śrī-śuka uvāca
atha vijñāya bhagavān
sarvātmā sarva-darśanaḥ
sairandhryāḥ kāma-taptāyāḥ
priyam icchan gṛhaṁ yayau
atha vijñāya bhagavān
sarvātmā sarva-darśanaḥ
sairandhryāḥ kāma-taptāyāḥ
priyam icchan gṛhaṁ yayau
mahārhopaskarair āḍhyaṁ
kāmopāyopabṛṁhitam
muktā-dāma-patākābhir
vitāna-śayanāsanaiḥ
dhūpaiḥ surabhibhir dīpaiḥ
srag-gandhair api maṇḍitam
kāmopāyopabṛṁhitam
muktā-dāma-patākābhir
vitāna-śayanāsanaiḥ
dhūpaiḥ surabhibhir dīpaiḥ
srag-gandhair api maṇḍitam
gṛhaṁ tam āyāntam avekṣya sāsanāt
sadyaḥ samutthāya hi jāta-sambhramā
yathopasaṅgamya sakhībhir acyutaṁ
sabhājayām āsa sad-āsanādibhiḥ
sadyaḥ samutthāya hi jāta-sambhramā
yathopasaṅgamya sakhībhir acyutaṁ
sabhājayām āsa sad-āsanādibhiḥ
tathoddhavaḥ sādhutayābhipūjito
nyaṣīdad urvyām abhimṛśya cāsanam
kṛṣṇo ’pi tūrṇaṁ śayanaṁ mahā-dhanaṁ
viveśa lokācaritāny anuvrataḥ
nyaṣīdad urvyām abhimṛśya cāsanam
kṛṣṇo ’pi tūrṇaṁ śayanaṁ mahā-dhanaṁ
viveśa lokācaritāny anuvrataḥ
sā majjanālepa-dukūla-bhūṣaṇa
srag-gandha-tāmbūla-sudhāsavādibhiḥ
prasādhitātmopasasāra mādhavaṁ
sa-vrīḍa-līlotsmita-vibhramekṣitaiḥ
srag-gandha-tāmbūla-sudhāsavādibhiḥ
prasādhitātmopasasāra mādhavaṁ
sa-vrīḍa-līlotsmita-vibhramekṣitaiḥ
āhūya kāntāṁ nava-saṅgama-hriyā
viśaṅkitāṁ kaṅkaṇa-bhūṣite kare
pragṛhya śayyām adhiveśya rāmayā
reme ’nulepārpaṇa-puṇya-leśayā
viśaṅkitāṁ kaṅkaṇa-bhūṣite kare
pragṛhya śayyām adhiveśya rāmayā
reme ’nulepārpaṇa-puṇya-leśayā
sānaṅga-tapta-kucayor urasas tathākṣṇor
jighranty ananta-caraṇena rujo mṛjantī
dorbhyāṁ stanāntara-gataṁ parirabhya kāntam
ānanda-mūrtim ajahād ati-dīrgha-tāpam
jighranty ananta-caraṇena rujo mṛjantī
dorbhyāṁ stanāntara-gataṁ parirabhya kāntam
ānanda-mūrtim ajahād ati-dīrgha-tāpam
saivaṁ kaivalya-nāthaṁ taṁ
prāpya duṣprāpyam īśvaram
aṅga-rāgārpaṇenāho
durbhagedam ayācata
prāpya duṣprāpyam īśvaram
aṅga-rāgārpaṇenāho
durbhagedam ayācata
sahoṣyatām iha preṣṭha
dināni katicin mayā
ramasva notsahe tyaktuṁ
saṅgaṁ te ’mburuhekṣaṇa
dināni katicin mayā
ramasva notsahe tyaktuṁ
saṅgaṁ te ’mburuhekṣaṇa
tasyai kāma-varaṁ dattvā
mānayitvā ca māna-daḥ
sahoddhavena sarveśaḥ
sva-dhāmāgamad ṛddhimat
mānayitvā ca māna-daḥ
sahoddhavena sarveśaḥ
sva-dhāmāgamad ṛddhimat
durārdhyaṁ samārādhya
viṣṇuṁ sarveśvareśvaram
yo vṛṇīte mano-grāhyam
asattvāt kumanīṣy asau
viṣṇuṁ sarveśvareśvaram
yo vṛṇīte mano-grāhyam
asattvāt kumanīṣy asau
akrūra-bhavanaṁ kṛṣṇaḥ
saha-rāmoddhavaḥ prabhuḥ
kiñcic cikīrṣayan prāgād
akrūra-priya-kāmyayā
saha-rāmoddhavaḥ prabhuḥ
kiñcic cikīrṣayan prāgād
akrūra-priya-kāmyayā
sa tān nara-vara-śreṣṭhān
ārād vīkṣya sva-bāndhavān
pratyutthāya pramuditaḥ
pariṣvajyābhinandya ca
ārād vīkṣya sva-bāndhavān
pratyutthāya pramuditaḥ
pariṣvajyābhinandya ca
nanāma kṛṣṇaṁ rāmaṁ ca
sa tair apy abhivāditaḥ
pūjayām āsa vidhi-vat
kṛtāsana-parigrahān
sa tair apy abhivāditaḥ
pūjayām āsa vidhi-vat
kṛtāsana-parigrahān
pādāvanejanīr āpo
dhārayan śirasā nṛpa
arhaṇenāmbarair divyair
gandha-srag-bhūṣaṇottamaiḥ
dhārayan śirasā nṛpa
arhaṇenāmbarair divyair
gandha-srag-bhūṣaṇottamaiḥ
arcitvā śirasānamya
pādāv aṅka-gatau mṛjan
praśrayāvanato ’krūraḥ
kṛṣṇa-rāmāv abhāṣata
pādāv aṅka-gatau mṛjan
praśrayāvanato ’krūraḥ
kṛṣṇa-rāmāv abhāṣata
diṣṭyā pāpo hataḥ kaṁsaḥ
sānugo vām idaṁ kulam
bhavadbhyām uddhṛtaṁ kṛcchrād
durantāc ca samedhitam
sānugo vām idaṁ kulam
bhavadbhyām uddhṛtaṁ kṛcchrād
durantāc ca samedhitam
yuvāṁ pradhāna-puruṣau
jagad-dhetū jagan-mayau
bhavadbhyāṁ na vinā kiñcit
param asti na cāparam
jagad-dhetū jagan-mayau
bhavadbhyāṁ na vinā kiñcit
param asti na cāparam
ātma-sṛṣṭam idaṁ viśvam
anvāviśya sva-śaktibhiḥ
īyate bahudhā brahman
śruta-pratyakṣa-gocaram
anvāviśya sva-śaktibhiḥ
īyate bahudhā brahman
śruta-pratyakṣa-gocaram
yathā hi bhūteṣu carācareṣu
mahy-ādayo yoniṣu bhānti nānā
evaṁ bhavān kevala ātma-yoniṣv
ātmātma-tantro bahudhā vibhāti
mahy-ādayo yoniṣu bhānti nānā
evaṁ bhavān kevala ātma-yoniṣv
ātmātma-tantro bahudhā vibhāti
sṛjasy atho lumpasi pāsi viśvaṁ
rajas-tamaḥ-sattva-guṇaiḥ sva-śaktibhiḥ
na badhyase tad-guṇa-karmabhir vā
jñānātmanas te kva ca bandha-hetuḥ
rajas-tamaḥ-sattva-guṇaiḥ sva-śaktibhiḥ
na badhyase tad-guṇa-karmabhir vā
jñānātmanas te kva ca bandha-hetuḥ
dehādy-upādher anirūpitatvād
bhavo na sākṣān na bhidātmanaḥ syāt
ato na bandhas tava naiva mokṣaḥ
syātām nikāmas tvayi no ’vivekaḥ
bhavo na sākṣān na bhidātmanaḥ syāt
ato na bandhas tava naiva mokṣaḥ
syātām nikāmas tvayi no ’vivekaḥ
tvayodito ’yaṁ jagato hitāya
yadā yadā veda-pathaḥ purāṇaḥ
bādhyeta pāṣaṇḍa-pathair asadbhis
tadā bhavān sattva-guṇaṁ bibharti
yadā yadā veda-pathaḥ purāṇaḥ
bādhyeta pāṣaṇḍa-pathair asadbhis
tadā bhavān sattva-guṇaṁ bibharti
sa tvam prabho ’dya vasudeva-gṛhe ’vatīrṇaḥ
svāṁśena bhāram apanetum ihāsi bhūmeḥ
akṣauhiṇī-śata-vadhena suretarāṁśa-
rājñām amuṣya ca kulasya yaśo vitanvan
svāṁśena bhāram apanetum ihāsi bhūmeḥ
akṣauhiṇī-śata-vadhena suretarāṁśa-
rājñām amuṣya ca kulasya yaśo vitanvan
adyeśa no vasatayaḥ khalu bhūri-bhāgā
yaḥ sarva-deva-pitṛ-bhūta-nṛ-deva-mūrtiḥ
yat-pāda-śauca-salilaṁ tri-jagat punāti
sa tvaṁ jagad-gurur adhokṣaja yāḥ praviṣṭaḥ
yaḥ sarva-deva-pitṛ-bhūta-nṛ-deva-mūrtiḥ
yat-pāda-śauca-salilaṁ tri-jagat punāti
sa tvaṁ jagad-gurur adhokṣaja yāḥ praviṣṭaḥ
kaḥ paṇḍitas tvad aparaṁ śaraṇaṁ samīyād
bhakta-priyād ṛta-giraḥ suhṛdaḥ kṛta-jñāt
sarvān dadāti suhṛdo bhajato ’bhikāmān
ātmānam apy upacayāpacayau na yasya
bhakta-priyād ṛta-giraḥ suhṛdaḥ kṛta-jñāt
sarvān dadāti suhṛdo bhajato ’bhikāmān
ātmānam apy upacayāpacayau na yasya
diṣṭyā janārdana bhavān iha naḥ pratīto
yogeśvarair api durāpa-gatiḥ sureśaiḥ
chindhy āśu naḥ suta-kalatra-dhanāpta-geha-
dehādi-moha-raśanāṁ bhavadīya-māyām
yogeśvarair api durāpa-gatiḥ sureśaiḥ
chindhy āśu naḥ suta-kalatra-dhanāpta-geha-
dehādi-moha-raśanāṁ bhavadīya-māyām
ity arcitaḥ saṁstutaś ca
bhaktena bhagavān hariḥ
akrūraṁ sa-smitaṁ prāha
gīrbhiḥ sammohayann iva
bhaktena bhagavān hariḥ
akrūraṁ sa-smitaṁ prāha
gīrbhiḥ sammohayann iva
śrī-bhagavān uvāca
tvaṁ no guruḥ pitṛvyaś ca
ślāghyo bandhuś ca nityadā
vayaṁ tu rakṣyāḥ poṣyāś ca
anukampyāḥ prajā hi vaḥ
tvaṁ no guruḥ pitṛvyaś ca
ślāghyo bandhuś ca nityadā
vayaṁ tu rakṣyāḥ poṣyāś ca
anukampyāḥ prajā hi vaḥ
bhavad-vidhā mahā-bhāgā
niṣevyā arha-sattamāḥ
śreyas-kāmair nṛbhir nityaṁ
devāḥ svārthā na sādhavaḥ
niṣevyā arha-sattamāḥ
śreyas-kāmair nṛbhir nityaṁ
devāḥ svārthā na sādhavaḥ
na hy am-mayāni tīrthāni
na devā mṛc-chilā-mayāḥ
te punanty uru-kālena
darśanād eva sādhavaḥ
na devā mṛc-chilā-mayāḥ
te punanty uru-kālena
darśanād eva sādhavaḥ
sa bhavān suhṛdāṁ vai naḥ
śreyān śreyaś-cikīrṣayā
jijñāsārthaṁ pāṇḍavānāṁ
gacchasva tvaṁ gajāhvayam
śreyān śreyaś-cikīrṣayā
jijñāsārthaṁ pāṇḍavānāṁ
gacchasva tvaṁ gajāhvayam
pitary uparate bālāḥ
saha mātrā su-duḥkhitāḥ
ānītāḥ sva-puraṁ rājñā
vasanta iti śuśruma
saha mātrā su-duḥkhitāḥ
ānītāḥ sva-puraṁ rājñā
vasanta iti śuśruma
teṣu rājāmbikā-putro
bhrātṛ-putreṣu dīna-dhīḥ
samo na vartate nūnaṁ
duṣputra-vaśa-go ’ndha-dṛk
bhrātṛ-putreṣu dīna-dhīḥ
samo na vartate nūnaṁ
duṣputra-vaśa-go ’ndha-dṛk
gaccha jānīhi tad-vṛttam
adhunā sādhv asādhu vā
vijñāya tad vidhāsyāmo
yathā śaṁ suhṛdāṁ bhavet
adhunā sādhv asādhu vā
vijñāya tad vidhāsyāmo
yathā śaṁ suhṛdāṁ bhavet
ity akrūraṁ samādiśya
bhagavān harir īśvaraḥ
saṅkarṣaṇoddhavābhyāṁ vai
tataḥ sva-bhavanaṁ yayau
bhagavān harir īśvaraḥ
saṅkarṣaṇoddhavābhyāṁ vai
tataḥ sva-bhavanaṁ yayau