வ்யாஸ உவாச
இதி ஸம்ப்ரஶ்நஸம்ஹ்ரு'ஷ்டோ விப்ராணாம் ரௌமஹர்ஷணிஃ ।
ப்ரதிபூஜ்ய வசஸ்தேஷாம் ப்ரவக்துமுபசக்ரமே ॥ ௧ ॥
இதி ஸம்ப்ரஶ்நஸம்ஹ்ரு'ஷ்டோ விப்ராணாம் ரௌமஹர்ஷணிஃ ।
ப்ரதிபூஜ்ய வசஸ்தேஷாம் ப்ரவக்துமுபசக்ரமே ॥ ௧ ॥
ஸூத உவாச
யம் ப்ரவ்ரஜந்தமநுபேதமபேதக்ரு'த்யம்
த்வைபாயநோ விரஹகாதர ஆஜுஹாவ ।
புத்ரேதி தந்மயதயா தரவோ'பிநேது-
ஸ்தம் ஸர்வபூதஹ்ரு'தயம் முநிமாநதோ'ஸ்மி ॥ ௨ ॥
யம் ப்ரவ்ரஜந்தமநுபேதமபேதக்ரு'த்யம்
த்வைபாயநோ விரஹகாதர ஆஜுஹாவ ।
புத்ரேதி தந்மயதயா தரவோ'பிநேது-
ஸ்தம் ஸர்வபூதஹ்ரு'தயம் முநிமாநதோ'ஸ்மி ॥ ௨ ॥
யஃ ஸ்வாநுபாவமகிலஶ்ருதிஸாரமேக-
மத்யாத்மதீபமதிதிதீர்ஷதாம் தமோ'ந்தம் ।
ஸம்ஸாரிணாம் கருணயாஹ புராணகுஹ்யம்
தம் வ்யாஸஸூநுமுபயாமி குரும் முநீநாம் ॥ ௩ ॥
மத்யாத்மதீபமதிதிதீர்ஷதாம் தமோ'ந்தம் ।
ஸம்ஸாரிணாம் கருணயாஹ புராணகுஹ்யம்
தம் வ்யாஸஸூநுமுபயாமி குரும் முநீநாம் ॥ ௩ ॥
நாராயணம் நமஸ்க்ரு'த்ய நரம் சைவ நரோத்தமம் ।
தேவீம் ஸரஸ்வதீம் வ்யாஸம் ததோ ஜயமுதீரயேத் ॥ ௪ ॥
தேவீம் ஸரஸ்வதீம் வ்யாஸம் ததோ ஜயமுதீரயேத் ॥ ௪ ॥
முநயஃ ஸாது ப்ரு'ஷ்டோ'ஹம் பவத்பிர்லோகமங்கலம் ।
யத்க்ரு'தஃ க்ரு'ஷ்ணஸம்ப்ரஶ்நோ யேநாத்மா ஸுப்ரஸீததி ॥ ௫ ॥
யத்க்ரு'தஃ க்ரு'ஷ்ணஸம்ப்ரஶ்நோ யேநாத்மா ஸுப்ரஸீததி ॥ ௫ ॥
ஸ வை பும்ஸாம் பரோ தர்மோ யதோ பக்திரதோக்ஷஜே ।
அஹைதுக்யப்ரதிஹதா யயாத்மா ஸுப்ரஸீததி ॥ ௬ ॥
அஹைதுக்யப்ரதிஹதா யயாத்மா ஸுப்ரஸீததி ॥ ௬ ॥
வாஸுதேவே பகவதி பக்தியோகஃ ப்ரயோஜிதஃ ।
ஜநயத்யாஶு வைராக்யம் ஜ்ஞாநம் ச யதஹைதுகம் ॥ ௭ ॥
ஜநயத்யாஶு வைராக்யம் ஜ்ஞாநம் ச யதஹைதுகம் ॥ ௭ ॥
தர்மஃ ஸ்வநுஷ்டிதஃ பும்ஸாம் விஷ்வக்ஸேநகதாஸு யஃ ।
நோத்பாதயேத்யதி ரதிம் ஶ்ரம ஏவ ஹி கேவலம் ॥ ௮ ॥
நோத்பாதயேத்யதி ரதிம் ஶ்ரம ஏவ ஹி கேவலம் ॥ ௮ ॥
தர்மஸ்ய ஹ்யாபவர்க்யஸ்ய நார்தோ'ர்தாயோபகல்பதே ।
நார்தஸ்ய தர்மைகாந்தஸ்ய காமோ லாபாய ஹி ஸ்ம்ரு'தஃ ॥ ௯ ॥
நார்தஸ்ய தர்மைகாந்தஸ்ய காமோ லாபாய ஹி ஸ்ம்ரு'தஃ ॥ ௯ ॥
காமஸ்ய நேந்த்ரியப்ரீதிர்லாபோ ஜீவேத யாவதா ।
ஜீவஸ்ய தத்த்வஜிஜ்ஞாஸா நார்தோ யஶ்சேஹ கர்மபிஃ ॥ ௧௦ ॥
ஜீவஸ்ய தத்த்வஜிஜ்ஞாஸா நார்தோ யஶ்சேஹ கர்மபிஃ ॥ ௧௦ ॥
வதந்தி தத்தத்த்வவிதஸ்தத்த்வம் யஜ்ஜ்ஞாநமத்வயம் ।
ப்ரஹ்மேதி பரமாத்மேதி பகவாநிதி ஶப்த்யதே ॥ ௧௧ ॥
ப்ரஹ்மேதி பரமாத்மேதி பகவாநிதி ஶப்த்யதே ॥ ௧௧ ॥
தச்ச்ரத்ததாநா முநயோ ஜ்ஞாநவைராக்யயுக்தயா ।
பஶ்யந்த்யாத்மநி சாத்மாநம் பக்த்யா ஶ்ருதக்ரு'ஹீதயா ॥ ௧௨ ॥
பஶ்யந்த்யாத்மநி சாத்மாநம் பக்த்யா ஶ்ருதக்ரு'ஹீதயா ॥ ௧௨ ॥
அதஃ பும்பிர்த்விஜஶ்ரேஷ்டா வர்ணாஶ்ரமவிபாகஶஃ ।
ஸ்வநுஷ்டிதஸ்ய தர்மஸ்ய ஸம்ஸித்திர்ஹரிதோஷணம் ॥ ௧௩ ॥
ஸ்வநுஷ்டிதஸ்ய தர்மஸ்ய ஸம்ஸித்திர்ஹரிதோஷணம் ॥ ௧௩ ॥
தஸ்மாதேகேந மநஸா பகவாந் ஸாத்வதாம் பதிஃ ।
ஶ்ரோதவ்யஃ கீர்திதவ்யஶ்ச த்யேயஃ பூஜ்யஶ்ச நித்யதா ॥ ௧௪ ॥
ஶ்ரோதவ்யஃ கீர்திதவ்யஶ்ச த்யேயஃ பூஜ்யஶ்ச நித்யதா ॥ ௧௪ ॥
யதநுத்யாஸிநா யுக்தாஃ கர்மக்ரந்திநிபந்தநம் ।
சிந்தந்தி கோவிதாஸ்தஸ்ய கோ ந குர்யாத்கதாரதிம் ॥ ௧௫ ॥
சிந்தந்தி கோவிதாஸ்தஸ்ய கோ ந குர்யாத்கதாரதிம் ॥ ௧௫ ॥
ஶுஶ்ரூஷோஃ ஶ்ரத்ததாநஸ்ய வாஸுதேவகதாருசிஃ ।
ஸ்யாந்மஹத்ஸேவயா விப்ராஃ புண்யதீர்தநிஷேவணாத் ॥ ௧௬ ॥
ஸ்யாந்மஹத்ஸேவயா விப்ராஃ புண்யதீர்தநிஷேவணாத் ॥ ௧௬ ॥
ஶ்ரு'ண்வதாம் ஸ்வகதாஃ க்ரு'ஷ்ணஃ புண்யஶ்ரவணகீர்தநஃ ।
ஹ்ரு'த்யந்தஃஸ்தோ ஹ்யபத்ராணி விதுநோதி ஸுஹ்ரு'த்ஸதாம் ॥ ௧௭ ॥
ஹ்ரு'த்யந்தஃஸ்தோ ஹ்யபத்ராணி விதுநோதி ஸுஹ்ரு'த்ஸதாம் ॥ ௧௭ ॥
நஷ்டப்ராயேஷ்வபத்ரேஷு நித்யம் பாகவதஸேவயா ।
பகவத்யுத்தமஶ்லோகே பக்திர்பவதி நைஷ்டிகீ ॥ ௧௮ ॥
பகவத்யுத்தமஶ்லோகே பக்திர்பவதி நைஷ்டிகீ ॥ ௧௮ ॥
ததா ரஜஸ்தமோபாவாஃ காமலோபாதயஶ்ச யே ।
சேத ஏதைரநாவித்தம் ஸ்திதம் ஸத்த்வே ப்ரஸீததி ॥ ௧௯ ॥
சேத ஏதைரநாவித்தம் ஸ்திதம் ஸத்த்வே ப்ரஸீததி ॥ ௧௯ ॥
ஏவம் ப்ரஸந்நமநஸோ பகவத்பக்தியோகதஃ ।
பகவத்தத்த்வவிஜ்ஞாநம் முக்தஸங்கஸ்ய ஜாயதே ॥ ௨௦ ॥
பகவத்தத்த்வவிஜ்ஞாநம் முக்தஸங்கஸ்ய ஜாயதே ॥ ௨௦ ॥
பித்யதே ஹ்ரு'தயக்ரந்திஶ்சித்யந்தே ஸர்வஸம்ஶயாஃ ।
க்ஷீயந்தே சாஸ்ய கர்மாணி த்ரு'ஷ்ட ஏவாத்மநீஶ்வரே ॥ ௨௧ ॥
க்ஷீயந்தே சாஸ்ய கர்மாணி த்ரு'ஷ்ட ஏவாத்மநீஶ்வரே ॥ ௨௧ ॥
அதோ வை கவயோ நித்யம் பக்திம் பரமயா முதா ।
வாஸுதேவே பகவதி குர்வந்த்யாத்மப்ரஸாதநீம் ॥ ௨௨ ॥
வாஸுதேவே பகவதி குர்வந்த்யாத்மப்ரஸாதநீம் ॥ ௨௨ ॥
ஸத்த்வம் ரஜஸ்தம இதி ப்ரக்ரு'தேர்குணாஸ்தை-
ர்யுக்தஃ பரஃ புருஷ ஏக இஹாஸ்ய தத்தே ।
ஸ்தித்யாதயே ஹரிவிரிஞ்சிஹரேதி ஸம்ஜ்ஞாஃ
ஶ்ரேயாம்ஸி தத்ர கலு ஸத்த்வதநோர்ந்ரு'ணாம் ஸ்யுஃ ॥ ௨௩ ॥
ர்யுக்தஃ பரஃ புருஷ ஏக இஹாஸ்ய தத்தே ।
ஸ்தித்யாதயே ஹரிவிரிஞ்சிஹரேதி ஸம்ஜ்ஞாஃ
ஶ்ரேயாம்ஸி தத்ர கலு ஸத்த்வதநோர்ந்ரு'ணாம் ஸ்யுஃ ॥ ௨௩ ॥
பார்திவாத்தாருணோ தூமஸ்தஸ்மாதக்நிஸ்த்ரயீமயஃ ।
தமஸஸ்து ரஜஸ்தஸ்மாத்ஸத்த்வம் யத்ப்ரஹ்மதர்ஶநம் ॥ ௨௪ ॥
தமஸஸ்து ரஜஸ்தஸ்மாத்ஸத்த்வம் யத்ப்ரஹ்மதர்ஶநம் ॥ ௨௪ ॥
பேஜிரே முநயோ'தாக்ரே பகவந்தமதோக்ஷஜம் ।
ஸத்த்வம் விஶுத்தம் க்ஷேமாய கல்பந்தே யே'நு தாநிஹ ॥ ௨௫ ॥
ஸத்த்வம் விஶுத்தம் க்ஷேமாய கல்பந்தே யே'நு தாநிஹ ॥ ௨௫ ॥
முமுக்ஷவோ கோரரூபாந் ஹித்வா பூதபதீநத ।
நாராயணகலாஃ ஶாந்தா பஜந்தி ஹ்யநஸூயவஃ ॥ ௨௬ ॥
நாராயணகலாஃ ஶாந்தா பஜந்தி ஹ்யநஸூயவஃ ॥ ௨௬ ॥
ரஜஸ்தமஃப்ரக்ரு'தயஃ ஸமஶீலா பஜந்தி வை ।
பித்ரு'பூதப்ரஜேஶாதீந்ஶ்ரியைஶ்வர்யப்ரஜேப்ஸவஃ ॥ ௨௭ ॥
பித்ரு'பூதப்ரஜேஶாதீந்ஶ்ரியைஶ்வர்யப்ரஜேப்ஸவஃ ॥ ௨௭ ॥
வாஸுதேவபரா வேதா வாஸுதேவபரா மகாஃ ।
வாஸுதேவபரா யோகா வாஸுதேவபராஃ க்ரியாஃ ॥ ௨௮ ॥
வாஸுதேவபரா யோகா வாஸுதேவபராஃ க்ரியாஃ ॥ ௨௮ ॥
வாஸுதேவபரம் ஜ்ஞாநம் வாஸுதேவபரம் தபஃ ।
வாஸுதேவபரோ தர்மோ வாஸுதேவபரா கதிஃ ॥ ௨௯ ॥
வாஸுதேவபரோ தர்மோ வாஸுதேவபரா கதிஃ ॥ ௨௯ ॥
ஸ ஏவேதம் ஸஸர்ஜாக்ரே பகவாநாத்மமாயயா ।
ஸதஸத்ரூபயா சாஸௌ குணமயாகுணோ விபுஃ ॥ ௩௦ ॥
ஸதஸத்ரூபயா சாஸௌ குணமயாகுணோ விபுஃ ॥ ௩௦ ॥
தயா விலஸிதேஷ்வேஷு குணேஷு குணவாநிவ ।
அந்தஃப்ரவிஷ்ட ஆபாதி விஜ்ஞாநேந விஜ்ரு'ம்பிதஃ ॥ ௩௧ ॥
அந்தஃப்ரவிஷ்ட ஆபாதி விஜ்ஞாநேந விஜ்ரு'ம்பிதஃ ॥ ௩௧ ॥
யதா ஹ்யவஹிதோ வஹ்நிர்தாருஷ்வேகஃ ஸ்வயோநிஷு ।
நாநேவ பாதி விஶ்வாத்மா பூதேஷு ச ததா புமாந் ॥ ௩௨ ॥
நாநேவ பாதி விஶ்வாத்மா பூதேஷு ச ததா புமாந் ॥ ௩௨ ॥
அஸௌ குணமயைர்பாவைர்பூதஸூக்ஷ்மேந்த்ரியாத்மபிஃ ।
ஸ்வநிர்மிதேஷு நிர்விஷ்டோ புங்க்தே பூதேஷு தத்குணாந் ॥ ௩௩ ॥
ஸ்வநிர்மிதேஷு நிர்விஷ்டோ புங்க்தே பூதேஷு தத்குணாந் ॥ ௩௩ ॥
பாவயத்யேஷ ஸத்த்வேந லோகாந் வை லோகபாவநஃ ।
லீலாவதாராநுரதோ தேவதிர்யங்நராதிஷு ॥ ௩௪ ॥
லீலாவதாராநுரதோ தேவதிர்யங்நராதிஷு ॥ ௩௪ ॥