ശ്രീരാജോവാച
കഥ്യതാം ഭഗവന്നേതത്തയോഃ ശാപസ്യ കാരണമ് ।
യത്തദ് വിഗര്ഹിതം കര്മ യേന വാ ദേവര്ഷേസ്തമഃ ॥ ൧ ॥
കഥ്യതാം ഭഗവന്നേതത്തയോഃ ശാപസ്യ കാരണമ് ।
യത്തദ് വിഗര്ഹിതം കര്മ യേന വാ ദേവര്ഷേസ്തമഃ ॥ ൧ ॥
ശ്രീശുക ഉവാച
രുദ്രസ്യാനുചരൌ ഭൂത്വാ സുദൃപ്തൌ ധനദാത്മജൌ ।
കൈലാസോപവനേ രമ്യേ മന്ദാകിന്യാം മദോത്കടൌ ॥ ൨ ॥
രുദ്രസ്യാനുചരൌ ഭൂത്വാ സുദൃപ്തൌ ധനദാത്മജൌ ।
കൈലാസോപവനേ രമ്യേ മന്ദാകിന്യാം മദോത്കടൌ ॥ ൨ ॥
വാരുണീം മദിരാം പീത്വാ മദാഘൂര്ണിതലോചനൌ ।
സ്ത്രീജനൈരനുഗായദ്ഭിശ്ചേരതുഃ പുഷ്പിതേ വനേ ॥ ൩ ॥
സ്ത്രീജനൈരനുഗായദ്ഭിശ്ചേരതുഃ പുഷ്പിതേ വനേ ॥ ൩ ॥
അന്തഃ പ്രവിശ്യ ഗങ്ഗായാമമ്ഭോജവനരാജിനി ।
ചിക്രീഡതുര്യുവതിഭിര്ഗജാവിവ കരേണുഭിഃ ॥ ൪ ॥
ചിക്രീഡതുര്യുവതിഭിര്ഗജാവിവ കരേണുഭിഃ ॥ ൪ ॥
യദൃച്ഛയാ ച ദേവര്ഷിര്ഭഗവാംസ്തത്ര കൌരവ ।
അപശ്യന്നാരദോ ദേവൌ ക്ഷീബാണൌ സമബുധ്യത ॥ ൫ ॥
അപശ്യന്നാരദോ ദേവൌ ക്ഷീബാണൌ സമബുധ്യത ॥ ൫ ॥
തം ദൃഷ്ട്വാ വ്രീഡിതാ ദേവ്യോ വിവസ്ത്രാഃ ശാപശങ്കിതാഃ ।
വാസാംസി പര്യധുഃ ശീഘ്രം വിവസ്ത്രൌ നൈവ ഗുഹ്യകൌ ॥ ൬ ॥
വാസാംസി പര്യധുഃ ശീഘ്രം വിവസ്ത്രൌ നൈവ ഗുഹ്യകൌ ॥ ൬ ॥
തൌ ദൃഷ്ട്വാ മദിരാമത്തൌ ശ്രീമദാന്ധൌ സുരാത്മജൌ ।
തയോരനുഗ്രഹാര്ഥായ ശാപം ദാസ്യന്നിദം ജഗൌ ॥ ൭ ॥
തയോരനുഗ്രഹാര്ഥായ ശാപം ദാസ്യന്നിദം ജഗൌ ॥ ൭ ॥
ശ്രീനാരദ ഉവാച
ന ഹ്യന്യോ ജുഷതോ ജോഷ്യാന്ബുദ്ധിഭ്രംശോ രജോഗുണഃ ।
ശ്രീമദാദാഭിജാത്യാദിര്യത്ര സ്ത്രീ ദ്യൂതമാസവഃ ॥ ൮ ॥
ന ഹ്യന്യോ ജുഷതോ ജോഷ്യാന്ബുദ്ധിഭ്രംശോ രജോഗുണഃ ।
ശ്രീമദാദാഭിജാത്യാദിര്യത്ര സ്ത്രീ ദ്യൂതമാസവഃ ॥ ൮ ॥
ഹന്യന്തേ പശവോ യത്ര നിര്ദയൈരജിതാത്മഭിഃ ।
മന്യമാനൈരിമം ദേഹമജരാമൃത്യു നശ്വരമ് ॥ ൯ ॥
മന്യമാനൈരിമം ദേഹമജരാമൃത്യു നശ്വരമ് ॥ ൯ ॥
ദേവസംജ്ഞിതമപ്യന്തേ കൃമിവിഡ്ഭസ്മസംജ്ഞിതമ് ।
ഭൂതധ്രുക്തത്കൃതേ സ്വാര്ഥം കിം വേദ നിരയോ യതഃ ॥ ൧൦ ॥
ഭൂതധ്രുക്തത്കൃതേ സ്വാര്ഥം കിം വേദ നിരയോ യതഃ ॥ ൧൦ ॥
ദേഹഃ കിമന്നദാതുഃ സ്വം നിഷേക്തുര്മാതുരേവ ച ।
മാതുഃ പിതുര്വാ ബലിനഃ ക്രേതുരഗ്നേഃ ശുനോഽപി വാ ॥ ൧൧ ॥
മാതുഃ പിതുര്വാ ബലിനഃ ക്രേതുരഗ്നേഃ ശുനോഽപി വാ ॥ ൧൧ ॥
ഏവം സാധാരണം ദേഹമവ്യക്തപ്രഭവാപ്യയമ് ।
കോ വിദ്വാനാത്മസാത്കൃത്വാ ഹന്തി ജന്തൂനൃതേഽസതഃ ॥ ൧൨ ॥
കോ വിദ്വാനാത്മസാത്കൃത്വാ ഹന്തി ജന്തൂനൃതേഽസതഃ ॥ ൧൨ ॥
അസതഃ ശ്രീമദാന്ധസ്യ ദാരിദ്രയം പരമഞ്ജനമ് ।
ആത്മൌപമ്യേന ഭൂതാനി ദരിദ്രഃ പരമീക്ഷതേ ॥ ൧൩ ॥
ആത്മൌപമ്യേന ഭൂതാനി ദരിദ്രഃ പരമീക്ഷതേ ॥ ൧൩ ॥
യഥാ കണ്ടകവിദ്ധാങ്ഗോ ജന്തോര്നേച്ഛതി താം വ്യഥാമ് ।
ജീവസാമ്യം ഗതോ ലിങ്ഗൈര്ന തഥാവിദ്ധകണ്ടകഃ ॥ ൧൪ ॥
ജീവസാമ്യം ഗതോ ലിങ്ഗൈര്ന തഥാവിദ്ധകണ്ടകഃ ॥ ൧൪ ॥
ദരിദ്രോ നിരഹംസ്തമ്ഭോ മുക്തഃ സര്വമദൈരിഹ ।
കൃച്ഛ്രം യദൃച്ഛയാപ്നോതി തദ്ധി തസ്യ പരം തപഃ ॥ ൧൫ ॥
കൃച്ഛ്രം യദൃച്ഛയാപ്നോതി തദ്ധി തസ്യ പരം തപഃ ॥ ൧൫ ॥
നിത്യം ക്ഷുത്ക്ഷാമദേഹസ്യ ദരിദ്രസ്യാന്നകാങ്ക്ഷിണഃ ।
ഇന്ദ്രിയാണ്യനുശുഷ്യന്തി ഹിംസാപി വിനിവര്തതേ ॥ ൧൬ ॥
ഇന്ദ്രിയാണ്യനുശുഷ്യന്തി ഹിംസാപി വിനിവര്തതേ ॥ ൧൬ ॥
ദരിദ്രസ്യൈവ യുജ്യന്തേ സാധവഃ സമദര്ശിനഃ ।
സദ്ഭിഃ ക്ഷിണോതി തം തര്ഷം തത ആരാദ്വിശുദ്ധ്യതി ॥ ൧൭ ॥
സദ്ഭിഃ ക്ഷിണോതി തം തര്ഷം തത ആരാദ്വിശുദ്ധ്യതി ॥ ൧൭ ॥
സാധൂനാം സമചിത്താനാം മുകുന്ദചരണൈഷിണാമ് ।
ഉപേക്ഷ്യൈഃ കിം ധനസ്തമ്ഭൈരസദ്ഭിരസദാശ്രയൈഃ ॥ ൧൮ ॥
ഉപേക്ഷ്യൈഃ കിം ധനസ്തമ്ഭൈരസദ്ഭിരസദാശ്രയൈഃ ॥ ൧൮ ॥
തദഹം മത്തയോര്മാധ്വ്യാ വാരുണ്യാ ശ്രീമദാന്ധയോഃ ।
തമോമദം ഹരിഷ്യാമി സ്ത്രൈണയോരജിതാത്മനോഃ ॥ ൧൯ ॥
തമോമദം ഹരിഷ്യാമി സ്ത്രൈണയോരജിതാത്മനോഃ ॥ ൧൯ ॥
യദിമൌ ലോകപാലസ്യ പുത്രൌ ഭൂത്വാ തമഃപ്ലുതൌ ।
ന വിവാസസമാത്മാനം വിജാനീതഃ സുദുര്മദൌ ॥ ൨൦ ॥
ന വിവാസസമാത്മാനം വിജാനീതഃ സുദുര്മദൌ ॥ ൨൦ ॥
അതോഽര്ഹതഃ സ്ഥാവരതാം സ്യാതാം നൈവം യഥാ പുനഃ ।
സ്മൃതിഃ സ്യാന്മത്പ്രസാദേന തത്രാപി മദനുഗ്രഹാത് ॥ ൨൧ ॥
സ്മൃതിഃ സ്യാന്മത്പ്രസാദേന തത്രാപി മദനുഗ്രഹാത് ॥ ൨൧ ॥
വാസുദേവസ്യ സാന്നിധ്യം ലബ്ധ്വാ ദിവ്യശരച്ഛതേ ।
വൃത്തേ സ്വര്ലോകതാം ഭൂയോ ലബ്ധഭക്തീ ഭവിഷ്യതഃ ॥ ൨൨ ॥
വൃത്തേ സ്വര്ലോകതാം ഭൂയോ ലബ്ധഭക്തീ ഭവിഷ്യതഃ ॥ ൨൨ ॥
ശ്രീശുക ഉവാച
ഏവമുക്ത്വാ സ ദേവര്ഷിര്ഗതോ നാരായണാശ്രമമ് ।
നലകൂവരമണിഗ്രീവാവാസതുര്യമലാര്ജുനൌ ॥ ൨൩ ॥
ഏവമുക്ത്വാ സ ദേവര്ഷിര്ഗതോ നാരായണാശ്രമമ് ।
നലകൂവരമണിഗ്രീവാവാസതുര്യമലാര്ജുനൌ ॥ ൨൩ ॥
ഋഷേര്ഭാഗവതമുഖ്യസ്യ സത്യം കര്തും വചോ ഹരിഃ ।
ജഗാമ ശനകൈസ്തത്ര യത്രാസ്താം യമലാര്ജുനൌ ॥ ൨൪ ॥
ജഗാമ ശനകൈസ്തത്ര യത്രാസ്താം യമലാര്ജുനൌ ॥ ൨൪ ॥
ദേവര്ഷിര്മേ പ്രിയതമോ യദിമൌ ധനദാത്മജൌ ।
തത്തഥാ സാധയിഷ്യാമി യദ് ഗീതം തന്മഹാത്മനാ ॥ ൨൫ ॥
തത്തഥാ സാധയിഷ്യാമി യദ് ഗീതം തന്മഹാത്മനാ ॥ ൨൫ ॥
ഇത്യന്തരേണാര്ജുനയോഃ കൃഷ്ണസ്തു യമയോര്യയൌ ।
ആത്മനിര്വേശമാത്രേണ തിര്യഗ്ഗതമുലൂഖലമ് ॥ ൨൬ ॥
ആത്മനിര്വേശമാത്രേണ തിര്യഗ്ഗതമുലൂഖലമ് ॥ ൨൬ ॥
ബാലേന നിഷ്കര്ഷയതാന്വഗുലൂഖലം തദ്
ദാമോദരേണ തരസോത്കലിതാങ്ഘ്രിബന്ധൌ ।
നിഷ്പേതതുഃ പരമവിക്രമിതാതിവേപ-
സ്കന്ധപ്രവാലവിടപൌ കൃതചണ്ഡശബ്ദൌ ॥ ൨൭ ॥
ദാമോദരേണ തരസോത്കലിതാങ്ഘ്രിബന്ധൌ ।
നിഷ്പേതതുഃ പരമവിക്രമിതാതിവേപ-
സ്കന്ധപ്രവാലവിടപൌ കൃതചണ്ഡശബ്ദൌ ॥ ൨൭ ॥
തത്ര ശ്രിയാ പരമയാ കകുഭഃ സ്ഫുരന്തൌ
സിദ്ധാവുപേത്യ കുജയോരിവ ജാതവേദാഃ ।
കൃഷ്ണം പ്രണമ്യ
ശിരസാഖിലലോകനാഥം
ബദ്ധാഞ്ജലീ വിരജസാവിദമൂചതുഃ സ്മ ॥ ൨൮ ॥
സിദ്ധാവുപേത്യ കുജയോരിവ ജാതവേദാഃ ।
കൃഷ്ണം പ്രണമ്യ
ശിരസാഖിലലോകനാഥം
ബദ്ധാഞ്ജലീ വിരജസാവിദമൂചതുഃ സ്മ ॥ ൨൮ ॥
കൃഷ്ണ കൃഷ്ണ മഹായോഗിംസ്ത്വമാദ്യഃ പുരുഷഃ പരഃ ।
വ്യക്താവ്യക്തമിദം വിശ്വം രൂപം തേ ബ്രാഹ്മണാ
വിദുഃ
॥ ൨൯ ॥
വ്യക്താവ്യക്തമിദം വിശ്വം രൂപം തേ ബ്രാഹ്മണാ
വിദുഃ
॥ ൨൯ ॥
ത്വമേകഃ സര്വഭൂതാനാം ദേഹാസ്വാത്മേന്ദ്രിയേശ്വരഃ ।
ത്വമേവ കാലോ ഭഗവാന് വിഷ്ണുരവ്യയ ഈശ്വരഃ ॥ ൩൦ ॥
ത്വമേവ കാലോ ഭഗവാന് വിഷ്ണുരവ്യയ ഈശ്വരഃ ॥ ൩൦ ॥
ത്വം മഹാന് പ്രകൃതിഃ സൂക്ഷ്മാ രജഃസത്ത്വതമോമയീ ।
ത്വമേവ പുരുഷോഽധ്യക്ഷഃ സര്വക്ഷേത്രവികാരവിത് ॥ ൩൧ ॥
ത്വമേവ പുരുഷോഽധ്യക്ഷഃ സര്വക്ഷേത്രവികാരവിത് ॥ ൩൧ ॥
ഗൃഹ്യമാണൈസ്ത്വമഗ്രാഹ്യോ വികാരൈഃ പ്രാകൃതൈര്ഗുണൈഃ ।
കോ ന്വിഹാര്ഹതി വിജ്ഞാതും പ്രാക്സിദ്ധം ഗുണസംവൃതഃ ॥ ൩൨ ॥
കോ ന്വിഹാര്ഹതി വിജ്ഞാതും പ്രാക്സിദ്ധം ഗുണസംവൃതഃ ॥ ൩൨ ॥
തസ്മൈ തുഭ്യം ഭഗവതേ വാസുദേവായ വേധസേ ।
ആത്മദ്യോതഗുണൈശ്ഛന്നമഹിമ്നേ ബ്രഹ്മണേ നമഃ ॥ ൩൩ ॥
ആത്മദ്യോതഗുണൈശ്ഛന്നമഹിമ്നേ ബ്രഹ്മണേ നമഃ ॥ ൩൩ ॥
യസ്യാവതാരാ ജ്ഞായന്തേ ശരീരേഷ്വശരീരിണഃ ।
തൈസ്തൈരതുല്യാതിശയൈര്വീര്യൈര്ദേഹിഷ്വസങ്ഗതൈഃ ॥ ൩൪ ॥
തൈസ്തൈരതുല്യാതിശയൈര്വീര്യൈര്ദേഹിഷ്വസങ്ഗതൈഃ ॥ ൩൪ ॥
സ ഭവാന്സര്വലോകസ്യ ഭവായ വിഭവായ ച ।
അവതീര്ണോംഽശഭാഗേന സാമ്പ്രതം പതിരാശിഷാമ് ॥ ൩൫ ॥
അവതീര്ണോംഽശഭാഗേന സാമ്പ്രതം പതിരാശിഷാമ് ॥ ൩൫ ॥
നമഃ പരമകല്യാണ നമഃ പരമമങ്ഗല ।
വാസുദേവായ ശാന്തായ യദൂനാം പതയേ നമഃ ॥ ൩൬ ॥
വാസുദേവായ ശാന്തായ യദൂനാം പതയേ നമഃ ॥ ൩൬ ॥
അനുജാനീഹി നൌ ഭൂമംസ്തവാനുചരകിങ്കരൌ ।
ദര്ശനം നൌ ഭഗവത ഋഷേരാസീദനുഗ്രഹാത് ॥ ൩൭ ॥
ദര്ശനം നൌ ഭഗവത ഋഷേരാസീദനുഗ്രഹാത് ॥ ൩൭ ॥
വാണീ ഗുണാനുകഥനേ ശ്രവണൌ കഥായാം
ഹസ്തൌ ച കര്മസു മനസ്തവ പാദയോര്നഃ ।
സ്മൃത്യാം ശിരസ്തവ നിവാസജഗത്പ്രണാമേ
ദൃഷ്ടിഃ സതാം ദര്ശനേഽസ്തു ഭവത്തനൂനാമ് ॥ ൩൮ ॥
ഹസ്തൌ ച കര്മസു മനസ്തവ പാദയോര്നഃ ।
സ്മൃത്യാം ശിരസ്തവ നിവാസജഗത്പ്രണാമേ
ദൃഷ്ടിഃ സതാം ദര്ശനേഽസ്തു ഭവത്തനൂനാമ് ॥ ൩൮ ॥
ശ്രീശുക ഉവാച
ഇത്ഥം സങ്കീര്തിതസ്താഭ്യാം ഭഗവാന്ഗോകുലേശ്വരഃ ।
ദാമ്നാ ചോലൂഖലേ ബദ്ധഃ പ്രഹസന്നാഹ ഗുഹ്യകൌ ॥ ൩൯ ॥
ഇത്ഥം സങ്കീര്തിതസ്താഭ്യാം ഭഗവാന്ഗോകുലേശ്വരഃ ।
ദാമ്നാ ചോലൂഖലേ ബദ്ധഃ പ്രഹസന്നാഹ ഗുഹ്യകൌ ॥ ൩൯ ॥
ശ്രീഭഗവാനുവാച
ജ്ഞാതം മമ പുരൈവൈതദൃഷിണാ കരുണാത്മനാ ।
യച്ഛ്രീമദാന്ധയോര്വാഗ്ഭിര്വിഭ്രംശോഽനുഗ്രഹഃ കൃതഃ ॥ ൪൦ ॥
ജ്ഞാതം മമ പുരൈവൈതദൃഷിണാ കരുണാത്മനാ ।
യച്ഛ്രീമദാന്ധയോര്വാഗ്ഭിര്വിഭ്രംശോഽനുഗ്രഹഃ കൃതഃ ॥ ൪൦ ॥
സാധൂനാം സമചിത്താനാം സുതരാം മത്കൃതാത്മനാമ് ।
ദര്ശനാന്നോ ഭവേദ് ബന്ധഃ പുംസോഽക്ഷ്ണോഃ സവിതുര്യഥാ ॥ ൪൧ ॥
ദര്ശനാന്നോ ഭവേദ് ബന്ധഃ പുംസോഽക്ഷ്ണോഃ സവിതുര്യഥാ ॥ ൪൧ ॥
തദ്ഗച്ഛതം മത്പരമൌ നലകൂവര സാദനമ് ।
സഞ്ജാതോ മയി ഭാവോ വാമീപ്സിതഃ പരമോഽഭവഃ ॥ ൪൨ ॥
സഞ്ജാതോ മയി ഭാവോ വാമീപ്സിതഃ പരമോഽഭവഃ ॥ ൪൨ ॥
ശ്രീശുക ഉവാച
ഇത്യുക്തൌ തൌ പരിക്രമ്യ പ്രണമ്യ ച പുനഃ പുനഃ ।
ബദ്ധോലൂഖലമാമന്ത്ര്യ ജഗ്മതുര്ദിശമുത്തരാമ് ॥ ൪൩ ॥
ഇത്യുക്തൌ തൌ പരിക്രമ്യ പ്രണമ്യ ച പുനഃ പുനഃ ।
ബദ്ധോലൂഖലമാമന്ത്ര്യ ജഗ്മതുര്ദിശമുത്തരാമ് ॥ ൪൩ ॥