામં જગત્પતિમ્ ।
કવિં પુરાણં વાગીશં રામં દશરથાત્મજમ્ ॥ ૨૮ ॥
નારાયણં જગન્નાથમભિરામં જગત્પતિમ્ ।
કવિં પુરાણં વાગીશં રામં દશરથાત્મજમ્ ॥ ૨૮ ॥
રાજરાજં રઘુવરં કૌસલ્યાનન્દવર્ધનમ્ ।
ભર્ગં વરેણ્યં વિશ્વેશં રઘુનાથં જગદ્ગુરુમ્ ॥ ૨૯ ॥
ભર્ગં વરેણ્યં વિશ્વેશં રઘુનાથં જગદ્ગુરુમ્ ॥ ૨૯ ॥
સત્યં સત્યપ્રિયં શ્રેષ્ઠં જાનકીવલ્લભં વિભુમ્ ।
સૌમિત્રિપૂર્વજં શાન્તં કામદં કમલેક્ષણમ્ ॥ ૩૦ ॥
સૌમિત્રિપૂર્વજં શાન્તં કામદં કમલેક્ષણમ્ ॥ ૩૦ ॥
આદિત્યં રવિમીશાનં ઘૃણિં સૂર્યમનામયમ્ ।
આનન્દરૂપિણં સૌમ્યં રાઘવં કરુણામયમ્ ॥ ૩૧ ॥
આનન્દરૂપિણં સૌમ્યં રાઘવં કરુણામયમ્ ॥ ૩૧ ॥
જામદગ્નિં તપોમૂર્તિં રામં પરશુધારિણમ્ ।
વાક્પતિં વરદં વાચ્યં શ્રીપતિં પક્ષિવાહનમ્ ॥ ૩૨ ॥
વાક્પતિં વરદં વાચ્યં શ્રીપતિં પક્ષિવાહનમ્ ॥ ૩૨ ॥
શ્રીશાર્ઙ્ગધારિણં રામં ચિન્મયાનન્દવિગ્રહમ્ ।
હલધૃગ્વિષ્ણુમીશાનં બલરામં કૃપાનિધિમ્ ॥ ૩૩ ॥
હલધૃગ્વિષ્ણુમીશાનં બલરામં કૃપાનિધિમ્ ॥ ૩૩ ॥
શ્રીવલ્લભં કૃપાનાથં જગન્મોહનમચ્યુતમ્ ।
મત્સ્યકૂર્મવરાહાદિરૂપધારિણમવ્યયમ્ ॥ ૩૪ ॥
મત્સ્યકૂર્મવરાહાદિરૂપધારિણમવ્યયમ્ ॥ ૩૪ ॥
વાસુદેવં જગદ્યોનિમનાદિનિધનં હરિમ્ ।
ગોવિન્દં ગોપતિં વિષ્ણું ગોપીજનમનોહરમ્ ॥ ૩૫ ॥
ગોવિન્દં ગોપતિં વિષ્ણું ગોપીજનમનોહરમ્ ॥ ૩૫ ॥
ગોગોપાલપરીવારં ગોપકન્યાસમાવૃતમ્ ।
વિદ્યુત્પુઞ્જપ્રતીકાશં રામં કૃષ્ણં જગન્મયમ્ ॥ ૩૬ ॥
વિદ્યુત્પુઞ્જપ્રતીકાશં રામં કૃષ્ણં જગન્મયમ્ ॥ ૩૬ ॥
ગોગોપિકાસમાકીર્ણં વેણુવાદનતત્પરમ્ ।
કામરૂપં કલાવન્તં કામિનીકામદં વિભુમ્ ॥ ૩૭ ॥
કામરૂપં કલાવન્તં કામિનીકામદં વિભુમ્ ॥ ૩૭ ॥
મન્મથં મથુરાનાથં માધવં મકરધ્વજમ્ ।
શ્રીધરં શ્રીકરં શ્રીશં શ્રીનિવાસં પરાત્પરમ્ ॥ ૩૮ ॥
શ્રીધરં શ્રીકરં શ્રીશં શ્રીનિવાસં પરાત્પરમ્ ॥ ૩૮ ॥
ભૂતેશં ભૂપતિં ભદ્રં વિભૂતિં ભૂમિભૂષણમ્ ।
સર્વદુઃખહરં વીરં દુષ્ટદાનવવૈરિણમ્ ॥ ૩૯ ॥
સર્વદુઃખહરં વીરં દુષ્ટદાનવવૈરિણમ્ ॥ ૩૯ ॥
શ્રીનૃસિંહં મહાબાહું મહાન્તં દીપ્તતેજસમ્ ।
ચિદાનન્દમયં નિત્યં પ્રણવં જ્યોતિરૂપિણમ્ ॥ ૪૦ ॥
ચિદાનન્દમયં નિત્યં પ્રણવં જ્યોતિરૂપિણમ્ ॥ ૪૦ ॥
આદિત્યમણ્ડલગતં નિશ્ચિતાર્થસ્વરૂપિણમ્ ।
ભક્તિપ્રિયં પદ્મનેત્રં ભક્તાનામીપ્સિતપ્રદમ્ ॥ ૪૧ ॥
ભક્તિપ્રિયં પદ્મનેત્રં ભક્તાનામીપ્સિતપ્રદમ્ ॥ ૪૧ ॥
કૌસલ્યેયં કલામૂર્તિં કાકુત્સ્થં કમલાપ્રિયમ્ ।
સિંહાસને સમાસીનં નિત્યવ્રતમકલ્મષમ્ ॥ ૪૨ ॥
સિંહાસને સમાસીનં નિત્યવ્રતમકલ્મષમ્ ॥ ૪૨ ॥
વિશ્વામિત્રપ્રિયં દાન્તં સ્વદારનિયતવ્રતમ્ ।
યજ્ઞેશં યજ્ઞપુરુષં યજ્ઞપાલનતત્પરમ્ ॥ ૪૩ ॥
યજ્ઞેશં યજ્ઞપુરુષં યજ્ઞપાલનતત્પરમ્ ॥ ૪૩ ॥
સત્યસન્ધં જિતક્રોધં શરણાગતવત્સલમ્ ।
સર્વક્લેશાપહરણં વિભીષણવરપ્રદમ્ ॥ ૪૪ ॥
સર્વક્લેશાપહરણં વિભીષણવરપ્રદમ્ ॥ ૪૪ ॥
દશગ્રીવહરં રૌદ્રં કેશવં કેશિમર્દનમ્ ।
વાલિપ્રમથનં વીરં સુગ્રીવેપ્સિતરાજ્યદમ્ ॥ ૪૫ ॥
વાલિપ્રમથનં વીરં સુગ્રીવેપ્સિતરાજ્યદમ્ ॥ ૪૫ ॥
નરવાનરદેવૈશ્ચસેવિતં હનુમત્પ્રિયમ્ ।
શુદ્ધં સૂક્ષ્મં પરં શાન્તં તારકં બ્રહ્મરૂપિણમ્ ॥ ૪૬ ॥
શુદ્ધં સૂક્ષ્મં પરં શાન્તં તારકં બ્રહ્મરૂપિણમ્ ॥ ૪૬ ॥
સર્વભૂતાત્મભૂતસ્થં સર્વાધારં સનાતનમ્ ।
સર્વકારણકર્તારં નિદાનં પ્રકૃતેઃ પરમ્ ॥ ૪૭ ॥
સર્વકારણકર્તારં નિદાનં પ્રકૃતેઃ પરમ્ ॥ ૪૭ ॥
નિરામયં નિરાભાસં નિરવદ્યં નિરઞ્જનમ્ ।
નિત્યાનન્દં નિરાકારમદ્વૈતં તમસઃ પરમ્ ॥ ૪૮ ॥
નિત્યાનન્દં નિરાકારમદ્વૈતં તમસઃ પરમ્ ॥ ૪૮ ॥
પરાત્પરતરં તત્ત્વં સત્યાનન્દં ચિદાત્મકમ્ ।
મનસા શિરસા નિત્યં પ્રણમામિ રઘૂત્તમમ્ ॥ ૪૯ ॥
મનસા શિરસા નિત્યં પ્રણમામિ રઘૂત્તમમ્ ॥ ૪૯ ॥
સૂર્યમણ્ડલમધ્યસ્થં રામં સીતાસમન્વિતમ્ ।
નમામિ પુણ્ડરીકાક્ષમમેયં ગુરુતત્પરમ્ ॥ ૫૦ ॥
નમામિ પુણ્ડરીકાક્ષમમેયં ગુરુતત્પરમ્ ॥ ૫૦ ॥
નમોઽસ્તુ વાસુદેવાય જ્યોતિષાં પતયે નમઃ ।
નમોઽસ્તુ રામદેવાય જગદાનન્દરૂપિણે ॥ ૫૧ ॥
નમોઽસ્તુ રામદેવાય જગદાનન્દરૂપિણે ॥ ૫૧ ॥
નમો વેદાન્તનિષ્ઠાય યોગિને બ્રહ્મવાદિને ।
માયામયનિરાસાય પ્રપન્નજનસેવિને ॥ ૫૨ ॥
માયામયનિરાસાય પ્રપન્નજનસેવિને ॥ ૫૨ ॥
વન્દામહે મહેશાનચણ્ડકોદણ્ડખણ્ડનમ્ ।
જાનકીહૃદયાનન્દવર્ધનં રઘુનન્દનમ્ ॥ ૫૩ ॥
જાનકીહૃદયાનન્દવર્ધનં રઘુનન્દનમ્ ॥ ૫૩ ॥
ઉત્ફુલ્લામલકોમલોત્પલદલશ્યામાય રામાય તે-
-ઽકામાય પ્રમદામનોહરગુણગ્રામાય રામાત્મને ।
યોગારૂઢમુનીન્દ્રમાનસસરોહંસાય સંસારવિ-
-ધ્વંસાય સ્ફુરદોજસે રઘુકુલોત્તંસાય પુંસે નમઃ ॥ ૫૪ ॥
-ઽકામાય પ્રમદામનોહરગુણગ્રામાય રામાત્મને ।
યોગારૂઢમુનીન્દ્રમાનસસરોહંસાય સંસારવિ-
-ધ્વંસાય સ્ફુરદોજસે રઘુકુલોત્તંસાય પુંસે નમઃ ॥ ૫૪ ॥
ભવોદ્ભવં વેદવિદાં વરિષ્ઠ-
-માદિત્યચન્દ્રાનલસુપ્રભાવમ્ ।
સર્વાત્મકં સર્વગતસ્વરૂપં
નમામિ રામં તમસઃ પરસ્તાત્ ॥ ૫૫ ॥
-માદિત્યચન્દ્રાનલસુપ્રભાવમ્ ।
સર્વાત્મકં સર્વગતસ્વરૂપં
નમામિ રામં તમસઃ પરસ્તાત્ ॥ ૫૫ ॥
નિરઞ્જનં નિષ્પ્રતિમં નિરીહં
નિરાશ્રયં નિષ્કલમપ્રપઞ્ચમ્ ।
નિત્યં ધ્રુવં નિર્વિષયસ્વરૂપં
નિરન્તરં રામમહં ભજામિ ॥ ૫૬ ॥
નિરાશ્રયં નિષ્કલમપ્રપઞ્ચમ્ ।
નિત્યં ધ્રુવં નિર્વિષયસ્વરૂપં
નિરન્તરં રામમહં ભજામિ ॥ ૫૬ ॥
ભવાબ્ધિપોતં ભરતાગ્રજં તં
ભક્તિપ્રિયં ભાનુકુલપ્રદીપમ્ ।
ભૂતત્રિનાથં ભુવનાધિપં તં
ભજામિ રામં ભવરોગવૈદ્યમ્ ॥ ૫૭ ॥
ભક્તિપ્રિયં ભાનુકુલપ્રદીપમ્ ।
ભૂતત્રિનાથં ભુવનાધિપં તં
ભજામિ રામં ભવરોગવૈદ્યમ્ ॥ ૫૭ ॥
સર્વાધિપત્યં સમરાઙ્ગધીરં
સત્યં ચિદાનન્દમયસ્વરૂપમ્ ।
સત્યં શિવં શાન્તિમયં શરણ્યં
સનાતનં રામમહં ભજામિ ॥ ૫૮ ॥
સત્યં ચિદાનન્દમયસ્વરૂપમ્ ।
સત્યં શિવં શાન્તિમયં શરણ્યં
સનાતનં રામમહં ભજામિ ॥ ૫૮ ॥
કાર્યક્રિયાકારણમપ્રમેયં
કવિં પુરાણં કમલાયતાક્ષમ્ ।
કુમારવેદ્યં કરુણામયં તં
કલ્પદ્રુમં રામમહં ભજામિ ॥ ૫૯ ॥
કવિં પુરાણં કમલાયતાક્ષમ્ ।
કુમારવેદ્યં કરુણામયં તં
કલ્પદ્રુમં રામમહં ભજામિ ॥ ૫૯ ॥
ત્રૈલોક્યનાથં સરસીરુહાક્ષં
દયાનિધિં દ્વન્દ્વવિનાશહેતુમ્ ।
મહાબલં વેદનિધિં સુરેશં
સનાતનં રામમહં ભજામિ ॥ ૬૦ ॥
દયાનિધિં દ્વન્દ્વવિનાશહેતુમ્ ।
મહાબલં વેદનિધિં સુરેશં
સનાતનં રામમહં ભજામિ ॥ ૬૦ ॥
વેદાન્તવેદ્યં કવિમીશિતાર-
-મનાદિમધ્યાન્તમચિન્ત્યમાદ્યમ્ ।
અગોચરં નિર્મલમેકરૂપં
નમામિ રામં તમસઃ પરસ્તાત્ ॥ ૬૧ ॥
-મનાદિમધ્યાન્તમચિન્ત્યમાદ્યમ્ ।
અગોચરં નિર્મલમેકરૂપં
નમામિ રામં તમસઃ પરસ્તાત્ ॥ ૬૧ ॥
અશેષવેદાત્મકમાદિસઞ્જ્ઞ-
-મજં હરિં વિષ્ણુમનન્તમાદ્યમ્ ।
અપારસંવિત્સુખમેકરૂપં
પરાત્પરં રામમહં ભજામિ ॥ ૬૨ ॥
-મજં હરિં વિષ્ણુમનન્તમાદ્યમ્ ।
અપારસંવિત્સુખમેકરૂપં
પરાત્પરં રામમહં ભજામિ ॥ ૬૨ ॥
તત્ત્વસ્વરૂપં પુરુષં પુરાણં
સ્વતેજસા પૂરિતવિશ્વમેકમ્ ।
રાજાધિરાજં રવિમણ્ડલસ્થં
વિશ્વેશ્વરં રામમહં ભજામિ ॥ ૬૩ ॥
સ્વતેજસા પૂરિતવિશ્વમેકમ્ ।
રાજાધિરાજં રવિમણ્ડલસ્થં
વિશ્વેશ્વરં રામમહં ભજામિ ॥ ૬૩ ॥
લોકાભિરામં રઘુવંશનાથં
હરિં ચિદાનન્દમયં મુકુન્દમ્ ।
અશેષવિદ્યાધિપતિં કવીન્દ્રં
નમામિ રામં તમસઃ પરસ્તાત્ ॥ ૬૪ ॥
હરિં ચિદાનન્દમયં મુકુન્દમ્ ।
અશેષવિદ્યાધિપતિં કવીન્દ્રં
નમામિ રામં તમસઃ પરસ્તાત્ ॥ ૬૪ ॥
યોગીન્દ્રસઙ્ઘૈશ્ચ સુસેવ્યમાનં
નારાયણં નિર્મલમાદિદેવમ્ ।
નતોઽસ્મિ નિત્યં જગદેકનાથ-
-માદિત્યવર્ણં તમસઃ પરસ્તાત્ ॥ ૬૫ ॥
નારાયણં નિર્મલમાદિદેવમ્ ।
નતોઽસ્મિ નિત્યં જગદેકનાથ-
-માદિત્યવર્ણં તમસઃ પરસ્તાત્ ॥ ૬૫ ॥
વિભૂતિદં વિશ્વસૃજં વિરામં
રાજેન્દ્રમીશં રઘુવંશનાથમ્ ।
અચિન્ત્યમવ્યક્તમનન્તમૂર્તિં
જ્યોતિર્મયં રામમહં ભજામિ ॥ ૬૬ ॥
રાજેન્દ્રમીશં રઘુવંશનાથમ્ ।
અચિન્ત્યમવ્યક્તમનન્તમૂર્તિં
જ્યોતિર્મયં રામમહં ભજામિ ॥ ૬૬ ॥
અશેષસંસારવિહારહીન-
-માદિત્યગં પૂર્ણસુખાભિરામમ્ ।
સમસ્તસાક્ષિં તમસઃ પરસ્તા-
-ન્નારાયણં વિષ્ણુમહં ભજામિ ॥ ૬૭ ॥
-માદિત્યગં પૂર્ણસુખાભિરામમ્ ।
સમસ્તસાક્ષિં તમસઃ પરસ્તા-
-ન્નારાયણં વિષ્ણુમહં ભજામિ ॥ ૬૭ ॥
મુનીન્દ્રગુહ્યં પરિપૂર્ણકામં
કલાનિધિં કલ્મષનાશહેતુમ્ ।
પરાત્પરં યત્પરમં પવિત્રં
નમામિ રામં મહતો મહાન્તમ્ ॥ ૬૮ ॥
કલાનિધિં કલ્મષનાશહેતુમ્ ।
પરાત્પરં યત્પરમં પવિત્રં
નમામિ રામં મહતો મહાન્તમ્ ॥ ૬૮ ॥
બ્રહ્મા વિષ્ણુશ્ચ રુદ્રશ્ચ દેવેન્દ્રો દેવતાસ્તથા ।
આદિત્યાદિગ્રહાશ્ચૈવ ત્વમેવ રઘુનન્દન ॥ ૬૯ ॥
આદિત્યાદિગ્રહાશ્ચૈવ ત્વમેવ રઘુનન્દન ॥ ૬૯ ॥
તાપસા ઋષયઃ સિદ્ધાઃ સાધ્યાશ્ચ મરુતસ્તથા ।
વિપ્રા વેદાસ્તથા યજ્ઞાઃ પુરાણં ધર્મસંહિતાઃ ॥ ૭૦ ॥
વિપ્રા વેદાસ્તથા યજ્ઞાઃ પુરાણં ધર્મસંહિતાઃ ॥ ૭૦ ॥
વર્ણાશ્રમાસ્તથા ધર્મા વર્ણધર્માસ્તથૈવ ચ ।
યક્ષરાક્ષસગન્ધર્વાદિક્પાલા દિગ્ગજાદયઃ ॥ ૭૧ ॥
યક્ષરાક્ષસગન્ધર્વાદિક્પાલા દિગ્ગજાદયઃ ॥ ૭૧ ॥
સનકાદિમુનિશ્રેષ્ઠાસ્ત્વમેવ રઘુપુઙ્ગવ ।
વસવોઽષ્ટૌ ત્રયઃ કાલા રુદ્રા એકાદશ સ્મૃતાઃ ॥ ૭૨ ॥
વસવોઽષ્ટૌ ત્રયઃ કાલા રુદ્રા એકાદશ સ્મૃતાઃ ॥ ૭૨ ॥
તારકાઃ દશ દિક્ ચૈવ ત્વમેવ રઘુનન્દન ।
સપ્તદ્વીપાઃ સમુદ્રાશ્ચ નગાઃ નદ્યસ્તથા દ્રુમાઃ ॥ ૭૩ ॥
સપ્તદ્વીપાઃ સમુદ્રાશ્ચ નગાઃ નદ્યસ્તથા દ્રુમાઃ ॥ ૭૩ ॥
સ્થાવરાઃ જઙ્ગમાશ્ચૈવ ત્વમેવ રઘુનાયક ।
દેવતિર્યઙ્મનુષ્યાણાં દાનવાનાં તથૈવ ચ ॥ ૭૪ ॥
દેવતિર્યઙ્મનુષ્યાણાં દાનવાનાં તથૈવ ચ ॥ ૭૪ ॥
માતા પિતા તથા ભ્રાતા ત્વમેવ રઘુવલ્લભ ।
સર્વેષાં ત્વં પરં બ્રહ્મ ત્વન્મયં સર્વમેવ હિ ॥ ૭૫ ॥
સર્વેષાં ત્વં પરં બ્રહ્મ ત્વન્મયં સર્વમેવ હિ ॥ ૭૫ ॥
ત્વમક્ષરં પરં જ્યોતિસ્ત્વમેવ પુરુષોત્તમ ।
ત્વમેવ તારકં બ્રહ્મ ત્વત્તોઽન્યન્નૈવ કિઞ્ચન ॥ ૭૬ ॥
ત્વમેવ તારકં બ્રહ્મ ત્વત્તોઽન્યન્નૈવ કિઞ્ચન ॥ ૭૬ ॥
શાન્તં સર્વગતં સૂક્ષ્મં પરં બ્રહ્મ સનાતનમ્ ।
રાજીવલોચનં રામં પ્રણમામિ જગત્પતિમ્ ॥ ૭૭ ॥
રાજીવલોચનં રામં પ્રણમામિ જગત્પતિમ્ ॥ ૭૭ ॥
વ્યાસ ઉવાચ।
તતઃ પ્રસન્નઃ શ્રીરામઃ પ્રોવાચ મુનિપુઙ્ગવમ્ ।
તુષ્ટોઽસ્મિ મુનિશાર્દૂલ વૃણીષ્વ વરમુત્તમમ્ ॥ ૭૮ ॥
તતઃ પ્રસન્નઃ શ્રીરામઃ પ્રોવાચ મુનિપુઙ્ગવમ્ ।
તુષ્ટોઽસ્મિ મુનિશાર્દૂલ વૃણીષ્વ વરમુત્તમમ્ ॥ ૭૮ ॥
નારદ ઉવાચ।
યદિ તુષ્ટોઽસિ સર્વજ્ઞ શ્રીરામ કરુણાનિધે ।
ત્વન્મૂર્તિદર્શનેનૈવ કૃતાર્થોઽહં ચ સર્વદા ॥ ૭૯ ॥
યદિ તુષ્ટોઽસિ સર્વજ્ઞ શ્રીરામ કરુણાનિધે ।
ત્વન્મૂર્તિદર્શનેનૈવ કૃતાર્થોઽહં ચ સર્વદા ॥ ૭૯ ॥
ધન્યોઽહં કૃતકૃત્યોઽહં પુણ્યોઽહં પુરુષોત્તમ ।
અદ્ય મે સફલં જન્મ જીવિતં સફલં ચ મે ॥ ૮૦ ॥
અદ્ય મે સફલં જન્મ જીવિતં સફલં ચ મે ॥ ૮૦ ॥
અદ્ય મે સફલં જ્ઞાનમદ્ય મે સફલં તપઃ ।
અદ્ય મે સફલં કર્મ ત્વત્પાદામ્ભોજદર્શનાત્ ॥ ૮૧ ॥
અદ્ય મે સફલં કર્મ ત્વત્પાદામ્ભોજદર્શનાત્ ॥ ૮૧ ॥
અદ્ય મે સફલં સર્વં ત્વન્નામસ્મરણં તથા ।
ત્વત્પાદામ્ભોરુહદ્વન્દ્વસદ્ભક્તિં દેહિ રાઘવ ॥ ૮૨
ત્વત્પાદામ્ભોરુહદ્વન્દ્વસદ્ભક્તિં દેહિ રાઘવ ॥ ૮૨
તતઃ પરમસમ્પ્રીતઃ સ રામઃ પ્રાહ નારદમ્ ।
મેઘગમ્ભીરયા વાચા ધન્વી વીજિતમન્મથઃ ॥ ૮૩ ॥
મેઘગમ્ભીરયા વાચા ધન્વી વીજિતમન્મથઃ ॥ ૮૩ ॥
શ્રીરામ ઉવાચ।
મુનિવર્ય મહાભાગ મુને ત્વિષ્ટં દદામિ તે ।
યત્ત્વયા ચેપ્સિતં સર્વં મનસા તદ્ભવિષ્યતિ ॥ ૮૪ ॥
મુનિવર્ય મહાભાગ મુને ત્વિષ્ટં દદામિ તે ।
યત્ત્વયા ચેપ્સિતં સર્વં મનસા તદ્ભવિષ્યતિ ॥ ૮૪ ॥
નારદ ઉવાચ।
વરં ન યાચે રઘુનાથ યુષ્મ-
-ત્પદાબ્જભક્તિઃ સતતં મમાસ્તુ ।
ઇદં પ્રિયં નાથ વરં પ્રયાચ્છ
પુનઃ પુનસ્ત્વામિદમેવ યાચે ॥ ૮૫ ॥
વરં ન યાચે રઘુનાથ યુષ્મ-
-ત્પદાબ્જભક્તિઃ સતતં મમાસ્તુ ।
ઇદં પ્રિયં નાથ વરં પ્રયાચ્છ
પુનઃ પુનસ્ત્વામિદમેવ યાચે ॥ ૮૫ ॥
વ્યાસ ઉવાચ।
ઇત્યેવમીડિતો રામઃ પ્રાદાત્તસ્મૈ વરાન્તરમ્ ।
વીરો રામો મહાતેજાઃ સચ્ચિદાનન્દવિગ્રહઃ ॥ ૮૬ ॥
ઇત્યેવમીડિતો રામઃ પ્રાદાત્તસ્મૈ વરાન્તરમ્ ।
વીરો રામો મહાતેજાઃ સચ્ચિદાનન્દવિગ્રહઃ ॥ ૮૬ ॥
અદ્વૈતમમલં જ્ઞાનં સ્વનામસ્મરણં તથા ।
અન્તર્દધૌ જગન્નાથઃ પુરતસ્તસ્ય રાઘવઃ ॥ ૮૭ ॥
અન્તર્દધૌ જગન્નાથઃ પુરતસ્તસ્ય રાઘવઃ ॥ ૮૭ ॥
ઇતિ શ્રીરઘુનાથસ્ય સ્તવરાજમનુત્તમમ્ ।
સર્વસૌભાગ્યસમ્પત્તિદાયકં મુક્તિદં શુભમ્ ॥ ૮૮ ॥
સર્વસૌભાગ્યસમ્પત્તિદાયકં મુક્તિદં શુભમ્ ॥ ૮૮ ॥
કથિતં બ્રહ્મપુત્રેણ વેદાનાં સારમુત્તમમ્ ।
ગુહ્યાદ્ગુહ્યતમં દિવ્યં તવ સ્નેહાત્પ્રકીર્તિતમ્ ॥ ૮૯ ॥
ગુહ્યાદ્ગુહ્યતમં દિવ્યં તવ સ્નેહાત્પ્રકીર્તિતમ્ ॥ ૮૯ ॥
યઃ પઠેચ્છૃણુયાદ્વાપિ ત્રિસન્ધ્યં શ્રદ્ધયાન્વિતઃ ।
બ્રહ્મહત્યાદિપાપાનિ તત્સમાનિ બહૂનિ ચ ॥ ૯૦ ॥
બ્રહ્મહત્યાદિપાપાનિ તત્સમાનિ બહૂનિ ચ ॥ ૯૦ ॥
સ્વર્ણસ્તેયં સુરાપાનં ગુરુતલ્પગતિસ્તથા ।
ગોવધાદ્યુપપાપાનિ અનૃતાત્સમ્ભવાનિ ચ ॥ ૯૧ ॥
ગોવધાદ્યુપપાપાનિ અનૃતાત્સમ્ભવાનિ ચ ॥ ૯૧ ॥
સર્વૈઃ પ્રમુચ્યતે પાપૈઃ કલ્પાયુતશતોદ્ભવૈઃ ।
માનસં વાચિકં પાપં કર્મણા સમુપાર્જિતમ્ ॥ ૯૨ ॥
માનસં વાચિકં પાપં કર્મણા સમુપાર્જિતમ્ ॥ ૯૨ ॥
શ્રીરામસ્મરણેનૈવ તત્ક્ષણાન્નશ્યતિ ધ્રુવમ્ ।
ઇદં સત્યમિદં સત્યં સત્યમેતદિહોચ્યતે ॥ ૯૩ ॥
ઇદં સત્યમિદં સત્યં સત્યમેતદિહોચ્યતે ॥ ૯૩ ॥
રામં સત્યં પરં બ્રહ્મ રામાત્કિઞ્ચિન્ન વિદ્યતે ।
તસ્માદ્રામસ્વરૂપં હિ સત્યં સત્યમિદં જગત્ ॥ ૯૪ ॥
તસ્માદ્રામસ્વરૂપં હિ સત્યં સત્યમિદં જગત્ ॥ ૯૪ ॥
શ્રીરામચન્દ્ર રઘુપુઙ્ગવ રાજવર્ય
રજેન્દ્ર રામ રઘુનાયક રાઘવેશ ।
રાજાધિરાજ રઘુનન્દન રામચન્દ્ર
દાસોઽહમદ્ય ભવતઃ શરણાગતોઽસ્મિ ॥ ૯૫ ॥
રજેન્દ્ર રામ રઘુનાયક રાઘવેશ ।
રાજાધિરાજ રઘુનન્દન રામચન્દ્ર
દાસોઽહમદ્ય ભવતઃ શરણાગતોઽસ્મિ ॥ ૯૫ ॥
વૈદેહીસહિતં સુરદ્રુમતલે હૈમે મહામણ્ડપે
મધ્યે પુષ્પકમાસને મણિમયે વીરાસને સંસ્થિતમ્ ।
અગ્રે વાચયતિ પ્રભઞ્જનસુતે તત્ત્વં મુનિભ્યઃ પરં
વ્યાખ્યાતં ભરતાદિભિઃ પરિવૃતં રામં ભજે શ્યામલમ્ ॥ ૯૬ ॥
મધ્યે પુષ્પકમાસને મણિમયે વીરાસને સંસ્થિતમ્ ।
અગ્રે વાચયતિ પ્રભઞ્જનસુતે તત્ત્વં મુનિભ્યઃ પરં
વ્યાખ્યાતં ભરતાદિભિઃ પરિવૃતં રામં ભજે શ્યામલમ્ ॥ ૯૬ ॥
રામં રત્નકિરીટકુણ્ડલયુતં કેયૂરહારાન્વિતં
સીતાલઙ્કૃતવામભાગમમલં સિંહાસનસ્થં વિભુમ્ ।
સુગ્રીવાદિહરીશ્વરૈઃ સુરગણૈઃ સંસેવ્યમાનં સદા
વિશ્વામિત્રપરાશરાદિમુનિભિઃ સંસ્તૂયમાનં પ્રભુમ્ ॥ ૯૭ ॥
સીતાલઙ્કૃતવામભાગમમલં સિંહાસનસ્થં વિભુમ્ ।
સુગ્રીવાદિહરીશ્વરૈઃ સુરગણૈઃ સંસેવ્યમાનં સદા
વિશ્વામિત્રપરાશરાદિમુનિભિઃ સંસ્તૂયમાનં પ્રભુમ્ ॥ ૯૭ ॥
સકલગુણનિધાનં યોગિભિઃ સ્તૂયમાનં
ભુજવિજિતસમાનં રાક્ષસેન્દ્રાદિમાનમ્ ।
મહિતનૃપભયાનં સીતયા શોભમાનં
સ્મર હૃદય વિમાનં બ્રહ્મ રામાભિધાનમ્ ॥ ૯૮ ॥
ભુજવિજિતસમાનં રાક્ષસેન્દ્રાદિમાનમ્ ।
મહિતનૃપભયાનં સીતયા શોભમાનં
સ્મર હૃદય વિમાનં બ્રહ્મ રામાભિધાનમ્ ॥ ૯૮ ॥
રઘુવર તવ મૂર્તિર્મામકે માનસાબ્જે
નરકગતિહરં તે નામધેયં મુખે મે ।
અનિશમતુલભક્ત્યા મસ્તકં ત્વત્પદાબ્જે
ભવજલનિધિમગ્નં રક્ષ મામાર્તબન્ધો ॥ ૯૯ ॥
નરકગતિહરં તે નામધેયં મુખે મે ।
અનિશમતુલભક્ત્યા મસ્તકં ત્વત્પદાબ્જે
ભવજલનિધિમગ્નં રક્ષ મામાર્તબન્ધો ॥ ૯૯ ॥
રામરત્નમહં વન્દે ચિત્રકૂટપતિં હરિમ્ ।
કૌસલ્યાભક્તિસમ્ભૂતં જાનકીકણ્ઠભૂષણમ્ ॥ ૧૦૦ ॥
કૌસલ્યાભક્તિસમ્ભૂતં જાનકીકણ્ઠભૂષણમ્ ॥ ૧૦૦ ॥
॥ ઇતિ શ્રીસનત્કુમારસંહિતાયાં નારદોક્તં શ્રીરામસ્તવરાજસ્તોત્રં સમ્પૂર્ણમ્ ॥