శౌనక ఉవాచ
అశ్వత్థామ్నోపసృష్టేన బ్రహ్మశీర్ష్ణోరుతేజసా ।
ఉత్తరాయా హతో గర్భ ఈశేనాజీవితః పునః ॥ ౧ ॥
అశ్వత్థామ్నోపసృష్టేన బ్రహ్మశీర్ష్ణోరుతేజసా ।
ఉత్తరాయా హతో గర్భ ఈశేనాజీవితః పునః ॥ ౧ ॥
తస్య జన్మ మహాబుద్ధేః కర్మాణి చ మహాత్మనః ।
నిధనం చ యథైవాసీత్స ప్రేత్య గతవాన్ యథా ॥ ౨ ॥
నిధనం చ యథైవాసీత్స ప్రేత్య గతవాన్ యథా ॥ ౨ ॥
తదిదం శ్రోతుమిచ్ఛామో గదితుం యది మన్యసే ।
బ్రూహి నః శ్రద్దధానానాం యస్య జ్ఞానమదాచ్ఛుకః ॥ ౩ ॥
బ్రూహి నః శ్రద్దధానానాం యస్య జ్ఞానమదాచ్ఛుకః ॥ ౩ ॥
సూత ఉవాచ
అపీపలద్ధర్మరాజః పితృవద్ రఞ్జయన్ ప్రజాః ।
నిఃస్పృహః సర్వకామేభ్యః కృష్ణపాదానుసేవయా ॥ ౪ ॥
అపీపలద్ధర్మరాజః పితృవద్ రఞ్జయన్ ప్రజాః ।
నిఃస్పృహః సర్వకామేభ్యః కృష్ణపాదానుసేవయా ॥ ౪ ॥
సమ్పదః క్రతవో లోకా మహిషీ భ్రాతరో మహీ ।
జమ్బూద్వీపాధిపత్యం చ యశశ్చ త్రిదివం గతమ్ ॥ ౫ ॥
జమ్బూద్వీపాధిపత్యం చ యశశ్చ త్రిదివం గతమ్ ॥ ౫ ॥
కిం తే కామాః సురస్పార్హా ముకున్దమనసో ద్విజాః ।
అధిజహ్రుర్ముదం రాజ్ఞః క్షుధితస్య యథేతరే ॥ ౬ ॥
అధిజహ్రుర్ముదం రాజ్ఞః క్షుధితస్య యథేతరే ॥ ౬ ॥
మాతుర్గర్భగతో వీరః స తదా భృగునన్దన ।
దదర్శ పురుషం కఞ్చిద్దహ్యమానోఽస్త్రతేజసా ॥ ౭ ॥
దదర్శ పురుషం కఞ్చిద్దహ్యమానోఽస్త్రతేజసా ॥ ౭ ॥
అఙ్గుష్ఠమాత్రమమలం స్ఫురత్పురటమౌలినమ్ ।
అపీవ్యదర్శనం శ్యామం తడిద్వాససమచ్యుతమ్ ॥ ౮ ॥
అపీవ్యదర్శనం శ్యామం తడిద్వాససమచ్యుతమ్ ॥ ౮ ॥
శ్రీమద్దీర్ఘచతుర్బాహుం తప్తకాఞ్చనకుణ్డలమ్ ।
క్షతజాక్షం గదాపాణిమాత్మనః సర్వతోదిశమ్ ।
పరిభ్రమన్తముల్కాభాం భ్రామయన్తం గదాం ముహుః ॥ ౯ ॥
క్షతజాక్షం గదాపాణిమాత్మనః సర్వతోదిశమ్ ।
పరిభ్రమన్తముల్కాభాం భ్రామయన్తం గదాం ముహుః ॥ ౯ ॥
అస్త్రతేజః స్వగదయా నీహారమివ గోపతిః ।
విధమన్తం సన్నికర్షే పర్యైక్షత క ఇత్యసౌ ॥ ౧౦ ॥
విధమన్తం సన్నికర్షే పర్యైక్షత క ఇత్యసౌ ॥ ౧౦ ॥
విధూయ తదమేయాత్మా భగవాన్ధర్మగుబ్ విభుః ।
మిషతో దశమాసస్య తత్రైవాన్తర్దధే హరిః ॥ ౧౧ ॥
మిషతో దశమాసస్య తత్రైవాన్తర్దధే హరిః ॥ ౧౧ ॥
తతః సర్వగుణోదర్కే సానుకూలగ్రహోదయే ।
జజ్ఞే వంశధరః పాణ్డోర్భూయః పాణ్డురివౌజసా ॥ ౧౨ ॥
జజ్ఞే వంశధరః పాణ్డోర్భూయః పాణ్డురివౌజసా ॥ ౧౨ ॥
తస్య ప్రీతమనా రాజా విప్రైర్ధౌమ్యకృపాదిభిః ।
జాతకం కారయామాస వాచయిత్వా చ మఙ్గలమ్ ॥ ౧౩ ॥
జాతకం కారయామాస వాచయిత్వా చ మఙ్గలమ్ ॥ ౧౩ ॥
హిరణ్యం గాం మహీం గ్రామాన్ హస్త్యశ్వాన్నృపతిర్వరాన్ ।
ప్రాదాత్స్వన్నం చ విప్రేభ్యః ప్రజాతీర్థే స తీర్థవిత్ ॥ ౧౪ ॥
ప్రాదాత్స్వన్నం చ విప్రేభ్యః ప్రజాతీర్థే స తీర్థవిత్ ॥ ౧౪ ॥
తమూచుర్బ్రాహ్మణాస్తుష్టా రాజానం ప్రశ్రయాన్వితమ్ ।
ఏష హ్యస్మిన్ ప్రజాతన్తౌ పురూణాం పౌరవర్షభ ॥ ౧౫ ॥
ఏష హ్యస్మిన్ ప్రజాతన్తౌ పురూణాం పౌరవర్షభ ॥ ౧౫ ॥
దైవేనాప్రతిఘాతేన శుక్లే సంస్థాముపేయుషి ।
రాతో వోఽనుగ్రహార్థాయ విష్ణునా ప్రభవిష్ణునా ॥ ౧౬ ॥
రాతో వోఽనుగ్రహార్థాయ విష్ణునా ప్రభవిష్ణునా ॥ ౧౬ ॥
తస్మాన్నామ్నా విష్ణురాత ఇతి లోకే భవిష్యతి ।
న సన్దేహో మహాభాగ మహాభాగవతో మహాన్ ॥ ౧౭ ॥
న సన్దేహో మహాభాగ మహాభాగవతో మహాన్ ॥ ౧౭ ॥
శ్రీరాజోవాచ
అప్యేష వంశ్యాన్ రాజర్షీన్ పుణ్యశ్లోకాన్ మహాత్మనః ।
అనువర్తితా స్విద్యశసా సాధువాదేన సత్తమాః ॥ ౧౮ ॥
అప్యేష వంశ్యాన్ రాజర్షీన్ పుణ్యశ్లోకాన్ మహాత్మనః ।
అనువర్తితా స్విద్యశసా సాధువాదేన సత్తమాః ॥ ౧౮ ॥
బ్రాహ్మణా ఊచుః
పార్థ ప్రజావితా సాక్షాదిక్ష్వాకురివ మానవః ।
బ్రహ్మణ్యః సత్యసన్ధశ్చ రామో దాశరథిర్యథా ॥ ౧౯ ॥
పార్థ ప్రజావితా సాక్షాదిక్ష్వాకురివ మానవః ।
బ్రహ్మణ్యః సత్యసన్ధశ్చ రామో దాశరథిర్యథా ॥ ౧౯ ॥
ఏష దాతా శరణ్యశ్చ యథా హ్యౌశీనరః శిబిః ।
యశో వితనితా స్వానాం దౌష్యన్తిరివ యజ్వనామ్ ॥ ౨౦ ॥
యశో వితనితా స్వానాం దౌష్యన్తిరివ యజ్వనామ్ ॥ ౨౦ ॥
ధన్వినామగ్రణీరేష తుల్యశ్చార్జునయోర్ద్వయోః ।
హుతాశ ఇవ దుర్ధర్షః సముద్ర ఇవ దుస్తరః ॥ ౨౧ ॥
హుతాశ ఇవ దుర్ధర్షః సముద్ర ఇవ దుస్తరః ॥ ౨౧ ॥
మృగేన్ద్ర ఇవ విక్రాన్తో నిషేవ్యో హిమవానివ ।
తితిక్షుర్వసుధేవాసౌ సహిష్ణుః పితరావివ ॥ ౨౨ ॥
తితిక్షుర్వసుధేవాసౌ సహిష్ణుః పితరావివ ॥ ౨౨ ॥
పితామహసమః సామ్యే ప్రసాదే గిరిశోపమః ।
ఆశ్రయః సర్వభూతానాం యథా దేవో రమాశ్రయః ॥ ౨౩ ॥
ఆశ్రయః సర్వభూతానాం యథా దేవో రమాశ్రయః ॥ ౨౩ ॥
సర్వసద్గుణమాహాత్మ్యే ఏష కృష్ణమనువ్రతః ।
రన్తిదేవ ఇవోదారో యయాతిరివ ధార్మికః ॥ ౨౪ ॥
రన్తిదేవ ఇవోదారో యయాతిరివ ధార్మికః ॥ ౨౪ ॥
ధృత్యా బలిసమః కృష్ణే ప్రహ్రాద ఇవ సద్గ్రహః ।
ఆహర్తైషోఽశ్వమేధానాం వృద్ధానాం పర్యుపాసకః ॥ ౨౫ ॥
ఆహర్తైషోఽశ్వమేధానాం వృద్ధానాం పర్యుపాసకః ॥ ౨౫ ॥
రాజర్షీణాం జనయితా శాస్తా చోత్పథగామినామ్ ।
నిగ్రహీతా కలేరేష భువో ధర్మస్య కారణాత్ ॥ ౨౬ ॥
నిగ్రహీతా కలేరేష భువో ధర్మస్య కారణాత్ ॥ ౨౬ ॥
తక్షకాదాత్మనో మృత్యుం ద్విజపుత్రోపసర్జితాత్ ।
ప్రపత్స్యత ఉపశ్రుత్య ముక్తసఙ్గః పదం హరేః ॥ ౨౭ ॥
ప్రపత్స్యత ఉపశ్రుత్య ముక్తసఙ్గః పదం హరేః ॥ ౨౭ ॥
జిజ్ఞాసితాత్మయాథార్థ్యో మునేర్వ్యాససుతాదసౌ ।
హిత్వేదం నృప గఙ్గాయాం యాస్యత్యద్ధాకుతోభయమ్ ॥ ౨౮ ॥
హిత్వేదం నృప గఙ్గాయాం యాస్యత్యద్ధాకుతోభయమ్ ॥ ౨౮ ॥
ఇతి రాజ్ఞ ఉపాదిశ్య విప్రా జాతకకోవిదాః ।
లబ్ధాపచితయః సర్వే ప్రతిజగ్ముః స్వకాన్ గృహాన్ ॥ ౨౯ ॥
లబ్ధాపచితయః సర్వే ప్రతిజగ్ముః స్వకాన్ గృహాన్ ॥ ౨౯ ॥
స ఏష లోకే విఖ్యాతః పరీక్షిదితి యత్ప్రభుః ।
పూర్వం దృష్టమనుధ్యాయన్ పరీక్షేత నరేష్విహ ॥ ౩౦ ॥
పూర్వం దృష్టమనుధ్యాయన్ పరీక్షేత నరేష్విహ ॥ ౩౦ ॥
స రాజపుత్రో వవృధే ఆశు శుక్ల ఇవోడుపః ।
ఆపూర్యమాణః పితృభిః కాష్ఠాభిరివ సోఽన్వహమ్ ॥ ౩౧ ॥
ఆపూర్యమాణః పితృభిః కాష్ఠాభిరివ సోఽన్వహమ్ ॥ ౩౧ ॥
యక్ష్యమాణోఽశ్వమేధేన జ్ఞాతిద్రోహజిహాసయా ।
రాజా లబ్ధధనో దధ్యౌ నాన్యత్ర కరదణ్డయోః ॥ ౩౨ ॥
రాజా లబ్ధధనో దధ్యౌ నాన్యత్ర కరదణ్డయోః ॥ ౩౨ ॥
తదభిప్రేతమాలక్ష్య భ్రాతరోఽచ్యుతచోదితాః ।
ధనం ప్రహీణమాజహ్రురుదీచ్యాం దిశి భూరిశః ॥ ౩౩ ॥
ధనం ప్రహీణమాజహ్రురుదీచ్యాం దిశి భూరిశః ॥ ౩౩ ॥
తేన సమ్భృతసమ్భారో ధర్మపుత్రో యుధిష్ఠిరః ।
వాజిమేధైస్త్రిభిర్భీతో యజ్ఞైః సమయజద్ధరిమ్ ॥ ౩౪ ॥
వాజిమేధైస్త్రిభిర్భీతో యజ్ఞైః సమయజద్ధరిమ్ ॥ ౩౪ ॥
ఆహూతో భగవాన్ రాజ్ఞా యాజయిత్వా ద్విజైర్నృపమ్ ।
ఉవాస కతిచిన్మాసాన్ సుహృదాం ప్రియకామ్యయా ॥ ౩౫ ॥
ఉవాస కతిచిన్మాసాన్ సుహృదాం ప్రియకామ్యయా ॥ ౩౫ ॥
తతో రాజ్ఞాభ్యనుజ్ఞాతః కృష్ణయా సహ బన్ధుభిః ।
యయౌ ద్వారవతీం బ్రహ్మన్ సార్జునో యదుభిర్వృతః ॥ ౩౬ ॥
యయౌ ద్వారవతీం బ్రహ్మన్ సార్జునో యదుభిర్వృతః ॥ ౩౬ ॥