ശ്രീ വേങ്കടേശ്വര സഹസ്രനാമ സ്തോത്രമ്

ഇതി കവചം ചക്രഗദാധര ഇത്യസ്ത്രം സാമഗാനമിതി ഹൃദയം ഓം നമോ വേങ്കടേശായേത്യാദിര്മന്ത്രഃ ശ്രീ വേങ്കടേശ പ്രീത്യര്ഥേ ജപേ വിനിയോഗഃ ॥ ധ്യാനമ് ഭാസ്വച്ചന്ദ്രമസൌ യദീയനയനേ ഭാര്യാ യദീയാ രമാ യസ്മാദ്വിശ്വസൃഡപ്യഭൂദ്യമികുലം യദ്ധ്യാനയുക്തം സദാ നാഥോ യോ ജഗതാം നഗേന്ദ്രദുഹിതുര്നാഥോഽപി യദ്ഭക്തിമാന് താതോ യോ മദനസ്യ യോ ദുരിതഹാ തം വേങ്കടേശം ഭജേ ॥ ഊര്ധ്വൌ ഹസ്തൌ യദീയൌ സുരരിപുദലനേ ബിഭ്രതൌ ശങ്ഖചക്രേ സേവ്യാവങ്ഘ്രീ സ്വകീയാവഭിദധദധരോ ദക്ഷിണോ യസ്യ പാണിഃ । താവന്മാത്രം ഭവാബ്ധിം ഗമയതി ഭജതാമൂരുഗോ വാമപാണിഃ ശ്രീവത്സാങ്കശ്ച ലക്ഷ്മീര്യദുരസി ലസതസ്തം ഭജേ വേങ്കടേശമ് ॥ ഇതി ധ്യായന് വേങ്കടേശം ശ്രീവത്സാങ്കം രമാപതിമ് । വേങ്കടേശോ വിരൂപാക്ഷ ഇത്യാരഭ്യ ജപേത്ക്രമാത് ॥ സ്തോത്രം ഓം വേങ്കടേശോ വിരൂപാക്ഷോ വിശ്വേശോ വിശ്വഭാവനഃ । വിശ്വസൃഡ്വിശ്വസംഹര്താ വിശ്വപ്രാണോ വിരാഡ്വപുഃ ॥ 1 ॥ ശേഷാദ്രിനിലയോഽശേഷഭക്തദുഃഖപ്രണാശനഃ । ശേഷസ്തുത്യഃ ശേഷശായീ വിശേഷജ്ഞോ വിഭുഃ സ്വഭൂഃ ॥ 2 ॥ വിഷ്ണുര്ജിഷ്ണുശ്ച വര്ധിഷ്ണുരുത്സഹിഷ്ണുഃ സഹിഷ്ണുകഃ । ഭ്രാജിഷ്ണുശ്ച ഗ്രസിഷ്ണുശ്ച വര്തിഷ്ണുശ്ച ഭരിഷ്ണുകഃ ॥ 3 ॥ കാലയന്താ കാലഗോപ്താ കാലഃ കാലാന്തകോഽഖിലഃ । കാലഗമ്യഃ കാലകണ്ഠവന്ദ്യഃ കാലകലേശ്വരഃ ॥ 4 ॥ ശമ്ഭുഃ സ്വയമ്ഭൂരമ്ഭോജനാഭിഃ സ്തമ്ഭിതവാരിധിഃ । അമ്ഭോധിനന്ദിനീജാനിഃ ശോണാമ്ഭോജപദപ്രഭഃ ॥ 5 ॥ കമ്ബുഗ്രീവഃ ശമ്ബരാരിരൂപഃ ശമ്ബരജേക്ഷണഃ । ബിമ്ബാധരോ ബിമ്ബരൂപീ പ്രതിബിമ്ബക്രിയാതിഗഃ ॥ 6 ॥ ഗുണവാന് ഗുണഗമ്യശ്ച ഗുണാതീതോ ഗുണപ്രിയഃ । ദുര്ഗുണധ്വംസകൃത്സര്വസുഗുണോ ഗുണഭാസകഃ ॥ 7 ॥ പരേശഃ പരമാത്മാ ച പരഞ്ജ്യോതിഃ പരാ ഗതിഃ । പരം പദം വിയദ്വാസാഃ പാരമ്പര്യശുഭപ്രദഃ ॥ 8 ॥ ബ്രഹ്മാണ്ഡഗര്ഭോ ബ്രഹ്മണ്യോ ബ്രഹ്മസൃഡ്ബ്രഹ്മബോധിതഃ । ബ്രഹ്മസ്തുത്യോ ബ്രഹ്മവാദീ ബ്രഹ്മചര്യപരായണഃ ॥ 9 ॥ സത്യവ്രതാര്ഥസന്തുഷ്ടഃ സത്യരൂപീ ഝഷാങ്ഗവാന് । സോമകപ്രാണഹാരീ ചാഽഽനീതാമ്നായോഽബ്ധിസഞ്ചരഃ ॥ 10 ॥ ദേവാസുരവരസ്തുത്യഃ പതന്മന്ദരധാരകഃ । ധന്വന്തരിഃ കച്ഛപാങ്ഗഃ പയോനിധിവിമന്ഥകഃ ॥ 11 ॥ അമരാമൃതസന്ധാതാ ധൃതസം‍മോഹിനീവപുഃ । ഹരമോഹകമായാവീ രക്ഷസ്സന്ദോഹഭഞ്ജനഃ ॥ 12 ॥ ഹിരണ്യാക്ഷവിദാരീ ച യജ്ഞോ യജ്ഞവിഭാവനഃ । യജ്ഞീയോര്വീസമുദ്ധര്താ ലീലാക്രോഡഃ പ്രതാപവാന് ॥ 13 ॥ ദണ്ഡകാസുരവിധ്വംസീ വക്രദംഷ്ട്രഃ ക്ഷമാധരഃ । ഗന്ധര്വശാപഹരണഃ പുണ്യഗന്ധോ വിചക്ഷണഃ ॥ 14 ॥ കരാലവക്ത്രഃ സോമാര്കനേത്രഃ ഷഡ്ഗുണവൈഭവഃ । ശ്വേതഘോണീ ഘൂര്ണിതഭ്രൂര്ഘുര്ഘുരധ്വനിവിഭ്രമഃ ॥ 15 ॥ ദ്രാഘീയാന് നീലകേശീ ച ജാഗ്രദമ്ബുജലോചനഃ । ഘൃണാവാന് ഘൃണിസമ്മോഹോ മഹാകാലാഗ്നിദീധിതിഃ ॥ 16 ॥ ജ്വാലാകരാലവദനോ മഹോല്കാകുലവീക്ഷണഃ । സടാനിര്ഭിന്നമേഘൌഘോ ദംഷ്ട്രാരുഗ്വ്യാപ്തദിക്തടഃ ॥ 17 ॥ ഉച്ഛ്വാസാകൃഷ്ടഭൂതേശോ നിശ്ശ്വാസത്യക്തവിശ്വസൃട് । അന്തര്ഭ്രമജ്ജഗദ്ഗര്ഭോഽനന്തോ ബ്രഹ്മകപാലഹൃത് ॥ 18 ॥ ഉഗ്രോ വീരോ മഹാവിഷ്ണുര്ജ്വലനഃ സര്വതോമുഖഃ । നൃസിംഹോ ഭീഷണോ ഭദ്രോ മൃത്യുമൃത്യുഃ സനാതനഃ ॥ 19 ॥ സഭാസ്തമ്ഭോദ്ഭവോ ഭീമഃ ശീരോമാലീ മഹേശ്വരഃ । ദ്വാദശാദിത്യചൂഡാലഃ കല്പധൂമസടാച്ഛവിഃ ॥ 20 ॥ ഹിരണ്യകോരഃസ്ഥലഭിന്നഖഃ സിംഹമുഖോഽനഘഃ । പ്രഹ്ലാദവരദോ ധീമാന് ഭക്തസങ്ഘപ്രതിഷ്ഠിതഃ ॥ 21 ॥ ബ്രഹ്മരുദ്രാദിസംസേവ്യഃ സിദ്ധസാധ്യപ്രപൂജിതഃ । ലക്ഷ്മീനൃസിംഹോ ദേവേശോ ജ്വാലാജിഹ്വാന്ത്രമാലികഃ ॥ 22 ॥ ഖഡ്ഗീ ഖേടീ മഹേഷ്വാസീ കപാലീ മുസലീ ഹലീ । പാശീ ശൂലീ മഹാബാഹുര്ജ്വരഘ്നോ രോഗലുണ്ഠകഃ ॥ 23 ॥ മൌഞ്ജീയുക് ഛാത്രകോ ദണ്ഡീ കൃഷ്ണാജിനധരോ വടുഃ । അധീതവേദോ വേദാന്തോദ്ധാരകോ ബ്രഹ്മനൈഷ്ഠികഃ ॥ 24 ॥ അഹീനശയനപ്രീതഃ ആദിതേയോഽനഘോ ഹരിഃ । സംവിത്പ്രിയഃ സാമവേദ്യോ ബലിവേശ്മപ്രതിഷ്ഠിതഃ ॥ 25 ॥ ബലിക്ഷാലിതപാദാബ്ജോ വിന്ധ്യാവലിവിമാനിതഃ । ത്രിപാദഭൂമിസ്വീകര്താ വിശ്വരൂപപ്രദര്ശകഃ ॥ 26 ॥ ധൃതത്രിവിക്രമഃ സ്വാങ്ഘ്രിനഖഭിന്നാണ്ഡഖര്പരഃ । പജ്ജാതവാഹിനീധാരാപവിത്രിതജഗത്ത്രയഃ ॥ 27 ॥ വിധിസമ്മാനിതഃ പുണ്യോ ദൈത്യയോദ്ധാ ജയോര്ജിതഃ । സുരരാജ്യപ്രദഃ ശുക്രമദഹൃത്സുഗതീശ്വരഃ ॥ 28 ॥ ജാമദഗ്ന്യഃ കുഠാരീ ച കാര്തവീര്യവിദാരണഃ । രേണുകായാഃ ശിരോഹാരീ ദുഷ്ടക്ഷത്രിയമര്ദനഃ ॥ 29 ॥ വര്ചസ്വീ ദാനശീലശ്ച ധനുഷ്മാന് ബ്രഹ്മവിത്തമഃ । അത്യുദഗ്രഃ സമഗ്രശ്ച ന്യഗ്രോധോ ദുഷ്ടനിഗ്രഹഃ ॥ 30 ॥ രവിവംശസമുദ്ഭൂതോ രാഘവോ ഭരതാഗ്രജഃ । കൌസല്യാതനയോ രാമോ വിശ്വാമിത്രപ്രിയങ്കരഃ ॥ 31 ॥ താടകാരിഃ സുബാഹുഘ്നോ ബലാതിബലമന്ത്രവാന് । അഹല്യാശാപവിച്ഛേദീ പ്രവിഷ്ടജനകാലയഃ ॥ 32 ॥ സ്വയംവരസഭാസംസ്ഥ ഈശചാപപ്രഭഞ്ജനഃ । ജാനകീപരിണേതാ ച ജനകാധീശസംസ്തുതഃ ॥ 33 ॥ ജമദഗ്നിതനൂജാതയോദ്ധാഽയോധ്യാധിപാഗ്രണീഃ । പിതൃവാക്യപ്രതീപാലസ്ത്യക്തരാജ്യഃ സലക്ഷ്മണഃ ॥ 34 ॥ സസീതശ്ചിത്രകൂടസ്ഥോ ഭരതാഹിതരാജ്യകഃ । കാകദര്പപ്രഹര്താ ച ദണ്ഡകാരണ്യവാസകഃ ॥ 35 ॥ പഞ്ചവട്യാം വിഹാരീ ച സ്വധര്മപരിപോഷകഃ । വിരാധഹാഽഗസ്ത്യമുഖ്യമുനിസമ്മാനിതഃ പുമാന് ॥ 36 ॥ ഇന്ദ്രചാപധരഃ ഖഡ്ഗധരശ്ചാക്ഷയസായകഃ । ഖരാന്തകോ ദൂഷണാരിസ്ത്രിശിരസ്കരിപുര്വൃഷഃ ॥ 37 ॥ തതഃ ശൂര്പണഖാനാസാച്ഛേത്താ വല്കലധാരകഃ । ജടാവാന് പര്ണശാലാസ്ഥോ മാരീചബലമര്ദകഃ ॥ 38 ॥ പക്ഷിരാട്കൃതസംവാദോ രവിതേജാ മഹാബലഃ । ശബര്യാനീതഫലഭുക് ഹനൂമത്പരിതോഷിതഃ ॥ 39 ॥ സുഗ്രീവാഽഭയദോ ദൈത്യകായക്ഷേപണഭാസുരഃ । സപ്തതാലസമുച്ഛേത്താ വാലിഹൃത്കപിസംവൃതഃ ॥ 40 ॥ വായുസൂനുകൃതാസേവസ്ത്യക്തപമ്പഃ കുശാസനഃ । ഉദന്വത്തീരഗഃ ശൂരോ വിഭീഷണവരപ്രദഃ ॥ 41 ॥ സേതുകൃദ്ദൈത്യഹാ പ്രാപ്തലങ്കോഽലങ്കാരവാന് സ്വയമ് । അതികായശിരശ്ഛേത്താ കുമ്ഭകര്ണവിഭേദനഃ ॥ 42 ॥ ദശകണ്ഠശിരോധ്വംസീ ജാമ്ബവത്പ്രമുഖാവൃതഃ । ജാനകീശഃ സുരാധ്യക്ഷഃ സാകേതേശഃ പുരാതനഃ ॥ 43 ॥ പുണ്യശ്ലോകോ വേദവേദ്യഃ സ്വാമിതീര്ഥനിവാസകഃ । ലക്ഷ്മീസരഃകേലിലോലോ ലക്ഷ്മീശോ ലോകരക്ഷകഃ ॥ 44 ॥ ദേവകീഗര്ഭസമ്ഭൂതോ യശോദേക്ഷണലാലിതഃ । വസുദേവകൃതസ്തോത്രോ നന്ദഗോപമനോഹരഃ ॥ 45 ॥ ചതുര്ഭുജഃ കോമലാങ്ഗോ ഗദാവാന്നീലകുന്തലഃ । പൂതനാപ്രാണസംഹര്താ തൃണാവര്തവിനാശനഃ ॥ 46 ॥ ഗര്ഗാരോപിതനാമാങ്കോ വാസുദേവോ ഹ്യധോക്ഷജഃ । ഗോപികാസ്തന്യപായീ ച ബലഭദ്രാനുജോഽച്യുതഃ ॥ 47 ॥ വൈയാഘ്രനഖഭൂഷശ്ച വത്സജിദ്വത്സവര്ധനഃ । ക്ഷീരസാരാശനരതോ ദധിഭാണ്ഡപ്രമര്ദനഃ ॥ 48 ॥ നവനീതാപഹര്താ ച നീലനീരദഭാസുരഃ । ആഭീരദൃഷ്ടദൌര്ജന്യോ നീലപദ്മനിഭാനനഃ ॥ 49 ॥ മാതൃദര്ശിതവിശ്വാഽഽസ്യ ഉലൂഖലനിബന്ധനഃ । നലകൂബരശാപാന്തോ ഗോധൂലിച്ഛുരിതാങ്ഗകഃ ॥ 50 ॥ ഗോസങ്ഘരക്ഷകഃ ശ്രീശോ ബൃന്ദാരണ്യനിവാസകഃ । വത്സാന്തകോ ബകദ്വേഷീ ദൈത്യാമ്ബുദമഹാനിലഃ ॥ 51 ॥ മഹാജഗരചണ്ഡാഗ്നിഃ ശകടപ്രാണകണ്ടകഃ । ഇന്ദ്രസേവ്യഃ പുണ്യഗാത്രഃ ഖരജിച്ചണ്ഡദീധിതിഃ ॥ 52 ॥ താലപക്വഫലാശീ ച കാലീയഫണിദര്പഹാ । നാഗപത്നീസ്തുതിപ്രീതഃ പ്രലമ്ബാസുരഖണ്ഡനഃ ॥ 53 ॥ ദാവാഗ്നിബലസംഹാരീ ഫലാഹാരീ ഗദാഗ്രജഃ । ഗോപാങ്ഗനാചേലചോരഃ പാഥോലീലാവിശാരദഃ ॥ 54 ॥ വംശഗാനപ്രവീണശ്ച ഗോപീഹസ്താമ്ബുജാര്ചിതഃ । മുനിപത്ന്യാഹൃതാഹാരോ മുനിശ്രേഷ്ഠോ മുനിപ്രിയഃ ॥ 55 ॥ ഗോവര്ധനാദ്രിസന്ധര്താ സങ്ക്രന്ദനതമോഽപഹഃ । സദുദ്യാനവിലാസീ ച രാസക്രീഡാപരായണഃ ॥ 56 ॥ വരുണാഭ്യര്ചിതോ ഗോപീപ്രാര്ഥിതഃ പുരുഷോത്തമഃ । അക്രൂരസ്തുതിസമ്പ്രീതഃ കുബ്ജായൌവനദായകഃ ॥ 57 ॥ മുഷ്ടികോരഃപ്രഹാരീ ച ചാണൂരോദരദാരണഃ । മല്ലയുദ്ധാഗ്രഗണ്യശ്ച പിതൃബന്ധനമോചകഃ ॥ 58 ॥ മത്തമാതങ്ഗപഞ്ചാസ്യഃ കംസഗ്രീവാനികൃന്തനഃ । ഉഗ്രസേനപ്രതിഷ്ഠാതാ രത്നസിംഹാസനസ്ഥിതഃ ॥ 59 ॥ കാലനേമിഖലദ്വേഷീ മുചുകുന്ദവരപ്രദഃ । സാല്വസേവിതദുര്ധര്ഷരാജസ്മയനിവാരണഃ ॥ 60 ॥ രുക്മിഗര്വാപഹാരീ ച രുക്മിണീനയനോത്സവഃ । പ്രദ്യുമ്നജനകഃ കാമീ പ്രദ്യുമ്നോ ദ്വാരകാധിപഃ ॥ 61 ॥ മണ്യാഹര്താ മഹാമായോ ജാമ്ബവത്കൃതസങ്ഗരഃ । ജാമ്ബൂനദാമ്ബരധരോ ഗമ്യോ ജാമ്ബവതീവിഭുഃ ॥ 62 ॥ കാലിന്ദീപ്രഥിതാരാമകേലിര്ഗുഞ്ജാവതംസകഃ । മന്ദാരസുമനോഭാസ്വാന് ശചീശാഭീഷ്ടദായകഃ ॥ 63 ॥ സത്രാജിന്മാനസോല്ലാസീ സത്യാജാനിഃ ശുഭാവഹഃ । ശതധന്വഹരഃ സിദ്ധഃ പാണ്ഡവപ്രിയകോത്സവഃ ॥ 64 ॥ ഭദ്രപ്രിയഃ സുഭദ്രായാ ഭ്രാതാ നാഗ്നാജിതീവിഭുഃ । കിരീടകുണ്ഡലധരഃ കല്പപല്ലവലാലിതഃ ॥ 65 ॥ ഭൈഷ്മീപ്രണയഭാഷാവാന് മിത്രവിന്ദാധിപോഽഭയഃ । സ്വമൂര്തികേലിസമ്പ്രീതോ ലക്ഷ്മണോദാരമാനസഃ ॥ 66 ॥ പ്രാഗ്ജ്യോതിഷാധിപധ്വംസീ തത്സൈന്യാന്തകരോഽമൃതഃ । ഭൂമിസ്തുതോ ഭൂരിഭോഗോ ഭൂഷണാമ്ബരസംയുതഃ ॥ 67 ॥ ബഹുരാമാകൃതാഹ്ലാദോ ഗന്ധമാല്യാനുലേപനഃ । നാരദാദൃഷ്ടചരിതോ ദേവേശോ വിശ്വരാഡ്ഗുരുഃ ॥ 68 ॥ ബാണബാഹുവിദാരശ്ച താപജ്വരവിനാശകഃ । ഉഷോദ്ധര്ഷയിതാഽവ്യക്തഃ ശിവവാക്തുഷ്ടമാനസഃ ॥ 69 ॥ മഹേശജ്വരസംസ്തുത്യഃ ശീതജ്വരഭയാന്തകഃ । നൃഗരാജോദ്ധാരകശ്ച പൌണ്ഡ്രകാദിവധോദ്യതഃ ॥ 70 ॥ വിവിധാരിച്ഛലോദ്വിഗ്നബ്രാഹ്മണേഷു ദയാപരഃ । ജരാസന്ധബലദ്വേഷീ കേശിദൈത്യഭയങ്കരഃ ॥ 71 ॥ ചക്രീ ചൈദ്യാന്തകഃ സഭ്യോ രാജബന്ധവിമോചകഃ । രാജസൂയഹവിര്ഭോക്താ സ്നിഗ്ധാങ്ഗഃ ശുഭലക്ഷണഃ ॥ 72 ॥ ധാനാഭക്ഷണസമ്പ്രീതഃ കുചേലാഭീഷ്ടദായകഃ । സത്ത്വാദിഗുണഗമ്ഭീരോ ദ്രൌപദീമാനരക്ഷകഃ ॥ 73 ॥ ഭീഷ്മധ്യേയോ ഭക്തവശ്യോ ഭീമപൂജ്യോ ദയാനിധിഃ । ദന്തവക്ത്രശിരശ്ഛേത്താ കൃഷ്ണഃ കൃഷ്ണാസഖഃ സ്വരാട് ॥ 74 ॥ വൈജയന്തീപ്രമോദീ ച ബര്ഹിബര്ഹവിഭൂഷണഃ । പാര്ഥകൌരവസന്ധാനകാരീ ദുശ്ശാസനാന്തകഃ ॥ 75 ॥ ബുദ്ധോ വിശുദ്ധഃ സര്വജ്ഞഃ ക്രതുഹിംസാവിനിന്ദകഃ । ത്രിപുരസ്ത്രീമാനഭങ്ഗഃ സര്വശാസ്ത്രവിശാരദഃ ॥ 76 ॥ നിര്വികാരോ നിര്മമശ്ച നിരാഭാസോ നിരാമയഃ । ജഗന്മോഹകധര്മീ ച ദിഗ്വസ്ത്രോ ദിക്പതീശ്വരഃ ॥ 77 ॥ കല്കീ മ്ലേച്ഛപ്രഹര്താ ച ദുഷ്ടനിഗ്രഹകാരകഃ । ധര്മപ്രതിഷ്ടാകാരീ ച ചാതുര്വര്ണ്യവിഭാഗകൃത് ॥ 78 ॥ യുഗാന്തകോ യുഗാക്രാന്തോ യുഗകൃദ്യുഗഭാസകഃ । കാമാരിഃ കാമകാരീ ച നിഷ്കാമഃ കാമിതാര്ഥദഃ ॥ 79 ॥ ഭര്ഗോ വരേണ്യഃ സവിതുഃ ശാര്ങ്ഗീ വൈകുണ്ഠമന്ദിരഃ । ഹയഗ്രീവഃ കൈടഭാരിഃ ഗ്രാഹഘ്നോ ഗജരക്ഷകഃ ॥ 80 ॥ സര്വസംശയവിച്ഛേത്താ സര്വഭക്തസമുത്സുകഃ । കപര്ദീ കാമഹാരീ ച കലാ കാഷ്ഠാ സ്മൃതിര്ധൃതിഃ ॥ 81 ॥ അനാദിരപ്രമേയൌജാഃ പ്രധാനഃ സന്നിരൂപകഃ । നിര്ലേപോ നിഃസ്പൃഹോഽസങ്ഗോ നിര്ഭയോ നീതിപാരഗഃ ॥ 82 ॥ നിഷ്പ്രേഷ്യോ നിഷ്ക്രിയഃ ശാന്തോ നിഷ്പ്രപഞ്ചോ നിധിര്നയഃ കര്മ്യകര്മീ വികര്മീ ച കര്മേപ്സുഃ കര്മഭാവനഃ ॥ 83 ॥ കര്മാങ്ഗഃ കര്മവിന്യാസോ മഹാകര്മീ മഹാവ്രതീ । കര്മഭുക്കര്മഫലദഃ കര്മേശഃ കര്മനിഗ്രഹഃ ॥ 84 ॥ നരോ നാരായണോ ദാന്തഃ കപിലഃ കാമദഃ ശുചിഃ । തപ്താ ജപ്താഽക്ഷമാലാവാന് ഗന്താ നേതാ ലയോ ഗതിഃ ॥ 85 ॥ ശിഷ്ടോ ദ്രഷ്ടാ രിപുദ്വേഷ്ടാ രോഷ്ടാ വേഷ്ടാ മഹാനടഃ । രോദ്ധാ ബോദ്ധാ മഹായോദ്ധാ ശ്രദ്ധാവാന് സത്യധീഃ ശുഭഃ ॥ 86 ॥ മന്ത്രീ മന്ത്രോ മന്ത്രഗമ്യോ മന്ത്രകൃത്പരമന്ത്രഹൃത് । മന്ത്രഭൃന്മന്ത്രഫലദോ മന്ത്രേശോ മന്ത്രവിഗ്രഹഃ ॥ 87 ॥ മന്ത്രാങ്ഗോ മന്ത്രവിന്യാസോ മഹാമന്ത്രോ മഹാക്രമഃ । സ്ഥിരധീഃ സ്ഥിരവിജ്ഞാനഃ സ്ഥിരപ്രജ്ഞഃ സ്ഥിരാസനഃ ॥ 88 ॥ സ്ഥിരയോഗഃ സ്ഥിരാധാരഃ സ്ഥിരമാര്ഗഃ സ്ഥിരാഗമഃ । നിശ്ശ്രേയസോ നിരീഹോഽഗ്നിര്നിരവദ്യോ നിരഞ്ജനഃ ॥ 89 ॥ നിര്വൈരോ നിരഹങ്കാരോ നിര്ദമ്ഭോ നിരസൂയകഃ । അനന്തോഽനന്തബാഹൂരുരനന്താങ്ഘ്രിരനന്തദൃക് ॥ 90 ॥ അനന്തവക്ത്രോഽനന്താങ്ഗോഽനന്തരൂപോ ഹ്യനന്തകൃത് । ഊര്ധ്വരേതാ ഊര്ധ്വലിങ്ഗോ ഹ്യൂര്ധ്വമൂര്ധോര്ധ്വശാഖകഃ ॥ 91 ॥ ഊര്ധ്വ ഊര്ധ്വാധ്വരക്ഷീ ച ഹ്യൂര്ധ്വജ്വാലോ നിരാകുലഃ । ബീജം ബീജപ്രദോ നിത്യോ നിദാനം നിഷ്കൃതിഃ കൃതീ ॥ 92 ॥ മഹാനണീയന് ഗരിമാ സുഷമാ ചിത്രമാലികഃ । നഭഃ സ്പൃങ്നഭസോ ജ്യോതിര്നഭസ്വാന്നിര്നഭാ നഭഃ ॥ 93 ॥ അഭുര്വിഭുഃ പ്രഭുഃ ശമ്ഭുര്മഹീയാന് ഭൂര്ഭുവാകൃതിഃ । മഹാനന്ദോ മഹാശൂരോ മഹോരാശിര്മഹോത്സവഃ ॥ 94 ॥ മഹാക്രോധോ മഹാജ്വാലോ മഹാശാന്തോ മഹാഗുണഃ । സത്യവ്രതഃ സത്യപരഃ സത്യസന്ധഃ സതാം ഗതിഃ ॥ 95 ॥ സത്യേശഃ സത്യസങ്കല്പഃ സത്യചാരിത്രലക്ഷണഃ । അന്തശ്ചരോ ഹ്യന്തരാത്മാ പരമാത്മാ ചിദാത്മകഃ ॥ 96 ॥ രോചനോ രോചമാനശ്ച സാക്ഷീ ശൌരിര്ജനാര്ദനഃ । മുകുന്ദോ നന്ദനിഷ്പന്ദഃ സ്വര്ണബിന്ദുഃ പുരന്ദരഃ ॥ 97 ॥ അരിന്ദമഃ സുമന്ദശ്ച കുന്ദമന്ദാരഹാസവാന് । സ്യന്ദനാരൂഢചണ്ഡാങ്ഗോ ഹ്യാനന്ദീ നന്ദനന്ദനഃ ॥ 98 ॥ അനസൂയാനന്ദനോഽത്രിനേത്രാനന്ദഃ സുനന്ദവാന് । ശങ്ഖവാന്പങ്കജകരഃ കുങ്കുമാങ്കോ ജയാങ്കുശഃ ॥ 99 ॥ അമ്ഭോജമകരന്ദാഢ്യോ നിഷ്പങ്കോഽഗരുപങ്കിലഃ । ഇന്ദ്രശ്ചന്ദ്രരഥശ്ചന്ദ്രോഽതിചന്ദ്രശ്ചന്ദ്രഭാസകഃ ॥ 100 ॥ ഉപേന്ദ്ര ഇന്ദ്രരാജശ്ച വാഗിന്ദ്രശ്ചന്ദ്രലോചനഃ । പ്രത്യക് പരാക് പരന്ധാമ പരമാര്ഥഃ പരാത്പരഃ ॥ 101 ॥ അപാരവാക് പാരഗാമീ പാരാവാരഃ പരാവരഃ । സഹസ്വാനര്ഥദാതാ ച സഹനഃ സാഹസീ ജയീ ॥ 102 ॥ തേജസ്വീ വായുവിശിഖീ തപസ്വീ താപസോത്തമഃ । ഐശ്വര്യോദ്ഭൂതികൃദ്ഭൂതിരൈശ്വര്യാങ്ഗകലാപവാന് ॥ 103 ॥ അമ്ഭോധിശായീ ഭഗവാന് സര്വജ്ഞഃ സാമപാരഗഃ । മഹായോഗീ മഹാധീരോ മഹാഭോഗീ മഹാപ്രഭുഃ ॥ 104 ॥ മഹാവീരോ മഹാതുഷ്ടിര്മഹാപുഷ്ടിര്മഹാഗുണഃ । മഹാദേവോ മഹാബാഹുര്മഹാധര്മോ മഹേശ്വരഃ ॥ 105 ॥ സമീപഗോ ദൂരഗാമീ സ്വര്ഗമാര്ഗനിരര്ഗലഃ । നഗോ നഗധരോ നാഗോ നാഗേശോ നാഗപാലകഃ ॥ 106 ॥ ഹിരണ്മയഃ സ്വര്ണരേതാ ഹിരണ്യാര്ചിര്ഹിരണ്യദഃ । ഗുണഗണ്യഃ ശരണ്യശ്ച പുണ്യകീര്തിഃ പുരാണഗഃ ॥ 107 ॥ ജന്യഭൃജ്ജന്യസന്നദ്ധോ ദിവ്യപഞ്ചായുധോ വശീ । ദൌര്ജന്യഭങ്ഗഃ പര്ജന്യഃ സൌജന്യനിലയോഽലയഃ ॥ 108 ॥ ജലന്ധരാന്തകോ ഭസ്മദൈത്യനാശീ മഹാമനാഃ । ശ്രേഷ്ഠഃ ശ്രവിഷ്ഠോ ദ്രാഘിഷ്ഠോ ഗരിഷ്ഠോ ഗരുഡധ്വജഃ ॥ 109 ॥ ജ്യേഷ്ഠോ ദ്രഢിഷ്ഠോ വര്ഷിഷ്ഠോ ദ്രാഘീയാന് പ്രണവഃ ഫണീ । സമ്പ്രദായകരഃ സ്വാമീ സുരേശോ മാധവോ മധുഃ ॥ 110 ॥ നിര്നിമേഷോ വിധിര്വേധാ ബലവാന് ജീവനം ബലീ । സ്മര്താ ശ്രോതാ വികര്താ ച ധ്യാതാ നേതാ സമോഽസമഃ ॥ 111 ॥ ഹോതാ പോതാ മഹാവക്താ രന്താ മന്താ ഖലാന്തകഃ । ദാതാ ഗ്രാഹയിതാ മാതാ നിയന്താഽനന്തവൈഭവഃ ॥ 112 ॥ ഗോപ്താ ഗോപയിതാ ഹന്താ ധര്മജാഗരിതാ ധവഃ । കര്താ ക്ഷേത്രകരഃ ക്ഷേത്രപ്രദഃ ക്ഷേത്രജ്ഞ ആത്മവിത് ॥ 113 ॥ ക്ഷേത്രീ ക്ഷേത്രഹരഃ ക്ഷേത്രപ്രിയഃ ക്ഷേമകരോ മരുത് । ഭക്തിപ്രദോ മുക്തിദായീ ശക്തിദോ യുക്തിദായകഃ ॥ 114 ॥ ശക്തിയുങ്മൌക്തികസ്രഗ്വീ സൂക്തിരാമ്നായസൂക്തിഗഃ । ധനഞ്ജയോ ധനാധ്യക്ഷോ ധനികോ ധനദാധിപഃ ॥ 115 ॥ മഹാധനോ മഹാമാനീ ദുര്യോധനവിമാനിതഃ । രത്നാകരോ രത്നരോചീ രത്നഗര്ഭാശ്രയഃ ശുചിഃ ॥ 116 ॥ രത്നസാനുനിധിര്മൌലിരത്നഭാ രത്നകങ്കണഃ । അന്തര്ലക്ഷ്യോഽന്തരഭ്യാസീ ചാന്തര്ധ്യേയോ ജിതാസനഃ ॥ 117 ॥ അന്തരങ്ഗോ ദയാവാംശ്ച ഹ്യന്തര്മായോ മഹാര്ണവഃ । സരസഃ സിദ്ധരസികഃ സിദ്ധിഃ സാധ്യഃ സദാഗതിഃ ॥ 118 ॥ ആയുഃപ്രദോ മഹായുഷ്മാനര്ചിഷ്മാനോഷധീപതിഃ । അഷ്ടശ്രീരഷ്ടഭാഗോഽഷ്ടകകുബ്വ്യാപ്തയശോ വ്രതീ ॥ 119 ॥ അഷ്ടാപദഃ സുവര്ണാഭോ ഹ്യഷ്ടമൂര്തിസ്ത്രിമൂര്തിമാന് । അസ്വപ്നഃ സ്വപ്നഗഃ സ്വപ്നഃ സുസ്വപ്നഫലദായകഃ ॥ 120 ॥ ദുഃസ്വപ്നധ്വംസകോ ധ്വസ്തദുര്നിമിത്തഃ ശിവങ്കരഃ । സുവര്ണവര്ണഃ സമ്ഭാവ്യോ വര്ണിതോ വര്ണസമ്മുഖഃ ॥ 121 ॥ സുവര്ണമുഖരീതീരശിവധ്യാതപദാമ്ബുജഃ । ദാക്ഷായണീവചസ്തുഷ്ടോ ദൂര്വാസോദൃഷ്ടിഗോചരഃ ॥ 122 ॥ അമ്ബരീഷവ്രതപ്രീതോ മഹാകൃത്തിവിഭഞ്ജനഃ । മഹാഭിചാരകധ്വംസീ കാലസര്പഭയാന്തകഃ ॥ 123 ॥ സുദര്ശനഃ കാലമേഘശ്യാമഃ ശ്രീമന്ത്രഭാവിതഃ । ഹേമാമ്ബുജസരഃസ്നായീ ശ്രീമനോഭാവിതാകൃതിഃ ॥ 124 ॥ ശ്രീപ്രദത്താമ്ബുജസ്രഗ്വീ ശ്രീകേലിഃ ശ്രീനിധിര്ഭവഃ । ശ്രീപ്രദോ വാമനോ ലക്ഷ്മീനായകശ്ച ചതുര്ഭുജഃ ॥ 125 ॥ സന്തൃപ്തസ്തര്പിതസ്തീര്ഥസ്നാതൃസൌഖ്യപ്രദര്ശകഃ । അഗസ്ത്യസ്തുതിസംഹൃഷ്ടോ ദര്ശിതാവ്യക്തഭാവനഃ ॥ 126 ॥ കപിലാര്ചിഃ കപിലവാന് സുസ്നാതാഘവിപാടനഃ । വൃഷാകപിഃ കപിസ്വാമിമനോഽന്തഃസ്ഥിതവിഗ്രഹഃ ॥ 127 ॥ വഹ്നിപ്രിയോഽര്ഥസമ്ഭാവ്യോ ജനലോകവിധായകഃ । വഹ്നിപ്രഭോ വഹ്നിതേജാഃ ശുഭാഭീഷ്ടപ്രദോ യമീ ॥ 128 ॥ വാരുണക്ഷേത്രനിലയോ വരുണോ വാരണാര്ചിതഃ । വായുസ്ഥാനകൃതാവാസോ വായുഗോ വായുസമ്ഭൃതഃ ॥ 129 ॥ യമാന്തകോഽഭിജനനോ യമലോകനിവാരണഃ । യമിനാമഗ്രഗണ്യശ്ച സംയമീ യമഭാവിതഃ ॥ 130 ॥ ഇന്ദ്രോദ്യാനസമീപസ്ഥഃ ഇന്ദ്രദൃഗ്വിഷയഃ പ്രഭുഃ । യക്ഷരാട് സരസീവാസോ ഹ്യക്ഷയ്യനിധികോശകൃത് ॥ 131 ॥ സ്വാമിതീര്ഥകൃതാവാസഃ സ്വാമിധ്യേയോ ഹ്യധോക്ഷജഃ । വരാഹാദ്യഷ്ടതീര്ഥാഭിസേവിതാങ്ഘ്രിസരോരുഹഃ ॥ 132 ॥ പാണ്ഡുതീര്ഥാഭിഷിക്താങ്ഗോ യുധിഷ്ഠിരവരപ്രദഃ । ഭീമാന്തഃകരണാരൂഢഃ ശ്വേതവാഹനസഖ്യവാന് ॥ 133 ॥ നകുലാഭയദോ മാദ്രീസഹദേവാഭിവന്ദിതഃ । കൃഷ്ണാശപഥസന്ധാതാ കുന്തീസ്തുതിരതോ ദമീ ॥ 134 ॥ നാരദാദിമുനിസ്തുത്യോ നിത്യകര്മപരായണഃ । ദര്ശിതാവ്യക്തരൂപശ്ച വീണാനാദപ്രമോദിതഃ ॥ 135 ॥ ഷട്കോടിതീര്ഥചര്യാവാന് ദേവതീര്ഥകൃതാശ്രമഃ । ബില്വാമലജലസ്നായീ സരസ്വത്യമ്ബുസേവിതഃ ॥ 136 ॥ തുമ്ബുരൂദകസംസ്പര്ശജനചിത്തതമോഽപഹഃ । മത്സ്യവാമനകൂര്മാദിതീര്ഥരാജഃ പുരാണഭൃത് ॥ 137 ॥ ചക്രധ്യേയപദാമ്ഭോജഃ ശങ്ഖപൂജിതപാദുകഃ । രാമതീര്ഥവിഹാരീ ച ബലഭദ്രപ്രതിഷ്ഠിതഃ ॥ 138 ॥ ജാമദഗ്ന്യസരസ്തീര്ഥജലസേചനതര്പിതഃ । പാപാപഹാരികീലാലസുസ്നാതാഘവിനാശനഃ ॥ 139 ॥ നഭോഗങ്ഗാഭിഷിക്തശ്ച നാഗതീര്ഥാഭിഷേകവാന് । കുമാരധാരാതീര്ഥസ്ഥോ വടുവേഷഃ സുമേഖലഃ ॥ 140 ॥ വൃദ്ധസ്യ സുകുമാരത്വപ്രദഃ സൌന്ദര്യവാന് സുഖീ । പ്രിയംവദോ മഹാകുക്ഷിരിക്ഷ്വാകുകുലനന്ദനഃ ॥ 141 ॥ നീലഗോക്ഷീരധാരാഭൂര്വരാഹാചലനായകഃ । ഭരദ്വാജപ്രതിഷ്ഠാവാന് ബൃഹസ്പതിവിഭാവിതഃ ॥ 142 ॥ അഞ്ജനാകൃതപൂജാവാന് ആഞ്ജനേയകരാര്ചിതഃ । അഞ്ജനാദ്രിനിവാസശ്ച മുഞ്ജകേശഃ പുരന്ദരഃ ॥ 143 ॥ കിന്നരദ്വയസമ്ബന്ധിബന്ധമോക്ഷപ്രദായകഃ । വൈഖാനസമഖാരമ്ഭോ വൃഷജ്ഞേയോ വൃഷാചലഃ ॥ 144 ॥ വൃഷകായപ്രഭേത്താ ച ക്രീഡനാചാരസമ്ഭ്രമഃ । സൌവര്ചലേയവിന്യസ്തരാജ്യോ നാരായണഃ പ്രിയഃ ॥ 145 ॥ ദുര്മേധോഭഞ്ജകഃ പ്രാജ്ഞോ ബ്രഹ്മോത്സവമഹോത്സുകഃ । ഭദ്രാസുരശിരശ്ഛേത്താ ഭദ്രക്ഷേത്രീ സുഭദ്രവാന് ॥ 146 ॥ മൃഗയാഽക്ഷീണസന്നാഹഃ ശങ്ഖരാജന്യതുഷ്ടിദഃ । സ്ഥാണുസ്ഥോ വൈനതേയാങ്ഗഭാവിതോ ഹ്യശരീരവാന് ॥ 147 ॥ ഭോഗീന്ദ്രഭോഗസംസ്ഥാനോ ബ്രഹ്മാദിഗണസേവിതഃ । സഹസ്രാര്കച്ഛടാഭാസ്വദ്വിമാനാന്തഃസ്ഥിതോ ഗുണീ ॥ 148 ॥ വിഷ്വക്സേനകൃതസ്തോത്രഃ സനന്ദനവരീവൃതഃ । ജാഹ്നവ്യാദിനദീസേവ്യഃ സുരേശാദ്യഭിവന്ദിതഃ ॥ 149 ॥ സുരാങ്ഗനാനൃത്യപരോ ഗന്ധര്വോദ്ഗായനപ്രിയഃ । രാകേന്ദുസങ്കാശനഖഃ കോമലാങ്ഘ്രിസരോരുഹഃ ॥ 150 ॥ കച്ഛപപ്രപദഃ കുന്ദഗുല്ഫകഃ സ്വച്ഛകൂര്പരഃ । മേദുരസ്വര്ണവസ്ത്രാഢ്യകടിദേശസ്ഥമേഖലഃ ॥ 151 ॥ പ്രോല്ലസച്ഛുരികാഭാസ്വത്കടിദേശഃ ശുഭങ്കരഃ । അനന്തപദ്മജസ്ഥാനനാഭിര്മൌക്തികമാലികഃ ॥ 152 ॥ മന്ദാരചാമ്പേയമാലീ രത്നാഭരണസമ്ഭൃതഃ । ലമ്ബയജ്ഞോപവീതീ ച ചന്ദ്രശ്രീഖണ്ഡലേപവാന് ॥ 153 ॥ വരദോഽഭയദശ്ചക്രീ ശങ്ഖീ കൌസ്തുഭദീപ്തിമാന് । ശ്രീവത്സാങ്കിതവക്ഷസ്കോ ലക്ഷ്മീസംശ്രിതഹൃത്തടഃ ॥ 154 ॥ നീലോത്പലനിഭാകാരഃ ശോണാമ്ഭോജസമാനനഃ । കോടിമന്മഥലാവണ്യശ്ചന്ദ്രികാസ്മിതപൂരിതഃ ॥ 155 ॥ സുധാസ്വച്ഛോര്ധ്വപുണ്ഡ്രശ്ച കസ്തൂരീതിലകാഞ്ചിതഃ । പുണ്ഡരീകേക്ഷണഃ സ്വച്ഛോ മൌലിശോഭാവിരാജിതഃ ॥ 156 ॥ പദ്മസ്ഥഃ പദ്മനാഭശ്ച സോമമണ്ഡലഗോ ബുധഃ । വഹ്നിമണ്ഡലഗഃ സൂര്യഃ സൂര്യമണ്ഡലസംസ്ഥിതഃ ॥ 157 ॥ ശ്രീപതിര്ഭൂമിജാനിശ്ച വിമലാദ്യഭിസംവൃതഃ । ജഗത്കുടുമ്ബജനിതാ രക്ഷകഃ കാമിതപ്രദഃ ॥ 158 ॥ അവസ്ഥാത്രയയന്താ ച വിശ്വതേജസ്സ്വരൂപവാന് । ജ്ഞപ്തിര്ജ്ഞേയോ ജ്ഞാനഗമ്യോ ജ്ഞാനാതീതഃ സുരാതിഗഃ ॥ 159 ॥ ബ്രഹ്മാണ്ഡാന്തര്ബഹിര്വ്യാപ്തോ വേങ്കടാദ്രിഗദാധരഃ । വേങ്കടാദ്രിഗദാധര ഓം നമഃ ഇതി ॥ ഏവം ശ്രീവേങ്കടേശസ്യ കീര്തിതം പരമാദ്ഭുതമ് ॥ 160 ॥ നാമ്നാം സഹസ്രം സംശ്രാവ്യം പവിത്രം പുണ്യവര്ധനമ് । ശ്രവണാത്സര്വദോഷഘ്നം രോഗഘ്നം മൃത്യുനാശനമ് ॥ 1 ॥ ദാരിദ്ര്യഭേദനം ധര്മ്യം സര്വൈശ്വര്യഫലപ്രദമ് । കാലാഹിവിഷവിച്ഛേദി ജ്വരാപസ്മാരഭഞ്ജനമ് ॥ 2 ॥ [ശത്രുക്ഷയകരം രാജഗ്രഹപീഡാനിവാരണമ് । ബ്രഹ്മരാക്ഷസകൂഷ്മാണ്ഡഭേതാലഭയഭഞ്ജനമ് ॥] വിദ്യാഭിലാഷീ വിദ്യാവാന് ധനാര്ഥീ ധനവാന് ഭവേത് । അനന്തകല്പജീവീ സ്യാദായുഷ്കാമോ മഹായശാഃ ॥ 3 ॥ പുത്രാര്ഥീ സുഗുണാന്പുത്രാന് ലഭേതാഽഽയുഷ്മതസ്തതഃ । സങ്ഗ്രാമേ ശത്രുവിജയീ സഭായാം പ്രതിവാദിജിത് ॥ 4 ॥ ദിവ്യൈര്നാമഭിരേഭിസ്തു തുലസീപൂജനാത്സകൃത് । വൈകുണ്ഠവാസീ ഭഗവത്സദൃശോ വിഷ്ണുസന്നിധൌ ॥ 5 ॥ കല്ഹാരപൂജനാന്മാസാത് ദ്വിതീയ ഇവ യക്ഷരാട് । നീലോത്പലാര്ചനാത്സര്വരാജപൂജ്യഃ സദാ ഭവേത് ॥ 6 ॥ ഹൃത്സംസ്ഥിതൈര്നാമഭിസ്തു ഭൂയാദ്ദൃഗ്വിഷയോ ഹരിഃ । വാഞ്ഛിതാര്ഥം തദാ ദത്വാ വൈകുണ്ഠം ച പ്രയച്ഛതി ॥ 7 ॥ ത്രിസന്ധ്യം യോ ജപേന്നിത്യം സമ്പൂജ്യ വിധിനാ വിഭുമ് । ത്രിവാരം പഞ്ചവാരം വാ പ്രത്യഹം ക്രമശോ യമീ ॥ 8 ॥ മാസാദലക്ഷ്മീനാശഃ സ്യാത് ദ്വിമാസാത് സ്യാന്നരേന്ദ്രതാ । ത്രിമാസാന്മഹദൈശ്വര്യം തതഃ സമ്ഭാഷണം ഭവേത് ॥ 9 ॥ മാസം പഠന്ന്യൂനകര്മപൂര്തിം ച സമവാപ്നുയാത് । മാര്ഗഭ്രഷ്ടശ്ച സന്മാര്ഗം ഗതസ്വഃ സ്വം സ്വകീയകമ് ॥ 10 ॥ ചാഞ്ചല്യചിത്തോഽചാഞ്ചല്യം മനസ്സ്വാസ്ഥ്യം ച ഗച്ഛതി । ആയുരാരോഗ്യമൈശ്വര്യം ജ്ഞാനം മോക്ഷം ച വിന്ദതി ॥ 11 ॥ സര്വാന്കാമാനവാപ്നോതി ശാശ്വതം ച പദം തഥാ । സത്യം സത്യം പുനസ്സത്യം സത്യം സത്യം ന സംശയഃ ॥ 12 ॥ ഇതി ശ്രീ ബ്രഹ്മാണ്ഡപുരാണേ വസിഷ്ഠനാരദസംവാദേ ശ്രീവേങ്കടാചലമാഹാത്മ്യേ ശ്രീ വേങ്കടേശ സഹസ്രനാമ സ്തോത്രം സമാപ്തമ് ।