ஶ்ரீமத்பாகவதம் ௧௦.௪௭

ஶ்ரீஶுக உவாச
தம் வீக்ஷ்ய க்ரு'ஷ்ணாநுசரம் வ்ரஜஸ்த்ரியஃ
ப்ரலம்பபாஹும் நவகஞ்ஜலோசநம் ।
பீதாம்பரம் புஷ்கரமாலிநம் லஸ-
ந்முகாரவிந்தம் பரிம்ரு'ஷ்டகுண்டலம் ॥ ௧ ॥

ஸுவிஸ்மிதாஃ கோ'யமபீவ்யதர்ஶநஃ
குதஶ்ச கஸ்யாச்யுதவேஷபூஷணஃ ।
இதி ஸ்ம ஸர்வாஃ பரிவவ்ருருத்ஸுகா-
ஸ்தமுத்தமஃஶ்லோகபதாம்புஜாஶ்ரயம் ॥ ௨ ॥

தம் ப்ரஶ்ரயேணாவநதாஃ ஸுஸத்க்ரு'தம்
ஸவ்ரீடஹாஸேக்ஷணஸூந்ரு'தாதிபிஃ ।
ரஹஸ்யப்ரு'ச்சந்நுபவிஷ்டமாஸநே
விஜ்ஞாய ஸந்தேஶஹரம் ரமாபதேஃ ॥ ௩ ॥

ஜாநீமஸ்த்வாம் யதுபதேஃ பார்ஷதம் ஸமுபாகதம் ।
பர்த்ரேஹ ப்ரேஷிதஃ பித்ரோர்பவாந் ப்ரியசிகீர்ஷயா ॥ ௪ ॥

அந்யதா கோவ்ரஜே தஸ்ய ஸ்மரணீயம் ந சக்ஷ்மஹே ।
ஸ்நேஹாநுபந்தோ பந்தூநாம் முநேரபி ஸுதுஸ்த்யஜஃ ॥ ௫ ॥

அந்யேஷ்வர்தக்ரு'தா மைத்ரீ யாவதர்தவிடம்பநம் ।
பும்பிஃ ஸ்த்ரீஷு க்ரு'தா யத்வத் ஸுமநஃஸ்விவ ஷட்பதைஃ ॥ ௬ ॥

நிஃஸ்வம் த்யஜந்தி கணிகா அகல்பம் ந்ரு'பதிம் ப்ரஜாஃ ।
அதீதவித்யா ஆசார்யம்ரு'த்விஜோ தத்ததக்ஷிணம் ॥ ௭ ॥

ககா வீதபலம் வ்ரு'க்ஷம் புக்த்வா சாதிதயோ க்ரு'ஹம் ।
தக்தம் ம்ரு'காஸ்ததாரண்யம் ஜாரா புக்த்வா ரதாம் ஸ்த்ரியம் ॥ ௮ ॥

இதி கோப்யோ ஹி கோவிந்தே கதவாக்காயமாநஸாஃ ।
க்ரு'ஷ்ணதூதே ஸமாயாதே உத்தவே த்யக்தலௌகிகாஃ ॥ ௯ ॥

காயந்த்யஃ ப்ரியகர்மாணி ருதந்த்யஶ்ச கதஹ்ரியஃ ।
தஸ்ய ஸம்ஸ்ம்ரு'த்ய ஸம்ஸ்ம்ரு'த்ய யாநி கைஶோரபால்யயோஃ ॥ ௧௦ ॥

காசிந்மதுகரம் த்ரு'ஷ்ட்வா த்யாயந்தீ க்ரு'ஷ்ணஸங்கமம் ।
ப்ரியப்ரஸ்தாபிதம் தூதம் கல்பயித்வேதமப்ரவீத் ॥ ௧௧ ॥

கோப்யுவாச
மதுப கிதவபந்தோ மா ஸ்ப்ரு'ஶாங்க்ரிம் ஸபத்ந்யாஃ
குசவிலுலிதமாலாகுங்குமஶ்மஶ்ருபிர்நஃ ।
வஹது மதுபதிஸ்தந்மாநிநீநாம் ப்ரஸாதம்
யதுஸதஸி விடம்ப்யம் யஸ்ய தூதஸ்த்வமீத்ரு'க் ॥ ௧௨ ॥

ஸக்ரு'ததரஸுதாம் ஸ்வாம் மோஹிநீம் பாயயித்வா
ஸுமநஸ இவ ஸத்யஸ்தத்யஜே'ஸ்மாந் பவாத்ரு'க் ।
பரிசரதி கதம் தத்பாதபத்மம் நு பத்மா
ஹ்யபி பத ஹ்ரு'தசேதா ஹ்யுத்தமஃஶ்லோகஜல்பைஃ ॥ ௧௩ ॥

கிமிஹ பஹு ஷடங்க்ரே காயஸி த்வம் யதூநா-
மதிபதிமக்ரு'ஹாணாமக்ரதோ நஃ புராணம் ।
விஜயஸகஸகீநாம் கீயதாம் தத்ப்ரஸங்கஃ
க்ஷபிதகுசருஜஸ்தே கல்பயந்தீஷ்டமிஷ்டாஃ ॥ ௧௪ ॥

திவி புவி ச ரஸாயாம் காஃ ஸ்த்ரியஸ்தத்துராபாஃ
கபடருசிரஹாஸப்ரூவிஜ்ரு'ம்பஸ்ய யாஃ ஸ்யுஃ ।
சரணரஜ உபாஸ்தே யஸ்ய பூதிர்வயம் கா
அபி ச க்ரு'பணபக்ஷே ஹ்யுத்தமஃஶ்லோகஶப்தஃ ॥ ௧௫ ॥

விஸ்ரு'ஜ ஶிரஸி பாதம் வேத்ம்யஹம் சாடுகாரை-
ரநுநயவிதுஷஸ்தே'ப்யேத்ய தௌத்யைர்முகுந்தாத் ।
ஸ்வக்ரு'த இஹ விஸ்ரு'ஷ்டாபத்யபத்யந்யலோகா
வ்யஸ்ரு'ஜதக்ரு'தசேதாஃ கிம் நு ஸந்தேயமஸ்மிந் ॥ ௧௬ ॥

ம்ரு'கயுரிவ கபீந்த்ரம் விவ்யதே லுப்ததர்மா
ஸ்த்ரியமக்ரு'த விரூபாம் ஸ்த்ரீஜிதஃ காமயாநாம் ।
பலிமபி பலிமத்த்வாவேஷ்டயத் த்வாங்க்ஷவத்-
யஸ்ததலமஸிதஸக்யைர்துஸ்த்யஜஸ்தத்கதார்தஃ ॥ ௧௭ ॥

யதநுசரிதலீலாகர்ணபீயூஷவிப்ருட்-
ஸக்ரு'ததநவிதூதத்வந்த்வதர்மா விநஷ்டாஃ ।
ஸபதி க்ரு'ஹகுடும்பம் தீநமுத்ஸ்ரு'ஜ்ய தீநா
பஹவ இஹ விஹங்கா பிக்ஷுசர்யாம் சரந்தி ॥ ௧௮ ॥

வயம்ரு'தமிவ ஜிஹ்மவ்யாஹ்ரு'தம் ஶ்ரத்ததாநாஃ
குலிகருதமிவாஜ்ஞாஃ க்ரு'ஷ்ணவத்வோ ஹரிண்யஃ ।
தத்ரு'ஶுரஸக்ரு'தேதத்தந்நகஸ்பர்ஶதீவ்ர-
ஸ்மரருஜ உபமந்த்ரிந் பண்யதாமந்யவார்தா ॥ ௧௯ ॥

ப்ரியஸக புநராகாஃ ப்ரேயஸா ப்ரேஷிதஃ கிம்
வரய கிமநுருந்தே மாநநீயோ'ஸி மே'ங்க ।
நயஸி கதமிஹாஸ்மாந் துஸ்த்யஜத்வந்த்வபார்ஶ்வம்
ஸததமுரஸி ஸௌம்ய ஶ்ரீர்வதூஃ ஸாகமாஸ்தே ॥ ௨௦ ॥

அபி பத மதுபுர்யாமார்யபுத்ரோ'துநாஸ்தே
ஸ்மரதி ஸ பித்ரு'கேஹாந் ஸௌம்ய பந்தூம்ஶ்ச கோபாந் ।
க்வசிதபி ஸ கதா நஃ கிங்கரீணாம் க்ரு'ணீதே
புஜமகுருஸுகந்தம் மூர்த்ந்யதாஸ்யத் கதா நு ॥ ௨௧ ॥

ஶ்ரீஶுக உவாச
அதோத்தவோ நிஶம்யைவம் க்ரு'ஷ்ணதர்ஶநலாலஸாஃ ।
ஸாந்த்வயந் ப்ரியஸந்தேஶைர்கோபீரிதமபாஷத ॥ ௨௨ ॥

ஶ்ரீஉத்தவ உவாச
அஹோ யூயம் ஸ்ம பூர்ணார்தா பவத்யோ லோகபூஜிதாஃ ।
வாஸுதேவே பகவதி யாஸாமித்யர்பிதம் மநஃ ॥ ௨௩ ॥

தாநவ்ரததபோஹோம ஜபஸ்வாத்யாயஸம்யமைஃ ।
ஶ்ரேயோபிர்விவிதைஶ்சாந்யைஃ க்ரு'ஷ்ணே பக்திர்ஹி ஸாத்யதே ॥ ௨௪ ॥

பகவத்யுத்தமஃஶ்லோகே பவதீபிரநுத்தமா ।
பக்திஃ ப்ரவர்திதா திஷ்ட்யா முநீநாமபி துர்லபா ॥ ௨௫ ॥

திஷ்ட்யா புத்ராந்பதீந்தேஹாந் ஸ்வஜநாந்பவநாநி ச ।
ஹித்வாவ்ரு'ணீத யூயம் யத் க்ரு'ஷ்ணாக்யம் புருஷம் பரம் ॥ ௨௬ ॥

ஸர்வாத்மபாவோ'திக்ரு'தோ பவதீநாமதோக்ஷஜே ।
விரஹேண மஹாபாகா மஹாந்மே'நுக்ரஹஃ க்ரு'தஃ ॥ ௨௭ ॥

ஶ்ரூயதாம் ப்ரியஸந்தேஶோ பவதீநாம் ஸுகாவஹஃ ।
யமாதாயாகதோ பத்ரா அஹம் பர்தூ ரஹஸ்கரஃ ॥ ௨௮ ॥

ஶ்ரீபகவாநுவாச
பவதீநாம் வியோகோ மே ந ஹி ஸர்வாத்மநா க்வசித் ।
யதா பூதாநி பூதேஷு கம் வாய்வக்நிர்ஜலம் மஹீ ।
ததாஹம் ச மநஃப்ராணபூதேந்த்ரியகுணாஶ்ரயஃ ॥ ௨௯ ॥

ஆத்மந்யேவாத்மநாத்மாநம் ஸ்ரு'ஜே ஹந்ம்யநுபாலயே ।
ஆத்மமாயாநுபாவேந பூதேந்த்ரியகுணாத்மநா ॥ ௩௦ ॥

ஆத்மா ஜ்ஞாநமயஃ ஶுத்தோ வ்யதிரிக்தோ'குணாந்வயஃ ।
ஸுஷுப்திஸ்வப்நஜாக்ரத்பிர்மாயாவ்ரு'த்திபிரீயதே ॥ ௩௧ ॥

யேநேந்த்ரியார்தாந் த்யாயேத ம்ரு'ஷா ஸ்வப்நவதுத்திதஃ ।
தந்நிருந்த்யாதிந்த்ரியாணி விநித்ரஃ ப்ரத்யபத்யத ॥ ௩௨ ॥

ஏததந்தஃ ஸமாம்நாயோ யோகஃ ஸாங்க்யம் மநீஷிணாம் ।
த்யாகஸ்தபோ தமஃ ஸத்யம் ஸமுத்ராந்தா இவாபகாஃ ॥ ௩௩ ॥

யத்த்வஹம் பவதீநாம் வை தூரே வர்தே ப்ரியோ த்ரு'ஶாம் ।
மநஸஃ ஸந்நிகர்ஷார்தம் மதநுத்யாநகாம்யயா ॥ ௩௪ ॥

யதா தூரசரே ப்ரேஷ்டே மந ஆவிஶ்ய வர்ததே ।
ஸ்த்ரீணாம் ச ந ததா சேதஃ ஸந்நிக்ரு'ஷ்டே'க்ஷிகோசரே ॥ ௩௫ ॥

மய்யாவேஶ்ய மநஃ க்ரு'த்ஸ்நம் விமுக்தாஶேஷவ்ரு'த்தி யத் ।
அநுஸ்மரந்த்யோ மாம் நித்யமசிராந்மாமுபைஷ்யத ॥ ௩௬ ॥

யா மயா க்ரீடதா ராத்ர்யாம் வநே'ஸ்மிந்வ்ரஜ ஆஸ்திதாஃ ।
அலப்தராஸாஃ கல்யாண்யோ மாபுர்மத்வீர்யசிந்தயா ॥ ௩௭ ॥

ஶ்ரீஶுக உவாச
ஏவம் ப்ரியதமாதிஷ்டமாகர்ண்ய வ்ரஜயோஷிதஃ ।
தா ஊசுருத்தவம் ப்ரீதாஸ்தத்ஸந்தேஶாகதஸ்ம்ரு'தீஃ ॥ ௩௮ ॥

கோப்ய ஊசுஃ
திஷ்ட்யாஹிதோ ஹதஃ கம்ஸோ யதூநாம் ஸாநுகோ'கக்ரு'த் ।
திஷ்ட்யாப்தைர்லப்தஸர்வார்தைஃ குஶல்யாஸ்தே'ச்யுதோ'துநா ॥ ௩௯ ॥

கச்சித் கதாக்ரஜஃ ஸௌம்ய கரோதி புரயோஷிதாம் ।
ப்ரீதிம் நஃ ஸ்நிக்தஸவ்ரீடஹாஸோதாரேக்ஷணார்சிதஃ ॥ ௪௦ ॥

கதம் ரதிவிஶேஷஜ்ஞஃ ப்ரியஶ்ச புரயோஷிதாம் ।
நாநுபத்யேத தத்வாக்யைர்விப்ரமைஶ்சாநுபாஜிதஃ ॥ ௪௧ ॥

அபி ஸ்மரதி நஃ ஸாதோ கோவிந்தஃ ப்ரஸ்துதே க்வசித் ।
கோஷ்டிமத்யே புரஸ்த்ரீணாம் க்ராம்யாஃ ஸ்வைரகதாந்தரே ॥ ௪௨ ॥

தாஃ கிம் நிஶாஃ ஸ்மரதி யாஸு ததா ப்ரியாபி-
ர்வ்ரு'ந்தாவநே குமுதகுந்தஶஶாங்கரம்யே ।
ரேமே க்வணச்சரணநூபுரராஸகோஷ்ட்யா-
மஸ்மாபிரீடிதமநோஜ்ஞகதஃ கதாசித் ॥ ௪௩ ॥

அப்யேஷ்யதீஹ தாஶார்ஹஸ்தப்தாஃ ஸ்வக்ரு'தயா ஶுசா ।
ஸஞ்ஜீவயந் நு நோ காத்ரைர்யதேந்த்ரோ வநமம்புதைஃ ॥ ௪௪ ॥

கஸ்மாத் க்ரு'ஷ்ண இஹாயாதி ப்ராப்தராஜ்யோ ஹதாஹிதஃ ।
நரேந்த்ரகந்யா உத்வாஹ்ய ப்ரீதஃ ஸர்வஸுஹ்ரு'த் வ்ரு'தஃ ॥ ௪௫ ॥

கிமஸ்மாபிர்வநௌகோபிரந்யாபிர்வா மஹாத்மநஃ ।
ஶ்ரீபதேராப்தகாமஸ்ய க்ரியேதார்தஃ க்ரு'தாத்மநஃ ॥ ௪௬ ॥

பரம் ஸௌக்யம் ஹி நைராஶ்யம் ஸ்வைரிண்யப்யாஹபிங்கலா ।
தஜ்ஜாநதீநாம் நஃ க்ரு'ஷ்ணே ததாப்யாஶா துரத்யயா ॥ ௪௭ ॥

க உத்ஸஹேத ஸந்த்யக்துமுத்தமஃஶ்லோகஸம்விதம் ।
அநிச்சதோ'பி யஸ்ய ஶ்ரீரங்காந்ந ச்யவதே க்வசித் ॥ ௪௮ ॥

ஸரிச்சைலவநோத்தேஶா காவோ வேணுரவா இமே ।
ஸங்கர்ஷணஸஹாயேந க்ரு'ஷ்ணேநாசரிதாஃ ப்ரபோ ॥ ௪௯ ॥

புநஃ புநஃ ஸ்மாரயந்தி நந்தகோபஸுதம் பத ।
ஶ்ரீநிகேதைஸ்தத்பதகைர்விஸ்மர்தும் நைவ ஶக்நுமஃ ॥ ௫௦ ॥

கத்யா லலிதயோதாரஹாஸலீலாவலோகநைஃ ।
மாத்வ்யா கிரா ஹ்ரு'ததியஃ கதம் தம் விஸ்மராமஹே ॥ ௫௧ ॥

ஹே நாத ஹே ரமாநாத வ்ரஜநாதார்திநாஶந ।
மக்நமுத்தர கோவிந்த கோகுலம் வ்ரு'ஜிநார்ணவாத் ॥ ௫௨ ॥

ஶ்ரீஶுக உவாச
ததஸ்தாஃ க்ரு'ஷ்ணஸந்தேஶைர்வ்யபேதவிரஹஜ்வராஃ ।
உத்தவம் பூஜயாம் சக்ருர்ஜ்ஞாத்வாத்மாநமதோக்ஷஜம் ॥ ௫௩ ॥

உவாஸ கதிசிந்மாஸாந்கோபீநாம் விநுதந் ஶுசஃ ।
க்ரு'ஷ்ணலீலாகதாம் காயந் ரமயாமாஸ கோகுலம் ॥ ௫௪ ॥

யாவந்த்யஹாநி நந்தஸ்ய வ்ரஜே'வாத்ஸீத் ஸ உத்தவஃ ।
வ்ரஜௌகஸாம் க்ஷணப்ராயாண்யாஸந் க்ரு'ஷ்ணஸ்ய வார்தயா ॥ ௫௫ ॥

ஸரித்வநகிரித்ரோணீர்வீக்ஷந் குஸுமிதாந் த்ருமாந் ।
க்ரு'ஷ்ணம் ஸம்ஸ்மாரயந் ரேமே ஹரிதாஸோ வ்ரஜௌகஸாம் ॥ ௫௬ ॥

த்ரு'ஷ்ட்வைவமாதி கோபீநாம் க்ரு'ஷ்ணாவேஶாத்மவிக்லவம் ।
உத்தவஃ பரமப்ரீதஸ்தா நமஸ்யந்நிதம் ஜகௌ ॥ ௫௭ ॥

ஏதாஃ பரம் தநுப்ரு'தோ புவி கோபவத்வோ
கோவிந்த ஏவ நிகிலாத்மநி ரூடபாவாஃ ।
வாஞ்சந்தி யத் பவபியோ முநயோ வயம் ச
கிம் ப்ரஹ்மஜந்மபிரநந்தகதாரஸஸ்ய ॥ ௫௮ ॥

க்வேமாஃ ஸ்த்ரியோ வநசரீர்வ்யபிசாரதுஷ்டாஃ
க்ரு'ஷ்ணே க்வ சைஷ பரமாத்மநி ரூடபாவஃ ।
நந்வீஶ்வரோ'நுபஜதோ'விதுஷோ'பி ஸாக்ஷா-
ச்ச்ரேயஸ்தநோத்யகதராஜ இவோபயுக்தஃ ॥ ௫௯ ॥

நாயம் ஶ்ரியோ'ங்க உ நிதாந்தரதேஃ ப்ரஸாதஃ
ஸ்வர்யோஷிதாம் நலிநகந்தருசாம் குதோ'ந்யாஃ ।
ராஸோத்ஸவே'ஸ்ய புஜதண்டக்ரு'ஹீதகண்ட-
லப்தாஶிஷாம் ய உதகாத் வ்ரஜவல்லபீநாம் ॥ ௬௦ ॥

ஆஸாமஹோ சரணரேணுஜுஷாமஹம் ஸ்யாம்
வ்ரு'ந்தாவநே கிமபி குல்மலதௌஷதீநாம் ।
யா துஸ்த்யஜம் ஸ்வஜநமார்யபதம் ச ஹித்வா
பேஜுர்முகுந்தபதவீம் ஶ்ருதிபிர்விம்ரு'க்யாம் ॥ ௬௧ ॥

யா வை ஶ்ரியார்சிதமஜாதிபிராப்தகாமை-
ர்யோகேஶ்வரைரபி யதாத்மநி ராஸகோஷ்ட்யாம் ।
க்ரு'ஷ்ணஸ்ய தத் பகவதஃ சரணாரவிந்தம்
ந்யஸ்தம் ஸ்தநேஷு விஜஹுஃ பரிரப்ய தாபம் ॥ ௬௨ ॥

வந்தே நந்தவ்ரஜஸ்த்ரீணாம் பாதரேணுமபீக்ஷ்ணஶஃ ।
யாஸாம் ஹரிகதோத்கீதம் புநாதி புவநத்ரயம் ॥ ௬௩ ॥

ஶ்ரீஶுக உவாச
அத கோபீரநுஜ்ஞாப்ய யஶோதாம் நந்தமேவ ச ।
கோபாநாமந்த்ர்ய தாஶார்ஹோ யாஸ்யந்நாருருஹே ரதம் ॥ ௬௪ ॥

தம் நிர்கதம் ஸமாஸாத்ய நாநோபாயநபாணயஃ ।
நந்தாதயோ'நுராகேண ப்ராவோசந்நஶ்ருலோசநாஃ ॥ ௬௫ ॥

மநஸோ வ்ரு'த்தயோ நஃ ஸ்யுஃ க்ரு'ஷ்ணபாதாம்புஜாஶ்ரயாஃ ।
வாசோ'பிதாயிநீர்நாம்நாம் காயஸ்தத்ப்ரஹ்வணாதிஷு ॥ ௬௬ ॥

கர்மபிர்ப்ராம்யமாணாநாம் யத்ர க்வாபீஶ்வரேச்சயா ।
மங்கலாசரிதைர்தாநை ரதிர்நஃ க்ரு'ஷ்ண ஈஶ்வரே ॥ ௬௭ ॥

ஏவம் ஸபாஜிதோ கோபைஃ க்ரு'ஷ்ணபக்த்யா நராதிப ।
உத்தவஃ புநராகச்சந்மதுராம் க்ரு'ஷ்ணபாலிதாம் ॥ ௬௮ ॥

க்ரு'ஷ்ணாய ப்ரணிபத்யாஹ பக்த்யுத்ரேகம் வ்ரஜௌகஸாம் ।
வஸுதேவாய ராமாய ராஜ்ஞே சோபாயநாந்யதாத் ॥ ௬௯ ॥