ஸூத உவாச
மஹீபதிஸ்த்வத தத்கர்ம கர்ஹ்யம்
விசிந்தயந்நாத்மக்ரு'தம் ஸுதுர்மநாஃ ।
அஹோ மயா நீசமநார்யவத்க்ரு'தம்
நிராகஸி ப்ரஹ்மணி கூடதேஜஸி ॥ ௧ ॥
மஹீபதிஸ்த்வத தத்கர்ம கர்ஹ்யம்
விசிந்தயந்நாத்மக்ரு'தம் ஸுதுர்மநாஃ ।
அஹோ மயா நீசமநார்யவத்க்ரு'தம்
நிராகஸி ப்ரஹ்மணி கூடதேஜஸி ॥ ௧ ॥
த்ருவம் ததோ மே க்ரு'ததேவஹேலநாத்
துரத்யயம் வ்யஸநம் நாதிதீர்காத் ।
ததஸ்து காமம் ஹ்யகநிஷ்க்ரு'தாய மே
யதா ந குர்யாம் புநரேவமத்தா ॥ ௨ ॥
துரத்யயம் வ்யஸநம் நாதிதீர்காத் ।
ததஸ்து காமம் ஹ்யகநிஷ்க்ரு'தாய மே
யதா ந குர்யாம் புநரேவமத்தா ॥ ௨ ॥
அத்யைவ ராஜ்யம் பலம்ரு'த்தகோஶம்
ப்ரகோபிதப்ரஹ்மகுலாநலோ மே ।
தஹத்வபத்ரஸ்ய புநர்ந மே'பூத்
பாபீயஸீ தீர்த்விஜதேவகோப்யஃ ॥ ௩ ॥
ப்ரகோபிதப்ரஹ்மகுலாநலோ மே ।
தஹத்வபத்ரஸ்ய புநர்ந மே'பூத்
பாபீயஸீ தீர்த்விஜதேவகோப்யஃ ॥ ௩ ॥
ஸ சிந்தயந்நித்தமதாஶ்ரு'ணோத் யதா
முநேஃ ஸுதோக்தோ நிரு'ர்திஸ்தக்ஷகாக்யஃ ।
ஸ ஸாது மேநே ந சிரேண தக்ஷகா-
நலம் ப்ரஸக்தஸ்ய விரக்திகாரணம் ॥ ௪ ॥
முநேஃ ஸுதோக்தோ நிரு'ர்திஸ்தக்ஷகாக்யஃ ।
ஸ ஸாது மேநே ந சிரேண தக்ஷகா-
நலம் ப்ரஸக்தஸ்ய விரக்திகாரணம் ॥ ௪ ॥
அதோ விஹாயேமமமும் ச லோகம்
விமர்ஶிதௌ ஹேயதயா புரஸ்தாத் ।
க்ரு'ஷ்ணாங்க்ரிஸேவாமதிமந்யமாந
உபாவிஶத் ப்ராயமமர்த்யநத்யாம் ॥ ௫ ॥
விமர்ஶிதௌ ஹேயதயா புரஸ்தாத் ।
க்ரு'ஷ்ணாங்க்ரிஸேவாமதிமந்யமாந
உபாவிஶத் ப்ராயமமர்த்யநத்யாம் ॥ ௫ ॥
யா வை லஸச்ச்ரீதுலஸீவிமிஶ்ர-
க்ரு'ஷ்ணாங்க்ரிரேண்வப்யதிகாம்புநேத்ரீ ।
புநாதி லோகாநுபயத்ர ஸேஶாந்
கஸ்தாம் ந ஸேவேத மரிஷ்யமாணஃ ॥ ௬ ॥
க்ரு'ஷ்ணாங்க்ரிரேண்வப்யதிகாம்புநேத்ரீ ।
புநாதி லோகாநுபயத்ர ஸேஶாந்
கஸ்தாம் ந ஸேவேத மரிஷ்யமாணஃ ॥ ௬ ॥
இதி வ்யவச்சித்ய ஸ பாண்டவேயஃ
ப்ராயோபவேஶம் ப்ரதி விஷ்ணுபத்யாம் ।
ததௌ முகுந்தாங்க்ரிமநந்யபாவோ
முநிவ்ரதோ முக்தஸமஸ்தஸங்கஃ ॥ ௭ ॥
ப்ராயோபவேஶம் ப்ரதி விஷ்ணுபத்யாம் ।
ததௌ முகுந்தாங்க்ரிமநந்யபாவோ
முநிவ்ரதோ முக்தஸமஸ்தஸங்கஃ ॥ ௭ ॥
தத்ரோபஜக்முர்புவநம் புநாநா
மஹாநுபாவா முநயஃ ஸஶிஷ்யாஃ ।
ப்ராயேண
தீர்தாபிகமாபதேஶைஃ
ஸ்வயம் ஹி தீர்தாநி புநந்தி ஸந்தஃ ॥ ௮ ॥
மஹாநுபாவா முநயஃ ஸஶிஷ்யாஃ ।
ப்ராயேண
தீர்தாபிகமாபதேஶைஃ
ஸ்வயம் ஹி தீர்தாநி புநந்தி ஸந்தஃ ॥ ௮ ॥
அத்ரிர்வஸிஷ்டஶ்ச்யவநஃ ஶரத்வா-
நரிஷ்டநேமிர்ப்ரு'குரங்கிராஶ்ச ।
பராஶரோ காதிஸுதோ'த ராம
உதத்ய இந்த்ரப்ரமதேத்மவாஹௌ ॥ ௯ ॥
நரிஷ்டநேமிர்ப்ரு'குரங்கிராஶ்ச ।
பராஶரோ காதிஸுதோ'த ராம
உதத்ய இந்த்ரப்ரமதேத்மவாஹௌ ॥ ௯ ॥
மேதாதிதிர்தேவல ஆர்ஷ்டிஷேணோ
பாரத்வாஜோ கௌதமஃ பிப்பலாதஃ ।
மைத்ரேய ஔர்வஃ கவஷஃ கும்பயோநி-
ர்த்வைபாயநோ பகவாந்நாரதஶ்ச ॥ ௧௦ ॥
பாரத்வாஜோ கௌதமஃ பிப்பலாதஃ ।
மைத்ரேய ஔர்வஃ கவஷஃ கும்பயோநி-
ர்த்வைபாயநோ பகவாந்நாரதஶ்ச ॥ ௧௦ ॥
அந்யே ச தேவர்ஷிப்ரஹ்மர்ஷிவர்யா
ராஜர்ஷிவர்யா அருணாதயஶ்ச ।
நாநார்ஷேயப்ரவராந் ஸமேதா-
நப்யர்ச்ய ராஜா ஶிரஸா வவந்தே ॥ ௧௧ ॥
ராஜர்ஷிவர்யா அருணாதயஶ்ச ।
நாநார்ஷேயப்ரவராந் ஸமேதா-
நப்யர்ச்ய ராஜா ஶிரஸா வவந்தே ॥ ௧௧ ॥
ஸுகோபவிஷ்டேஷ்வத தேஷு பூயஃ
க்ரு'தப்ரணாமஃ ஸ்வசிகீர்ஷிதம் யத் ।
விஜ்ஞாபயாமாஸ
விவிக்தசேதா
உபஸ்திதோ'க்ரே'பிக்ரு'ஹீதபாணிஃ ॥ ௧௨ ॥
க்ரு'தப்ரணாமஃ ஸ்வசிகீர்ஷிதம் யத் ।
விஜ்ஞாபயாமாஸ
விவிக்தசேதா
உபஸ்திதோ'க்ரே'பிக்ரு'ஹீதபாணிஃ ॥ ௧௨ ॥
ராஜோவாச
தஸ்யைவ மே'கஸ்ய பராவரேஶோ
வ்யாஸக்தசித்தஸ்ய க்ரு'ஹேஷ்வபீக்ஷ்ணம் ।
நிர்வேதமூலோ த்விஜஶாபரூபோ
யத்ர ப்ரஸக்தோ பயமாஶு தத்தே ॥ ௧௪ ॥
வ்யாஸக்தசித்தஸ்ய க்ரு'ஹேஷ்வபீக்ஷ்ணம் ।
நிர்வேதமூலோ த்விஜஶாபரூபோ
யத்ர ப்ரஸக்தோ பயமாஶு தத்தே ॥ ௧௪ ॥
தம் மோபயாதம் ப்ரதியந்து விப்ரா
கங்கா ச தேவீ த்ரு'தசித்தமீஶே ।
த்விஜோபஸ்ரு'ஷ்டஃ குஹகஸ்தக்ஷகோ வா
தஶத்வலம் காயத விஷ்ணுகாதாஃ ॥ ௧௫ ॥
கங்கா ச தேவீ த்ரு'தசித்தமீஶே ।
த்விஜோபஸ்ரு'ஷ்டஃ குஹகஸ்தக்ஷகோ வா
தஶத்வலம் காயத விஷ்ணுகாதாஃ ॥ ௧௫ ॥
புநஶ்ச பூயாத்பகவத்யநந்தே
ரதிஃ ப்ரஸங்கஶ்ச ததாஶ்ரயேஷு ।
மஹத்ஸு யாம் யாமுபயாமி ஸ்ரு'ஷ்டிம்
மைத்ர்யஸ்து ஸர்வத்ர நமோ த்விஜேப்யஃ ॥ ௧௬ ॥
ரதிஃ ப்ரஸங்கஶ்ச ததாஶ்ரயேஷு ।
மஹத்ஸு யாம் யாமுபயாமி ஸ்ரு'ஷ்டிம்
மைத்ர்யஸ்து ஸர்வத்ர நமோ த்விஜேப்யஃ ॥ ௧௬ ॥
இதி ஸ்ம ராஜாத்யவஸாயயுக்தஃ
ப்ராசீநமூலேஷு குஶேஷு தீரஃ ।
உதங்முகோ
தக்ஷிணகூல ஆஸ்தே
ஸமுத்ரபத்ந்யாஃ ஸ்வஸுதந்யஸ்தபாரஃ ॥ ௧௭ ॥
ப்ராசீநமூலேஷு குஶேஷு தீரஃ ।
உதங்முகோ
தக்ஷிணகூல ஆஸ்தே
ஸமுத்ரபத்ந்யாஃ ஸ்வஸுதந்யஸ்தபாரஃ ॥ ௧௭ ॥
ஏவம் ச தஸ்மிந்நரதேவதேவே
ப்ராயோபவிஷ்டே திவி தேவஸங்காஃ ।
ப்ரஶஸ்ய
பூமௌ வ்யகிரந் ப்ரஸூநை-
ர்முதா முஹுர்துந்துபயஶ்ச நேதுஃ ॥ ௧௮ ॥
ப்ராயோபவிஷ்டே திவி தேவஸங்காஃ ।
ப்ரஶஸ்ய
பூமௌ வ்யகிரந் ப்ரஸூநை-
ர்முதா முஹுர்துந்துபயஶ்ச நேதுஃ ॥ ௧௮ ॥
மஹர்ஷயோ வை ஸமுபாகதா யே
ப்ரஶஸ்ய ஸாத்வித்யநுமோதமாநாஃ ।
ஊசுஃ ப்ரஜாநுக்ரஹஶீலஸாரா
யதுத்தமஶ்லோககுணாபிரூபம் ॥ ௧௯ ॥
ப்ரஶஸ்ய ஸாத்வித்யநுமோதமாநாஃ ।
ஊசுஃ ப்ரஜாநுக்ரஹஶீலஸாரா
யதுத்தமஶ்லோககுணாபிரூபம் ॥ ௧௯ ॥
ந வா இதம் ராஜர்ஷிவர்ய சித்ரம்
பவத்ஸு க்ரு'ஷ்ணம் ஸமநுவ்ரதேஷு ।
யே'த்யாஸநம் ராஜகிரீடஜுஷ்டம்
ஸத்யோ ஜஹுர்பகவத்பார்ஶ்வகாமாஃ ॥ ௨௦ ॥
பவத்ஸு க்ரு'ஷ்ணம் ஸமநுவ்ரதேஷு ।
யே'த்யாஸநம் ராஜகிரீடஜுஷ்டம்
ஸத்யோ ஜஹுர்பகவத்பார்ஶ்வகாமாஃ ॥ ௨௦ ॥
ஸர்வே வயம் தாவதிஹாஸ்மஹே'த
கலேவரம் யாவதஸௌ விஹாய ।
லோகம் பரம் விரஜஸ்கம் விஶோகம்
யாஸ்யத்யயம் பாகவதப்ரதாநஃ ॥ ௨௧ ॥
கலேவரம் யாவதஸௌ விஹாய ।
லோகம் பரம் விரஜஸ்கம் விஶோகம்
யாஸ்யத்யயம் பாகவதப்ரதாநஃ ॥ ௨௧ ॥
ஆஶ்ருத்ய தத்ரு'ஷிகணவசஃ பரீக்ஷித்
ஸமம் மதுச்யுத் குரு சாவ்யலீகம் ।
ஆபாஷதைநாநபிநந்த்ய யுக்தாந்
ஶுஶ்ரூஷமாணஶ்சரிதாநி விஷ்ணோஃ ॥ ௨௨ ॥
ஸமம் மதுச்யுத் குரு சாவ்யலீகம் ।
ஆபாஷதைநாநபிநந்த்ய யுக்தாந்
ஶுஶ்ரூஷமாணஶ்சரிதாநி விஷ்ணோஃ ॥ ௨௨ ॥
ஸமாகதாஃ ஸர்வத ஏவ ஸர்வே
வேதா யதா மூர்திதராஸ்த்ரிப்ரு'ஷ்டே ।
நேஹாத நாமுத்ர ச கஶ்சநார்த
ரு'தே பராநுக்ரஹமாத்மஶீலம் ॥ ௨௩ ॥
வேதா யதா மூர்திதராஸ்த்ரிப்ரு'ஷ்டே ।
நேஹாத நாமுத்ர ச கஶ்சநார்த
ரு'தே பராநுக்ரஹமாத்மஶீலம் ॥ ௨௩ ॥
ததஶ்ச வஃ ப்ரு'ச்ச்யமிமம் விப்ரு'ச்சே
விஶ்ரப்ய விப்ரா இதி க்ரு'த்யதாயாம் ।
ஸர்வாத்மநா ம்ரியமாணைஶ்ச க்ரு'த்யம்
ஶுத்தம் ச தத்ராம்ரு'ஶதாபியுக்தாஃ ॥ ௨௪ ॥
விஶ்ரப்ய விப்ரா இதி க்ரு'த்யதாயாம் ।
ஸர்வாத்மநா ம்ரியமாணைஶ்ச க்ரு'த்யம்
ஶுத்தம் ச தத்ராம்ரு'ஶதாபியுக்தாஃ ॥ ௨௪ ॥
தத்ராபவத்பகவாந் வ்யாஸபுத்ரோ
யத்ரு'ச்சயா காமடமாநோ'நபேக்ஷஃ ।
அலக்ஷ்யலிங்கோ நிஜலாபதுஷ்டோ
வ்ரு'தஶ்ச பாலைரவதூதவேஷஃ ॥ ௨௫ ॥
யத்ரு'ச்சயா காமடமாநோ'நபேக்ஷஃ ।
அலக்ஷ்யலிங்கோ நிஜலாபதுஷ்டோ
வ்ரு'தஶ்ச பாலைரவதூதவேஷஃ ॥ ௨௫ ॥
தம் த்வ்யஷ்டவர்ஷம்
ஸுகுமாரபாத-
கரோருபாஹ்வம்ஸகபோலகாத்ரம் ।
சார்வாயதாக்ஷோந்நஸதுல்யகர்ண-
ஸுப்ர்வாநநம்
கம்புஸுஜாதகண்டம் ॥ ௨௬ ॥
ஸுகுமாரபாத-
கரோருபாஹ்வம்ஸகபோலகாத்ரம் ।
சார்வாயதாக்ஷோந்நஸதுல்யகர்ண-
ஸுப்ர்வாநநம்
கம்புஸுஜாதகண்டம் ॥ ௨௬ ॥
நிகூடஜத்ரும் ப்ரு'துதுங்கவக்ஷஸ-
மாவர்தநாபிம் வலிவல்கூதரம் ச ।
திகம்பரம் வக்த்ரவிகீர்ணகேஶம்
ப்ரலம்பபாஹும் ஸ்வமரோத்தமாபம் ॥ ௨௭ ॥
மாவர்தநாபிம் வலிவல்கூதரம் ச ।
திகம்பரம் வக்த்ரவிகீர்ணகேஶம்
ப்ரலம்பபாஹும் ஸ்வமரோத்தமாபம் ॥ ௨௭ ॥
ஶ்யாமம் ஸதாபீவ்யவயோ'ங்கலக்ஷ்ம்யா
ஸ்த்ரீணாம் மநோஜ்ஞம் ருசிரஸ்மிதேந ।
ப்ரத்யுத்திதாஸ்தே முநயஃ ஸ்வாஸநேப்ய-
ஸ்தல்லக்ஷணஜ்ஞா அபி கூடவர்சஸம் ॥ ௨௮ ॥
ஸ்த்ரீணாம் மநோஜ்ஞம் ருசிரஸ்மிதேந ।
ப்ரத்யுத்திதாஸ்தே முநயஃ ஸ்வாஸநேப்ய-
ஸ்தல்லக்ஷணஜ்ஞா அபி கூடவர்சஸம் ॥ ௨௮ ॥
ஸ விஷ்ணுராதோ'திதய ஆகதாய
தஸ்மை ஸபர்யாம் ஶிரஸாஜஹார ।
ததோ நிவ்ரு'த்தா ஹ்யபுதாஃ ஸ்த்ரியோ'ர்பகா
மஹாஸநே ஸோபவிவேஶ பூஜிதஃ ॥ ௨௯ ॥
தஸ்மை ஸபர்யாம் ஶிரஸாஜஹார ।
ததோ நிவ்ரு'த்தா ஹ்யபுதாஃ ஸ்த்ரியோ'ர்பகா
மஹாஸநே ஸோபவிவேஶ பூஜிதஃ ॥ ௨௯ ॥
ஸ ஸம்வ்ரு'தஸ்தத்ர மஹாந் மஹீயஸாம்
ப்ரஹ்மர்ஷிராஜர்ஷிதேவர்ஷிஸங்கைஃ ।
வ்யரோசதாலம் பகவாந் யதேந்து-
ர்க்ரஹர்க்ஷதாராநிகரைஃ பரீதஃ ॥ ௩௦ ॥
ப்ரஹ்மர்ஷிராஜர்ஷிதேவர்ஷிஸங்கைஃ ।
வ்யரோசதாலம் பகவாந் யதேந்து-
ர்க்ரஹர்க்ஷதாராநிகரைஃ பரீதஃ ॥ ௩௦ ॥
ப்ரஶாந்தமாஸீநமகுண்டமேதஸம்
முநிம் ந்ரு'போ பாகவதோ'ப்யுபேத்ய ।
ப்ரணம்ய மூர்த்நாவஹிதஃ க்ரு'தாஞ்ஜலி-
ர்நத்வா கிரா ஸூந்ரு'தயாந்வப்ரு'ச்சத் ॥ ௩௧ ॥
முநிம் ந்ரு'போ பாகவதோ'ப்யுபேத்ய ।
ப்ரணம்ய மூர்த்நாவஹிதஃ க்ரு'தாஞ்ஜலி-
ர்நத்வா கிரா ஸூந்ரு'தயாந்வப்ரு'ச்சத் ॥ ௩௧ ॥
பரீக்ஷிதுவாச
அஹோ அத்ய வயம் ப்ரஹ்மந் ஸத்ஸேவ்யாஃ க்ஷத்ரபந்தவஃ ।
க்ரு'பயாதிதிரூபேண பவத்பிஸ்தீர்தகாஃ க்ரு'தாஃ ॥ ௩௨ ॥
அஹோ அத்ய வயம் ப்ரஹ்மந் ஸத்ஸேவ்யாஃ க்ஷத்ரபந்தவஃ ।
க்ரு'பயாதிதிரூபேண பவத்பிஸ்தீர்தகாஃ க்ரு'தாஃ ॥ ௩௨ ॥
யேஷாம் ஸம்ஸ்மரணாத்பும்ஸாம் ஸத்யஃ ஶுத்த்யந்தி வை க்ரு'ஹாஃ ।
கிம் புநர்தர்ஶநஸ்பர்ஶபாதஶௌசாஸநாதிபிஃ ॥ ௩௩ ॥
கிம் புநர்தர்ஶநஸ்பர்ஶபாதஶௌசாஸநாதிபிஃ ॥ ௩௩ ॥
ஸாந்நித்யாத்தே மஹாயோகிந்பாதகாநி மஹாந்த்யபி ।
ஸத்யோ நஶ்யந்தி வை பும்ஸாம் விஷ்ணோரிவ ஸுரேதராஃ ॥ ௩௪ ॥
ஸத்யோ நஶ்யந்தி வை பும்ஸாம் விஷ்ணோரிவ ஸுரேதராஃ ॥ ௩௪ ॥
அபி மே பகவாந் ப்ரீதஃ க்ரு'ஷ்ணஃ பாண்டுஸுதப்ரியஃ ।
பைத்ரு'ஷ்வஸேயப்ரீத்யர்தம் தத்கோத்ரஸ்யாத்தபாந்தவஃ ॥ ௩௫ ॥
பைத்ரு'ஷ்வஸேயப்ரீத்யர்தம் தத்கோத்ரஸ்யாத்தபாந்தவஃ ॥ ௩௫ ॥
அந்யதா தே'வ்யக்தகதேர்தர்ஶநம் நஃ கதம் ந்ரு'ணாம் ।
நிதராம் ம்ரியமாணாநாம் ஸம்ஸித்தஸ்ய வநீயஸஃ ॥ ௩௬ ॥
நிதராம் ம்ரியமாணாநாம் ஸம்ஸித்தஸ்ய வநீயஸஃ ॥ ௩௬ ॥
அதஃ ப்ரு'ச்சாமி ஸம்ஸித்திம் யோகிநாம் பரமம் குரும் ।
புருஷஸ்யேஹ யத்கார்யம் ம்ரியமாணஸ்ய ஸர்வதா ॥ ௩௭ ॥
புருஷஸ்யேஹ யத்கார்யம் ம்ரியமாணஸ்ய ஸர்வதா ॥ ௩௭ ॥
யச்ச்ரோதவ்யமதோ ஜப்யம் யத்கர்தவ்யம் ந்ரு'பிஃ ப்ரபோ ।
ஸ்மர்தவ்யம் பஜநீயம் வா ப்ரூஹி யத்வா விபர்யயம் ॥ ௩௮ ॥
ஸ்மர்தவ்யம் பஜநீயம் வா ப்ரூஹி யத்வா விபர்யயம் ॥ ௩௮ ॥
நூநம் பகவதோ ப்ரஹ்மந் க்ரு'ஹேஷு க்ரு'ஹமேதிநாம் ।
ந லக்ஷ்யதே ஹ்யவஸ்தாநமபி கோதோஹநம் க்வசித் ॥ ௩௯ ॥
ந லக்ஷ்யதே ஹ்யவஸ்தாநமபி கோதோஹநம் க்வசித் ॥ ௩௯ ॥
ஸூத உவாச
ஏவமாபாஷிதஃ ப்ரு'ஷ்டஃ ஸ ராஜ்ஞா ஶ்லக்ஷ்ணயா கிரா ।
ப்ரத்யபாஷத தர்மஜ்ஞோ பகவாந் பாதராயணிஃ ॥ ௪௦ ॥
ஏவமாபாஷிதஃ ப்ரு'ஷ்டஃ ஸ ராஜ்ஞா ஶ்லக்ஷ்ணயா கிரா ।
ப்ரத்யபாஷத தர்மஜ்ஞோ பகவாந் பாதராயணிஃ ॥ ௪௦ ॥