শৌনক উৱাচ
অশ্ৱত্থাম্নোপসৃষ্টেন ব্ৰহ্মশীৰ্ষ্ণোৰুতেজসা ।
উত্তৰাযা হতো গৰ্ভ ঈশেনাজীৱিতঃ পুনঃ ॥ ১ ॥
অশ্ৱত্থাম্নোপসৃষ্টেন ব্ৰহ্মশীৰ্ষ্ণোৰুতেজসা ।
উত্তৰাযা হতো গৰ্ভ ঈশেনাজীৱিতঃ পুনঃ ॥ ১ ॥
তস্য জন্ম মহাবুদ্ধেঃ কৰ্মাণি চ মহাত্মনঃ ।
নিধনং চ যথৈৱাসীত্স প্ৰেত্য গতৱান্ যথা ॥ ২ ॥
নিধনং চ যথৈৱাসীত্স প্ৰেত্য গতৱান্ যথা ॥ ২ ॥
তদিদং শ্ৰোতুমিচ্ছামো গদিতুং যদি মন্যসে ।
ব্ৰূহি নঃ শ্ৰদ্দধানানাং যস্য জ্ঞানমদাচ্ছুকঃ ॥ ৩ ॥
ব্ৰূহি নঃ শ্ৰদ্দধানানাং যস্য জ্ঞানমদাচ্ছুকঃ ॥ ৩ ॥
সূত উৱাচ
অপীপলদ্ধৰ্মৰাজঃ পিতৃৱদ্ ৰঞ্জযন্ প্ৰজাঃ ।
নিঃস্পৃহঃ সৰ্ৱকামেভ্যঃ কৃষ্ণপাদানুসেৱযা ॥ ৪ ॥
অপীপলদ্ধৰ্মৰাজঃ পিতৃৱদ্ ৰঞ্জযন্ প্ৰজাঃ ।
নিঃস্পৃহঃ সৰ্ৱকামেভ্যঃ কৃষ্ণপাদানুসেৱযা ॥ ৪ ॥
সম্পদঃ ক্ৰতৱো লোকা মহিষী ভ্ৰাতৰো মহী ।
জম্বূদ্ৱীপাধিপত্যং চ যশশ্চ ত্ৰিদিৱং গতম্ ॥ ৫ ॥
জম্বূদ্ৱীপাধিপত্যং চ যশশ্চ ত্ৰিদিৱং গতম্ ॥ ৫ ॥
কিং তে কামাঃ সুৰস্পাৰ্হা মুকুন্দমনসো দ্ৱিজাঃ ।
অধিজহ্ৰুৰ্মুদং ৰাজ্ঞঃ ক্ষুধিতস্য যথেতৰে ॥ ৬ ॥
অধিজহ্ৰুৰ্মুদং ৰাজ্ঞঃ ক্ষুধিতস্য যথেতৰে ॥ ৬ ॥
মাতুৰ্গৰ্ভগতো ৱীৰঃ স তদা ভৃগুনন্দন ।
দদৰ্শ পুৰুষং কঞ্চিদ্দহ্যমানোঽস্ত্ৰতেজসা ॥ ৭ ॥
দদৰ্শ পুৰুষং কঞ্চিদ্দহ্যমানোঽস্ত্ৰতেজসা ॥ ৭ ॥
অঙ্গুষ্ঠমাত্ৰমমলং স্ফুৰত্পুৰটমৌলিনম্ ।
অপীৱ্যদৰ্শনং শ্যামং তডিদ্ৱাসসমচ্যুতম্ ॥ ৮ ॥
অপীৱ্যদৰ্শনং শ্যামং তডিদ্ৱাসসমচ্যুতম্ ॥ ৮ ॥
শ্ৰীমদ্দীৰ্ঘচতুৰ্বাহুং তপ্তকাঞ্চনকুণ্ডলম্ ।
ক্ষতজাক্ষং গদাপাণিমাত্মনঃ সৰ্ৱতোদিশম্ ।
পৰিভ্ৰমন্তমুল্কাভাং ভ্ৰামযন্তং গদাং মুহুঃ ॥ ৯ ॥
ক্ষতজাক্ষং গদাপাণিমাত্মনঃ সৰ্ৱতোদিশম্ ।
পৰিভ্ৰমন্তমুল্কাভাং ভ্ৰামযন্তং গদাং মুহুঃ ॥ ৯ ॥
অস্ত্ৰতেজঃ স্ৱগদযা নীহাৰমিৱ গোপতিঃ ।
ৱিধমন্তং সন্নিকৰ্ষে পৰ্যৈক্ষত ক ইত্যসৌ ॥ ১০ ॥
ৱিধমন্তং সন্নিকৰ্ষে পৰ্যৈক্ষত ক ইত্যসৌ ॥ ১০ ॥
ৱিধূয তদমেযাত্মা ভগৱান্ধৰ্মগুব্ ৱিভুঃ ।
মিষতো দশমাসস্য তত্ৰৈৱান্তৰ্দধে হৰিঃ ॥ ১১ ॥
মিষতো দশমাসস্য তত্ৰৈৱান্তৰ্দধে হৰিঃ ॥ ১১ ॥
ততঃ সৰ্ৱগুণোদৰ্কে সানুকূলগ্ৰহোদযে ।
জজ্ঞে ৱংশধৰঃ পাণ্ডোৰ্ভূযঃ পাণ্ডুৰিৱৌজসা ॥ ১২ ॥
জজ্ঞে ৱংশধৰঃ পাণ্ডোৰ্ভূযঃ পাণ্ডুৰিৱৌজসা ॥ ১২ ॥
তস্য প্ৰীতমনা ৰাজা ৱিপ্ৰৈৰ্ধৌম্যকৃপাদিভিঃ ।
জাতকং কাৰযামাস ৱাচযিত্ৱা চ মঙ্গলম্ ॥ ১৩ ॥
জাতকং কাৰযামাস ৱাচযিত্ৱা চ মঙ্গলম্ ॥ ১৩ ॥
হিৰণ্যং গাং মহীং গ্ৰামান্ হস্ত্যশ্ৱান্নৃপতিৰ্ৱৰান্ ।
প্ৰাদাত্স্ৱন্নং চ ৱিপ্ৰেভ্যঃ প্ৰজাতীৰ্থে স তীৰ্থৱিত্ ॥ ১৪ ॥
প্ৰাদাত্স্ৱন্নং চ ৱিপ্ৰেভ্যঃ প্ৰজাতীৰ্থে স তীৰ্থৱিত্ ॥ ১৪ ॥
তমূচুৰ্ব্ৰাহ্মণাস্তুষ্টা ৰাজানং প্ৰশ্ৰযান্ৱিতম্ ।
এষ হ্যস্মিন্ প্ৰজাতন্তৌ পুৰূণাং পৌৰৱৰ্ষভ ॥ ১৫ ॥
এষ হ্যস্মিন্ প্ৰজাতন্তৌ পুৰূণাং পৌৰৱৰ্ষভ ॥ ১৫ ॥
দৈৱেনাপ্ৰতিঘাতেন শুক্লে সংস্থামুপেযুষি ।
ৰাতো ৱোঽনুগ্ৰহাৰ্থায ৱিষ্ণুনা প্ৰভৱিষ্ণুনা ॥ ১৬ ॥
ৰাতো ৱোঽনুগ্ৰহাৰ্থায ৱিষ্ণুনা প্ৰভৱিষ্ণুনা ॥ ১৬ ॥
তস্মান্নাম্না ৱিষ্ণুৰাত ইতি লোকে ভৱিষ্যতি ।
ন সন্দেহো মহাভাগ মহাভাগৱতো মহান্ ॥ ১৭ ॥
ন সন্দেহো মহাভাগ মহাভাগৱতো মহান্ ॥ ১৭ ॥
শ্ৰীৰাজোৱাচ
অপ্যেষ ৱংশ্যান্ ৰাজৰ্ষীন্ পুণ্যশ্লোকান্ মহাত্মনঃ ।
অনুৱৰ্তিতা স্ৱিদ্যশসা সাধুৱাদেন সত্তমাঃ ॥ ১৮ ॥
অপ্যেষ ৱংশ্যান্ ৰাজৰ্ষীন্ পুণ্যশ্লোকান্ মহাত্মনঃ ।
অনুৱৰ্তিতা স্ৱিদ্যশসা সাধুৱাদেন সত্তমাঃ ॥ ১৮ ॥
ব্ৰাহ্মণা ঊচুঃ
পাৰ্থ প্ৰজাৱিতা সাক্ষাদিক্ষ্ৱাকুৰিৱ মানৱঃ ।
ব্ৰহ্মণ্যঃ সত্যসন্ধশ্চ ৰামো দাশৰথিৰ্যথা ॥ ১৯ ॥
পাৰ্থ প্ৰজাৱিতা সাক্ষাদিক্ষ্ৱাকুৰিৱ মানৱঃ ।
ব্ৰহ্মণ্যঃ সত্যসন্ধশ্চ ৰামো দাশৰথিৰ্যথা ॥ ১৯ ॥
এষ দাতা শৰণ্যশ্চ যথা হ্যৌশীনৰঃ শিবিঃ ।
যশো ৱিতনিতা স্ৱানাং দৌষ্যন্তিৰিৱ যজ্ৱনাম্ ॥ ২০ ॥
যশো ৱিতনিতা স্ৱানাং দৌষ্যন্তিৰিৱ যজ্ৱনাম্ ॥ ২০ ॥
ধন্ৱিনামগ্ৰণীৰেষ তুল্যশ্চাৰ্জুনযোৰ্দ্ৱযোঃ ।
হুতাশ ইৱ দুৰ্ধৰ্ষঃ সমুদ্ৰ ইৱ দুস্তৰঃ ॥ ২১ ॥
হুতাশ ইৱ দুৰ্ধৰ্ষঃ সমুদ্ৰ ইৱ দুস্তৰঃ ॥ ২১ ॥
মৃগেন্দ্ৰ ইৱ ৱিক্ৰান্তো নিষেৱ্যো হিমৱানিৱ ।
তিতিক্ষুৰ্ৱসুধেৱাসৌ সহিষ্ণুঃ পিতৰাৱিৱ ॥ ২২ ॥
তিতিক্ষুৰ্ৱসুধেৱাসৌ সহিষ্ণুঃ পিতৰাৱিৱ ॥ ২২ ॥
পিতামহসমঃ সাম্যে প্ৰসাদে গিৰিশোপমঃ ।
আশ্ৰযঃ সৰ্ৱভূতানাং যথা দেৱো ৰমাশ্ৰযঃ ॥ ২৩ ॥
আশ্ৰযঃ সৰ্ৱভূতানাং যথা দেৱো ৰমাশ্ৰযঃ ॥ ২৩ ॥
সৰ্ৱসদ্গুণমাহাত্ম্যে এষ কৃষ্ণমনুৱ্ৰতঃ ।
ৰন্তিদেৱ ইৱোদাৰো যযাতিৰিৱ ধাৰ্মিকঃ ॥ ২৪ ॥
ৰন্তিদেৱ ইৱোদাৰো যযাতিৰিৱ ধাৰ্মিকঃ ॥ ২৪ ॥
ধৃত্যা বলিসমঃ কৃষ্ণে প্ৰহ্ৰাদ ইৱ সদ্গ্ৰহঃ ।
আহৰ্তৈষোঽশ্ৱমেধানাং ৱৃদ্ধানাং পৰ্যুপাসকঃ ॥ ২৫ ॥
আহৰ্তৈষোঽশ্ৱমেধানাং ৱৃদ্ধানাং পৰ্যুপাসকঃ ॥ ২৫ ॥
ৰাজৰ্ষীণাং জনযিতা শাস্তা চোত্পথগামিনাম্ ।
নিগ্ৰহীতা কলেৰেষ ভুৱো ধৰ্মস্য কাৰণাত্ ॥ ২৬ ॥
নিগ্ৰহীতা কলেৰেষ ভুৱো ধৰ্মস্য কাৰণাত্ ॥ ২৬ ॥
তক্ষকাদাত্মনো মৃত্যুং দ্ৱিজপুত্ৰোপসৰ্জিতাত্ ।
প্ৰপত্স্যত উপশ্ৰুত্য মুক্তসঙ্গঃ পদং হৰেঃ ॥ ২৭ ॥
প্ৰপত্স্যত উপশ্ৰুত্য মুক্তসঙ্গঃ পদং হৰেঃ ॥ ২৭ ॥
জিজ্ঞাসিতাত্মযাথাৰ্থ্যো মুনেৰ্ৱ্যাসসুতাদসৌ ।
হিত্ৱেদং নৃপ গঙ্গাযাং যাস্যত্যদ্ধাকুতোভযম্ ॥ ২৮ ॥
হিত্ৱেদং নৃপ গঙ্গাযাং যাস্যত্যদ্ধাকুতোভযম্ ॥ ২৮ ॥
ইতি ৰাজ্ঞ উপাদিশ্য ৱিপ্ৰা জাতককোৱিদাঃ ।
লব্ধাপচিতযঃ সৰ্ৱে প্ৰতিজগ্মুঃ স্ৱকান্ গৃহান্ ॥ ২৯ ॥
লব্ধাপচিতযঃ সৰ্ৱে প্ৰতিজগ্মুঃ স্ৱকান্ গৃহান্ ॥ ২৯ ॥
স এষ লোকে ৱিখ্যাতঃ পৰীক্ষিদিতি যত্প্ৰভুঃ ।
পূৰ্ৱং দৃষ্টমনুধ্যাযন্ পৰীক্ষেত নৰেষ্ৱিহ ॥ ৩০ ॥
পূৰ্ৱং দৃষ্টমনুধ্যাযন্ পৰীক্ষেত নৰেষ্ৱিহ ॥ ৩০ ॥
স ৰাজপুত্ৰো ৱৱৃধে আশু শুক্ল ইৱোডুপঃ ।
আপূৰ্যমাণঃ পিতৃভিঃ কাষ্ঠাভিৰিৱ সোঽন্ৱহম্ ॥ ৩১ ॥
আপূৰ্যমাণঃ পিতৃভিঃ কাষ্ঠাভিৰিৱ সোঽন্ৱহম্ ॥ ৩১ ॥
যক্ষ্যমাণোঽশ্ৱমেধেন জ্ঞাতিদ্ৰোহজিহাসযা ।
ৰাজা লব্ধধনো দধ্যৌ নান্যত্ৰ কৰদণ্ডযোঃ ॥ ৩২ ॥
ৰাজা লব্ধধনো দধ্যৌ নান্যত্ৰ কৰদণ্ডযোঃ ॥ ৩২ ॥
তদভিপ্ৰেতমালক্ষ্য ভ্ৰাতৰোঽচ্যুতচোদিতাঃ ।
ধনং প্ৰহীণমাজহ্ৰুৰুদীচ্যাং দিশি ভূৰিশঃ ॥ ৩৩ ॥
ধনং প্ৰহীণমাজহ্ৰুৰুদীচ্যাং দিশি ভূৰিশঃ ॥ ৩৩ ॥
তেন সম্ভৃতসম্ভাৰো ধৰ্মপুত্ৰো যুধিষ্ঠিৰঃ ।
ৱাজিমেধৈস্ত্ৰিভিৰ্ভীতো যজ্ঞৈঃ সমযজদ্ধৰিম্ ॥ ৩৪ ॥
ৱাজিমেধৈস্ত্ৰিভিৰ্ভীতো যজ্ঞৈঃ সমযজদ্ধৰিম্ ॥ ৩৪ ॥
আহূতো ভগৱান্ ৰাজ্ঞা যাজযিত্ৱা দ্ৱিজৈৰ্নৃপম্ ।
উৱাস কতিচিন্মাসান্ সুহৃদাং প্ৰিযকাম্যযা ॥ ৩৫ ॥
উৱাস কতিচিন্মাসান্ সুহৃদাং প্ৰিযকাম্যযা ॥ ৩৫ ॥
ততো ৰাজ্ঞাভ্যনুজ্ঞাতঃ কৃষ্ণযা সহ বন্ধুভিঃ ।
যযৌ দ্ৱাৰৱতীং ব্ৰহ্মন্ সাৰ্জুনো যদুভিৰ্ৱৃতঃ ॥ ৩৬ ॥
যযৌ দ্ৱাৰৱতীং ব্ৰহ্মন্ সাৰ্জুনো যদুভিৰ্ৱৃতঃ ॥ ৩৬ ॥