śrī-śuka uvāca
sa gatvā hāstinapuraṁ
pauravendra-yaśo-’ṅkitam
dadarśa tatrāmbikeyaṁ
sa-bhīṣmaṁ viduraṁ pṛthām
sa gatvā hāstinapuraṁ
pauravendra-yaśo-’ṅkitam
dadarśa tatrāmbikeyaṁ
sa-bhīṣmaṁ viduraṁ pṛthām
saha-putraṁ ca bāhlīkaṁ
bhāradvājaṁ sa-gautamam
karnaṁ suyodhanaṁ drauṇiṁ
pāṇḍavān suhṛdo ’parān
bhāradvājaṁ sa-gautamam
karnaṁ suyodhanaṁ drauṇiṁ
pāṇḍavān suhṛdo ’parān
yathāvad upasaṅgamya
bandhubhir gāndinī-sutaḥ
sampṛṣṭas taiḥ suhṛd-vārtāṁ
svayaṁ cāpṛcchad avyayam
bandhubhir gāndinī-sutaḥ
sampṛṣṭas taiḥ suhṛd-vārtāṁ
svayaṁ cāpṛcchad avyayam
uvāsa katicin māsān
rājño vṛtta-vivitsayā
duṣprajasyālpa-sārasya
khala-cchandānuvartinaḥ
rājño vṛtta-vivitsayā
duṣprajasyālpa-sārasya
khala-cchandānuvartinaḥ
teja ojo balaṁ vīryaṁ
praśrayādīṁś ca sad-guṇān
prajānurāgaṁ pārtheṣu
na sahadbhiś cikīṛṣitam
praśrayādīṁś ca sad-guṇān
prajānurāgaṁ pārtheṣu
na sahadbhiś cikīṛṣitam
kṛtaṁ ca dhārtarāṣṭrair yad
gara-dānādy apeśalam
ācakhyau sarvam evāsmai
pṛthā vidura eva ca
gara-dānādy apeśalam
ācakhyau sarvam evāsmai
pṛthā vidura eva ca
pṛthā tu bhrātaraṁ prāptam
akrūram upasṛtya tam
uvāca janma-nilayaṁ
smaranty aśru-kalekṣaṇā
akrūram upasṛtya tam
uvāca janma-nilayaṁ
smaranty aśru-kalekṣaṇā
api smaranti naḥ saumya
pitarau bhrātaraś ca me
bhaginyau bhrātṛ-putrāś ca
jāmayaḥ sakhya eva ca
pitarau bhrātaraś ca me
bhaginyau bhrātṛ-putrāś ca
jāmayaḥ sakhya eva ca
bhrātreyo bhagavān kṛṣṇaḥ
śaraṇyo bhakta-vatsalaḥ
paitṛ-ṣvasreyān smarati
rāmaś cāmburuhekṣaṇaḥ
śaraṇyo bhakta-vatsalaḥ
paitṛ-ṣvasreyān smarati
rāmaś cāmburuhekṣaṇaḥ
sapatna-madhye śocantīṁ
vṛkānāṁ hariṇīm iva
sāntvayiṣyati māṁ vākyaiḥ
pitṛ-hīnāṁś ca bālakān
vṛkānāṁ hariṇīm iva
sāntvayiṣyati māṁ vākyaiḥ
pitṛ-hīnāṁś ca bālakān
kṛṣṇa kṛṣṇa mahā-yogin
viśvātman viśva-bhāvana
prapannāṁ pāhi govinda
śiśubhiś cāvasīdatīm
viśvātman viśva-bhāvana
prapannāṁ pāhi govinda
śiśubhiś cāvasīdatīm
nānyat tava padāmbhojāt
paśyāmi śaraṇaṁ nṛṇām
bibhyatāṁ mṛtyu-saṁsārād
īsvarasyāpavargikāt
paśyāmi śaraṇaṁ nṛṇām
bibhyatāṁ mṛtyu-saṁsārād
īsvarasyāpavargikāt
namaḥ kṛṣṇāya śuddhāya
brahmaṇe paramātmane
yogeśvarāya yogāya
tvām ahaṁ śaraṇaṁ gatā
brahmaṇe paramātmane
yogeśvarāya yogāya
tvām ahaṁ śaraṇaṁ gatā
śrī-śuka uvāca
ity anusmṛtya sva-janaṁ
kṛṣṇaṁ ca jagad-īśvaram
prārudad duḥkhitā rājan
bhavatāṁ prapitāmahī
ity anusmṛtya sva-janaṁ
kṛṣṇaṁ ca jagad-īśvaram
prārudad duḥkhitā rājan
bhavatāṁ prapitāmahī
sama-duḥkha-sukho ’krūro
viduraś ca mahā-yaśāḥ
sāntvayām āsatuḥ kuntīṁ
tat-putrotpatti-hetubhiḥ
viduraś ca mahā-yaśāḥ
sāntvayām āsatuḥ kuntīṁ
tat-putrotpatti-hetubhiḥ
yāsyan rājānam abhyetya
viṣamaṁ putra-lālasam
avadat suhṛdāṁ madhye
bandhubhiḥ sauhṛdoditam
viṣamaṁ putra-lālasam
avadat suhṛdāṁ madhye
bandhubhiḥ sauhṛdoditam
akrūra uvāca
bho bho vaicitravīrya tvaṁ
kurūṇāṁ kīrti-vardhana
bhrātary uparate pāṇḍāv
adhunāsanam āsthitaḥ
bho bho vaicitravīrya tvaṁ
kurūṇāṁ kīrti-vardhana
bhrātary uparate pāṇḍāv
adhunāsanam āsthitaḥ
dharmeṇa pālayann urvīṁ
prajāḥ śīlena rañjayan
vartamānaḥ samaḥ sveṣu
śreyaḥ kīrtim avāpsyasi
prajāḥ śīlena rañjayan
vartamānaḥ samaḥ sveṣu
śreyaḥ kīrtim avāpsyasi
anyathā tv ācaraḻ loke
garhito yāsyase tamaḥ
tasmāt samatve vartasva
pāṇḍaveṣv ātmajeṣu ca
garhito yāsyase tamaḥ
tasmāt samatve vartasva
pāṇḍaveṣv ātmajeṣu ca
neha cātyanta-saṁvāsaḥ
kasyacit kenacit saha
rājan svenāpi dehena
kim u jāyātmajādibhiḥ
kasyacit kenacit saha
rājan svenāpi dehena
kim u jāyātmajādibhiḥ
ekaḥ prasūyate jantur
eka eva pralīyate
eko ’nubhuṅkte sukṛtam
eka eva ca duṣkṛtam
eka eva pralīyate
eko ’nubhuṅkte sukṛtam
eka eva ca duṣkṛtam
adharmopacitaṁ vittaṁ
haranty anye ’lpa-medhasaḥ
sambhojanīyāpadeśair
jalānīva jalaukasaḥ
haranty anye ’lpa-medhasaḥ
sambhojanīyāpadeśair
jalānīva jalaukasaḥ
puṣṇāti yān adharmeṇa
sva-buddhyā tam apaṇḍitam
te ’kṛtārthaṁ prahiṇvanti
prāṇā rāyaḥ sutādayaḥ
sva-buddhyā tam apaṇḍitam
te ’kṛtārthaṁ prahiṇvanti
prāṇā rāyaḥ sutādayaḥ
svayaṁ kilbiṣam ādāya
tais tyakto nārtha-kovidaḥ
asiddhārtho viśaty andhaṁ
sva-dharma-vimukhas tamaḥ
tais tyakto nārtha-kovidaḥ
asiddhārtho viśaty andhaṁ
sva-dharma-vimukhas tamaḥ
tasmāl lokam imaṁ rājan
svapna-māyā-manoratham
vīkṣyāyamyātmanātmānaṁ
samaḥ śānto bhava prabho
svapna-māyā-manoratham
vīkṣyāyamyātmanātmānaṁ
samaḥ śānto bhava prabho
dhṛtarāṣṭra uvāca
yathā vadati kalyāṇīṁ
vācaṁ dāna-pate bhavān
tathānayā na tṛpyāmi
martyaḥ prāpya yathāmṛtam
yathā vadati kalyāṇīṁ
vācaṁ dāna-pate bhavān
tathānayā na tṛpyāmi
martyaḥ prāpya yathāmṛtam
tathāpi sūnṛtā saumya
hṛdi na sthīyate cale
putrānurāga-viṣame
vidyut saudāmanī yathā
hṛdi na sthīyate cale
putrānurāga-viṣame
vidyut saudāmanī yathā
īśvarasya vidhiṁ ko nu
vidhunoty anyathā pumān
bhūmer bhārāvatārāya
yo ’vatīrṇo yadoḥ kule
vidhunoty anyathā pumān
bhūmer bhārāvatārāya
yo ’vatīrṇo yadoḥ kule
yo durvimarśa-pathayā nija-māyayedaṁ
sṛṣṭvā guṇān vibhajate tad-anupraviṣṭaḥ
tasmai namo duravabodha-vihāra-tantra-
saṁsāra-cakra-gataye parameśvarāya
sṛṣṭvā guṇān vibhajate tad-anupraviṣṭaḥ
tasmai namo duravabodha-vihāra-tantra-
saṁsāra-cakra-gataye parameśvarāya
śrī-śuka uvāca
ity abhipretya nṛpater
abhiprāyaṁ sa yādavaḥ
suhṛdbhiḥ samanujñātaḥ
punar yadu-purīm agāt
ity abhipretya nṛpater
abhiprāyaṁ sa yādavaḥ
suhṛdbhiḥ samanujñātaḥ
punar yadu-purīm agāt
śaśaṁsa rāma-kṛṣṇābhyāṁ
dhṛtarāṣṭra-viceṣṭitam
pāṇdavān prati kauravya
yad-arthaṁ preṣitaḥ svayam
dhṛtarāṣṭra-viceṣṭitam
pāṇdavān prati kauravya
yad-arthaṁ preṣitaḥ svayam