ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ଏକଦା ଦେଵଯାତ୍ରାଯାଂ ଗୋପାଲା ଜାତକୌତୁକାଃ ।
ଅନୋଭିରନଡୁଦ୍ଯୁକ୍ତୈଃ ପ୍ରଯଯୁସ୍ତେଽମ୍ବିକାଵନମ୍ ॥ ୧ ॥
ଏକଦା ଦେଵଯାତ୍ରାଯାଂ ଗୋପାଲା ଜାତକୌତୁକାଃ ।
ଅନୋଭିରନଡୁଦ୍ଯୁକ୍ତୈଃ ପ୍ରଯଯୁସ୍ତେଽମ୍ବିକାଵନମ୍ ॥ ୧ ॥
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ସରସ୍ଵତ୍ଯାଂ ଦେଵଂ ପଶୁପତିଂ ଵିଭୁମ୍ ।
ଆନର୍ଚୁରର୍ହଣୈର୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଦେଵୀଂ ଚ ନୃପତେଽମ୍ବିକାମ୍ ॥ ୨ ॥
ଆନର୍ଚୁରର୍ହଣୈର୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଦେଵୀଂ ଚ ନୃପତେଽମ୍ବିକାମ୍ ॥ ୨ ॥
ଗାଵୋ ହିରଣ୍ଯଂ ଵାସାଂସି ମଧୁ ମଧ୍ଵନ୍ନମାଦୃତାଃ ।
ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯୋ ଦଦୁଃ ସର୍ଵେ ଦେଵୋ ନଃ ପ୍ରୀଯତାମିତି ॥ ୩ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯୋ ଦଦୁଃ ସର୍ଵେ ଦେଵୋ ନଃ ପ୍ରୀଯତାମିତି ॥ ୩ ॥
ଊଷୁଃ ସରସ୍ଵତୀତୀରେ ଜଲଂ ପ୍ରାଶ୍ଯ ଯତଵ୍ରତାଃ ।
ରଜନୀଂ ତାଂ ମହାଭାଗା ନନ୍ଦସୁନନ୍ଦକାଦଯଃ ॥ ୪ ॥
ରଜନୀଂ ତାଂ ମହାଭାଗା ନନ୍ଦସୁନନ୍ଦକାଦଯଃ ॥ ୪ ॥
କଶ୍ଚିନ୍ମହାନହିସ୍ତସ୍ମିନ୍ ଵିପିନେଽତିବୁଭୁକ୍ଷିତଃ ।
ଯଦୃଚ୍ଛଯାଗତୋ ନନ୍ଦଂ ଶଯାନମୁରଗୋଽଗ୍ରସୀତ୍ ॥ ୫ ॥
ଯଦୃଚ୍ଛଯାଗତୋ ନନ୍ଦଂ ଶଯାନମୁରଗୋଽଗ୍ରସୀତ୍ ॥ ୫ ॥
ସ ଚୁକ୍ରୋଶାହିନା ଗ୍ରସ୍ତଃ କୃଷ୍ଣ କୃଷ୍ଣ ମହାନଯମ୍ ।
ସର୍ପୋ ମାଂ ଗ୍ରସତେ ତାତ ପ୍ରପନ୍ନଂ ପରିମୋଚଯ ॥ ୬ ॥
ସର୍ପୋ ମାଂ ଗ୍ରସତେ ତାତ ପ୍ରପନ୍ନଂ ପରିମୋଚଯ ॥ ୬ ॥
ତସ୍ଯ ଚାକ୍ରନ୍ଦିତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଗୋପାଲାଃ ସହସୋତ୍ଥିତାଃ ।
ଗ୍ରସ୍ତଂ ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିଭ୍ରାନ୍ତାଃ ସର୍ପଂ ଵିଵ୍ଯଧୁରୁଲ୍ମୁକୈଃ ॥ ୭ ॥
ଗ୍ରସ୍ତଂ ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିଭ୍ରାନ୍ତାଃ ସର୍ପଂ ଵିଵ୍ଯଧୁରୁଲ୍ମୁକୈଃ ॥ ୭ ॥
ଅଲାତୈର୍ଦହ୍ଯମାନୋଽପି ନାମୁଞ୍ଚତ୍ତମୁରଙ୍ଗମଃ ।
ତମସ୍ପୃଶତ୍ପଦାଭ୍ଯେତ୍ଯ ଭଗଵାନ୍ସାତ୍ଵତାଂ ପତିଃ ॥ ୮ ॥
ତମସ୍ପୃଶତ୍ପଦାଭ୍ଯେତ୍ଯ ଭଗଵାନ୍ସାତ୍ଵତାଂ ପତିଃ ॥ ୮ ॥
ସ ଵୈ ଭଗଵତଃ ଶ୍ରୀମତ୍ପାଦସ୍ପର୍ଶହତାଶୁଭଃ ।
ଭେଜେ ସର୍ପଵପୁର୍ହିତ୍ଵା ରୂପଂ ଵିଦ୍ଯାଧରାର୍ଚିତମ୍ ॥ ୯ ॥
ଭେଜେ ସର୍ପଵପୁର୍ହିତ୍ଵା ରୂପଂ ଵିଦ୍ଯାଧରାର୍ଚିତମ୍ ॥ ୯ ॥
ତମପୃଚ୍ଛଦ୍ ଧୃଷୀକେଶଃ ପ୍ରଣତଂ ସମଵସ୍ଥିତମ୍ ।
ଦୀପ୍ଯମାନେନ ଵପୁଷା ପୁରୁଷଂ ହେମମାଲିନମ୍ ॥ ୧୦ ॥
ଦୀପ୍ଯମାନେନ ଵପୁଷା ପୁରୁଷଂ ହେମମାଲିନମ୍ ॥ ୧୦ ॥
କୋ ଭଵାନ୍ ପରଯା ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ରୋଚତେଽଦ୍ଭୁତଦର୍ଶନଃ ।
କଥଂ ଜୁଗୁପ୍ସିତାମେତାଂ ଗତିଂ ଵା ପ୍ରାପିତୋଽଵଶଃ ॥ ୧୧ ॥
କଥଂ ଜୁଗୁପ୍ସିତାମେତାଂ ଗତିଂ ଵା ପ୍ରାପିତୋଽଵଶଃ ॥ ୧୧ ॥
ସର୍ପ ଉଵାଚ
ଅହଂ ଵିଦ୍ଯାଧରଃ କଶ୍ଚିତ୍ସୁଦର୍ଶନ ଇତି ଶ୍ରୁତଃ ।
ଶ୍ରିଯା ସ୍ଵରୂପସମ୍ପତ୍ତ୍ଯା ଵିମାନେନାଚରନ୍ ଦିଶଃ ॥ ୧୨ ॥
ଅହଂ ଵିଦ୍ଯାଧରଃ କଶ୍ଚିତ୍ସୁଦର୍ଶନ ଇତି ଶ୍ରୁତଃ ।
ଶ୍ରିଯା ସ୍ଵରୂପସମ୍ପତ୍ତ୍ଯା ଵିମାନେନାଚରନ୍ ଦିଶଃ ॥ ୧୨ ॥
ଋଷୀନ୍ ଵିରୂପାଙ୍ଗିରସଃ ପ୍ରାହସଂ ରୂପଦର୍ପିତଃ ।
ତୈରିମାଂ ପ୍ରାପିତୋ ଯୋନିଂ ପ୍ରଲବ୍ଧୈଃ ସ୍ଵେନ ପାପ୍ମନା ॥ ୧୩ ॥
ତୈରିମାଂ ପ୍ରାପିତୋ ଯୋନିଂ ପ୍ରଲବ୍ଧୈଃ ସ୍ଵେନ ପାପ୍ମନା ॥ ୧୩ ॥
ଶାପୋ ମେଽନୁଗ୍ରହାଯୈଵ କୃତସ୍ତୈଃ କରୁଣାତ୍ମଭିଃ ।
ଯଦହଂ ଲୋକଗୁରୁଣା ପଦା ସ୍ପୃଷ୍ଟୋ ହତାଶୁଭଃ ॥ ୧୪ ॥
ଯଦହଂ ଲୋକଗୁରୁଣା ପଦା ସ୍ପୃଷ୍ଟୋ ହତାଶୁଭଃ ॥ ୧୪ ॥
ତଂ ତ୍ଵାହଂ ଭଵଭୀତାନାଂ ପ୍ରପନ୍ନାନାଂ ଭଯାପହମ୍ ।
ଆପୃଚ୍ଛେ ଶାପନିର୍ମୁକ୍ତଃ ପାଦସ୍ପର୍ଶାଦମୀଵହନ୍ ॥ ୧୫ ॥
ଆପୃଚ୍ଛେ ଶାପନିର୍ମୁକ୍ତଃ ପାଦସ୍ପର୍ଶାଦମୀଵହନ୍ ॥ ୧୫ ॥
ପ୍ରପନ୍ନୋଽସ୍ମି ମହାଯୋଗିନ୍ ମହାପୁରୁଷ ସତ୍ପତେ ।
ଅନୁଜାନୀହି ମାଂ ଦେଵ ସର୍ଵଲୋକେଶ୍ଵରେଶ୍ଵର ॥ ୧୬ ॥
ଅନୁଜାନୀହି ମାଂ ଦେଵ ସର୍ଵଲୋକେଶ୍ଵରେଶ୍ଵର ॥ ୧୬ ॥
ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡାଦ୍ଵିମୁକ୍ତୋଽହଂ ସଦ୍ଯସ୍ତେଽଚ୍ଯୁତ ଦର୍ଶନାତ୍ ।
ଯନ୍ନାମ ଗୃହ୍ଣନ୍ନଖିଲାନ୍ ଶ୍ରୋତୃନାତ୍ମାନମେଵ ଚ ।
ସଦ୍ଯଃ ପୁନାତି କିଂ ଭୂଯସ୍ତସ୍ଯ ସ୍ପୃଷ୍ଟଃ ପଦା ହି ତେ ॥ ୧୭ ॥
ଯନ୍ନାମ ଗୃହ୍ଣନ୍ନଖିଲାନ୍ ଶ୍ରୋତୃନାତ୍ମାନମେଵ ଚ ।
ସଦ୍ଯଃ ପୁନାତି କିଂ ଭୂଯସ୍ତସ୍ଯ ସ୍ପୃଷ୍ଟଃ ପଦା ହି ତେ ॥ ୧୭ ॥
ଇତ୍ଯନୁଜ୍ଞାପ୍ଯ ଦାଶାର୍ହଂ ପରିକ୍ରମ୍ଯାଭିଵନ୍ଦ୍ଯ ଚ ।
ସୁଦର୍ଶନୋ ଦିଵଂ ଯାତଃ କୃଚ୍ଛ୍ରାନ୍ନନ୍ଦଶ୍ଚ ମୋଚିତଃ ॥ ୧୮ ॥
ସୁଦର୍ଶନୋ ଦିଵଂ ଯାତଃ କୃଚ୍ଛ୍ରାନ୍ନନ୍ଦଶ୍ଚ ମୋଚିତଃ ॥ ୧୮ ॥
ନିଶାମ୍ଯ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ତଦାତ୍ମଵୈଭଵଂ
ଵ୍ରଜୌକସୋ ଵିସ୍ମିତଚେତସସ୍ତତଃ ।
ସମାପ୍ଯ ତସ୍ମିନ୍ ନିଯମଂ ପୁନର୍ଵ୍ରଜଂ
ନୃପାଯଯୁସ୍ତତ୍ କଥଯନ୍ତ ଆଦୃତାଃ ॥ ୧୯ ॥
ଵ୍ରଜୌକସୋ ଵିସ୍ମିତଚେତସସ୍ତତଃ ।
ସମାପ୍ଯ ତସ୍ମିନ୍ ନିଯମଂ ପୁନର୍ଵ୍ରଜଂ
ନୃପାଯଯୁସ୍ତତ୍ କଥଯନ୍ତ ଆଦୃତାଃ ॥ ୧୯ ॥
କଦାଚିଦଥ ଗୋଵିନ୍ଦୋ ରାମଶ୍ଚାଦ୍ଭୁତଵିକ୍ରମଃ ।
ଵିଜହ୍ରତୁର୍ଵନେ ରାତ୍ର୍ଯାଂ ମଧ୍ଯଗୌ ଵ୍ରଜଯୋଷିତାମ୍ ॥ ୨୦ ॥
ଵିଜହ୍ରତୁର୍ଵନେ ରାତ୍ର୍ଯାଂ ମଧ୍ଯଗୌ ଵ୍ରଜଯୋଷିତାମ୍ ॥ ୨୦ ॥
ଉପଗୀଯମାନୌ ଲଲିତଂ ସ୍ତ୍ରୀଜନୈର୍ବଦ୍ଧସୌହୃଦୈଃ ।
ସ୍ଵଲଙ୍କୃତାନୁଲିପ୍ତାଙ୍ଗୌ ସ୍ରଗ୍ଵିନୌ ଵିରଜୋଽମ୍ବରୌ ॥ ୨୧ ॥
ସ୍ଵଲଙ୍କୃତାନୁଲିପ୍ତାଙ୍ଗୌ ସ୍ରଗ୍ଵିନୌ ଵିରଜୋଽମ୍ବରୌ ॥ ୨୧ ॥
ନିଶାମୁଖଂ ମାନଯନ୍ତାଵୁଦିତୋଡୁପତାରକମ୍ ।
ମଲ୍ଲିକାଗନ୍ଧମତ୍ତାଲି ଜୁଷ୍ଟଂ କୁମୁଦଵାଯୁନା ॥ ୨୨ ॥
ମଲ୍ଲିକାଗନ୍ଧମତ୍ତାଲି ଜୁଷ୍ଟଂ କୁମୁଦଵାଯୁନା ॥ ୨୨ ॥
ଜଗତୁଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ମନଃଶ୍ରଵଣମଙ୍ଗଲମ୍ ।
ତୌ କଲ୍ପଯନ୍ତୌ ଯୁଗତ୍ସ୍ଵରମଣ୍ଡଲମୂର୍ଚ୍ଛିତମ୍ ॥ ୨୩ ॥
ତୌ କଲ୍ପଯନ୍ତୌ ଯୁଗତ୍ସ୍ଵରମଣ୍ଡଲମୂର୍ଚ୍ଛିତମ୍ ॥ ୨୩ ॥
ଗୋପ୍ଯସ୍ତଦ୍ଗୀତମାକର୍ଣ୍ଯ ମୂର୍ଚ୍ଛିତା ନାଵିଦନ୍ନୃପ ।
ସ୍ରଂସଦ୍ଦୁକୂଲମାତ୍ମାନଂ ସ୍ରସ୍ତକେଶସ୍ରଜଂ ତତଃ ॥ ୨୪ ॥
ସ୍ରଂସଦ୍ଦୁକୂଲମାତ୍ମାନଂ ସ୍ରସ୍ତକେଶସ୍ରଜଂ ତତଃ ॥ ୨୪ ॥
ଏଵଂ ଵିକ୍ରୀଡତୋଃ ସ୍ଵୈରଂ ଗାଯତୋଃ ସମ୍ପ୍ରମତ୍ତଵତ୍ ।
ଶଙ୍ଖଚୂଡ ଇତି ଖ୍ଯାତୋ ଧନଦାନୁଚରୋଽଭ୍ଯଗାତ୍ ॥ ୨୫ ॥
ଶଙ୍ଖଚୂଡ ଇତି ଖ୍ଯାତୋ ଧନଦାନୁଚରୋଽଭ୍ଯଗାତ୍ ॥ ୨୫ ॥
ତଯୋର୍ନିରୀକ୍ଷତୋ ରାଜଂସ୍ତନ୍ନାଥଂ ପ୍ରମଦାଜନମ୍ ।
କ୍ରୋଶନ୍ତଂ କାଲଯାମାସ ଦିଶ୍ଯୁଦୀଚ୍ଯାମଶଙ୍କିତଃ ॥ ୨୬ ॥
କ୍ରୋଶନ୍ତଂ କାଲଯାମାସ ଦିଶ୍ଯୁଦୀଚ୍ଯାମଶଙ୍କିତଃ ॥ ୨୬ ॥
କ୍ରୋଶନ୍ତଂ କୃଷ୍ଣ ରାମେତି ଵିଲୋକ୍ଯ ସ୍ଵପରିଗ୍ରହମ୍ ।
ଯଥା ଗା ଦସ୍ଯୁନା ଗ୍ରସ୍ତା ଭ୍ରାତରାଵନ୍ଵଧାଵତାମ୍ ॥ ୨୭ ॥
ଯଥା ଗା ଦସ୍ଯୁନା ଗ୍ରସ୍ତା ଭ୍ରାତରାଵନ୍ଵଧାଵତାମ୍ ॥ ୨୭ ॥
ମା ଭୈଷ୍ଟେତ୍ଯଭଯାରାଵୌ ଶାଲହସ୍ତୌ ତରସ୍ଵିନୌ ।
ଆସେଦତୁସ୍ତଂ ତରସା ତ୍ଵରିତଂ ଗୁହ୍ଯକାଧମମ୍ ॥ ୨୮ ॥
ଆସେଦତୁସ୍ତଂ ତରସା ତ୍ଵରିତଂ ଗୁହ୍ଯକାଧମମ୍ ॥ ୨୮ ॥
ସ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ତାଵନୁପ୍ରାପ୍ତୌ କାଲମୃତ୍ଯୂ ଇଵୋଦ୍ଵିଜନ୍ ।
ଵିଷୃଜ୍ଯ ସ୍ତ୍ରୀଜନଂ ମୂଢଃ ପ୍ରାଦ୍ରଵଜ୍ଜୀଵିତେଚ୍ଛଯା ॥ ୨୯ ॥
ଵିଷୃଜ୍ଯ ସ୍ତ୍ରୀଜନଂ ମୂଢଃ ପ୍ରାଦ୍ରଵଜ୍ଜୀଵିତେଚ୍ଛଯା ॥ ୨୯ ॥
ତମନ୍ଵଧାଵଦ୍ ଗୋଵିନ୍ଦୋ ଯତ୍ର ଯତ୍ର ସ ଧାଵତି ।
ଜିହୀର୍ଷୁସ୍ତଚ୍ଛିରୋରତ୍ନଂ ତସ୍ଥୌ ରକ୍ଷନ୍ ସ୍ତ୍ରିଯୋ ବଲଃ ॥ ୩୦ ॥
ଜିହୀର୍ଷୁସ୍ତଚ୍ଛିରୋରତ୍ନଂ ତସ୍ଥୌ ରକ୍ଷନ୍ ସ୍ତ୍ରିଯୋ ବଲଃ ॥ ୩୦ ॥
ଅଵିଦୂର ଇଵାଭ୍ଯେତ୍ଯ ଶିରସ୍ତସ୍ଯ ଦୁରାତ୍ମନଃ ।
ଜହାର ମୁଷ୍ଟିନୈଵାଙ୍ଗ ସହଚୂଡମଣିଂ ଵିଭୁଃ ॥ ୩୧ ॥
ଜହାର ମୁଷ୍ଟିନୈଵାଙ୍ଗ ସହଚୂଡମଣିଂ ଵିଭୁଃ ॥ ୩୧ ॥
ଶଙ୍ଖଚୂଡଂ ନିହତ୍ଯୈଵଂ ମଣିମାଦାଯ ଭାସ୍ଵରମ୍ ।
ଅଗ୍ରଜାଯାଦଦାତ୍ପ୍ରୀତ୍ଯା ପଶ୍ଯନ୍ତୀନାଂ ଚ ଯୋଷିତାମ୍ ॥ ୩୨ ॥
ଅଗ୍ରଜାଯାଦଦାତ୍ପ୍ରୀତ୍ଯା ପଶ୍ଯନ୍ତୀନାଂ ଚ ଯୋଷିତାମ୍ ॥ ୩୨ ॥