శ్రీశుక ఉవాచ
స్తువతస్తస్య భగవాన్ దర్శయిత్వా జలే వపుః ।
భూయః సమాహరత్ కృష్ణో నటో నాట్యమివాత్మనః ॥ ౧ ॥
స్తువతస్తస్య భగవాన్ దర్శయిత్వా జలే వపుః ।
భూయః సమాహరత్ కృష్ణో నటో నాట్యమివాత్మనః ॥ ౧ ॥
సోఽపి చాన్తర్హితం వీక్ష్య జలాదున్మజ్య సత్వరః ।
కృత్వా చావశ్యకం సర్వం విస్మితో రథమాగమత్ ॥ ౨ ॥
కృత్వా చావశ్యకం సర్వం విస్మితో రథమాగమత్ ॥ ౨ ॥
తమపృచ్ఛద్ధృషీకేశః కిం తే దృష్టమివాద్భుతమ్ ।
భూమౌ వియతి తోయే వా తథా త్వాం లక్షయామహే ॥ ౩ ॥
భూమౌ వియతి తోయే వా తథా త్వాం లక్షయామహే ॥ ౩ ॥
శ్రీఅక్రూర ఉవాచ
అద్భుతానీహ యావన్తి భూమౌ వియతి వా జలే ।
త్వయి విశ్వాత్మకే తాని కిం మేఽదృష్టం విపశ్యతః ॥ ౪ ॥
అద్భుతానీహ యావన్తి భూమౌ వియతి వా జలే ।
త్వయి విశ్వాత్మకే తాని కిం మేఽదృష్టం విపశ్యతః ॥ ౪ ॥
యత్రాద్భుతాని సర్వాణి భూమౌ వియతి వా జలే ।
తం త్వానుపశ్యతో బ్రహ్మన్ కిం మే దృష్టమిహాద్భుతమ్ ॥ ౫ ॥
తం త్వానుపశ్యతో బ్రహ్మన్ కిం మే దృష్టమిహాద్భుతమ్ ॥ ౫ ॥
ఇత్యుక్త్వా చోదయామాస స్యన్దనం గాన్దినీసుతః ।
మథురామనయద్ రామం కృష్ణం చైవ దినాత్యయే ॥ ౬ ॥
మథురామనయద్ రామం కృష్ణం చైవ దినాత్యయే ॥ ౬ ॥
మార్గే గ్రామజనా రాజంస్తత్ర తత్రోపసఙ్గతాః ।
వసుదేవసుతౌ వీక్ష్య ప్రీతా దృష్టిం న చాదదుః ॥ ౭ ॥
వసుదేవసుతౌ వీక్ష్య ప్రీతా దృష్టిం న చాదదుః ॥ ౭ ॥
తావద్ వ్రజౌకసస్తత్ర నన్దగోపాదయోఽగ్రతః ।
పురోపవనమాసాద్య ప్రతీక్షన్తోఽవతస్థిరే ॥ ౮ ॥
పురోపవనమాసాద్య ప్రతీక్షన్తోఽవతస్థిరే ॥ ౮ ॥
తాన్ సమేత్యాహ భగవానక్రూరం జగదీశ్వరః ।
గృహీత్వా పాణినా పాణిం ప్రశ్రితం ప్రహసన్నివ ॥ ౯ ॥
గృహీత్వా పాణినా పాణిం ప్రశ్రితం ప్రహసన్నివ ॥ ౯ ॥
భవాన్ ప్రవిశతామగ్రే సహయానః పురీం గృహమ్ ।
వయం త్విహావముచ్యాథ తతో ద్రక్ష్యామహే పురీమ్ ॥ ౧౦ ॥
వయం త్విహావముచ్యాథ తతో ద్రక్ష్యామహే పురీమ్ ॥ ౧౦ ॥
శ్రీఅక్రూర ఉవాచ
నాహం భవద్భ్యాం రహితః ప్రవేక్ష్యే మథురాం ప్రభో ।
త్యక్తుం నార్హసి మాం నాథ భక్తం తే భక్తవత్సల ॥ ౧౧ ॥
నాహం భవద్భ్యాం రహితః ప్రవేక్ష్యే మథురాం ప్రభో ।
త్యక్తుం నార్హసి మాం నాథ భక్తం తే భక్తవత్సల ॥ ౧౧ ॥
ఆగచ్ఛ యామ గేహాన్నః సనాథాన్కుర్వధోక్షజ ।
సహాగ్రజః సగోపాలైః సుహృద్భిశ్చ సుహృత్తమ ॥ ౧౨ ॥
సహాగ్రజః సగోపాలైః సుహృద్భిశ్చ సుహృత్తమ ॥ ౧౨ ॥
పునీహి పాదరజసా గృహాన్ నో గృహమేధినామ్ ।
యచ్ఛౌచేనానుతృప్యన్తి పితరః సాగ్నయః సురాః ॥ ౧౩ ॥
యచ్ఛౌచేనానుతృప్యన్తి పితరః సాగ్నయః సురాః ॥ ౧౩ ॥
అవనిజ్యాఙ్ఘ్రియుగలమాసీత్శ్లోక్యో బలిర్మహాన్ ।
ఐశ్వర్యమతులం లేభే గతిం చైకాన్తినాం తు యా ॥ ౧౪ ॥
ఐశ్వర్యమతులం లేభే గతిం చైకాన్తినాం తు యా ॥ ౧౪ ॥
ఆపస్తేఽఙ్ఘ్య్రవనేజన్యస్త్రీంల్లోకాన్ శుచయోఽపునన్ ।
శిరసాధత్త యాః శర్వః స్వర్యాతాః సగరాత్మజాః ॥ ౧౫ ॥
శిరసాధత్త యాః శర్వః స్వర్యాతాః సగరాత్మజాః ॥ ౧౫ ॥
దేవదేవ జగన్నాథ పుణ్యశ్రవణకీర్తన ।
యదూత్తమోత్తమఃశ్లోక నారాయణ నమోఽస్తు తే ॥ ౧౬ ॥
యదూత్తమోత్తమఃశ్లోక నారాయణ నమోఽస్తు తే ॥ ౧౬ ॥
శ్రీభగవానువాచ
ఆయాస్యే భవతో గేహమహమార్యసమన్వితః ।
యదుచక్రద్రుహం హత్వా వితరిష్యే సుహృత్ప్రియమ్ ॥ ౧౭ ॥
ఆయాస్యే భవతో గేహమహమార్యసమన్వితః ।
యదుచక్రద్రుహం హత్వా వితరిష్యే సుహృత్ప్రియమ్ ॥ ౧౭ ॥
శ్రీశుక ఉవాచ
ఏవముక్తో భగవతా సోఽక్రూరో విమనా ఇవ ।
పురీం ప్రవిష్టః కంసాయ కర్మావేద్య గృహం యయౌ ॥ ౧౮ ॥
ఏవముక్తో భగవతా సోఽక్రూరో విమనా ఇవ ।
పురీం ప్రవిష్టః కంసాయ కర్మావేద్య గృహం యయౌ ॥ ౧౮ ॥
అథాపరాహ్నే భగవాన్ కృష్ణః సఙ్కర్షణాన్వితః ।
మథురాం ప్రావిశద్ గోపైర్దిదృక్షుః పరివారితః ॥ ౧౯ ॥
మథురాం ప్రావిశద్ గోపైర్దిదృక్షుః పరివారితః ॥ ౧౯ ॥
దదర్శ తాం స్ఫాటికతుఙ్గగోపుర-
ద్వారాం బృహద్ధేమకపాటతోరణామ్ ।
తామ్రారకోష్ఠాం పరిఖాదురాసదా-
ముద్యానరమ్యోపవనోపశోభితామ్ ॥ ౨౦ ॥
ద్వారాం బృహద్ధేమకపాటతోరణామ్ ।
తామ్రారకోష్ఠాం పరిఖాదురాసదా-
ముద్యానరమ్యోపవనోపశోభితామ్ ॥ ౨౦ ॥
సౌవర్ణశృఙ్గాటకహర్మ్యనిష్కుటైః
శ్రేణీసభాభిర్భవనైరుపస్కృతామ్ ।
వైదూర్యవజ్రామలనీలవిద్రుమై-
ర్ముక్తాహరిద్భిర్వలభీషు వేదిషు ॥ ౨౧ ॥
శ్రేణీసభాభిర్భవనైరుపస్కృతామ్ ।
వైదూర్యవజ్రామలనీలవిద్రుమై-
ర్ముక్తాహరిద్భిర్వలభీషు వేదిషు ॥ ౨౧ ॥
జుష్టేషు జాలాముఖరన్ధ్రకుట్టిమే-
ష్వావిష్టపారావతబర్హినాదితామ్ ।
సంసిక్తరథ్యాపణమార్గచత్వరాం
ప్రకీర్ణమాల్యాఙ్కురలాజతణ్డులామ్ ॥ ౨౨ ॥
ష్వావిష్టపారావతబర్హినాదితామ్ ।
సంసిక్తరథ్యాపణమార్గచత్వరాం
ప్రకీర్ణమాల్యాఙ్కురలాజతణ్డులామ్ ॥ ౨౨ ॥
ఆపూర్ణకుమ్భైర్దధిచన్దనోక్షితైః
ప్రసూనదీపావలిభిః సపల్లవైః ।
సవృన్దరమ్భాక్రముకైః సకేతుభిః
స్వలఙ్కృతద్వారగృహాం సపట్టికైః ॥ ౨౩ ॥
ప్రసూనదీపావలిభిః సపల్లవైః ।
సవృన్దరమ్భాక్రముకైః సకేతుభిః
స్వలఙ్కృతద్వారగృహాం సపట్టికైః ॥ ౨౩ ॥
తాం సమ్ప్రవిష్టౌ వసుదేవనన్దనౌ
వృతౌ వయస్యైర్నరదేవవర్త్మనా ।
ద్రష్టుం సమీయుస్త్వరితాః పురస్త్రియో
హర్మ్యాణి చైవారురుహుర్నృపోత్సుకాః ॥ ౨౪ ॥
వృతౌ వయస్యైర్నరదేవవర్త్మనా ।
ద్రష్టుం సమీయుస్త్వరితాః పురస్త్రియో
హర్మ్యాణి చైవారురుహుర్నృపోత్సుకాః ॥ ౨౪ ॥
కాశ్చిద్ విపర్యగ్ధృతవస్త్రభూషణా
విస్మృత్య చైకం యుగలేష్వథాపరాః ।
కృతైకపత్రశ్రవనైకనూపురా
నాఙ్క్త్వా ద్వితీయం త్వపరాశ్చ లోచనమ్ ॥ ౨౫ ॥
విస్మృత్య చైకం యుగలేష్వథాపరాః ।
కృతైకపత్రశ్రవనైకనూపురా
నాఙ్క్త్వా ద్వితీయం త్వపరాశ్చ లోచనమ్ ॥ ౨౫ ॥
అశ్నన్త్య ఏకాస్తదపాస్య సోత్సవా
అభ్యజ్యమానా అకృతోపమజ్జనాః ।
స్వపన్త్య ఉత్థాయ నిశమ్య నిఃస్వనం
ప్రపాయయన్త్యోఽర్భమపోహ్య మాతరః ॥ ౨౬ ॥
అభ్యజ్యమానా అకృతోపమజ్జనాః ।
స్వపన్త్య ఉత్థాయ నిశమ్య నిఃస్వనం
ప్రపాయయన్త్యోఽర్భమపోహ్య మాతరః ॥ ౨౬ ॥
మనాంసి తాసామరవిన్దలోచనః
ప్రగల్భలీలాహసితావలోకైః ।
జహార మత్తద్విరదేన్ద్రవిక్రమో
దృశాం దదచ్ఛ్రీరమణాత్మనోత్సవమ్ ॥ ౨౭ ॥
ప్రగల్భలీలాహసితావలోకైః ।
జహార మత్తద్విరదేన్ద్రవిక్రమో
దృశాం దదచ్ఛ్రీరమణాత్మనోత్సవమ్ ॥ ౨౭ ॥
దృష్ట్వా ముహుః శ్రుతమనుద్రుతచేతసస్తం
తత్ప్రేక్షణోత్స్మితసుధోక్షణలబ్ధమానాః ।
ఆనన్దమూర్తిముపగుహ్య దృశాత్మలబ్ధం
హృష్యత్త్వచో జహురనన్తమరిన్దమాధిమ్ ॥ ౨౮ ॥
తత్ప్రేక్షణోత్స్మితసుధోక్షణలబ్ధమానాః ।
ఆనన్దమూర్తిముపగుహ్య దృశాత్మలబ్ధం
హృష్యత్త్వచో జహురనన్తమరిన్దమాధిమ్ ॥ ౨౮ ॥
ప్రాసాదశిఖరారూఢాః ప్రీత్యుత్ఫుల్లముఖామ్బుజాః ।
అభ్యవర్షన్ సౌమనస్యైః ప్రమదా బలకేశవౌ ॥ ౨౯ ॥
అభ్యవర్షన్ సౌమనస్యైః ప్రమదా బలకేశవౌ ॥ ౨౯ ॥
దధ్యక్షతైః సోదపాత్రైః స్రగ్గన్ధైరభ్యుపాయనైః ।
తావానర్చుః ప్రముదితాస్తత్ర తత్ర ద్విజాతయః ॥ ౩౦ ॥
తావానర్చుః ప్రముదితాస్తత్ర తత్ర ద్విజాతయః ॥ ౩౦ ॥
ఊచుః పౌరా అహో గోప్యస్తపః కిమచరన్మహత్ ।
యా హ్యేతావనుపశ్యన్తి నరలోకమహోత్సవౌ ॥ ౩౧ ॥
యా హ్యేతావనుపశ్యన్తి నరలోకమహోత్సవౌ ॥ ౩౧ ॥
రజకం కఞ్చిదాయాన్తం రఙ్గకారం గదాగ్రజః ।
దృష్ట్వాయాచత వాసాంసి ధౌతాన్యత్యుత్తమాని చ ॥ ౩౨ ॥
దృష్ట్వాయాచత వాసాంసి ధౌతాన్యత్యుత్తమాని చ ॥ ౩౨ ॥
దేహ్యావయోః సముచితాన్యఙ్గ వాసాంసి చార్హతోః ।
భవిష్యతి పరం శ్రేయో దాతుస్తే నాత్ర సంశయః ॥ ౩౩ ॥
భవిష్యతి పరం శ్రేయో దాతుస్తే నాత్ర సంశయః ॥ ౩౩ ॥
స యాచితో భగవతా పరిపూర్ణేన సర్వతః ।
సాక్షేపం రుషితః ప్రాహ భృత్యో రాజ్ఞః సుదుర్మదః ॥ ౩౪ ॥
సాక్షేపం రుషితః ప్రాహ భృత్యో రాజ్ఞః సుదుర్మదః ॥ ౩౪ ॥
ఈదృశాన్యేవ వాసాంసి నిత్యం గిరివనేచరః ।
పరిధత్త కిముద్వృత్తా రాజద్రవ్యాణ్యభీప్సథ ॥ ౩౫ ॥
పరిధత్త కిముద్వృత్తా రాజద్రవ్యాణ్యభీప్సథ ॥ ౩౫ ॥
యాతాశు బాలిశా మైవం ప్రార్థ్యం యది జిజీవీషా ।
బధ్నన్తి ఘ్నన్తి లుమ్పన్తి దృప్తం రాజకులాని వై ॥ ౩౬ ॥
బధ్నన్తి ఘ్నన్తి లుమ్పన్తి దృప్తం రాజకులాని వై ॥ ౩౬ ॥
ఏవం వికత్థమానస్య కుపితో దేవకీసుతః ।
రజకస్య కరాగ్రేణ శిరః కాయాదపాతయత్ ॥ ౩౭ ॥
రజకస్య కరాగ్రేణ శిరః కాయాదపాతయత్ ॥ ౩౭ ॥
తస్యానుజీవినః సర్వే వాసఃకోశాన్విసృజ్య వై ।
దుద్రువుః సర్వతో మార్గం వాసాంసి జగృహేఽచ్యుతః ॥ ౩౮ ॥
దుద్రువుః సర్వతో మార్గం వాసాంసి జగృహేఽచ్యుతః ॥ ౩౮ ॥
వసిత్వాత్మప్రియే వస్త్రే కృష్ణః సఙ్కర్షణస్తథా ।
శేషాణ్యాదత్త గోపేభ్యో విసృజ్య భువి కానిచిత్ ॥ ౩౯ ॥
శేషాణ్యాదత్త గోపేభ్యో విసృజ్య భువి కానిచిత్ ॥ ౩౯ ॥
తతస్తు వాయకః ప్రీతస్తయోర్వేషమకల్పయత్ ।
విచిత్రవర్ణైశ్చైలేయైరాకల్పైరనురూపతః ॥ ౪౦ ॥
విచిత్రవర్ణైశ్చైలేయైరాకల్పైరనురూపతః ॥ ౪౦ ॥
నానాలక్షణవేషాభ్యాం కృష్ణరామౌ విరేజతుః ।
స్వలఙ్కృతౌ బాలగజౌ పర్వణీవ సితేతరౌ ॥ ౪౧ ॥
స్వలఙ్కృతౌ బాలగజౌ పర్వణీవ సితేతరౌ ॥ ౪౧ ॥
తస్య ప్రసన్నో భగవాన్ ప్రాదాత్సారూప్యమాత్మనః ।
శ్రియం చ పరమాం లోకే బలైశ్వర్యస్మృతీన్ద్రియమ్ ॥ ౪౨ ॥
శ్రియం చ పరమాం లోకే బలైశ్వర్యస్మృతీన్ద్రియమ్ ॥ ౪౨ ॥
తతః సుదామ్నో భవనం మాలాకారస్య జగ్మతుః ।
తౌ దృష్ట్వా స సముత్థాయ ననామ శిరసా భువి ॥ ౪౩ ॥
తౌ దృష్ట్వా స సముత్థాయ ననామ శిరసా భువి ॥ ౪౩ ॥
తయోరాసనమానీయ పాద్యం చార్ఘ్యార్హణాదిభిః ।
పూజాం సానుగయోశ్చక్రే స్రక్తామ్బూలానులేపనైః ॥ ౪౪ ॥
పూజాం సానుగయోశ్చక్రే స్రక్తామ్బూలానులేపనైః ॥ ౪౪ ॥
ప్రాహ నః సార్థకం జన్మ పావితం చ కులం ప్రభో ।
పితృదేవర్షయో మహ్యం తుష్టా హ్యాగమనేన వామ్ ॥ ౪౫ ॥
పితృదేవర్షయో మహ్యం తుష్టా హ్యాగమనేన వామ్ ॥ ౪౫ ॥
భవన్తౌ కిల విశ్వస్య జగతః కారణం పరమ్ ।
అవతీర్ణావిహాంశేన క్షేమాయ చ భవాయ చ ॥ ౪౬ ॥
అవతీర్ణావిహాంశేన క్షేమాయ చ భవాయ చ ॥ ౪౬ ॥
న హి వాం విషమా దృష్టిః సుహృదోర్జగదాత్మనోః ।
సమయోః సర్వభూతేషు భజన్తం భజతోరపి ॥ ౪౭ ॥
సమయోః సర్వభూతేషు భజన్తం భజతోరపి ॥ ౪౭ ॥
తావాజ్ఞాపయతం భృత్యం కిమహం కరవాణి వామ్ ।
పుంసోఽత్యనుగ్రహో హ్యేష భవద్భిర్యన్నియుజ్యతే ॥ ౪౮ ॥
పుంసోఽత్యనుగ్రహో హ్యేష భవద్భిర్యన్నియుజ్యతే ॥ ౪౮ ॥
ఇత్యభిప్రేత్య రాజేన్ద్ర సుదామా ప్రీతమానసః ।
శస్తైః సుగన్ధైః కుసుమైర్మాలా విరచితా దదౌ ॥ ౪౯ ॥
శస్తైః సుగన్ధైః కుసుమైర్మాలా విరచితా దదౌ ॥ ౪౯ ॥
తాభిః స్వలఙ్కృతౌ ప్రీతౌ కృష్ణరామౌ సహానుగౌ ।
ప్రణతాయ ప్రపన్నాయ దదతుర్వరదౌ వరాన్ ॥ ౫౦ ॥
ప్రణతాయ ప్రపన్నాయ దదతుర్వరదౌ వరాన్ ॥ ౫౦ ॥
సోఽపి వవ్రేఽచలాం భక్తిం తస్మిన్నేవాఖిలాత్మని ।
తద్భక్తేషు చ సౌహార్దం భూతేషు చ దయాం పరామ్ ॥ ౫౧ ॥
తద్భక్తేషు చ సౌహార్దం భూతేషు చ దయాం పరామ్ ॥ ౫౧ ॥
ఇతి తస్మై వరం దత్త్వా శ్రియం చాన్వయవర్ధినీమ్ ।
బలమాయుర్యశః కాన్తిం నిర్జగామ సహాగ్రజః ॥ ౫౨ ॥
బలమాయుర్యశః కాన్తిం నిర్జగామ సహాగ్రజః ॥ ౫౨ ॥