શ્રીશુક ઉવાચ
અથ કૃષ્ણઃ પરિવૃતો જ્ઞાતિભિર્મુદિતાત્મભિઃ ।
અનુગીયમાનો ન્યવિશદ્વ્રજં ગોકુલમણ્ડિતમ્ ॥ ૧ ॥
અથ કૃષ્ણઃ પરિવૃતો જ્ઞાતિભિર્મુદિતાત્મભિઃ ।
અનુગીયમાનો ન્યવિશદ્વ્રજં ગોકુલમણ્ડિતમ્ ॥ ૧ ॥
વ્રજે વિક્રીડતોરેવં ગોપાલચ્છદ્મમાયયા ।
ગ્રીષ્મો નામર્તુરભવન્નાતિપ્રેયાઞ્છરીરિણામ્ ॥ ૨ ॥
ગ્રીષ્મો નામર્તુરભવન્નાતિપ્રેયાઞ્છરીરિણામ્ ॥ ૨ ॥
સ ચ વૃન્દાવનગુણૈર્વસન્ત ઇવ લક્ષિતઃ ।
યત્રાસ્તે ભગવાન્ સાક્ષાદ્ રામેણ સહ કેશવઃ ॥ ૩ ॥
યત્રાસ્તે ભગવાન્ સાક્ષાદ્ રામેણ સહ કેશવઃ ॥ ૩ ॥
યત્ર નિર્ઝરનિર્હ્રાદનિવૃત્તસ્વનઝિલ્લિકમ્ ।
શશ્વત્તચ્છીકરર્જીષદ્રુમમણ્ડલમણ્ડિતમ્ ॥ ૪ ॥
શશ્વત્તચ્છીકરર્જીષદ્રુમમણ્ડલમણ્ડિતમ્ ॥ ૪ ॥
સરિત્સરઃપ્રસ્રવણોર્મિવાયુના
કહ્લારકુઞ્જોત્પલરેણુહારિણા ।
ન વિદ્યતે યત્ર વનૌકસાં દવો
નિદાઘવહ્ન્યર્કભવોઽતિશાદ્વલે ॥ ૫ ॥
કહ્લારકુઞ્જોત્પલરેણુહારિણા ।
ન વિદ્યતે યત્ર વનૌકસાં દવો
નિદાઘવહ્ન્યર્કભવોઽતિશાદ્વલે ॥ ૫ ॥
અગાધતોયહ્રદિનીતટોર્મિભિ-
ર્દ્રવત્પુરીષ્યાઃ પુલિનૈઃ સમન્તતઃ ।
ન યત્ર ચણ્ડાંશુકરા વિષોલ્બણા
ભુવો રસં શાદ્વલિતં ચ ગૃહ્ણતે ॥ ૬ ॥
ર્દ્રવત્પુરીષ્યાઃ પુલિનૈઃ સમન્તતઃ ।
ન યત્ર ચણ્ડાંશુકરા વિષોલ્બણા
ભુવો રસં શાદ્વલિતં ચ ગૃહ્ણતે ॥ ૬ ॥
વનં કુસુમિતં શ્રીમન્નદચ્ચિત્રમૃગદ્વિજમ્ ।
ગાયન્મયૂરભ્રમરં કૂજત્કોકિલસારસમ્ ॥ ૭ ॥
ગાયન્મયૂરભ્રમરં કૂજત્કોકિલસારસમ્ ॥ ૭ ॥
ક્રીડિષ્યમાણસ્તન્ કૃષ્ણો ભગવાન્ બલસંયુતઃ ।
વેણું વિરણયન્ ગોપૈર્ગોધનૈઃ સંવૃતોઽવિશત્ ॥ ૮ ॥
વેણું વિરણયન્ ગોપૈર્ગોધનૈઃ સંવૃતોઽવિશત્ ॥ ૮ ॥
પ્રવાલબર્હસ્તબકસ્રગ્ધાતુકૃતભૂષણાઃ ।
રામકૃષ્ણાદયો ગોપા નનૃતુર્યુયુધુર્જગુઃ ॥ ૯ ॥
રામકૃષ્ણાદયો ગોપા નનૃતુર્યુયુધુર્જગુઃ ॥ ૯ ॥
કૃષ્ણસ્ય નૃત્યતઃ કેચિજ્જગુઃ કેચિદવાદયન્ ।
વેણુપાણિતલૈઃ શૃઙ્ગૈઃ પ્રશશંસુરથાપરે ॥ ૧૦ ॥
વેણુપાણિતલૈઃ શૃઙ્ગૈઃ પ્રશશંસુરથાપરે ॥ ૧૦ ॥
ગોપજાતિપ્રતિચ્છન્ના દેવા ગોપાલરૂપિણૌ ।
ઈડિરે કૃષ્ણરામૌ ચ નટા ઇવ નટં નૃપ ॥ ૧૧ ॥
ઈડિરે કૃષ્ણરામૌ ચ નટા ઇવ નટં નૃપ ॥ ૧૧ ॥
ભ્રમણૈર્લઙ્ઘનૈઃ ક્ષેપૈરાસ્ફોટનવિકર્ષણૈઃ ।
ચિક્રીડતુર્નિયુદ્ધેન કાકપક્ષધરૌ ક્વચિત્ ॥ ૧૨ ॥
ચિક્રીડતુર્નિયુદ્ધેન કાકપક્ષધરૌ ક્વચિત્ ॥ ૧૨ ॥
ક્વચિન્નૃત્યત્સુ ચાન્યેષુ ગાયકૌ વાદકૌ સ્વયમ્ ।
શશંસતુર્મહારાજ સાધુ સાધ્વિતિ વાદિનૌ ॥ ૧૩ ॥
શશંસતુર્મહારાજ સાધુ સાધ્વિતિ વાદિનૌ ॥ ૧૩ ॥
ક્વચિદ્બિલ્વૈઃ ક્વચિત્કુમ્ભૈઃ ક્વચામલકમુષ્ટિભિઃ ।
અસ્પૃશ્યનેત્રબન્ધાદ્યૈઃ ક્વચિન્મૃગખગેહયા ॥ ૧૪ ॥
અસ્પૃશ્યનેત્રબન્ધાદ્યૈઃ ક્વચિન્મૃગખગેહયા ॥ ૧૪ ॥
ક્વચિચ્ચ દર્દુરપ્લાવૈર્વિવિધૈરુપહાસકૈઃ ।
કદાચિત્ સ્યન્દોલિકયા કર્હિચિન્નૃપચેષ્ટયા ॥ ૧૫ ॥
કદાચિત્ સ્યન્દોલિકયા કર્હિચિન્નૃપચેષ્ટયા ॥ ૧૫ ॥
એવં તૌ લોકસિદ્ધાભિઃ ક્રીડાભિશ્ચેરતુર્વને ।
નદ્યદ્રિદ્રોણિકુઞ્જેષુ કાનનેષુ સરઃસુ ચ ॥ ૧૬ ॥
નદ્યદ્રિદ્રોણિકુઞ્જેષુ કાનનેષુ સરઃસુ ચ ॥ ૧૬ ॥
પશૂંશ્ચારયતોર્ગોપૈસ્તદ્વને રામકૃષ્ણયોઃ ।
ગોપરૂપી પ્રલમ્બોઽગાદસુરસ્તજ્જિહીર્ષયા ॥ ૧૭ ॥
ગોપરૂપી પ્રલમ્બોઽગાદસુરસ્તજ્જિહીર્ષયા ॥ ૧૭ ॥
તં વિદ્વાનપિ દાશાર્હો ભગવાન્ સર્વદર્શનઃ ।
અન્વમોદત તત્સખ્યં વધં તસ્ય વિચિન્તયન્ ॥ ૧૮ ॥
અન્વમોદત તત્સખ્યં વધં તસ્ય વિચિન્તયન્ ॥ ૧૮ ॥
તત્રોપાહૂય ગોપાલાન્ કૃષ્ણઃ પ્રાહ વિહારવિત્ ।
હે ગોપા વિહરિષ્યામો દ્વન્દ્વીભૂય યથાયથમ્ ॥ ૧૯ ॥
હે ગોપા વિહરિષ્યામો દ્વન્દ્વીભૂય યથાયથમ્ ॥ ૧૯ ॥
તત્ર ચક્રુઃ પરિવૃઢૌ ગોપા રામજનાર્દનૌ ।
કૃષ્ણસઙ્ઘટ્ટિનઃ કેચિદાસન્ રામસ્ય ચાપરે ॥ ૨૦ ॥
કૃષ્ણસઙ્ઘટ્ટિનઃ કેચિદાસન્ રામસ્ય ચાપરે ॥ ૨૦ ॥
આચેરુર્વિવિધાઃ ક્રીડા વાહ્યવાહકલક્ષણાઃ ।
યત્રારોહન્તિ જેતારો વહન્તિ ચ પરાજિતાઃ ॥ ૨૧ ॥
યત્રારોહન્તિ જેતારો વહન્તિ ચ પરાજિતાઃ ॥ ૨૧ ॥
વહન્તો વાહ્યમાનાશ્ચ ચારયન્તશ્ચ ગોધનમ્ ।
ભાણ્ડીરકં નામ વટં જગ્મુઃ કૃષ્ણપુરોગમાઃ ॥ ૨૨ ॥
ભાણ્ડીરકં નામ વટં જગ્મુઃ કૃષ્ણપુરોગમાઃ ॥ ૨૨ ॥
રામસઙ્ઘટ્ટિનો યર્હિ શ્રીદામવૃષભાદયઃ ।
ક્રીડાયાં જયિનસ્તાંસ્તાનૂહુઃ કૃષ્ણાદયો નૃપ ॥ ૨૩ ॥
ક્રીડાયાં જયિનસ્તાંસ્તાનૂહુઃ કૃષ્ણાદયો નૃપ ॥ ૨૩ ॥
ઉવાહ કૃષ્ણો ભગવાન્ શ્રીદામાનં પરાજિતઃ ।
વૃષભં ભદ્રસેનસ્તુ પ્રલમ્બો રોહિણીસુતમ્ ॥ ૨૪ ॥
વૃષભં ભદ્રસેનસ્તુ પ્રલમ્બો રોહિણીસુતમ્ ॥ ૨૪ ॥
અવિષહ્યં મન્યમાનઃ કૃષ્ણં દાનવપુઙ્ગવઃ ।
વહન્ દ્રુતતરં પ્રાગાદવરોહણતઃ પરમ્ ॥ ૨૫ ॥
વહન્ દ્રુતતરં પ્રાગાદવરોહણતઃ પરમ્ ॥ ૨૫ ॥
તમુદ્વહન્ ધરણિધરેન્દ્રગૌરવં
મહાસુરો વિગતરયો નિજં વપુઃ ।
સ આસ્થિતઃ પુરટપરિચ્છદો બભૌ
તડિદ્દ્યુમાનુડુપતિવાડિવામ્બુદઃ ॥ ૨૬ ॥
મહાસુરો વિગતરયો નિજં વપુઃ ।
સ આસ્થિતઃ પુરટપરિચ્છદો બભૌ
તડિદ્દ્યુમાનુડુપતિવાડિવામ્બુદઃ ॥ ૨૬ ॥
નિરીક્ષ્ય તદ્વપુરલમમ્બરે ચરત્
પ્રદીપ્તદૃગ્ ભ્રુકુટિતટોગ્રદંષ્ટ્રકમ્ ।
જ્વલચ્છિખં કટકકિરીટકુણ્ડલ-
ત્વિષાદ્ભુતં હલધર ઈષદત્રસત્ ॥ ૨૭ ॥
પ્રદીપ્તદૃગ્ ભ્રુકુટિતટોગ્રદંષ્ટ્રકમ્ ।
જ્વલચ્છિખં કટકકિરીટકુણ્ડલ-
ત્વિષાદ્ભુતં હલધર ઈષદત્રસત્ ॥ ૨૭ ॥
અથાગતસ્મૃતિરભયો રિપું બલો
વિહાયસાર્થમિવ હરન્તમાત્મનઃ ।
રુષાહનચ્છિરસિ દૃઢેન મુષ્ટિના
સુરાધિપો ગિરિમિવ વજ્રરંહસા ॥ ૨૮ ॥
વિહાયસાર્થમિવ હરન્તમાત્મનઃ ।
રુષાહનચ્છિરસિ દૃઢેન મુષ્ટિના
સુરાધિપો ગિરિમિવ વજ્રરંહસા ॥ ૨૮ ॥
સ આહતઃ સપદિ વિશીર્ણમસ્તકો
મુખાદ્ વમન્ રુધિરમપસ્મૃતોઽસુરઃ ।
મહારવં વ્યસુરપતત્ સમીરયન્
ગિરિર્યથા મઘવત આયુધાહતઃ ॥ ૨૯ ॥
મુખાદ્ વમન્ રુધિરમપસ્મૃતોઽસુરઃ ।
મહારવં વ્યસુરપતત્ સમીરયન્
ગિરિર્યથા મઘવત આયુધાહતઃ ॥ ૨૯ ॥
દૃષ્ટ્વા પ્રલમ્બં નિહતં બલેન બલશાલિના ।
ગોપાઃ સુવિસ્મિતા આસન્સાધુ સાધ્વિતિ વાદિનઃ ॥ ૩૦ ॥
ગોપાઃ સુવિસ્મિતા આસન્સાધુ સાધ્વિતિ વાદિનઃ ॥ ૩૦ ॥
આશિષોઽભિગૃણન્તસ્તં પ્રશશંસુસ્તદર્હણમ્ ।
પ્રેત્યાગતમિવાલિઙ્ગ્ય પ્રેમવિહ્વલચેતસઃ ॥ ૩૧ ॥
પ્રેત્યાગતમિવાલિઙ્ગ્ય પ્રેમવિહ્વલચેતસઃ ॥ ૩૧ ॥
પાપે પ્રલમ્બે નિહતે દેવાઃ પરમનિર્વૃતાઃ ।
અભ્યવર્ષન્ બલં માલ્યૈઃ શશંસુઃ સાધુ સાધ્વિતિ ॥ ૩૨ ॥
અભ્યવર્ષન્ બલં માલ્યૈઃ શશંસુઃ સાધુ સાધ્વિતિ ॥ ૩૨ ॥