శ్రీశుక ఉవాచ
స గత్వా హాస్తినపురం పౌరవేన్ద్రయశోఽఙ్కితమ్ ।
దదర్శ తత్రామ్బికేయం సభీష్మం విదురం పృథామ్ ॥ ౧ ॥
స గత్వా హాస్తినపురం పౌరవేన్ద్రయశోఽఙ్కితమ్ ।
దదర్శ తత్రామ్బికేయం సభీష్మం విదురం పృథామ్ ॥ ౧ ॥
సహపుత్రం చ బాహ్లీకం భారద్వాజం సగౌతమమ్ ।
కర్ణం సుయోధనం ద్రౌణిం పాణ్డవాన్ సుహృదోఽపరాన్ ॥ ౨ ॥
కర్ణం సుయోధనం ద్రౌణిం పాణ్డవాన్ సుహృదోఽపరాన్ ॥ ౨ ॥
యథావదుపసఙ్గమ్య బన్ధుభిర్గాన్దినీసుతః ।
సమ్పృష్టస్తైః సుహృద్వార్తాం స్వయం చాపృచ్ఛదవ్యయమ్ ॥ ౩ ॥
సమ్పృష్టస్తైః సుహృద్వార్తాం స్వయం చాపృచ్ఛదవ్యయమ్ ॥ ౩ ॥
ఉవాస కతిచిన్మాసాన్ రాజ్ఞో వృత్తవివిత్సయా ।
దుష్ప్రజస్యాల్పసారస్య ఖలచ్ఛన్దానువర్తినః ॥ ౪ ॥
దుష్ప్రజస్యాల్పసారస్య ఖలచ్ఛన్దానువర్తినః ॥ ౪ ॥
తేజ ఓజో బలం వీర్యం ప్రశ్రయాదీంశ్చ సద్గుణాన్ ।
ప్రజానురాగం పార్థేషు న సహద్భిశ్చికీర్షితమ్ ॥ ౫ ॥
ప్రజానురాగం పార్థేషు న సహద్భిశ్చికీర్షితమ్ ॥ ౫ ॥
కృతం చ ధార్తరాష్ట్రైర్యద్ గరదానాద్యపేశలమ్ ।
ఆచఖ్యౌ సర్వమేవాస్మై పృథా విదుర ఏవ చ ॥ ౬ ॥
ఆచఖ్యౌ సర్వమేవాస్మై పృథా విదుర ఏవ చ ॥ ౬ ॥
పృథా తు భ్రాతరం ప్రాప్తమక్రూరముపసృత్య తమ్ ।
ఉవాచజన్మనిలయం స్మరన్త్యశ్రుకలేక్షణా ॥ ౭ ॥
ఉవాచజన్మనిలయం స్మరన్త్యశ్రుకలేక్షణా ॥ ౭ ॥
అపి స్మరన్తి నః సౌమ్య పితరౌ భ్రాతరశ్చ మే ।
భగిన్యౌ భ్రాతృపుత్రాశ్చ జామయః సఖ్య ఏవ చ ॥ ౮ ॥
భగిన్యౌ భ్రాతృపుత్రాశ్చ జామయః సఖ్య ఏవ చ ॥ ౮ ॥
భ్రాత్రేయో భగవాన్ కృష్ణః శరణ్యో భక్తవత్సలః । పైతృష్వస్రేయాన్ స్మరతి రామశ్చామ్బురుహేక్షణః ॥ ౯ ॥
సపత్నమధ్యే శోచన్తీం వృకానాం హరిణీమివ ।
సాన్త్వయిష్యతి మాం వాక్యైః పితృహీనాంశ్చ బాలకాన్ ॥ ౧౦ ॥
సాన్త్వయిష్యతి మాం వాక్యైః పితృహీనాంశ్చ బాలకాన్ ॥ ౧౦ ॥
కృష్ణ కృష్ణ మహాయోగిన్ విశ్వాత్మన్ విశ్వభావన ।
ప్రపన్నాం పాహి గోవిన్ద శిశుభిశ్చావసీదతీమ్ ॥ ౧౧ ॥
ప్రపన్నాం పాహి గోవిన్ద శిశుభిశ్చావసీదతీమ్ ॥ ౧౧ ॥
నాన్యత్తవ పదామ్భోజాత్ పశ్యామి శరణం నృణామ్ ।
బిభ్యతాం మృత్యుసంసారాదీశ్వరస్యాపవర్గికాత్ ॥ ౧౨ ॥
బిభ్యతాం మృత్యుసంసారాదీశ్వరస్యాపవర్గికాత్ ॥ ౧౨ ॥
నమః కృష్ణాయ శుద్ధాయ బ్రహ్మణే పరమాత్మనే ।
యోగేశ్వరాయ యోగాయ త్వామహం శరణం గతా ॥ ౧౩ ॥
యోగేశ్వరాయ యోగాయ త్వామహం శరణం గతా ॥ ౧౩ ॥
శ్రీశుక ఉవాచ
ఇత్యనుస్మృత్య స్వజనం కృష్ణం చ జగదీశ్వరమ్ ।
ప్రారుదద్ దుఃఖితా రాజన్ భవతాం ప్రపితామహీ ॥ ౧౪ ॥
ఇత్యనుస్మృత్య స్వజనం కృష్ణం చ జగదీశ్వరమ్ ।
ప్రారుదద్ దుఃఖితా రాజన్ భవతాం ప్రపితామహీ ॥ ౧౪ ॥
సమదుఃఖసుఖోఽక్రూరో విదురశ్చ మహాయశాః ।
సాన్త్వయామాసతుః కున్తీం తత్పుత్రోత్పత్తిహేతుభిః ॥ ౧౫ ॥
సాన్త్వయామాసతుః కున్తీం తత్పుత్రోత్పత్తిహేతుభిః ॥ ౧౫ ॥
యాస్యన్ రాజానమభ్యేత్య విషమం పుత్రలాలసమ్ ।
అవదత్ సుహృదాం మధ్యే బన్ధుభిః సౌహృదోదితమ్ ॥ ౧౬ ॥
అవదత్ సుహృదాం మధ్యే బన్ధుభిః సౌహృదోదితమ్ ॥ ౧౬ ॥
అక్రూర ఉవాచ
భో భో వైచిత్రవీర్య త్వం కురూణాం కీర్తివర్ధన ।
భ్రాతర్యుపరతే పాణ్డావధునాసనమాస్థితః ॥ ౧౭ ॥
భో భో వైచిత్రవీర్య త్వం కురూణాం కీర్తివర్ధన ।
భ్రాతర్యుపరతే పాణ్డావధునాసనమాస్థితః ॥ ౧౭ ॥
ధర్మేణ పాలయన్నుర్వీం ప్రజాః శీలేన రఞ్జయన్ ।
వర్తమానః సమః స్వేషు శ్రేయః కీర్తిమవాప్స్యసి ॥ ౧౮ ॥
వర్తమానః సమః స్వేషు శ్రేయః కీర్తిమవాప్స్యసి ॥ ౧౮ ॥
అన్యథా త్వాచరఁల్లోకే గర్హితో యాస్యసే తమః ।
తస్మాత్ సమత్వే వర్తస్వ పాణ్డవేష్వాత్మజేషు చ ॥ ౧౯ ॥
తస్మాత్ సమత్వే వర్తస్వ పాణ్డవేష్వాత్మజేషు చ ॥ ౧౯ ॥
నేహ చాత్యన్తసంవాసః కస్యచిత్ కేనచిత్ సహ ।
రాజన్ స్వేనాపి దేహేన కిము జాయాత్మజాదిభిః ॥ ౨౦ ॥
రాజన్ స్వేనాపి దేహేన కిము జాయాత్మజాదిభిః ॥ ౨౦ ॥
ఏకః ప్రసూయతే జన్తురేక ఏవ ప్రలీయతే ।
ఏకోఽనుభుఙ్క్తే సుకృతమేక ఏవ చ దుష్కృతమ్ ॥ ౨౧ ॥
ఏకోఽనుభుఙ్క్తే సుకృతమేక ఏవ చ దుష్కృతమ్ ॥ ౨౧ ॥
అధర్మోపచితం విత్తం హరన్త్యన్యేఽల్పమేధసః ।
సమ్భోజనీయాపదేశైర్జలానీవ జలౌకసః ॥ ౨౨ ॥
సమ్భోజనీయాపదేశైర్జలానీవ జలౌకసః ॥ ౨౨ ॥
పుష్ణాతి యానధర్మేణ స్వబుద్ధ్యా తమపణ్డితమ్ ।
తేఽకృతార్థం ప్రహిణ్వన్తి ప్రాణా రాయః సుతాదయః ॥ ౨౩ ॥
తేఽకృతార్థం ప్రహిణ్వన్తి ప్రాణా రాయః సుతాదయః ॥ ౨౩ ॥
స్వయం కిల్బిషమాదాయ తైస్త్యక్తో నార్థకోవిదః ।
అసిద్ధార్థో విశత్యన్ధం స్వధర్మవిముఖస్తమః ॥ ౨౪ ॥
అసిద్ధార్థో విశత్యన్ధం స్వధర్మవిముఖస్తమః ॥ ౨౪ ॥
తస్మాల్లోకమిమం రాజన్ స్వప్నమాయామనోరథమ్ ।
వీక్ష్యాయమ్యాత్మనాత్మానం సమః శాన్తో భవ ప్రభో ॥ ౨౫ ॥
వీక్ష్యాయమ్యాత్మనాత్మానం సమః శాన్తో భవ ప్రభో ॥ ౨౫ ॥
ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ
యథా వదతి కల్యాణీం వాచం దానపతే భవాన్ ।
తథానయా న తృప్యామి మర్త్యః ప్రాప్య యథామృతమ్ ॥ ౨౬ ॥
యథా వదతి కల్యాణీం వాచం దానపతే భవాన్ ।
తథానయా న తృప్యామి మర్త్యః ప్రాప్య యథామృతమ్ ॥ ౨౬ ॥
తథాపి సూనృతా సౌమ్య హృది న స్థీయతే చలే ।
పుత్రానురాగవిషమే విద్యుత్ సౌదామనీ యథా ॥ ౨౭ ॥
పుత్రానురాగవిషమే విద్యుత్ సౌదామనీ యథా ॥ ౨౭ ॥
ఈశ్వరస్య విధిం కో ను విధునోత్యన్యథా పుమాన్ ।
భూమేర్భారావతారాయ యోఽవతీర్ణో యదోః కులే ॥ ౨౮ ॥
భూమేర్భారావతారాయ యోఽవతీర్ణో యదోః కులే ॥ ౨౮ ॥
యో దుర్విమర్శపథయా నిజమాయయేదం
సృష్ట్వా గుణాన్ విభజతే తదనుప్రవిష్టః ।
తస్మై నమో దురవబోధవిహారతన్త్ర-
సంసారచక్రగతయే పరమేశ్వరాయ ॥ ౨౯ ॥
సృష్ట్వా గుణాన్ విభజతే తదనుప్రవిష్టః ।
తస్మై నమో దురవబోధవిహారతన్త్ర-
సంసారచక్రగతయే పరమేశ్వరాయ ॥ ౨౯ ॥
శ్రీశుక ఉవాచ
ఇత్యభిప్రేత్య నృపతేరభిప్రాయం స యాదవః । సుహృద్భిః సమనుజ్ఞాతః పునర్యదుపురీమగాత్ ॥ ౩౦ ॥
ఇత్యభిప్రేత్య నృపతేరభిప్రాయం స యాదవః । సుహృద్భిః సమనుజ్ఞాతః పునర్యదుపురీమగాత్ ॥ ౩౦ ॥
శశంస రామకృష్ణాభ్యాం ధృతరాష్ట్రవిచేష్టితమ్ ।
పాణ్డవాన్ ప్రతి కౌరవ్య యదర్థం ప్రేషితః స్వయమ్ ॥ ౩౧ ॥
పాణ్డవాన్ ప్రతి కౌరవ్య యదర్థం ప్రేషితః స్వయమ్ ॥ ౩౧ ॥