ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ନନ୍ଦସ୍ତ୍ଵାତ୍ମଜ ଉତ୍ପନ୍ନେ ଜାତାହ୍ଲାଦୋ ମହାମନାଃ ।
ଆହୂଯ ଵିପ୍ରାନ୍ ଵେଦଜ୍ଞାନ୍ସ୍ନାତଃ ଶୁଚିରଲଙ୍କୃତଃ ॥ ୧ ॥
ନନ୍ଦସ୍ତ୍ଵାତ୍ମଜ ଉତ୍ପନ୍ନେ ଜାତାହ୍ଲାଦୋ ମହାମନାଃ ।
ଆହୂଯ ଵିପ୍ରାନ୍ ଵେଦଜ୍ଞାନ୍ସ୍ନାତଃ ଶୁଚିରଲଙ୍କୃତଃ ॥ ୧ ॥
ଵାଚଯିତ୍ଵା ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯଯନଂ ଜାତକର୍ମାତ୍ମଜସ୍ଯ ଵୈ ।
କାରଯାମାସ ଵିଧିଵତ୍ ପିତୃଦେଵାର୍ଚନଂ ତଥା ॥ ୨ ॥
କାରଯାମାସ ଵିଧିଵତ୍ ପିତୃଦେଵାର୍ଚନଂ ତଥା ॥ ୨ ॥
ଧେନୂନାଂ ନିଯୁତେ ପ୍ରାଦାଦ୍ ଵିପ୍ରେଭ୍ଯଃ ସମଲଙ୍କୃତେ ।
ତିଲାଦ୍ରୀନ୍ସପ୍ତ ରତ୍ନୌଘଶାତକୌମ୍ଭାମ୍ବରାଵୃତାନ୍ ॥ ୩ ॥
ତିଲାଦ୍ରୀନ୍ସପ୍ତ ରତ୍ନୌଘଶାତକୌମ୍ଭାମ୍ବରାଵୃତାନ୍ ॥ ୩ ॥
କାଲେନ ସ୍ନାନଶୌଚାଭ୍ଯାଂ ସଂସ୍କାରୈସ୍ତପସେଜ୍ଯଯା ।
ଶୁଧ୍ଯନ୍ତି ଦାନୈଃ ସନ୍ତୁଷ୍ଟଯା ଦ୍ରଵ୍ଯାଣ୍ଯାତ୍ମାତ୍ମଵିଦ୍ଯଯା ॥ ୪ ॥
ଶୁଧ୍ଯନ୍ତି ଦାନୈଃ ସନ୍ତୁଷ୍ଟଯା ଦ୍ରଵ୍ଯାଣ୍ଯାତ୍ମାତ୍ମଵିଦ୍ଯଯା ॥ ୪ ॥
ସୌମଙ୍ଗଲ୍ଯଗିରୋ ଵିପ୍ରାଃ ସୂତମାଗଧଵନ୍ଦିନଃ ।
ଗାଯକାଶ୍ଚ ଜଗୁର୍ନେଦୁର୍ଭେର୍ଯୋ ଦୁନ୍ଦୁଭଯୋ ମୁହୁଃ ॥ ୫ ॥
ଗାଯକାଶ୍ଚ ଜଗୁର୍ନେଦୁର୍ଭେର୍ଯୋ ଦୁନ୍ଦୁଭଯୋ ମୁହୁଃ ॥ ୫ ॥
ଵ୍ରଜଃ ସମ୍ମୃଷ୍ଟସଂସିକ୍ତଦ୍ଵାରାଜିରଗୃହାନ୍ତରଃ ।
ଚିତ୍ରଧ୍ଵଜପତାକାସ୍ରକ୍ଚୈଲପଲ୍ଲଵତୋରଣୈଃ ॥ ୬ ॥
ଚିତ୍ରଧ୍ଵଜପତାକାସ୍ରକ୍ଚୈଲପଲ୍ଲଵତୋରଣୈଃ ॥ ୬ ॥
ଗାଵୋ ଵୃଷା ଵତ୍ସତରା ହରିଦ୍ରାତୈଲରୂଷିତାଃ ।
ଵିଚିତ୍ରଧାତୁବର୍ହସ୍ରଗ୍ଵସ୍ତ୍ରକାଞ୍ଚନମାଲିନଃ ॥ ୭ ॥
ଵିଚିତ୍ରଧାତୁବର୍ହସ୍ରଗ୍ଵସ୍ତ୍ରକାଞ୍ଚନମାଲିନଃ ॥ ୭ ॥
ମହାର୍ହଵସ୍ତ୍ରାଭରଣକଞ୍ଚୁକୋଷ୍ଣୀଷଭୂଷିତାଃ ।
ଗୋପାଃ ସମାଯଯୂ ରାଜନ୍ ନାନୋପାଯନପାଣଯଃ ॥ ୮ ॥
ଗୋପାଃ ସମାଯଯୂ ରାଜନ୍ ନାନୋପାଯନପାଣଯଃ ॥ ୮ ॥
ଗୋପ୍ଯଶ୍ଚାକର୍ଣ୍ଯ ମୁଦିତା ଯଶୋଦାଯାଃ ସୁତୋଦ୍ଭଵମ୍ ।
ଆତ୍ମାନଂ ଭୂଷଯାଂଚକ୍ରୁର୍ଵସ୍ତ୍ରାକଲ୍ପାଞ୍ଜନାଦିଭିଃ ॥ ୯ ॥
ଆତ୍ମାନଂ ଭୂଷଯାଂଚକ୍ରୁର୍ଵସ୍ତ୍ରାକଲ୍ପାଞ୍ଜନାଦିଭିଃ ॥ ୯ ॥
ନଵକୁଙ୍କୁମକିଞ୍ଜଲ୍କମୁଖପଙ୍କଜଭୂତଯଃ ।
ବଲିଭିସ୍ତ୍ଵରିତଂ ଜଗ୍ମୁଃ ପୃଥୁଶ୍ରୋଣ୍ଯଶ୍ଚଲତ୍କୁଚାଃ ॥ ୧୦ ॥
ବଲିଭିସ୍ତ୍ଵରିତଂ ଜଗ୍ମୁଃ ପୃଥୁଶ୍ରୋଣ୍ଯଶ୍ଚଲତ୍କୁଚାଃ ॥ ୧୦ ॥
ଗୋପ୍ଯଃ ସୁମୃଷ୍ଟମଣିକୁଣ୍ଡଲନିଷ୍କକଣ୍ଠ୍ଯ-
ଶ୍ଚିତ୍ରାମ୍ବରାଃ ପଥି ଶିଖାଚ୍ଯୁତମାଲ୍ଯଵର୍ଷାଃ ।
ନନ୍ଦାଲଯଂ ସଵଲଯା ଵ୍ରଜତୀର୍ଵିରେଜୁ-
ର୍ଵ୍ଯାଲୋଲକୁଣ୍ଡଲପଯୋଧରହାରଶୋଭାଃ ॥ ୧୧ ॥
ଶ୍ଚିତ୍ରାମ୍ବରାଃ ପଥି ଶିଖାଚ୍ଯୁତମାଲ୍ଯଵର୍ଷାଃ ।
ନନ୍ଦାଲଯଂ ସଵଲଯା ଵ୍ରଜତୀର୍ଵିରେଜୁ-
ର୍ଵ୍ଯାଲୋଲକୁଣ୍ଡଲପଯୋଧରହାରଶୋଭାଃ ॥ ୧୧ ॥
ତା ଆଶିଷଃ ପ୍ରଯୁଞ୍ଜାନାଶ୍ଚିରଂ ପାହୀତି ବାଲକେ ।
ହରିଦ୍ରାଚୂର୍ଣତୈଲାଦ୍ଭିଃ ସିଞ୍ଚନ୍ତ୍ଯୋଽଜନମୁଜ୍ଜଗୁଃ ॥ ୧୨ ॥
ହରିଦ୍ରାଚୂର୍ଣତୈଲାଦ୍ଭିଃ ସିଞ୍ଚନ୍ତ୍ଯୋଽଜନମୁଜ୍ଜଗୁଃ ॥ ୧୨ ॥
ଅଵାଦ୍ଯନ୍ତ ଵିଚିତ୍ରାଣି ଵାଦିତ୍ରାଣି ମହୋତ୍ସଵେ ।
କୃଷ୍ଣେ ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵରେଽନନ୍ତେ ନନ୍ଦସ୍ଯ ଵ୍ରଜମାଗତେ ॥ ୧୩ ॥
କୃଷ୍ଣେ ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵରେଽନନ୍ତେ ନନ୍ଦସ୍ଯ ଵ୍ରଜମାଗତେ ॥ ୧୩ ॥
ଗୋପାଃ ପରସ୍ପରଂ ହୃଷ୍ଟା ଦଧିକ୍ଷୀରଘୃତାମ୍ବୁଭିଃ ।
ଆସିଞ୍ଚନ୍ତୋ ଵିଲିମ୍ପନ୍ତୋ ନଵନୀତୈଶ୍ଚ ଚିକ୍ଷିପୁଃ ॥ ୧୪ ॥
ଆସିଞ୍ଚନ୍ତୋ ଵିଲିମ୍ପନ୍ତୋ ନଵନୀତୈଶ୍ଚ ଚିକ୍ଷିପୁଃ ॥ ୧୪ ॥
ନନ୍ଦୋ ମହାମନାସ୍ତେଭ୍ଯୋ ଵାସୋଽଲଙ୍କାରଗୋଧନମ୍ ।
ସୂତମାଗଧଵନ୍ଦିଭ୍ଯୋ ଯେଽନ୍ଯେ ଵିଦ୍ଯୋପଜୀଵିନଃ ॥ ୧୫ ॥
ସୂତମାଗଧଵନ୍ଦିଭ୍ଯୋ ଯେଽନ୍ଯେ ଵିଦ୍ଯୋପଜୀଵିନଃ ॥ ୧୫ ॥
ତୈସ୍ତୈଃ କାମୈରଦୀନାତ୍ମା ଯଥୋଚିତମପୂଜଯତ୍ ।
ଵିଷ୍ଣୋରାରାଧନାର୍ଥାଯ ସ୍ଵପୁତ୍ରସ୍ଯୋଦଯାଯ ଚ ॥ ୧୬ ॥
ଵିଷ୍ଣୋରାରାଧନାର୍ଥାଯ ସ୍ଵପୁତ୍ରସ୍ଯୋଦଯାଯ ଚ ॥ ୧୬ ॥
ରୋହିଣୀ ଚ ମହାଭାଗା ନନ୍ଦଗୋପାଭିନନ୍ଦିତା ।
ଵ୍ଯଚରଦ୍ ଦିଵ୍ଯଵାସସ୍ରକ୍କଣ୍ଠାଭରଣଭୂଷିତା ॥ ୧୭ ॥
ଵ୍ଯଚରଦ୍ ଦିଵ୍ଯଵାସସ୍ରକ୍କଣ୍ଠାଭରଣଭୂଷିତା ॥ ୧୭ ॥
ତତ ଆରଭ୍ଯ ନନ୍ଦସ୍ଯ ଵ୍ରଜଃ ସର୍ଵସମୃଦ୍ଧିମାନ୍ ।
ହରେର୍ନିଵାସାତ୍ମଗୁଣୈ ରମାକ୍ରୀଡମଭୂନ୍ନୃପ ॥ ୧୮ ॥
ହରେର୍ନିଵାସାତ୍ମଗୁଣୈ ରମାକ୍ରୀଡମଭୂନ୍ନୃପ ॥ ୧୮ ॥
ଗୋପାନ୍ ଗୋକୁଲରକ୍ଷାଯାଂ ନିରୂପ୍ଯ ମଥୁରାଂ ଗତଃ ।
ନନ୍ଦଃ କଂସସ୍ଯ ଵାର୍ଷିକ୍ଯଂ କରଂ ଦାତୁଂ କୁରୂଦ୍ଵହ ॥ ୧୯ ॥
ନନ୍ଦଃ କଂସସ୍ଯ ଵାର୍ଷିକ୍ଯଂ କରଂ ଦାତୁଂ କୁରୂଦ୍ଵହ ॥ ୧୯ ॥
ଵସୁଦେଵ ଉପଶ୍ରୁତ୍ଯ ଭ୍ରାତରଂ ନନ୍ଦମାଗତମ୍ ।
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଦତ୍ତକରଂ ରାଜ୍ଞେ ଯଯୌ ତଦଵମୋଚନମ୍ ॥ ୨୦ ॥
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଦତ୍ତକରଂ ରାଜ୍ଞେ ଯଯୌ ତଦଵମୋଚନମ୍ ॥ ୨୦ ॥
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସହସୋତ୍ଥାଯ ଦେହଃ ପ୍ରାଣମିଵାଗତମ୍ ।
ପ୍ରୀତଃ ପ୍ରିଯତମଂ ଦୋର୍ଭ୍ଯାଂ ସସ୍ଵଜେ ପ୍ରେମଵିହ୍ଵଲଃ ॥ ୨୧ ॥
ପ୍ରୀତଃ ପ୍ରିଯତମଂ ଦୋର୍ଭ୍ଯାଂ ସସ୍ଵଜେ ପ୍ରେମଵିହ୍ଵଲଃ ॥ ୨୧ ॥
ପୂଜିତଃ ସୁଖମାସୀନଃ ପୃଷ୍ଟ୍ଵାନାମଯମାଦୃତଃ ।
ପ୍ରସକ୍ତଧୀଃ ସ୍ଵାତ୍ମଜଯୋରିଦମାହ ଵିଶାମ୍ପତେ ॥ ୨୨ ॥
ପ୍ରସକ୍ତଧୀଃ ସ୍ଵାତ୍ମଜଯୋରିଦମାହ ଵିଶାମ୍ପତେ ॥ ୨୨ ॥
ଦିଷ୍ଟଯା ଭ୍ରାତଃ ପ୍ରଵଯସ ଇଦାନୀମପ୍ରଜସ୍ଯ ତେ ।
ପ୍ରଜାଶାଯା ନିଵୃତ୍ତସ୍ଯ ପ୍ରଜା ଯତ୍ ସମପଦ୍ଯତ ॥ ୨୩ ॥
ପ୍ରଜାଶାଯା ନିଵୃତ୍ତସ୍ଯ ପ୍ରଜା ଯତ୍ ସମପଦ୍ଯତ ॥ ୨୩ ॥
ଦିଷ୍ଟଯା ସଂସାରଚକ୍ରେଽସ୍ମିନ୍ ଵର୍ତମାନଃ ପୁନର୍ଭଵଃ ।
ଉପଲବ୍ଧୋ ଭଵାନଦ୍ଯ ଦୁର୍ଲଭଂ ପ୍ରିଯଦର୍ଶନମ୍ ॥ ୨୪ ॥
ଉପଲବ୍ଧୋ ଭଵାନଦ୍ଯ ଦୁର୍ଲଭଂ ପ୍ରିଯଦର୍ଶନମ୍ ॥ ୨୪ ॥
ନୈକତ୍ର ପ୍ରିଯସଂଵାସଃ ସୁହୃଦାଂ ଚିତ୍ରକର୍ମଣାମ୍ ।
ଓଘେନ ଵ୍ଯୂହ୍ଯମାନାନାଂ ପ୍ଲଵାନାଂ ସ୍ରୋତସୋ ଯଥା ॥ ୨୫ ॥
ଓଘେନ ଵ୍ଯୂହ୍ଯମାନାନାଂ ପ୍ଲଵାନାଂ ସ୍ରୋତସୋ ଯଥା ॥ ୨୫ ॥
କଚ୍ଚିତ୍ ପଶଵ୍ଯଂ ନିରୁଜଂ ଭୂର୍ଯମ୍ବୁତୃଣଵୀରୁଧମ୍ ।
ବୃହଦ୍ଵନଂ ତଦଧୁନା ଯତ୍ରାସ୍ସେ ତ୍ଵଂ ସୁହୃଦ୍ଵୃତଃ ॥ ୨୬ ॥
ବୃହଦ୍ଵନଂ ତଦଧୁନା ଯତ୍ରାସ୍ସେ ତ୍ଵଂ ସୁହୃଦ୍ଵୃତଃ ॥ ୨୬ ॥
ଭ୍ରାତର୍ମମ ସୁତଃ କଚ୍ଚିନ୍ମାତ୍ରା ସହ ଭଵଦ୍ଵ୍ରଜେ ।
ତାତଂ ଭଵନ୍ତଂ ମନ୍ଵାନୋ ଭଵଦ୍ଭ୍ଯାମୁପଲାଲିତଃ ॥ ୨୭ ॥
ତାତଂ ଭଵନ୍ତଂ ମନ୍ଵାନୋ ଭଵଦ୍ଭ୍ଯାମୁପଲାଲିତଃ ॥ ୨୭ ॥
ପୁଂସସ୍ତ୍ରିଵର୍ଗୋ ଵିହିତଃ ସୁହୃଦୋ ହ୍ଯନୁଭାଵିତଃ ।
ନ ତେଷୁ କ୍ଲିଶ୍ଯମାନେଷୁ ତ୍ରିଵର୍ଗୋଽର୍ଥାଯ କଲ୍ପତେ ॥ ୨୮ ॥
ନ ତେଷୁ କ୍ଲିଶ୍ଯମାନେଷୁ ତ୍ରିଵର୍ଗୋଽର୍ଥାଯ କଲ୍ପତେ ॥ ୨୮ ॥
ଶ୍ରୀନନ୍ଦ ଉଵାଚ
ଅହୋ ତେ ଦେଵକୀପୁତ୍ରାଃ କଂସେନ ବହଵୋ ହତାଃ ।
ଏକାଵଶିଷ୍ଟାଵରଜା କନ୍ଯା ସାପି ଦିଵଂ ଗତା ॥ ୨୯ ॥
ଅହୋ ତେ ଦେଵକୀପୁତ୍ରାଃ କଂସେନ ବହଵୋ ହତାଃ ।
ଏକାଵଶିଷ୍ଟାଵରଜା କନ୍ଯା ସାପି ଦିଵଂ ଗତା ॥ ୨୯ ॥
ନୂନଂ ହ୍ଯଦୃଷ୍ଟନିଷ୍ଠୋଽଯମଦୃଷ୍ଟପରମୋ ଜନଃ ।
ଅଦୃଷ୍ଟମାତ୍ମନସ୍ତତ୍ତ୍ଵଂ ଯୋ ଵେଦ ନ ସ ମୁହ୍ଯତି ॥ ୩୦ ॥
ଅଦୃଷ୍ଟମାତ୍ମନସ୍ତତ୍ତ୍ଵଂ ଯୋ ଵେଦ ନ ସ ମୁହ୍ଯତି ॥ ୩୦ ॥
ଶ୍ରୀଵସୁଦେଵ ଉଵାଚ
କରୋ ଵୈ ଵାର୍ଷିକୋ ଦତ୍ତୋ ରାଜ୍ଞେ ଦୃଷ୍ଟା ଵଯଂ ଚ ଵଃ ।
ନେହ ସ୍ଥେଯଂ ବହୁତିଥଂ ସନ୍ତ୍ଯୁତ୍ପାତାଶ୍ଚ ଗୋକୁଲେ ॥ ୩୧ ॥
କରୋ ଵୈ ଵାର୍ଷିକୋ ଦତ୍ତୋ ରାଜ୍ଞେ ଦୃଷ୍ଟା ଵଯଂ ଚ ଵଃ ।
ନେହ ସ୍ଥେଯଂ ବହୁତିଥଂ ସନ୍ତ୍ଯୁତ୍ପାତାଶ୍ଚ ଗୋକୁଲେ ॥ ୩୧ ॥
ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ଇତି ନନ୍ଦାଦଯୋ ଗୋପାଃ ପ୍ରୋକ୍ତାସ୍ତେ ଶୌରିଣା ଯଯୁଃ ।
ଅନୋଭିରନଡୁଦ୍ଯୁକ୍ତୈସ୍ତମନୁଜ୍ଞାପ୍ଯ ଗୋକୁଲମ୍ ॥ ୩୨ ॥
ଇତି ନନ୍ଦାଦଯୋ ଗୋପାଃ ପ୍ରୋକ୍ତାସ୍ତେ ଶୌରିଣା ଯଯୁଃ ।
ଅନୋଭିରନଡୁଦ୍ଯୁକ୍ତୈସ୍ତମନୁଜ୍ଞାପ୍ଯ ଗୋକୁଲମ୍ ॥ ୩୨ ॥