ଶୌନକ ଉଵାଚ
ଅଶ୍ଵତ୍ଥାମ୍ନୋପସୃଷ୍ଟେନ ବ୍ରହ୍ମଶୀର୍ଷ୍ଣୋରୁତେଜସା ।
ଉତ୍ତରାଯା ହତୋ ଗର୍ଭ ଈଶେନାଜୀଵିତଃ ପୁନଃ ॥ ୧ ॥
ଅଶ୍ଵତ୍ଥାମ୍ନୋପସୃଷ୍ଟେନ ବ୍ରହ୍ମଶୀର୍ଷ୍ଣୋରୁତେଜସା ।
ଉତ୍ତରାଯା ହତୋ ଗର୍ଭ ଈଶେନାଜୀଵିତଃ ପୁନଃ ॥ ୧ ॥
ତସ୍ଯ ଜନ୍ମ ମହାବୁଦ୍ଧେଃ କର୍ମାଣି ଚ ମହାତ୍ମନଃ ।
ନିଧନଂ ଚ ଯଥୈଵାସୀତ୍ସ ପ୍ରେତ୍ଯ ଗତଵାନ୍ ଯଥା ॥ ୨ ॥
ନିଧନଂ ଚ ଯଥୈଵାସୀତ୍ସ ପ୍ରେତ୍ଯ ଗତଵାନ୍ ଯଥା ॥ ୨ ॥
ତଦିଦଂ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମୋ ଗଦିତୁଂ ଯଦି ମନ୍ଯସେ ।
ବ୍ରୂହି ନଃ ଶ୍ରଦ୍ଦଧାନାନାଂ ଯସ୍ଯ ଜ୍ଞାନମଦାଚ୍ଛୁକଃ ॥ ୩ ॥
ବ୍ରୂହି ନଃ ଶ୍ରଦ୍ଦଧାନାନାଂ ଯସ୍ଯ ଜ୍ଞାନମଦାଚ୍ଛୁକଃ ॥ ୩ ॥
ସୂତ ଉଵାଚ
ଅପୀପଲଦ୍ଧର୍ମରାଜଃ ପିତୃଵଦ୍ ରଞ୍ଜଯନ୍ ପ୍ରଜାଃ ।
ନିଃସ୍ପୃହଃ ସର୍ଵକାମେଭ୍ଯଃ କୃଷ୍ଣପାଦାନୁସେଵଯା ॥ ୪ ॥
ଅପୀପଲଦ୍ଧର୍ମରାଜଃ ପିତୃଵଦ୍ ରଞ୍ଜଯନ୍ ପ୍ରଜାଃ ।
ନିଃସ୍ପୃହଃ ସର୍ଵକାମେଭ୍ଯଃ କୃଷ୍ଣପାଦାନୁସେଵଯା ॥ ୪ ॥
ସମ୍ପଦଃ କ୍ରତଵୋ ଲୋକା ମହିଷୀ ଭ୍ରାତରୋ ମହୀ ।
ଜମ୍ବୂଦ୍ଵୀପାଧିପତ୍ଯଂ ଚ ଯଶଶ୍ଚ ତ୍ରିଦିଵଂ ଗତମ୍ ॥ ୫ ॥
ଜମ୍ବୂଦ୍ଵୀପାଧିପତ୍ଯଂ ଚ ଯଶଶ୍ଚ ତ୍ରିଦିଵଂ ଗତମ୍ ॥ ୫ ॥
କିଂ ତେ କାମାଃ ସୁରସ୍ପାର୍ହା ମୁକୁନ୍ଦମନସୋ ଦ୍ଵିଜାଃ ।
ଅଧିଜହ୍ରୁର୍ମୁଦଂ ରାଜ୍ଞଃ କ୍ଷୁଧିତସ୍ଯ ଯଥେତରେ ॥ ୬ ॥
ଅଧିଜହ୍ରୁର୍ମୁଦଂ ରାଜ୍ଞଃ କ୍ଷୁଧିତସ୍ଯ ଯଥେତରେ ॥ ୬ ॥
ମାତୁର୍ଗର୍ଭଗତୋ ଵୀରଃ ସ ତଦା ଭୃଗୁନନ୍ଦନ ।
ଦଦର୍ଶ ପୁରୁଷଂ କଞ୍ଚିଦ୍ଦହ୍ଯମାନୋଽସ୍ତ୍ରତେଜସା ॥ ୭ ॥
ଦଦର୍ଶ ପୁରୁଷଂ କଞ୍ଚିଦ୍ଦହ୍ଯମାନୋଽସ୍ତ୍ରତେଜସା ॥ ୭ ॥
ଅଙ୍ଗୁଷ୍ଠମାତ୍ରମମଲଂ ସ୍ଫୁରତ୍ପୁରଟମୌଲିନମ୍ ।
ଅପୀଵ୍ଯଦର୍ଶନଂ ଶ୍ଯାମଂ ତଡିଦ୍ଵାସସମଚ୍ଯୁତମ୍ ॥ ୮ ॥
ଅପୀଵ୍ଯଦର୍ଶନଂ ଶ୍ଯାମଂ ତଡିଦ୍ଵାସସମଚ୍ଯୁତମ୍ ॥ ୮ ॥
ଶ୍ରୀମଦ୍ଦୀର୍ଘଚତୁର୍ବାହୁଂ ତପ୍ତକାଞ୍ଚନକୁଣ୍ଡଲମ୍ ।
କ୍ଷତଜାକ୍ଷଂ ଗଦାପାଣିମାତ୍ମନଃ ସର୍ଵତୋଦିଶମ୍ ।
ପରିଭ୍ରମନ୍ତମୁଲ୍କାଭାଂ ଭ୍ରାମଯନ୍ତଂ ଗଦାଂ ମୁହୁଃ ॥ ୯ ॥
କ୍ଷତଜାକ୍ଷଂ ଗଦାପାଣିମାତ୍ମନଃ ସର୍ଵତୋଦିଶମ୍ ।
ପରିଭ୍ରମନ୍ତମୁଲ୍କାଭାଂ ଭ୍ରାମଯନ୍ତଂ ଗଦାଂ ମୁହୁଃ ॥ ୯ ॥
ଅସ୍ତ୍ରତେଜଃ ସ୍ଵଗଦଯା ନୀହାରମିଵ ଗୋପତିଃ ।
ଵିଧମନ୍ତଂ ସନ୍ନିକର୍ଷେ ପର୍ଯୈକ୍ଷତ କ ଇତ୍ଯସୌ ॥ ୧୦ ॥
ଵିଧମନ୍ତଂ ସନ୍ନିକର୍ଷେ ପର୍ଯୈକ୍ଷତ କ ଇତ୍ଯସୌ ॥ ୧୦ ॥
ଵିଧୂଯ ତଦମେଯାତ୍ମା ଭଗଵାନ୍ଧର୍ମଗୁବ୍ ଵିଭୁଃ ।
ମିଷତୋ ଦଶମାସସ୍ଯ ତତ୍ରୈଵାନ୍ତର୍ଦଧେ ହରିଃ ॥ ୧୧ ॥
ମିଷତୋ ଦଶମାସସ୍ଯ ତତ୍ରୈଵାନ୍ତର୍ଦଧେ ହରିଃ ॥ ୧୧ ॥
ତତଃ ସର୍ଵଗୁଣୋଦର୍କେ ସାନୁକୂଲଗ୍ରହୋଦଯେ ।
ଜଜ୍ଞେ ଵଂଶଧରଃ ପାଣ୍ଡୋର୍ଭୂଯଃ ପାଣ୍ଡୁରିଵୌଜସା ॥ ୧୨ ॥
ଜଜ୍ଞେ ଵଂଶଧରଃ ପାଣ୍ଡୋର୍ଭୂଯଃ ପାଣ୍ଡୁରିଵୌଜସା ॥ ୧୨ ॥
ତସ୍ଯ ପ୍ରୀତମନା ରାଜା ଵିପ୍ରୈର୍ଧୌମ୍ଯକୃପାଦିଭିଃ ।
ଜାତକଂ କାରଯାମାସ ଵାଚଯିତ୍ଵା ଚ ମଙ୍ଗଲମ୍ ॥ ୧୩ ॥
ଜାତକଂ କାରଯାମାସ ଵାଚଯିତ୍ଵା ଚ ମଙ୍ଗଲମ୍ ॥ ୧୩ ॥
ହିରଣ୍ଯଂ ଗାଂ ମହୀଂ ଗ୍ରାମାନ୍ ହସ୍ତ୍ଯଶ୍ଵାନ୍ନୃପତିର୍ଵରାନ୍ ।
ପ୍ରାଦାତ୍ସ୍ଵନ୍ନଂ ଚ ଵିପ୍ରେଭ୍ଯଃ ପ୍ରଜାତୀର୍ଥେ ସ ତୀର୍ଥଵିତ୍ ॥ ୧୪ ॥
ପ୍ରାଦାତ୍ସ୍ଵନ୍ନଂ ଚ ଵିପ୍ରେଭ୍ଯଃ ପ୍ରଜାତୀର୍ଥେ ସ ତୀର୍ଥଵିତ୍ ॥ ୧୪ ॥
ତମୂଚୁର୍ବ୍ରାହ୍ମଣାସ୍ତୁଷ୍ଟା ରାଜାନଂ ପ୍ରଶ୍ରଯାନ୍ଵିତମ୍ ।
ଏଷ ହ୍ଯସ୍ମିନ୍ ପ୍ରଜାତନ୍ତୌ ପୁରୂଣାଂ ପୌରଵର୍ଷଭ ॥ ୧୫ ॥
ଏଷ ହ୍ଯସ୍ମିନ୍ ପ୍ରଜାତନ୍ତୌ ପୁରୂଣାଂ ପୌରଵର୍ଷଭ ॥ ୧୫ ॥
ଦୈଵେନାପ୍ରତିଘାତେନ ଶୁକ୍ଲେ ସଂସ୍ଥାମୁପେଯୁଷି ।
ରାତୋ ଵୋଽନୁଗ୍ରହାର୍ଥାଯ ଵିଷ୍ଣୁନା ପ୍ରଭଵିଷ୍ଣୁନା ॥ ୧୬ ॥
ରାତୋ ଵୋଽନୁଗ୍ରହାର୍ଥାଯ ଵିଷ୍ଣୁନା ପ୍ରଭଵିଷ୍ଣୁନା ॥ ୧୬ ॥
ତସ୍ମାନ୍ନାମ୍ନା ଵିଷ୍ଣୁରାତ ଇତି ଲୋକେ ଭଵିଷ୍ଯତି ।
ନ ସନ୍ଦେହୋ ମହାଭାଗ ମହାଭାଗଵତୋ ମହାନ୍ ॥ ୧୭ ॥
ନ ସନ୍ଦେହୋ ମହାଭାଗ ମହାଭାଗଵତୋ ମହାନ୍ ॥ ୧୭ ॥
ଶ୍ରୀରାଜୋଵାଚ
ଅପ୍ଯେଷ ଵଂଶ୍ଯାନ୍ ରାଜର୍ଷୀନ୍ ପୁଣ୍ଯଶ୍ଲୋକାନ୍ ମହାତ୍ମନଃ ।
ଅନୁଵର୍ତିତା ସ୍ଵିଦ୍ଯଶସା ସାଧୁଵାଦେନ ସତ୍ତମାଃ ॥ ୧୮ ॥
ଅପ୍ଯେଷ ଵଂଶ୍ଯାନ୍ ରାଜର୍ଷୀନ୍ ପୁଣ୍ଯଶ୍ଲୋକାନ୍ ମହାତ୍ମନଃ ।
ଅନୁଵର୍ତିତା ସ୍ଵିଦ୍ଯଶସା ସାଧୁଵାଦେନ ସତ୍ତମାଃ ॥ ୧୮ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣା ଊଚୁଃ
ପାର୍ଥ ପ୍ରଜାଵିତା ସାକ୍ଷାଦିକ୍ଷ୍ଵାକୁରିଵ ମାନଵଃ ।
ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯଃ ସତ୍ଯସନ୍ଧଶ୍ଚ ରାମୋ ଦାଶରଥିର୍ଯଥା ॥ ୧୯ ॥
ପାର୍ଥ ପ୍ରଜାଵିତା ସାକ୍ଷାଦିକ୍ଷ୍ଵାକୁରିଵ ମାନଵଃ ।
ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯଃ ସତ୍ଯସନ୍ଧଶ୍ଚ ରାମୋ ଦାଶରଥିର୍ଯଥା ॥ ୧୯ ॥
ଏଷ ଦାତା ଶରଣ୍ଯଶ୍ଚ ଯଥା ହ୍ଯୌଶୀନରଃ ଶିବିଃ ।
ଯଶୋ ଵିତନିତା ସ୍ଵାନାଂ ଦୌଷ୍ଯନ୍ତିରିଵ ଯଜ୍ଵନାମ୍ ॥ ୨୦ ॥
ଯଶୋ ଵିତନିତା ସ୍ଵାନାଂ ଦୌଷ୍ଯନ୍ତିରିଵ ଯଜ୍ଵନାମ୍ ॥ ୨୦ ॥
ଧନ୍ଵିନାମଗ୍ରଣୀରେଷ ତୁଲ୍ଯଶ୍ଚାର୍ଜୁନଯୋର୍ଦ୍ଵଯୋଃ ।
ହୁତାଶ ଇଵ ଦୁର୍ଧର୍ଷଃ ସମୁଦ୍ର ଇଵ ଦୁସ୍ତରଃ ॥ ୨୧ ॥
ହୁତାଶ ଇଵ ଦୁର୍ଧର୍ଷଃ ସମୁଦ୍ର ଇଵ ଦୁସ୍ତରଃ ॥ ୨୧ ॥
ମୃଗେନ୍ଦ୍ର ଇଵ ଵିକ୍ରାନ୍ତୋ ନିଷେଵ୍ଯୋ ହିମଵାନିଵ ।
ତିତିକ୍ଷୁର୍ଵସୁଧେଵାସୌ ସହିଷ୍ଣୁଃ ପିତରାଵିଵ ॥ ୨୨ ॥
ତିତିକ୍ଷୁର୍ଵସୁଧେଵାସୌ ସହିଷ୍ଣୁଃ ପିତରାଵିଵ ॥ ୨୨ ॥
ପିତାମହସମଃ ସାମ୍ଯେ ପ୍ରସାଦେ ଗିରିଶୋପମଃ ।
ଆଶ୍ରଯଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ଯଥା ଦେଵୋ ରମାଶ୍ରଯଃ ॥ ୨୩ ॥
ଆଶ୍ରଯଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ଯଥା ଦେଵୋ ରମାଶ୍ରଯଃ ॥ ୨୩ ॥
ସର୍ଵସଦ୍ଗୁଣମାହାତ୍ମ୍ଯେ ଏଷ କୃଷ୍ଣମନୁଵ୍ରତଃ ।
ରନ୍ତିଦେଵ ଇଵୋଦାରୋ ଯଯାତିରିଵ ଧାର୍ମିକଃ ॥ ୨୪ ॥
ରନ୍ତିଦେଵ ଇଵୋଦାରୋ ଯଯାତିରିଵ ଧାର୍ମିକଃ ॥ ୨୪ ॥
ଧୃତ୍ଯା ବଲିସମଃ କୃଷ୍ଣେ ପ୍ରହ୍ରାଦ ଇଵ ସଦ୍ଗ୍ରହଃ ।
ଆହର୍ତୈଷୋଽଶ୍ଵମେଧାନାଂ ଵୃଦ୍ଧାନାଂ ପର୍ଯୁପାସକଃ ॥ ୨୫ ॥
ଆହର୍ତୈଷୋଽଶ୍ଵମେଧାନାଂ ଵୃଦ୍ଧାନାଂ ପର୍ଯୁପାସକଃ ॥ ୨୫ ॥
ରାଜର୍ଷୀଣାଂ ଜନଯିତା ଶାସ୍ତା ଚୋତ୍ପଥଗାମିନାମ୍ ।
ନିଗ୍ରହୀତା କଲେରେଷ ଭୁଵୋ ଧର୍ମସ୍ଯ କାରଣାତ୍ ॥ ୨୬ ॥
ନିଗ୍ରହୀତା କଲେରେଷ ଭୁଵୋ ଧର୍ମସ୍ଯ କାରଣାତ୍ ॥ ୨୬ ॥
ତକ୍ଷକାଦାତ୍ମନୋ ମୃତ୍ଯୁଂ ଦ୍ଵିଜପୁତ୍ରୋପସର୍ଜିତାତ୍ ।
ପ୍ରପତ୍ସ୍ଯତ ଉପଶ୍ରୁତ୍ଯ ମୁକ୍ତସଙ୍ଗଃ ପଦଂ ହରେଃ ॥ ୨୭ ॥
ପ୍ରପତ୍ସ୍ଯତ ଉପଶ୍ରୁତ୍ଯ ମୁକ୍ତସଙ୍ଗଃ ପଦଂ ହରେଃ ॥ ୨୭ ॥
ଜିଜ୍ଞାସିତାତ୍ମଯାଥାର୍ଥ୍ଯୋ ମୁନେର୍ଵ୍ଯାସସୁତାଦସୌ ।
ହିତ୍ଵେଦଂ ନୃପ ଗଙ୍ଗାଯାଂ ଯାସ୍ଯତ୍ଯଦ୍ଧାକୁତୋଭଯମ୍ ॥ ୨୮ ॥
ହିତ୍ଵେଦଂ ନୃପ ଗଙ୍ଗାଯାଂ ଯାସ୍ଯତ୍ଯଦ୍ଧାକୁତୋଭଯମ୍ ॥ ୨୮ ॥
ଇତି ରାଜ୍ଞ ଉପାଦିଶ୍ଯ ଵିପ୍ରା ଜାତକକୋଵିଦାଃ ।
ଲବ୍ଧାପଚିତଯଃ ସର୍ଵେ ପ୍ରତିଜଗ୍ମୁଃ ସ୍ଵକାନ୍ ଗୃହାନ୍ ॥ ୨୯ ॥
ଲବ୍ଧାପଚିତଯଃ ସର୍ଵେ ପ୍ରତିଜଗ୍ମୁଃ ସ୍ଵକାନ୍ ଗୃହାନ୍ ॥ ୨୯ ॥
ସ ଏଷ ଲୋକେ ଵିଖ୍ଯାତଃ ପରୀକ୍ଷିଦିତି ଯତ୍ପ୍ରଭୁଃ ।
ପୂର୍ଵଂ ଦୃଷ୍ଟମନୁଧ୍ଯାଯନ୍ ପରୀକ୍ଷେତ ନରେଷ୍ଵିହ ॥ ୩୦ ॥
ପୂର୍ଵଂ ଦୃଷ୍ଟମନୁଧ୍ଯାଯନ୍ ପରୀକ୍ଷେତ ନରେଷ୍ଵିହ ॥ ୩୦ ॥
ସ ରାଜପୁତ୍ରୋ ଵଵୃଧେ ଆଶୁ ଶୁକ୍ଲ ଇଵୋଡୁପଃ ।
ଆପୂର୍ଯମାଣଃ ପିତୃଭିଃ କାଷ୍ଠାଭିରିଵ ସୋଽନ୍ଵହମ୍ ॥ ୩୧ ॥
ଆପୂର୍ଯମାଣଃ ପିତୃଭିଃ କାଷ୍ଠାଭିରିଵ ସୋଽନ୍ଵହମ୍ ॥ ୩୧ ॥
ଯକ୍ଷ୍ଯମାଣୋଽଶ୍ଵମେଧେନ ଜ୍ଞାତିଦ୍ରୋହଜିହାସଯା ।
ରାଜା ଲବ୍ଧଧନୋ ଦଧ୍ଯୌ ନାନ୍ଯତ୍ର କରଦଣ୍ଡଯୋଃ ॥ ୩୨ ॥
ରାଜା ଲବ୍ଧଧନୋ ଦଧ୍ଯୌ ନାନ୍ଯତ୍ର କରଦଣ୍ଡଯୋଃ ॥ ୩୨ ॥
ତଦଭିପ୍ରେତମାଲକ୍ଷ୍ଯ ଭ୍ରାତରୋଽଚ୍ଯୁତଚୋଦିତାଃ ।
ଧନଂ ପ୍ରହୀଣମାଜହ୍ରୁରୁଦୀଚ୍ଯାଂ ଦିଶି ଭୂରିଶଃ ॥ ୩୩ ॥
ଧନଂ ପ୍ରହୀଣମାଜହ୍ରୁରୁଦୀଚ୍ଯାଂ ଦିଶି ଭୂରିଶଃ ॥ ୩୩ ॥
ତେନ ସମ୍ଭୃତସମ୍ଭାରୋ ଧର୍ମପୁତ୍ରୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ ।
ଵାଜିମେଧୈସ୍ତ୍ରିଭିର୍ଭୀତୋ ଯଜ୍ଞୈଃ ସମଯଜଦ୍ଧରିମ୍ ॥ ୩୪ ॥
ଵାଜିମେଧୈସ୍ତ୍ରିଭିର୍ଭୀତୋ ଯଜ୍ଞୈଃ ସମଯଜଦ୍ଧରିମ୍ ॥ ୩୪ ॥
ଆହୂତୋ ଭଗଵାନ୍ ରାଜ୍ଞା ଯାଜଯିତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜୈର୍ନୃପମ୍ ।
ଉଵାସ କତିଚିନ୍ମାସାନ୍ ସୁହୃଦାଂ ପ୍ରିଯକାମ୍ଯଯା ॥ ୩୫ ॥
ଉଵାସ କତିଚିନ୍ମାସାନ୍ ସୁହୃଦାଂ ପ୍ରିଯକାମ୍ଯଯା ॥ ୩୫ ॥
ତତୋ ରାଜ୍ଞାଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାତଃ କୃଷ୍ଣଯା ସହ ବନ୍ଧୁଭିଃ ।
ଯଯୌ ଦ୍ଵାରଵତୀଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ସାର୍ଜୁନୋ ଯଦୁଭିର୍ଵୃତଃ ॥ ୩୬ ॥
ଯଯୌ ଦ୍ଵାରଵତୀଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ସାର୍ଜୁନୋ ଯଦୁଭିର୍ଵୃତଃ ॥ ୩୬ ॥