śrīmadbhāgavatam 10.47

śrī-śuka uvāca
taṁ vīkṣya kṛṣānucaraṁ vraja-striyaḥ
pralamba-bāhuṁ nava-kañja-locanam
pītāmbaraṁ puṣkara-mālinaṁ lasan-
mukhāravindaṁ parimṛṣṭa-kuṇḍalam

su-vismitāḥ ko ’yam apīvya-darśanaḥ
kutaś ca kasyācyuta-veṣa-bhūṣaṇaḥ
iti sma sarvāḥ parivavrur utsukās
tam uttamaḥ-śloka-padāmbujāśrayam

taṁ praśrayeṇāvanatāḥ su-sat-kṛtaṁ
sa-vrīḍa-hāsekṣaṇa-sūnṛtādibhiḥ
rahasy apṛcchann upaviṣṭam āsane
vijñāya sandeśa-haraṁ ramā-pateḥ

jānīmas tvāṁ yadu-pateḥ
pārṣadaṁ samupāgatam
bhartreha preṣitaḥ pitror
bhavān priya-cikīrṣayā

anyathā go-vraje tasya
smaraṇīyaṁ na cakṣmahe
snehānubandho bandhūnāṁ
muner api su-dustyajaḥ

anyeṣv artha-kṛtā maitrī
yāvad-artha-viḍambanam
pumbhiḥ strīṣu kṛtā yadvat
sumanaḥsv iva ṣaṭpadaiḥ

niḥsvaṁ tyajanti gaṇikā
akalpaṁ nṛpatiṁ prajāḥ
adhīta-vidyā ācāryam
ṛtvijo datta-dakṣiṇam

khagā vīta-phalaṁ vṛkṣaṁ
bhuktvā cātithayo gṛham
dagdhaṁ mṛgās tathāraṇyaṁ
jārā bhuktvā ratāṁ striyam

iti gopyo hi govinde
gata-vāk-kāya-mānasāḥ
kṛṣṇa-dūte samāyāte
uddhave tyakta-laukikāḥ

gāyantyaḥ prīya-karmāṇi
rudantyaś ca gata-hriyaḥ
tasya saṁsmṛtya saṁsmṛtya
yāni kaiśora-bālyayoḥ

kācin madhukaraṁ dṛṣṭvā
dhyāyantī kṛṣṇa-saṅgamam
priya-prasthāpitaṁ dūtaṁ
kalpayitvedam abravīt

gopy uvāca
madhupa kitava-bandho mā spṛśaṅghriṁ sapatnyāḥ
kuca-vilulita-mālā-kuṅkuma-śmaśrubhir naḥ
vahatu madhu-patis tan-māninīnāṁ prasādaṁ
yadu-sadasi viḍambyaṁ yasya dūtas tvam īdṛk

sakṛd adhara-sudhāṁ svāṁ mohinīṁ pāyayitvā
sumanasa iva sadyas tatyaje ’smān bhavādṛk
paricarati kathaṁ tat-pāda-padmaṁ nu padmā
hy api bata hṛta-cetā hy uttamaḥ-śloka-jalpaiḥ

kim iha bahu ṣaḍ-aṅghre gāyasi tvaṁ yadūnām
adhipatim agṛhāṇām agrato naḥ purāṇam
vijaya-sakha-sakhīnāṁ gīyatāṁ tat-prasaṅgaḥ
kṣapita-kuca-rujas te kalpayantīṣṭam iṣṭāḥ

divi bhuvi ca rasāyāṁ kāḥ striyas tad-durāpāḥ
kapaṭa-rucira-hāsa-bhrū-vijṛmbhasya yāḥ syuḥ
caraṇa-raja upāste yasya bhūtir vayaṁ kā
api ca kṛpaṇa-pakṣe hy uttamaḥ-śloka-śabdaḥ

visṛja śirasi pādaṁ vedmy ahaṁ cātu-kārair
anunaya-viduṣas te ’bhyetya dautyair mukundāt
sva-kṛta iha viṣṛṣṭāpatya-paty-anya-lokā
vyasṛjad akṛta-cetāḥ kiṁ nu sandheyam asmin

mṛgayur iva kapīndraṁ vivyadhe lubdha-dharmā
striyam akṛta virūpāṁ strī-jitaḥ kāma-yānām
balim api balim attvāveṣṭayad dhvāṅkṣa-vad yas
tad alam asita-sakhyair dustyajas tat-kathārthaḥ

yad-anucarita-līlā-karṇa-pīyūṣa-vipruṭ-
sakṛd-adana-vidhūta-dvandva-dharmā vinaṣṭāḥ
sapadi gṛha-kuṭumbaṁ dīnam utsṛjya dīnā
bahava iha vihaṅgā bhikṣu-caryāṁ caranti

vayam ṛtam iva jihma-vyāhṛtaṁ śraddadhānāḥ
kulika-rutam ivājñāḥ kṛṣṇa-vadhvo hariṇyaḥ
dadṛśur asakṛd etat tan-nakha-sparśa-tīvra
smara-ruja upamantrin bhaṇyatām anya-vārtā

priya-sakha punar āgāḥ preyasā preṣitaḥ kiṁ
varaya kim anurundhe mānanīyo ’si me ’ṅga
nayasi katham ihāsmān dustyaja-dvandva-pārśvaṁ
satatam urasi saumya śrīr vadhūḥ sākam āste

api bata madhu-puryām ārya-putro ’dhunāste
smarati sa pitṛ-gehān saumya bandhūṁś ca gopān
kvacid api sa kathā naḥ kiṅkarīṇāṁ gṛṇīte
bhujam aguru-sugandhaṁ mūrdhny adhāsyat kadā nu

śrī-śuka uvāca
athoddhavo niśamyaivaṁ
kṛṣṇa-darśana-lālasāḥ
sāntvayan priya-sandeśair
gopīr idam abhāṣata

śrī-uddhava uvāca
aho yūyaṁ sma pūrṇārthā
bhavatyo loka-pūjitāḥ
vāsudeve bhagavati
yāsām ity arpitaṁ manaḥ

dāna-vrata-tapo-homa
japa-svādhyāya-saṁyamaiḥ
śreyobhir vividhaiś cānyaiḥ
kṛṣṇe bhaktir hi sādhyate

bhagavaty uttamaḥ-śloke
bhavatībhir anuttamā
bhaktiḥ pravartitā diṣṭyā
munīnām api durlabhā

diṣṭyā putrān patīn dehān
sva-janān bhavanāni ca
hitvāvṛnīta yūyaṁ yat
kṛṣṇākhyaṁ puruṣaṁ param

sarvātma-bhāvo ’dhikṛto
bhavatīnām adhokṣaje
viraheṇa mahā-bhāgā
mahān me ’nugrahaḥ kṛtaḥ

śrūyatāṁ priya-sandeśo
bhavatīnāṁ sukhāvahaḥ
yam ādāyāgato bhadrā
ahaṁ bhartū rahas-karaḥ

śrī-bhagavān uvāca
bhavatīnāṁ viyogo me
na hi sarvātmanā kvacit
yathā bhūtāni bhūteṣu
khaṁ vāyv-agnir jalaṁ mahī
tathāhaṁ ca manaḥ-prāṇa-
bhūtendriya-guṇāśrayaḥ

ātmany evātmanātmānaṁ
sṛje hanmy anupālaye
ātma-māyānubhāvena
bhūtendriya-guṇātmanā

ātmā jñāna-mayaḥ śuddho
vyatirikto ’guṇānvayaḥ
suṣupti-svapna-jāgradbhir
māyā-vṛttibhir īyate

yenendriyārthān dhyāyeta
mṛṣā svapna-vad utthitaḥ
tan nirundhyād indriyāṇi
vinidraḥ pratyapadyata

etad-antaḥ samāmnāyo
yogaḥ sāṅkhyaṁ manīṣiṇām
tyāgas tapo damaḥ satyaṁ
samudrāntā ivāpagāḥ

yat tv ahaṁ bhavatīnāṁ vai
dūre varte priyo dṛśām
manasaḥ sannikarṣārthaṁ
mad-anudhyāna-kāmyayā

yathā dūra-care preṣṭhe
mana āviśya vartate
strīṇāṁ ca na tathā cetaḥ
sannikṛṣṭe ’kṣi-gocare

mayy āveśya manaḥ kṛtsnaṁ
vimuktāśeṣa-vṛtti yat
anusmarantyo māṁ nityam
acirān mām upaiṣyatha

yā mayā krīḍatā rātryāṁ
vane ’smin vraja āsthitāḥ
alabdha-rāsāḥ kalyāṇyo
māpur mad-vīrya-cintayā

śrī-śuka uvāca
evaṁ priyatamādiṣṭam
ākarṇya vraja-yoṣitaḥ
tā ūcur uddhavaṁ prītās
tat-sandeśāgata-smṛtīḥ

gopya ūcuḥ
diṣṭyāhito hataḥ kaṁso
yadūnāṁ sānugo ’gha-kṛt
diṣṭyāptair labdha-sarvārthaiḥ
kuśaly āste ’cyuto ’dhunā

kaccid gadāgrajaḥ saumya
karoti pura-yoṣitām
prītiṁ naḥ snigdha-savrīḍa-
hāsodārekṣaṇārcitaḥ

kathaṁ rati-viśeṣa-jñaḥ
priyaś ca pura-yoṣitām
nānubadhyeta tad-vākyair
vibhramaiś cānubhājitaḥ

api smarati naḥ sādho
govindaḥ prastute kvacit
goṣṭhi-madhye pura-strīṇām
grāmyāḥ svaira-kathāntare

tāḥ kiṁ niśāḥ smarati yāsu tadā priyābhir
vṛndāvane kumuda-kunda-śaśāṅka-ramye
reme kvaṇac-caraṇa-nūpura-rāsa-goṣṭhyām
asmābhir īḍita-manojña-kathaḥ kadācit

apy eṣyatīha dāśārhas
taptāḥ sva-kṛtayā śucā
sañjīvayan nu no gātrair
yathendro vanam ambudaiḥ

kasmāt kṛṣṇa ihāyāti
prāpta-rājyo hatāhitaḥ
narendra-kanyā udvāhya
prītaḥ sarva-suhṛd-vṛtaḥ

kim asmābhir vanaukobhir
anyābhir vā mahātmanaḥ
śrī-pater āpta-kāmasya
kriyetārthaḥ kṛtātmanaḥ

paraṁ saukhyaṁ hi nairāśyaṁ
svairiṇy apy āha piṅgalā
taj jānatīnāṁ naḥ kṛṣṇe
tathāpy āśā duratyayā

ka utsaheta santyaktum
uttamaḥśloka-saṁvidam
anicchato ’pi yasya śrīr
aṅgān na cyavate kvacit

saric-chaila-vanoddeśā
gāvo veṇu-ravā ime
saṅkarṣaṇa-sahāyena
kṛṣṇenācaritāḥ prabho

punaḥ punaḥ smārayanti
nanda-gopa-sutaṁ bata
śrī-niketais tat-padakair
vismartuṁ naiva śaknumaḥ

gatyā lalitayodāra-
hāsa-līlāvalokanaiḥ
mādhvyā girā hṛta-dhiyaḥ
kathaṁ taṁ vismarāma he

he nātha he ramā-nātha
vraja-nāthārti-nāśana
magnam uddhara govinda
gokulaṁ vṛjinārṇavāt

śrī-śuka uvāca
tatas tāḥ kṛṣṇa-sandeśair
vyapeta-viraha-jvarāḥ
uddhavaṁ pūjayāṁ cakrur
jñātvātmānam adhokṣajam

uvāsa katicin māsān
gopīnāṁ vinudan śucaḥ
kṛṣṇa-līlā-kathāṁ gāyan
ramayām āsa gokulam

yāvanty ahāni nandasya
vraje ’vātsīt sa uddhavaḥ
vrajaukasāṁ kṣaṇa-prāyāṇy
āsan kṛṣṇasya vārtayā

sarid-vana-giri-droṇīr
vīkṣan kusumitān drumān
kṛṣṇaṁ saṁsmārayan reme
hari-dāso vrajaukasām

dṛṣṭvaivam-ādi gopīnāṁ
kṛṣṇāveśātma-viklavam
uddhavaḥ parama-prītas
tā namasyann idaṁ jagau

etāḥ paraṁ tanu-bhṛto bhuvi gopa-vadhvo
govinda eva nikhilātmani rūḍha-bhāvāḥ
vāñchanti yad bhava-bhiyo munayo vayaṁ ca
kiṁ brahma-janmabhir ananta-kathā-rasasya

kvemāḥ striyo vana-carīr vyabhicāra-duṣṭāḥ
kṛṣṇe kva caiṣa paramātmani rūḍha-bhāvaḥ
nanv īśvaro ’nubhajato ’viduṣo ’pi sākṣāc
chreyas tanoty agada-rāja ivopayuktaḥ

nāyaṁ śriyo ’ṅga u nitānta-rateḥ prasādaḥ
svar-yoṣitāṁ nalina-gandha-rucāṁ kuto ’nyāḥ
rāsotsave ’sya bhuja-daṇḍa-gṛhīta-kaṇṭha-
labdhāśiṣāṁ ya udagād vraja-vallabhīnām

āsām aho caraṇa-reṇu-juṣām ahaṁ syāṁ
vṛndāvane kim api gulma-latauṣadhīnām
yā dustyajaṁ sva-janam ārya-pathaṁ ca hitvā
bhejur mukunda-padavīṁ śrutibhir vimṛgyām

yā vai śriyārcitam ajādibhir āpta-kāmair
yogeśvarair api yad ātmani rāsa-goṣṭhyām
kṛṣṇasya tad bhagavataḥ caraṇāravindaṁ
nyastaṁ staneṣu vijahuḥ parirabhya tāpam

vande nanda-vraja-strīṇāṁ
pāda-reṇum abhīkṣṇaśaḥ
yāsāṁ hari-kathodgītaṁ
punāti bhuvana-trayam

śrī-śuka uvāca
atha gopīr anujñāpya
yaśodāṁ nandam eva ca
gopān āmantrya dāśārho
yāsyann āruruhe ratham

taṁ nirgataṁ samāsādya
nānopāyana-pāṇayaḥ
nandādayo ’nurāgeṇa
prāvocann aśru-locanāḥ

manaso vṛttayo naḥ syuḥ
kṛṣṇa pādāmbujāśrayāḥ
vāco ’bhidhāyinīr nāmnāṁ
kāyas tat-prahvaṇādiṣu

karmabhir bhrāmyamāṇānāṁ
yatra kvāpīśvarecchayā
maṅgalācaritair dānai
ratir naḥ kṛṣṇa īśvare

evaṁ sabhājito gopaiḥ
kṛṣṇa-bhaktyā narādhipa
uddhavaḥ punar āgacchan
mathurāṁ kṛṣṇa-pālitām

kṛṣṇāya praṇipatyāha
bhakty-udrekaṁ vrajaukasām
vasudevāya rāmāya
rājñe copāyanāny adāt