శ్రీరాజోవాచ
కథ్యతాం భగవన్నేతత్తయోః శాపస్య కారణమ్ ।
యత్తద్ విగర్హితం కర్మ యేన వా దేవర్షేస్తమః ॥ ౧ ॥
కథ్యతాం భగవన్నేతత్తయోః శాపస్య కారణమ్ ।
యత్తద్ విగర్హితం కర్మ యేన వా దేవర్షేస్తమః ॥ ౧ ॥
శ్రీశుక ఉవాచ
రుద్రస్యానుచరౌ భూత్వా సుదృప్తౌ ధనదాత్మజౌ ।
కైలాసోపవనే రమ్యే మన్దాకిన్యాం మదోత్కటౌ ॥ ౨ ॥
రుద్రస్యానుచరౌ భూత్వా సుదృప్తౌ ధనదాత్మజౌ ।
కైలాసోపవనే రమ్యే మన్దాకిన్యాం మదోత్కటౌ ॥ ౨ ॥
వారుణీం మదిరాం పీత్వా మదాఘూర్ణితలోచనౌ ।
స్త్రీజనైరనుగాయద్భిశ్చేరతుః పుష్పితే వనే ॥ ౩ ॥
స్త్రీజనైరనుగాయద్భిశ్చేరతుః పుష్పితే వనే ॥ ౩ ॥
అన్తః ప్రవిశ్య గఙ్గాయామమ్భోజవనరాజిని ।
చిక్రీడతుర్యువతిభిర్గజావివ కరేణుభిః ॥ ౪ ॥
చిక్రీడతుర్యువతిభిర్గజావివ కరేణుభిః ॥ ౪ ॥
యదృచ్ఛయా చ దేవర్షిర్భగవాంస్తత్ర కౌరవ ।
అపశ్యన్నారదో దేవౌ క్షీబాణౌ సమబుధ్యత ॥ ౫ ॥
అపశ్యన్నారదో దేవౌ క్షీబాణౌ సమబుధ్యత ॥ ౫ ॥
తం దృష్ట్వా వ్రీడితా దేవ్యో వివస్త్రాః శాపశఙ్కితాః ।
వాసాంసి పర్యధుః శీఘ్రం వివస్త్రౌ నైవ గుహ్యకౌ ॥ ౬ ॥
వాసాంసి పర్యధుః శీఘ్రం వివస్త్రౌ నైవ గుహ్యకౌ ॥ ౬ ॥
తౌ దృష్ట్వా మదిరామత్తౌ శ్రీమదాన్ధౌ సురాత్మజౌ ।
తయోరనుగ్రహార్థాయ శాపం దాస్యన్నిదం జగౌ ॥ ౭ ॥
తయోరనుగ్రహార్థాయ శాపం దాస్యన్నిదం జగౌ ॥ ౭ ॥
శ్రీనారద ఉవాచ
న హ్యన్యో జుషతో జోష్యాన్బుద్ధిభ్రంశో రజోగుణః ।
శ్రీమదాదాభిజాత్యాదిర్యత్ర స్త్రీ ద్యూతమాసవః ॥ ౮ ॥
న హ్యన్యో జుషతో జోష్యాన్బుద్ధిభ్రంశో రజోగుణః ।
శ్రీమదాదాభిజాత్యాదిర్యత్ర స్త్రీ ద్యూతమాసవః ॥ ౮ ॥
హన్యన్తే పశవో యత్ర నిర్దయైరజితాత్మభిః ।
మన్యమానైరిమం దేహమజరామృత్యు నశ్వరమ్ ॥ ౯ ॥
మన్యమానైరిమం దేహమజరామృత్యు నశ్వరమ్ ॥ ౯ ॥
దేవసంజ్ఞితమప్యన్తే కృమివిడ్భస్మసంజ్ఞితమ్ ।
భూతధ్రుక్తత్కృతే స్వార్థం కిం వేద నిరయో యతః ॥ ౧౦ ॥
భూతధ్రుక్తత్కృతే స్వార్థం కిం వేద నిరయో యతః ॥ ౧౦ ॥
దేహః కిమన్నదాతుః స్వం నిషేక్తుర్మాతురేవ చ ।
మాతుః పితుర్వా బలినః క్రేతురగ్నేః శునోఽపి వా ॥ ౧౧ ॥
మాతుః పితుర్వా బలినః క్రేతురగ్నేః శునోఽపి వా ॥ ౧౧ ॥
ఏవం సాధారణం దేహమవ్యక్తప్రభవాప్యయమ్ ।
కో విద్వానాత్మసాత్కృత్వా హన్తి జన్తూనృతేఽసతః ॥ ౧౨ ॥
కో విద్వానాత్మసాత్కృత్వా హన్తి జన్తూనృతేఽసతః ॥ ౧౨ ॥
అసతః శ్రీమదాన్ధస్య దారిద్రయం పరమఞ్జనమ్ ।
ఆత్మౌపమ్యేన భూతాని దరిద్రః పరమీక్షతే ॥ ౧౩ ॥
ఆత్మౌపమ్యేన భూతాని దరిద్రః పరమీక్షతే ॥ ౧౩ ॥
యథా కణ్టకవిద్ధాఙ్గో జన్తోర్నేచ్ఛతి తాం వ్యథామ్ ।
జీవసామ్యం గతో లిఙ్గైర్న తథావిద్ధకణ్టకః ॥ ౧౪ ॥
జీవసామ్యం గతో లిఙ్గైర్న తథావిద్ధకణ్టకః ॥ ౧౪ ॥
దరిద్రో నిరహంస్తమ్భో ముక్తః సర్వమదైరిహ ।
కృచ్ఛ్రం యదృచ్ఛయాప్నోతి తద్ధి తస్య పరం తపః ॥ ౧౫ ॥
కృచ్ఛ్రం యదృచ్ఛయాప్నోతి తద్ధి తస్య పరం తపః ॥ ౧౫ ॥
నిత్యం క్షుత్క్షామదేహస్య దరిద్రస్యాన్నకాఙ్క్షిణః ।
ఇన్ద్రియాణ్యనుశుష్యన్తి హింసాపి వినివర్తతే ॥ ౧౬ ॥
ఇన్ద్రియాణ్యనుశుష్యన్తి హింసాపి వినివర్తతే ॥ ౧౬ ॥
దరిద్రస్యైవ యుజ్యన్తే సాధవః సమదర్శినః ।
సద్భిః క్షిణోతి తం తర్షం తత ఆరాద్విశుద్ధ్యతి ॥ ౧౭ ॥
సద్భిః క్షిణోతి తం తర్షం తత ఆరాద్విశుద్ధ్యతి ॥ ౧౭ ॥
సాధూనాం సమచిత్తానాం ముకున్దచరణైషిణామ్ ।
ఉపేక్ష్యైః కిం ధనస్తమ్భైరసద్భిరసదాశ్రయైః ॥ ౧౮ ॥
ఉపేక్ష్యైః కిం ధనస్తమ్భైరసద్భిరసదాశ్రయైః ॥ ౧౮ ॥
తదహం మత్తయోర్మాధ్వ్యా వారుణ్యా శ్రీమదాన్ధయోః ।
తమోమదం హరిష్యామి స్త్రైణయోరజితాత్మనోః ॥ ౧౯ ॥
తమోమదం హరిష్యామి స్త్రైణయోరజితాత్మనోః ॥ ౧౯ ॥
యదిమౌ లోకపాలస్య పుత్రౌ భూత్వా తమఃప్లుతౌ ।
న వివాససమాత్మానం విజానీతః సుదుర్మదౌ ॥ ౨౦ ॥
న వివాససమాత్మానం విజానీతః సుదుర్మదౌ ॥ ౨౦ ॥
అతోఽర్హతః స్థావరతాం స్యాతాం నైవం యథా పునః ।
స్మృతిః స్యాన్మత్ప్రసాదేన తత్రాపి మదనుగ్రహాత్ ॥ ౨౧ ॥
స్మృతిః స్యాన్మత్ప్రసాదేన తత్రాపి మదనుగ్రహాత్ ॥ ౨౧ ॥
వాసుదేవస్య సాన్నిధ్యం లబ్ధ్వా దివ్యశరచ్ఛతే ।
వృత్తే స్వర్లోకతాం భూయో లబ్ధభక్తీ భవిష్యతః ॥ ౨౨ ॥
వృత్తే స్వర్లోకతాం భూయో లబ్ధభక్తీ భవిష్యతః ॥ ౨౨ ॥
శ్రీశుక ఉవాచ
ఏవముక్త్వా స దేవర్షిర్గతో నారాయణాశ్రమమ్ ।
నలకూవరమణిగ్రీవావాసతుర్యమలార్జునౌ ॥ ౨౩ ॥
ఏవముక్త్వా స దేవర్షిర్గతో నారాయణాశ్రమమ్ ।
నలకూవరమణిగ్రీవావాసతుర్యమలార్జునౌ ॥ ౨౩ ॥
ఋషేర్భాగవతముఖ్యస్య సత్యం కర్తుం వచో హరిః ।
జగామ శనకైస్తత్ర యత్రాస్తాం యమలార్జునౌ ॥ ౨౪ ॥
జగామ శనకైస్తత్ర యత్రాస్తాం యమలార్జునౌ ॥ ౨౪ ॥
దేవర్షిర్మే ప్రియతమో యదిమౌ ధనదాత్మజౌ ।
తత్తథా సాధయిష్యామి యద్ గీతం తన్మహాత్మనా ॥ ౨౫ ॥
తత్తథా సాధయిష్యామి యద్ గీతం తన్మహాత్మనా ॥ ౨౫ ॥
ఇత్యన్తరేణార్జునయోః కృష్ణస్తు యమయోర్యయౌ ।
ఆత్మనిర్వేశమాత్రేణ తిర్యగ్గతములూఖలమ్ ॥ ౨౬ ॥
ఆత్మనిర్వేశమాత్రేణ తిర్యగ్గతములూఖలమ్ ॥ ౨౬ ॥
బాలేన నిష్కర్షయతాన్వగులూఖలం తద్
దామోదరేణ తరసోత్కలితాఙ్ఘ్రిబన్ధౌ ।
నిష్పేతతుః పరమవిక్రమితాతివేప-
స్కన్ధప్రవాలవిటపౌ కృతచణ్డశబ్దౌ ॥ ౨౭ ॥
దామోదరేణ తరసోత్కలితాఙ్ఘ్రిబన్ధౌ ।
నిష్పేతతుః పరమవిక్రమితాతివేప-
స్కన్ధప్రవాలవిటపౌ కృతచణ్డశబ్దౌ ॥ ౨౭ ॥
తత్ర శ్రియా పరమయా కకుభః స్ఫురన్తౌ
సిద్ధావుపేత్య కుజయోరివ జాతవేదాః ।
కృష్ణం ప్రణమ్య
శిరసాఖిలలోకనాథం
బద్ధాఞ్జలీ విరజసావిదమూచతుః స్మ ॥ ౨౮ ॥
సిద్ధావుపేత్య కుజయోరివ జాతవేదాః ।
కృష్ణం ప్రణమ్య
శిరసాఖిలలోకనాథం
బద్ధాఞ్జలీ విరజసావిదమూచతుః స్మ ॥ ౨౮ ॥
కృష్ణ కృష్ణ మహాయోగింస్త్వమాద్యః పురుషః పరః ।
వ్యక్తావ్యక్తమిదం విశ్వం రూపం తే బ్రాహ్మణా
విదుః
॥ ౨౯ ॥
వ్యక్తావ్యక్తమిదం విశ్వం రూపం తే బ్రాహ్మణా
విదుః
॥ ౨౯ ॥
త్వమేకః సర్వభూతానాం దేహాస్వాత్మేన్ద్రియేశ్వరః ।
త్వమేవ కాలో భగవాన్ విష్ణురవ్యయ ఈశ్వరః ॥ ౩౦ ॥
త్వమేవ కాలో భగవాన్ విష్ణురవ్యయ ఈశ్వరః ॥ ౩౦ ॥
త్వం మహాన్ ప్రకృతిః సూక్ష్మా రజఃసత్త్వతమోమయీ ।
త్వమేవ పురుషోఽధ్యక్షః సర్వక్షేత్రవికారవిత్ ॥ ౩౧ ॥
త్వమేవ పురుషోఽధ్యక్షః సర్వక్షేత్రవికారవిత్ ॥ ౩౧ ॥
గృహ్యమాణైస్త్వమగ్రాహ్యో వికారైః ప్రాకృతైర్గుణైః ।
కో న్విహార్హతి విజ్ఞాతుం ప్రాక్సిద్ధం గుణసంవృతః ॥ ౩౨ ॥
కో న్విహార్హతి విజ్ఞాతుం ప్రాక్సిద్ధం గుణసంవృతః ॥ ౩౨ ॥
తస్మై తుభ్యం భగవతే వాసుదేవాయ వేధసే ।
ఆత్మద్యోతగుణైశ్ఛన్నమహిమ్నే బ్రహ్మణే నమః ॥ ౩౩ ॥
ఆత్మద్యోతగుణైశ్ఛన్నమహిమ్నే బ్రహ్మణే నమః ॥ ౩౩ ॥
యస్యావతారా జ్ఞాయన్తే శరీరేష్వశరీరిణః ।
తైస్తైరతుల్యాతిశయైర్వీర్యైర్దేహిష్వసఙ్గతైః ॥ ౩౪ ॥
తైస్తైరతుల్యాతిశయైర్వీర్యైర్దేహిష్వసఙ్గతైః ॥ ౩౪ ॥
స భవాన్సర్వలోకస్య భవాయ విభవాయ చ ।
అవతీర్ణోంఽశభాగేన సామ్ప్రతం పతిరాశిషామ్ ॥ ౩౫ ॥
అవతీర్ణోంఽశభాగేన సామ్ప్రతం పతిరాశిషామ్ ॥ ౩౫ ॥
నమః పరమకల్యాణ నమః పరమమఙ్గల ।
వాసుదేవాయ శాన్తాయ యదూనాం పతయే నమః ॥ ౩౬ ॥
వాసుదేవాయ శాన్తాయ యదూనాం పతయే నమః ॥ ౩౬ ॥
అనుజానీహి నౌ భూమంస్తవానుచరకిఙ్కరౌ ।
దర్శనం నౌ భగవత ఋషేరాసీదనుగ్రహాత్ ॥ ౩౭ ॥
దర్శనం నౌ భగవత ఋషేరాసీదనుగ్రహాత్ ॥ ౩౭ ॥
వాణీ గుణానుకథనే శ్రవణౌ కథాయాం
హస్తౌ చ కర్మసు మనస్తవ పాదయోర్నః ।
స్మృత్యాం శిరస్తవ నివాసజగత్ప్రణామే
దృష్టిః సతాం దర్శనేఽస్తు భవత్తనూనామ్ ॥ ౩౮ ॥
హస్తౌ చ కర్మసు మనస్తవ పాదయోర్నః ।
స్మృత్యాం శిరస్తవ నివాసజగత్ప్రణామే
దృష్టిః సతాం దర్శనేఽస్తు భవత్తనూనామ్ ॥ ౩౮ ॥
శ్రీశుక ఉవాచ
ఇత్థం సఙ్కీర్తితస్తాభ్యాం భగవాన్గోకులేశ్వరః ।
దామ్నా చోలూఖలే బద్ధః ప్రహసన్నాహ గుహ్యకౌ ॥ ౩౯ ॥
ఇత్థం సఙ్కీర్తితస్తాభ్యాం భగవాన్గోకులేశ్వరః ।
దామ్నా చోలూఖలే బద్ధః ప్రహసన్నాహ గుహ్యకౌ ॥ ౩౯ ॥
శ్రీభగవానువాచ
జ్ఞాతం మమ పురైవైతదృషిణా కరుణాత్మనా ।
యచ్ఛ్రీమదాన్ధయోర్వాగ్భిర్విభ్రంశోఽనుగ్రహః కృతః ॥ ౪౦ ॥
జ్ఞాతం మమ పురైవైతదృషిణా కరుణాత్మనా ।
యచ్ఛ్రీమదాన్ధయోర్వాగ్భిర్విభ్రంశోఽనుగ్రహః కృతః ॥ ౪౦ ॥
సాధూనాం సమచిత్తానాం సుతరాం మత్కృతాత్మనామ్ ।
దర్శనాన్నో భవేద్ బన్ధః పుంసోఽక్ష్ణోః సవితుర్యథా ॥ ౪౧ ॥
దర్శనాన్నో భవేద్ బన్ధః పుంసోఽక్ష్ణోః సవితుర్యథా ॥ ౪౧ ॥
తద్గచ్ఛతం మత్పరమౌ నలకూవర సాదనమ్ ।
సఞ్జాతో మయి భావో వామీప్సితః పరమోఽభవః ॥ ౪౨ ॥
సఞ్జాతో మయి భావో వామీప్సితః పరమోఽభవః ॥ ౪౨ ॥
శ్రీశుక ఉవాచ
ఇత్యుక్తౌ తౌ పరిక్రమ్య ప్రణమ్య చ పునః పునః ।
బద్ధోలూఖలమామన్త్ర్య జగ్మతుర్దిశముత్తరామ్ ॥ ౪౩ ॥
ఇత్యుక్తౌ తౌ పరిక్రమ్య ప్రణమ్య చ పునః పునః ।
బద్ధోలూఖలమామన్త్ర్య జగ్మతుర్దిశముత్తరామ్ ॥ ౪౩ ॥