શ્રીશુક ઉવાચ
નન્દસ્ત્વાત્મજ ઉત્પન્ને જાતાહ્લાદો મહામનાઃ ।
આહૂય વિપ્રાન્ વેદજ્ઞાન્સ્નાતઃ શુચિરલઙ્કૃતઃ ॥ ૧ ॥
નન્દસ્ત્વાત્મજ ઉત્પન્ને જાતાહ્લાદો મહામનાઃ ।
આહૂય વિપ્રાન્ વેદજ્ઞાન્સ્નાતઃ શુચિરલઙ્કૃતઃ ॥ ૧ ॥
વાચયિત્વા સ્વસ્ત્યયનં જાતકર્માત્મજસ્ય વૈ ।
કારયામાસ વિધિવત્ પિતૃદેવાર્ચનં તથા ॥ ૨ ॥
કારયામાસ વિધિવત્ પિતૃદેવાર્ચનં તથા ॥ ૨ ॥
ધેનૂનાં નિયુતે પ્રાદાદ્ વિપ્રેભ્યઃ સમલઙ્કૃતે ।
તિલાદ્રીન્સપ્ત રત્નૌઘશાતકૌમ્ભામ્બરાવૃતાન્ ॥ ૩ ॥
તિલાદ્રીન્સપ્ત રત્નૌઘશાતકૌમ્ભામ્બરાવૃતાન્ ॥ ૩ ॥
કાલેન સ્નાનશૌચાભ્યાં સંસ્કારૈસ્તપસેજ્યયા ।
શુધ્યન્તિ દાનૈઃ સન્તુષ્ટયા દ્રવ્યાણ્યાત્માત્મવિદ્યયા ॥ ૪ ॥
શુધ્યન્તિ દાનૈઃ સન્તુષ્ટયા દ્રવ્યાણ્યાત્માત્મવિદ્યયા ॥ ૪ ॥
સૌમઙ્ગલ્યગિરો વિપ્રાઃ સૂતમાગધવન્દિનઃ ।
ગાયકાશ્ચ જગુર્નેદુર્ભેર્યો દુન્દુભયો મુહુઃ ॥ ૫ ॥
ગાયકાશ્ચ જગુર્નેદુર્ભેર્યો દુન્દુભયો મુહુઃ ॥ ૫ ॥
વ્રજઃ સમ્મૃષ્ટસંસિક્તદ્વારાજિરગૃહાન્તરઃ ।
ચિત્રધ્વજપતાકાસ્રક્ચૈલપલ્લવતોરણૈઃ ॥ ૬ ॥
ચિત્રધ્વજપતાકાસ્રક્ચૈલપલ્લવતોરણૈઃ ॥ ૬ ॥
ગાવો વૃષા વત્સતરા હરિદ્રાતૈલરૂષિતાઃ ।
વિચિત્રધાતુબર્હસ્રગ્વસ્ત્રકાઞ્ચનમાલિનઃ ॥ ૭ ॥
વિચિત્રધાતુબર્હસ્રગ્વસ્ત્રકાઞ્ચનમાલિનઃ ॥ ૭ ॥
મહાર્હવસ્ત્રાભરણકઞ્ચુકોષ્ણીષભૂષિતાઃ ।
ગોપાઃ સમાયયૂ રાજન્ નાનોપાયનપાણયઃ ॥ ૮ ॥
ગોપાઃ સમાયયૂ રાજન્ નાનોપાયનપાણયઃ ॥ ૮ ॥
ગોપ્યશ્ચાકર્ણ્ય મુદિતા યશોદાયાઃ સુતોદ્ભવમ્ ।
આત્માનં ભૂષયાંચક્રુર્વસ્ત્રાકલ્પાઞ્જનાદિભિઃ ॥ ૯ ॥
આત્માનં ભૂષયાંચક્રુર્વસ્ત્રાકલ્પાઞ્જનાદિભિઃ ॥ ૯ ॥
નવકુઙ્કુમકિઞ્જલ્કમુખપઙ્કજભૂતયઃ ।
બલિભિસ્ત્વરિતં જગ્મુઃ પૃથુશ્રોણ્યશ્ચલત્કુચાઃ ॥ ૧૦ ॥
બલિભિસ્ત્વરિતં જગ્મુઃ પૃથુશ્રોણ્યશ્ચલત્કુચાઃ ॥ ૧૦ ॥
ગોપ્યઃ સુમૃષ્ટમણિકુણ્ડલનિષ્કકણ્ઠ્ય-
શ્ચિત્રામ્બરાઃ પથિ શિખાચ્યુતમાલ્યવર્ષાઃ ।
નન્દાલયં સવલયા વ્રજતીર્વિરેજુ-
ર્વ્યાલોલકુણ્ડલપયોધરહારશોભાઃ ॥ ૧૧ ॥
શ્ચિત્રામ્બરાઃ પથિ શિખાચ્યુતમાલ્યવર્ષાઃ ।
નન્દાલયં સવલયા વ્રજતીર્વિરેજુ-
ર્વ્યાલોલકુણ્ડલપયોધરહારશોભાઃ ॥ ૧૧ ॥
તા આશિષઃ પ્રયુઞ્જાનાશ્ચિરં પાહીતિ બાલકે ।
હરિદ્રાચૂર્ણતૈલાદ્ભિઃ સિઞ્ચન્ત્યોઽજનમુજ્જગુઃ ॥ ૧૨ ॥
હરિદ્રાચૂર્ણતૈલાદ્ભિઃ સિઞ્ચન્ત્યોઽજનમુજ્જગુઃ ॥ ૧૨ ॥
અવાદ્યન્ત વિચિત્રાણિ વાદિત્રાણિ મહોત્સવે ।
કૃષ્ણે વિશ્વેશ્વરેઽનન્તે નન્દસ્ય વ્રજમાગતે ॥ ૧૩ ॥
કૃષ્ણે વિશ્વેશ્વરેઽનન્તે નન્દસ્ય વ્રજમાગતે ॥ ૧૩ ॥
ગોપાઃ પરસ્પરં હૃષ્ટા દધિક્ષીરઘૃતામ્બુભિઃ ।
આસિઞ્ચન્તો વિલિમ્પન્તો નવનીતૈશ્ચ ચિક્ષિપુઃ ॥ ૧૪ ॥
આસિઞ્ચન્તો વિલિમ્પન્તો નવનીતૈશ્ચ ચિક્ષિપુઃ ॥ ૧૪ ॥
નન્દો મહામનાસ્તેભ્યો વાસોઽલઙ્કારગોધનમ્ ।
સૂતમાગધવન્દિભ્યો યેઽન્યે વિદ્યોપજીવિનઃ ॥ ૧૫ ॥
સૂતમાગધવન્દિભ્યો યેઽન્યે વિદ્યોપજીવિનઃ ॥ ૧૫ ॥
તૈસ્તૈઃ કામૈરદીનાત્મા યથોચિતમપૂજયત્ ।
વિષ્ણોરારાધનાર્થાય સ્વપુત્રસ્યોદયાય ચ ॥ ૧૬ ॥
વિષ્ણોરારાધનાર્થાય સ્વપુત્રસ્યોદયાય ચ ॥ ૧૬ ॥
રોહિણી ચ મહાભાગા નન્દગોપાભિનન્દિતા ।
વ્યચરદ્ દિવ્યવાસસ્રક્કણ્ઠાભરણભૂષિતા ॥ ૧૭ ॥
વ્યચરદ્ દિવ્યવાસસ્રક્કણ્ઠાભરણભૂષિતા ॥ ૧૭ ॥
તત આરભ્ય નન્દસ્ય વ્રજઃ સર્વસમૃદ્ધિમાન્ ।
હરેર્નિવાસાત્મગુણૈ રમાક્રીડમભૂન્નૃપ ॥ ૧૮ ॥
હરેર્નિવાસાત્મગુણૈ રમાક્રીડમભૂન્નૃપ ॥ ૧૮ ॥
ગોપાન્ ગોકુલરક્ષાયાં નિરૂપ્ય મથુરાં ગતઃ ।
નન્દઃ કંસસ્ય વાર્ષિક્યં કરં દાતું કુરૂદ્વહ ॥ ૧૯ ॥
નન્દઃ કંસસ્ય વાર્ષિક્યં કરં દાતું કુરૂદ્વહ ॥ ૧૯ ॥
વસુદેવ ઉપશ્રુત્ય ભ્રાતરં નન્દમાગતમ્ ।
જ્ઞાત્વા દત્તકરં રાજ્ઞે યયૌ તદવમોચનમ્ ॥ ૨૦ ॥
જ્ઞાત્વા દત્તકરં રાજ્ઞે યયૌ તદવમોચનમ્ ॥ ૨૦ ॥
તં દૃષ્ટ્વા સહસોત્થાય દેહઃ પ્રાણમિવાગતમ્ ।
પ્રીતઃ પ્રિયતમં દોર્ભ્યાં સસ્વજે પ્રેમવિહ્વલઃ ॥ ૨૧ ॥
પ્રીતઃ પ્રિયતમં દોર્ભ્યાં સસ્વજે પ્રેમવિહ્વલઃ ॥ ૨૧ ॥
પૂજિતઃ સુખમાસીનઃ પૃષ્ટ્વાનામયમાદૃતઃ ।
પ્રસક્તધીઃ સ્વાત્મજયોરિદમાહ વિશામ્પતે ॥ ૨૨ ॥
પ્રસક્તધીઃ સ્વાત્મજયોરિદમાહ વિશામ્પતે ॥ ૨૨ ॥
દિષ્ટયા ભ્રાતઃ પ્રવયસ ઇદાનીમપ્રજસ્ય તે ।
પ્રજાશાયા નિવૃત્તસ્ય પ્રજા યત્ સમપદ્યત ॥ ૨૩ ॥
પ્રજાશાયા નિવૃત્તસ્ય પ્રજા યત્ સમપદ્યત ॥ ૨૩ ॥
દિષ્ટયા સંસારચક્રેઽસ્મિન્ વર્તમાનઃ પુનર્ભવઃ ।
ઉપલબ્ધો ભવાનદ્ય દુર્લભં પ્રિયદર્શનમ્ ॥ ૨૪ ॥
ઉપલબ્ધો ભવાનદ્ય દુર્લભં પ્રિયદર્શનમ્ ॥ ૨૪ ॥
નૈકત્ર પ્રિયસંવાસઃ સુહૃદાં ચિત્રકર્મણામ્ ।
ઓઘેન વ્યૂહ્યમાનાનાં પ્લવાનાં સ્રોતસો યથા ॥ ૨૫ ॥
ઓઘેન વ્યૂહ્યમાનાનાં પ્લવાનાં સ્રોતસો યથા ॥ ૨૫ ॥
કચ્ચિત્ પશવ્યં નિરુજં ભૂર્યમ્બુતૃણવીરુધમ્ ।
બૃહદ્વનં તદધુના યત્રાસ્સે ત્વં સુહૃદ્વૃતઃ ॥ ૨૬ ॥
બૃહદ્વનં તદધુના યત્રાસ્સે ત્વં સુહૃદ્વૃતઃ ॥ ૨૬ ॥
ભ્રાતર્મમ સુતઃ કચ્ચિન્માત્રા સહ ભવદ્વ્રજે ।
તાતં ભવન્તં મન્વાનો ભવદ્ભ્યામુપલાલિતઃ ॥ ૨૭ ॥
તાતં ભવન્તં મન્વાનો ભવદ્ભ્યામુપલાલિતઃ ॥ ૨૭ ॥
પુંસસ્ત્રિવર્ગો વિહિતઃ સુહૃદો હ્યનુભાવિતઃ ।
ન તેષુ ક્લિશ્યમાનેષુ ત્રિવર્ગોઽર્થાય કલ્પતે ॥ ૨૮ ॥
ન તેષુ ક્લિશ્યમાનેષુ ત્રિવર્ગોઽર્થાય કલ્પતે ॥ ૨૮ ॥
શ્રીનન્દ ઉવાચ
અહો તે દેવકીપુત્રાઃ કંસેન બહવો હતાઃ ।
એકાવશિષ્ટાવરજા કન્યા સાપિ દિવં ગતા ॥ ૨૯ ॥
અહો તે દેવકીપુત્રાઃ કંસેન બહવો હતાઃ ।
એકાવશિષ્ટાવરજા કન્યા સાપિ દિવં ગતા ॥ ૨૯ ॥
નૂનં હ્યદૃષ્ટનિષ્ઠોઽયમદૃષ્ટપરમો જનઃ ।
અદૃષ્ટમાત્મનસ્તત્ત્વં યો વેદ ન સ મુહ્યતિ ॥ ૩૦ ॥
અદૃષ્ટમાત્મનસ્તત્ત્વં યો વેદ ન સ મુહ્યતિ ॥ ૩૦ ॥
શ્રીવસુદેવ ઉવાચ
કરો વૈ વાર્ષિકો દત્તો રાજ્ઞે દૃષ્ટા વયં ચ વઃ ।
નેહ સ્થેયં બહુતિથં સન્ત્યુત્પાતાશ્ચ ગોકુલે ॥ ૩૧ ॥
કરો વૈ વાર્ષિકો દત્તો રાજ્ઞે દૃષ્ટા વયં ચ વઃ ।
નેહ સ્થેયં બહુતિથં સન્ત્યુત્પાતાશ્ચ ગોકુલે ॥ ૩૧ ॥
શ્રીશુક ઉવાચ
ઇતિ નન્દાદયો ગોપાઃ પ્રોક્તાસ્તે શૌરિણા યયુઃ ।
અનોભિરનડુદ્યુક્તૈસ્તમનુજ્ઞાપ્ય ગોકુલમ્ ॥ ૩૨ ॥
ઇતિ નન્દાદયો ગોપાઃ પ્રોક્તાસ્તે શૌરિણા યયુઃ ।
અનોભિરનડુદ્યુક્તૈસ્તમનુજ્ઞાપ્ય ગોકુલમ્ ॥ ૩૨ ॥