సూత ఉవాచ
మహీపతిస్త్వథ తత్కర్మ గర్హ్యం
విచిన్తయన్నాత్మకృతం సుదుర్మనాః ।
అహో మయా నీచమనార్యవత్కృతం
నిరాగసి బ్రహ్మణి గూఢతేజసి ॥ ౧ ॥
మహీపతిస్త్వథ తత్కర్మ గర్హ్యం
విచిన్తయన్నాత్మకృతం సుదుర్మనాః ।
అహో మయా నీచమనార్యవత్కృతం
నిరాగసి బ్రహ్మణి గూఢతేజసి ॥ ౧ ॥
ధ్రువం తతో మే కృతదేవహేలనాద్
దురత్యయం వ్యసనం నాతిదీర్ఘాత్ ।
తదస్తు కామం హ్యఘనిష్కృతాయ మే
యథా న కుర్యాం పునరేవమద్ధా ॥ ౨ ॥
దురత్యయం వ్యసనం నాతిదీర్ఘాత్ ।
తదస్తు కామం హ్యఘనిష్కృతాయ మే
యథా న కుర్యాం పునరేవమద్ధా ॥ ౨ ॥
అద్యైవ రాజ్యం బలమృద్ధకోశం
ప్రకోపితబ్రహ్మకులానలో మే ।
దహత్వభద్రస్య పునర్న మేఽభూత్
పాపీయసీ ధీర్ద్విజదేవగోభ్యః ॥ ౩ ॥
ప్రకోపితబ్రహ్మకులానలో మే ।
దహత్వభద్రస్య పునర్న మేఽభూత్
పాపీయసీ ధీర్ద్విజదేవగోభ్యః ॥ ౩ ॥
స చిన్తయన్నిత్థమథాశృణోద్ యథా
మునేః సుతోక్తో నిఋర్తిస్తక్షకాఖ్యః ।
స సాధు మేనే న చిరేణ తక్షకా-
నలం ప్రసక్తస్య విరక్తికారణమ్ ॥ ౪ ॥
మునేః సుతోక్తో నిఋర్తిస్తక్షకాఖ్యః ।
స సాధు మేనే న చిరేణ తక్షకా-
నలం ప్రసక్తస్య విరక్తికారణమ్ ॥ ౪ ॥
అథో విహాయేమమముం చ లోకం
విమర్శితౌ హేయతయా పురస్తాత్ ।
కృష్ణాఙ్ఘ్రిసేవామధిమన్యమాన
ఉపావిశత్ ప్రాయమమర్త్యనద్యామ్ ॥ ౫ ॥
విమర్శితౌ హేయతయా పురస్తాత్ ।
కృష్ణాఙ్ఘ్రిసేవామధిమన్యమాన
ఉపావిశత్ ప్రాయమమర్త్యనద్యామ్ ॥ ౫ ॥
యా వై లసచ్ఛ్రీతులసీవిమిశ్ర-
కృష్ణాఙ్ఘ్రిరేణ్వభ్యధికామ్బునేత్రీ ।
పునాతి లోకానుభయత్ర సేశాన్
కస్తాం న సేవేత మరిష్యమాణః ॥ ౬ ॥
కృష్ణాఙ్ఘ్రిరేణ్వభ్యధికామ్బునేత్రీ ।
పునాతి లోకానుభయత్ర సేశాన్
కస్తాం న సేవేత మరిష్యమాణః ॥ ౬ ॥
ఇతి వ్యవచ్ఛిద్య స పాణ్డవేయః
ప్రాయోపవేశం ప్రతి విష్ణుపద్యామ్ ।
దధౌ ముకున్దాఙ్ఘ్రిమనన్యభావో
మునివ్రతో ముక్తసమస్తసఙ్గః ॥ ౭ ॥
ప్రాయోపవేశం ప్రతి విష్ణుపద్యామ్ ।
దధౌ ముకున్దాఙ్ఘ్రిమనన్యభావో
మునివ్రతో ముక్తసమస్తసఙ్గః ॥ ౭ ॥
తత్రోపజగ్ముర్భువనం పునానా
మహానుభావా మునయః సశిష్యాః ।
ప్రాయేణ
తీర్థాభిగమాపదేశైః
స్వయం హి తీర్థాని పునన్తి సన్తః ॥ ౮ ॥
మహానుభావా మునయః సశిష్యాః ।
ప్రాయేణ
తీర్థాభిగమాపదేశైః
స్వయం హి తీర్థాని పునన్తి సన్తః ॥ ౮ ॥
అత్రిర్వసిష్ఠశ్చ్యవనః శరద్వా-
నరిష్టనేమిర్భృగురఙ్గిరాశ్చ ।
పరాశరో గాధిసుతోఽథ రామ
ఉతథ్య ఇన్ద్రప్రమదేధ్మవాహౌ ॥ ౯ ॥
నరిష్టనేమిర్భృగురఙ్గిరాశ్చ ।
పరాశరో గాధిసుతోఽథ రామ
ఉతథ్య ఇన్ద్రప్రమదేధ్మవాహౌ ॥ ౯ ॥
మేధాతిథిర్దేవల ఆర్ష్టిషేణో
భారద్వాజో గౌతమః పిప్పలాదః ।
మైత్రేయ ఔర్వః కవషః కుమ్భయోని-
ర్ద్వైపాయనో భగవాన్నారదశ్చ ॥ ౧౦ ॥
భారద్వాజో గౌతమః పిప్పలాదః ।
మైత్రేయ ఔర్వః కవషః కుమ్భయోని-
ర్ద్వైపాయనో భగవాన్నారదశ్చ ॥ ౧౦ ॥
అన్యే చ దేవర్షిబ్రహ్మర్షివర్యా
రాజర్షివర్యా అరుణాదయశ్చ ।
నానార్షేయప్రవరాన్ సమేతా-
నభ్యర్చ్య రాజా శిరసా వవన్దే ॥ ౧౧ ॥
రాజర్షివర్యా అరుణాదయశ్చ ।
నానార్షేయప్రవరాన్ సమేతా-
నభ్యర్చ్య రాజా శిరసా వవన్దే ॥ ౧౧ ॥
సుఖోపవిష్టేష్వథ తేషు భూయః
కృతప్రణామః స్వచికీర్షితం యత్ ।
విజ్ఞాపయామాస
వివిక్తచేతా
ఉపస్థితోఽగ్రేఽభిగృహీతపాణిః ॥ ౧౨ ॥
కృతప్రణామః స్వచికీర్షితం యత్ ।
విజ్ఞాపయామాస
వివిక్తచేతా
ఉపస్థితోఽగ్రేఽభిగృహీతపాణిః ॥ ౧౨ ॥
రాజోవాచ
తస్యైవ మేఽఘస్య పరావరేశో
వ్యాసక్తచిత్తస్య గృహేష్వభీక్ష్ణమ్ ।
నిర్వేదమూలో ద్విజశాపరూపో
యత్ర ప్రసక్తో భయమాశు ధత్తే ॥ ౧౪ ॥
వ్యాసక్తచిత్తస్య గృహేష్వభీక్ష్ణమ్ ।
నిర్వేదమూలో ద్విజశాపరూపో
యత్ర ప్రసక్తో భయమాశు ధత్తే ॥ ౧౪ ॥
తం మోపయాతం ప్రతియన్తు విప్రా
గఙ్గా చ దేవీ ధృతచిత్తమీశే ।
ద్విజోపసృష్టః కుహకస్తక్షకో వా
దశత్వలం గాయత విష్ణుగాథాః ॥ ౧౫ ॥
గఙ్గా చ దేవీ ధృతచిత్తమీశే ।
ద్విజోపసృష్టః కుహకస్తక్షకో వా
దశత్వలం గాయత విష్ణుగాథాః ॥ ౧౫ ॥
పునశ్చ భూయాద్భగవత్యనన్తే
రతిః ప్రసఙ్గశ్చ తదాశ్రయేషు ।
మహత్సు యాం యాముపయామి సృష్టిం
మైత్ర్యస్తు సర్వత్ర నమో ద్విజేభ్యః ॥ ౧౬ ॥
రతిః ప్రసఙ్గశ్చ తదాశ్రయేషు ।
మహత్సు యాం యాముపయామి సృష్టిం
మైత్ర్యస్తు సర్వత్ర నమో ద్విజేభ్యః ॥ ౧౬ ॥
ఇతి స్మ రాజాధ్యవసాయయుక్తః
ప్రాచీనమూలేషు కుశేషు ధీరః ।
ఉదఙ్ముఖో
దక్షిణకూల ఆస్తే
సముద్రపత్న్యాః స్వసుతన్యస్తభారః ॥ ౧౭ ॥
ప్రాచీనమూలేషు కుశేషు ధీరః ।
ఉదఙ్ముఖో
దక్షిణకూల ఆస్తే
సముద్రపత్న్యాః స్వసుతన్యస్తభారః ॥ ౧౭ ॥
ఏవం చ తస్మిన్నరదేవదేవే
ప్రాయోపవిష్టే దివి దేవసఙ్ఘాః ।
ప్రశస్య
భూమౌ వ్యకిరన్ ప్రసూనై-
ర్ముదా ముహుర్దున్దుభయశ్చ నేదుః ॥ ౧౮ ॥
ప్రాయోపవిష్టే దివి దేవసఙ్ఘాః ।
ప్రశస్య
భూమౌ వ్యకిరన్ ప్రసూనై-
ర్ముదా ముహుర్దున్దుభయశ్చ నేదుః ॥ ౧౮ ॥
మహర్షయో వై సముపాగతా యే
ప్రశస్య సాధ్విత్యనుమోదమానాః ।
ఊచుః ప్రజానుగ్రహశీలసారా
యదుత్తమశ్లోకగుణాభిరూపమ్ ॥ ౧౯ ॥
ప్రశస్య సాధ్విత్యనుమోదమానాః ।
ఊచుః ప్రజానుగ్రహశీలసారా
యదుత్తమశ్లోకగుణాభిరూపమ్ ॥ ౧౯ ॥
న వా ఇదం రాజర్షివర్య చిత్రం
భవత్సు కృష్ణం సమనువ్రతేషు ।
యేఽధ్యాసనం రాజకిరీటజుష్టం
సద్యో జహుర్భగవత్పార్శ్వకామాః ॥ ౨౦ ॥
భవత్సు కృష్ణం సమనువ్రతేషు ।
యేఽధ్యాసనం రాజకిరీటజుష్టం
సద్యో జహుర్భగవత్పార్శ్వకామాః ॥ ౨౦ ॥
సర్వే వయం తావదిహాస్మహేఽథ
కలేవరం యావదసౌ విహాయ ।
లోకం పరం విరజస్కం విశోకం
యాస్యత్యయం భాగవతప్రధానః ॥ ౨౧ ॥
కలేవరం యావదసౌ విహాయ ।
లోకం పరం విరజస్కం విశోకం
యాస్యత్యయం భాగవతప్రధానః ॥ ౨౧ ॥
ఆశ్రుత్య తదృషిగణవచః పరీక్షిత్
సమం మధుచ్యుద్ గురు చావ్యలీకమ్ ।
ఆభాషతైనానభినన్ద్య యుక్తాన్
శుశ్రూషమాణశ్చరితాని విష్ణోః ॥ ౨౨ ॥
సమం మధుచ్యుద్ గురు చావ్యలీకమ్ ।
ఆభాషతైనానభినన్ద్య యుక్తాన్
శుశ్రూషమాణశ్చరితాని విష్ణోః ॥ ౨౨ ॥
సమాగతాః సర్వత ఏవ సర్వే
వేదా యథా మూర్తిధరాస్త్రిపృష్ఠే ।
నేహాథ నాముత్ర చ కశ్చనార్థ
ఋతే పరానుగ్రహమాత్మశీలమ్ ॥ ౨౩ ॥
వేదా యథా మూర్తిధరాస్త్రిపృష్ఠే ।
నేహాథ నాముత్ర చ కశ్చనార్థ
ఋతే పరానుగ్రహమాత్మశీలమ్ ॥ ౨౩ ॥
తతశ్చ వః పృచ్ఛ్యమిమం విపృచ్ఛే
విశ్రభ్య విప్రా ఇతి కృత్యతాయామ్ ।
సర్వాత్మనా మ్రియమాణైశ్చ కృత్యం
శుద్ధం చ తత్రామృశతాభియుక్తాః ॥ ౨౪ ॥
విశ్రభ్య విప్రా ఇతి కృత్యతాయామ్ ।
సర్వాత్మనా మ్రియమాణైశ్చ కృత్యం
శుద్ధం చ తత్రామృశతాభియుక్తాః ॥ ౨౪ ॥
తత్రాభవద్భగవాన్ వ్యాసపుత్రో
యదృచ్ఛయా గామటమానోఽనపేక్షః ।
అలక్ష్యలిఙ్గో నిజలాభతుష్టో
వృతశ్చ బాలైరవధూతవేషః ॥ ౨౫ ॥
యదృచ్ఛయా గామటమానోఽనపేక్షః ।
అలక్ష్యలిఙ్గో నిజలాభతుష్టో
వృతశ్చ బాలైరవధూతవేషః ॥ ౨౫ ॥
తం ద్వ్యష్టవర్షం
సుకుమారపాద-
కరోరుబాహ్వంసకపోలగాత్రమ్ ।
చార్వాయతాక్షోన్నసతుల్యకర్ణ-
సుభ్ర్వాననం
కమ్బుసుజాతకణ్ఠమ్ ॥ ౨౬ ॥
సుకుమారపాద-
కరోరుబాహ్వంసకపోలగాత్రమ్ ।
చార్వాయతాక్షోన్నసతుల్యకర్ణ-
సుభ్ర్వాననం
కమ్బుసుజాతకణ్ఠమ్ ॥ ౨౬ ॥
నిగూఢజత్రుం పృథుతుఙ్గవక్షస-
మావర్తనాభిం వలివల్గూదరం చ ।
దిగమ్బరం వక్త్రవికీర్ణకేశం
ప్రలమ్బబాహుం స్వమరోత్తమాభమ్ ॥ ౨౭ ॥
మావర్తనాభిం వలివల్గూదరం చ ।
దిగమ్బరం వక్త్రవికీర్ణకేశం
ప్రలమ్బబాహుం స్వమరోత్తమాభమ్ ॥ ౨౭ ॥
శ్యామం సదాపీవ్యవయోఽఙ్గలక్ష్మ్యా
స్త్రీణాం మనోజ్ఞం రుచిరస్మితేన ।
ప్రత్యుత్థితాస్తే మునయః స్వాసనేభ్య-
స్తల్లక్షణజ్ఞా అపి గూఢవర్చసమ్ ॥ ౨౮ ॥
స్త్రీణాం మనోజ్ఞం రుచిరస్మితేన ।
ప్రత్యుత్థితాస్తే మునయః స్వాసనేభ్య-
స్తల్లక్షణజ్ఞా అపి గూఢవర్చసమ్ ॥ ౨౮ ॥
స విష్ణురాతోఽతిథయ ఆగతాయ
తస్మై సపర్యాం శిరసాజహార ।
తతో నివృత్తా హ్యబుధాః స్త్రియోఽర్భకా
మహాసనే సోపవివేశ పూజితః ॥ ౨౯ ॥
తస్మై సపర్యాం శిరసాజహార ।
తతో నివృత్తా హ్యబుధాః స్త్రియోఽర్భకా
మహాసనే సోపవివేశ పూజితః ॥ ౨౯ ॥
స సంవృతస్తత్ర మహాన్ మహీయసాం
బ్రహ్మర్షిరాజర్షిదేవర్షిసఙ్ఘైః ।
వ్యరోచతాలం భగవాన్ యథేన్దు-
ర్గ్రహర్క్షతారానికరైః పరీతః ॥ ౩౦ ॥
బ్రహ్మర్షిరాజర్షిదేవర్షిసఙ్ఘైః ।
వ్యరోచతాలం భగవాన్ యథేన్దు-
ర్గ్రహర్క్షతారానికరైః పరీతః ॥ ౩౦ ॥
ప్రశాన్తమాసీనమకుణ్ఠమేధసం
మునిం నృపో భాగవతోఽభ్యుపేత్య ।
ప్రణమ్య మూర్ధ్నావహితః కృతాఞ్జలి-
ర్నత్వా గిరా సూనృతయాన్వపృచ్ఛత్ ॥ ౩౧ ॥
మునిం నృపో భాగవతోఽభ్యుపేత్య ।
ప్రణమ్య మూర్ధ్నావహితః కృతాఞ్జలి-
ర్నత్వా గిరా సూనృతయాన్వపృచ్ఛత్ ॥ ౩౧ ॥
పరీక్షిదువాచ
అహో అద్య వయం బ్రహ్మన్ సత్సేవ్యాః క్షత్రబన్ధవః ।
కృపయాతిథిరూపేణ భవద్భిస్తీర్థకాః కృతాః ॥ ౩౨ ॥
అహో అద్య వయం బ్రహ్మన్ సత్సేవ్యాః క్షత్రబన్ధవః ।
కృపయాతిథిరూపేణ భవద్భిస్తీర్థకాః కృతాః ॥ ౩౨ ॥
యేషాం సంస్మరణాత్పుంసాం సద్యః శుద్ధ్యన్తి వై గృహాః ।
కిం పునర్దర్శనస్పర్శపాదశౌచాసనాదిభిః ॥ ౩౩ ॥
కిం పునర్దర్శనస్పర్శపాదశౌచాసనాదిభిః ॥ ౩౩ ॥
సాన్నిధ్యాత్తే మహాయోగిన్పాతకాని మహాన్త్యపి ।
సద్యో నశ్యన్తి వై పుంసాం విష్ణోరివ సురేతరాః ॥ ౩౪ ॥
సద్యో నశ్యన్తి వై పుంసాం విష్ణోరివ సురేతరాః ॥ ౩౪ ॥
అపి మే భగవాన్ ప్రీతః కృష్ణః పాణ్డుసుతప్రియః ।
పైతృష్వసేయప్రీత్యర్థం తద్గోత్రస్యాత్తబాన్ధవః ॥ ౩౫ ॥
పైతృష్వసేయప్రీత్యర్థం తద్గోత్రస్యాత్తబాన్ధవః ॥ ౩౫ ॥
అన్యథా తేఽవ్యక్తగతేర్దర్శనం నః కథం నృణామ్ ।
నితరాం మ్రియమాణానాం సంసిద్ధస్య వనీయసః ॥ ౩౬ ॥
నితరాం మ్రియమాణానాం సంసిద్ధస్య వనీయసః ॥ ౩౬ ॥
అతః పృచ్ఛామి సంసిద్ధిం యోగినాం పరమం గురుమ్ ।
పురుషస్యేహ యత్కార్యం మ్రియమాణస్య సర్వథా ॥ ౩౭ ॥
పురుషస్యేహ యత్కార్యం మ్రియమాణస్య సర్వథా ॥ ౩౭ ॥
యచ్ఛ్రోతవ్యమథో జప్యం యత్కర్తవ్యం నృభిః ప్రభో ।
స్మర్తవ్యం భజనీయం వా బ్రూహి యద్వా విపర్యయమ్ ॥ ౩౮ ॥
స్మర్తవ్యం భజనీయం వా బ్రూహి యద్వా విపర్యయమ్ ॥ ౩౮ ॥
నూనం భగవతో బ్రహ్మన్ గృహేషు గృహమేధినామ్ ।
న లక్ష్యతే హ్యవస్థానమపి గోదోహనం క్వచిత్ ॥ ౩౯ ॥
న లక్ష్యతే హ్యవస్థానమపి గోదోహనం క్వచిత్ ॥ ౩౯ ॥
సూత ఉవాచ
ఏవమాభాషితః పృష్టః స రాజ్ఞా శ్లక్ష్ణయా గిరా ।
ప్రత్యభాషత ధర్మజ్ఞో భగవాన్ బాదరాయణిః ॥ ౪౦ ॥
ఏవమాభాషితః పృష్టః స రాజ్ఞా శ్లక్ష్ణయా గిరా ।
ప్రత్యభాషత ధర్మజ్ఞో భగవాన్ బాదరాయణిః ॥ ౪౦ ॥