ശ്രീശുക ഉവാച
നന്ദവ്രജം ഗതേ രാമേ കരൂഷാധിപതിര്നൃപ ।
വാസുദേവോഽഹമിത്യജ്ഞോ ദൂതം കൃഷ്ണായ പ്രാഹിണോത് ॥ ൧ ॥
നന്ദവ്രജം ഗതേ രാമേ കരൂഷാധിപതിര്നൃപ ।
വാസുദേവോഽഹമിത്യജ്ഞോ ദൂതം കൃഷ്ണായ പ്രാഹിണോത് ॥ ൧ ॥
ത്വം വാസുദേവോ ഭഗവാനവതീര്ണോ ജഗത്പതിഃ ।
ഇതി പ്രസ്തോഭിതോ ബാലൈര്മേന ആത്മാനമച്യുതമ് ॥ ൨ ॥
ഇതി പ്രസ്തോഭിതോ ബാലൈര്മേന ആത്മാനമച്യുതമ് ॥ ൨ ॥
ദൂതം ച പ്രാഹിണോന്മന്ദഃ കൃഷ്ണായാവ്യക്തവര്ത്മനേ ।
ദ്വാരകായാം യഥാ ബാലോ നൃപോ ബാലകൃതോഽബുധഃ ॥ ൩ ॥
ദ്വാരകായാം യഥാ ബാലോ നൃപോ ബാലകൃതോഽബുധഃ ॥ ൩ ॥
ദൂതസ്തു ദ്വാരകാമേത്യ സഭായാമാസ്ഥിതം പ്രഭുമ് ।
കൃഷ്ണം കമലപത്രാക്ഷം രാജസന്ദേശമബ്രവീത് ॥ ൪ ॥
കൃഷ്ണം കമലപത്രാക്ഷം രാജസന്ദേശമബ്രവീത് ॥ ൪ ॥
വാസുദേവോഽവതീര്ണോഽഹമേക ഏവ ന ചാപരഃ ।
ഭൂതാനാമനുകമ്പാര്ഥം ത്വം തു മിഥ്യാഭിധാം
ത്യജ ॥ ൫ ॥
ഭൂതാനാമനുകമ്പാര്ഥം ത്വം തു മിഥ്യാഭിധാം
ത്യജ ॥ ൫ ॥
യാനി ത്വമസ്മച്ചിഹ്നാനി മൌഢ്യാദ് ബിഭര്ഷി സാത്വത ।
ത്യക്ത്വൈഹി മാം ത്വം ശരണം
നോ
ചേദ് ദേഹി മമാഹവമ് ॥ ൬ ॥
ത്യക്ത്വൈഹി മാം ത്വം ശരണം
നോ
ചേദ് ദേഹി മമാഹവമ് ॥ ൬ ॥
ശ്രീശുക ഉവാച
കത്ഥനം തദുപാകര്ണ്യ പൌണ്ഡ്രകസ്യാല്പമേധസഃ ।
ഉഗ്രസേനാദയഃ സഭ്യാ ഉച്ചകൈര്ജഹസുസ്തദാ ॥ ൭ ॥
കത്ഥനം തദുപാകര്ണ്യ പൌണ്ഡ്രകസ്യാല്പമേധസഃ ।
ഉഗ്രസേനാദയഃ സഭ്യാ ഉച്ചകൈര്ജഹസുസ്തദാ ॥ ൭ ॥
ഉവാചദൂതം ഭഗവാന് പരിഹാസകഥാമനു ।
ഉത്സ്രക്ഷ്യേ മൂഢ ചിഹ്നാനി യൈസ്ത്വമേവം വികത്ഥസേ ॥ ൮ ॥
ഉത്സ്രക്ഷ്യേ മൂഢ ചിഹ്നാനി യൈസ്ത്വമേവം വികത്ഥസേ ॥ ൮ ॥
മുഖം തദപിധായാജ്ഞ കങ്കഗൃധ്രവടൈര്വൃതഃ ।
ശയിഷ്യസേ ഹതസ്തത്ര ഭവിതാ ശരണം ശുനാമ് ॥ ൯ ॥
ശയിഷ്യസേ ഹതസ്തത്ര ഭവിതാ ശരണം ശുനാമ് ॥ ൯ ॥
ഇതി ദൂതസ്തമാക്ഷേപം സ്വാമിനേ സര്വമാഹരത് ।
കൃഷ്ണോഽപി രഥമാസ്ഥായ കാശീമുപജഗാമ ഹ ॥ ൧൦ ॥
കൃഷ്ണോഽപി രഥമാസ്ഥായ കാശീമുപജഗാമ ഹ ॥ ൧൦ ॥
പൌണ്ഡ്രകോഽപി തദുദ്യോഗമുപലഭ്യ മഹാരഥഃ ।
അക്ഷൌഹിണീഭ്യാം സംയുക്തോ നിശ്ചക്രാമ പുരാദ് ദ്രുതമ് ॥ ൧൧ ॥
അക്ഷൌഹിണീഭ്യാം സംയുക്തോ നിശ്ചക്രാമ പുരാദ് ദ്രുതമ് ॥ ൧൧ ॥
തസ്യ കാശീപതിര്മിത്രം പാര്ഷ്ണിഗ്രാഹോഽന്വയാന്നൃപ ।
അക്ഷൌഹിണീഭിസ്തിസൃഭിരപശ്യത് പൌണ്ഡ്രകം ഹരിഃ ॥ ൧൨ ॥
അക്ഷൌഹിണീഭിസ്തിസൃഭിരപശ്യത് പൌണ്ഡ്രകം ഹരിഃ ॥ ൧൨ ॥
ശങ്ഖാര്യസിഗദാശാര്ങ്ഗശ്രീവത്സാദ്യുപലക്ഷിതമ് ।
ബിഭ്രാണം കൌസ്തുഭമണിം വനമാലാവിഭൂഷിതമ് ॥ ൧൩ ॥
ബിഭ്രാണം കൌസ്തുഭമണിം വനമാലാവിഭൂഷിതമ് ॥ ൧൩ ॥
കൌശേയവാസസീ പീതേ വസാനം ഗരുഡധ്വജമ് ।
അമൂല്യമൌല്യാഭരണം സ്ഫുരന്മകരകുണ്ഡലമ് ॥ ൧൪ ॥
അമൂല്യമൌല്യാഭരണം സ്ഫുരന്മകരകുണ്ഡലമ് ॥ ൧൪ ॥
ദൃഷ്ട്വാ തമാത്മനസ്തുല്യം വേഷം കൃത്രിമമാസ്ഥിതമ് ।
യഥാ നടം രങ്ഗഗതം വിജഹാസ ഭൃശം ഹരിഃ ॥ ൧൫ ॥
യഥാ നടം രങ്ഗഗതം വിജഹാസ ഭൃശം ഹരിഃ ॥ ൧൫ ॥
ശൂലൈര്ഗദാഭിഃ പരിഘൈഃ ശക്ത്യൃഷ്ടിപ്രാസതോമരൈഃ ।
അസിഭിഃ പട്ടിശൈര്ബാണൈഃ പ്രാഹരന്നരയോ ഹരിമ് ॥ ൧൬ ॥
അസിഭിഃ പട്ടിശൈര്ബാണൈഃ പ്രാഹരന്നരയോ ഹരിമ് ॥ ൧൬ ॥
കൃഷ്ണസ്തു തത്പൌണ്ഡ്രകകാശിരാജയോ-
ര്ബലം ഗജസ്യന്ദനവാജിപത്തിമത് ।
ഗദാസിചക്രേഷുഭിരാര്ദയദ് ഭൃശം
യഥാ യുഗാന്തേ ഹഢതഭുക് പൃഥക് പ്രജാഃ ॥ ൧൭ ॥
ര്ബലം ഗജസ്യന്ദനവാജിപത്തിമത് ।
ഗദാസിചക്രേഷുഭിരാര്ദയദ് ഭൃശം
യഥാ യുഗാന്തേ ഹഢതഭുക് പൃഥക് പ്രജാഃ ॥ ൧൭ ॥
ആയോധനം തദ്രഥവാജികുഞ്ജര-
ദ്വിപത്ഖരോഷ്ട്രൈരരിണാവഖണ്ഡിതൈഃ ।
ബഭൌ ചിതം മോദവഹം മനസ്വിനാ-
മാക്രീഡനം ഭൂതപതേരിവോല്ബണമ് ॥ ൧൮ ॥
ദ്വിപത്ഖരോഷ്ട്രൈരരിണാവഖണ്ഡിതൈഃ ।
ബഭൌ ചിതം മോദവഹം മനസ്വിനാ-
മാക്രീഡനം ഭൂതപതേരിവോല്ബണമ് ॥ ൧൮ ॥
അഥാഹ പൌണ്ഡ്രകം ശൌരിര്ഭോ ഭോ പൌണ്ഡ്രക യദ് ഭവാന് ।
ദൂതവാക്യേന മാമാഹ താന്യസ്ത്രണ്യുത്സൃജാമി തേ ॥ ൧൯ ॥
ദൂതവാക്യേന മാമാഹ താന്യസ്ത്രണ്യുത്സൃജാമി തേ ॥ ൧൯ ॥
ത്യാജയിഷ്യേഽഭിധാനം മേ യത്ത്വയാജ്ഞ മൃഷാ ധൃതമ് ।
വ്രജാമി ശരനം തേഽദ്യ യദി നേച്ഛാമി സംയുഗമ് ॥ ൨൦ ॥
വ്രജാമി ശരനം തേഽദ്യ യദി നേച്ഛാമി സംയുഗമ് ॥ ൨൦ ॥
ഇതി ക്ഷിപ്ത്വാ ശിതൈര്ബാണൈര്വിരഥീകൃത്യ പൌണ്ഡ്രകമ് ।
ശിരോഽവൃശ്ചദ് രഥാങ്ഗേന വജ്രേണേന്ദ്രോ യഥാ ഗിരേഃ ॥ ൨൧ ॥
ശിരോഽവൃശ്ചദ് രഥാങ്ഗേന വജ്രേണേന്ദ്രോ യഥാ ഗിരേഃ ॥ ൨൧ ॥
തഥാ കാശിപതേഃ കായാച്ഛിര ഉത്കൃത്യ പത്രിഭിഃ ।
ന്യപാതയത് കാശിപുര്യാം പദ്മകോശമിവാനിലഃ ॥ ൨൨ ॥
ന്യപാതയത് കാശിപുര്യാം പദ്മകോശമിവാനിലഃ ॥ ൨൨ ॥
ഏവം മത്സരിണം ഹത്വാ പൌണ്ഡ്രകം സസഖം ഹരിഃ ।
ദ്വാരകാമാവിശത് സിദ്ധൈര്ഗീയമാനകഥാമൃതഃ ॥ ൨൩ ॥
ദ്വാരകാമാവിശത് സിദ്ധൈര്ഗീയമാനകഥാമൃതഃ ॥ ൨൩ ॥
സ നിത്യം ഭഗവദ്ധ്യാനപ്രധ്വസ്താഖിലബന്ധനഃ ।
ബിഭ്രാണശ്ച ഹരേ രാജന് സ്വരൂപം തന്മയോഽഭവത് ॥ ൨൪ ॥
ബിഭ്രാണശ്ച ഹരേ രാജന് സ്വരൂപം തന്മയോഽഭവത് ॥ ൨൪ ॥
ശിരഃ പതിതമാലോക്യ രാജദ്വാരേ സകുണ്ഡലമ് ।
കിമിദം കസ്യ വാ വക്ത്രമിതി സംശിശിരേ ജനാഃ ॥ ൨൫ ॥
കിമിദം കസ്യ വാ വക്ത്രമിതി സംശിശിരേ ജനാഃ ॥ ൨൫ ॥
രാജ്ഞഃ കാശീപതേര്ജ്ഞാത്വാ മഹിഷ്യഃ പുത്രബാന്ധവാഃ ।
പൌരാശ്ച ഹാ ഹതാ രാജന് നാഥ നാഥേതി പ്രാരുദന് ॥ ൨൬ ॥
പൌരാശ്ച ഹാ ഹതാ രാജന് നാഥ നാഥേതി പ്രാരുദന് ॥ ൨൬ ॥
സുദക്ഷിണസ്തസ്യ സുതഃ കൃത്വാ സംസ്ഥാവിധിം പതേഃ ।
നിഹത്യ പിതൃഹന്താരം യാസ്യാമ്യപചിതിം പിതുഃ ॥ ൨൭ ॥
നിഹത്യ പിതൃഹന്താരം യാസ്യാമ്യപചിതിം പിതുഃ ॥ ൨൭ ॥
ഇത്യാത്മനാഭിസന്ധായ സോപാധ്യായോ മഹേശ്വരമ് ।
സുദക്ഷിണോഽര്ചയാമാസ പരമേണ സമാധിനാ ॥ ൨൮ ॥
സുദക്ഷിണോഽര്ചയാമാസ പരമേണ സമാധിനാ ॥ ൨൮ ॥
പ്രീതോഽവിമുക്തേ ഭഗവാംസ്തസ്മൈ വരമദാദ് വിഭുഃ ।
പിതൃഹന്തൃവധോപായം സ വവ്രേ വരമീപ്സിതമ് ॥ ൨൯ ॥
പിതൃഹന്തൃവധോപായം സ വവ്രേ വരമീപ്സിതമ് ॥ ൨൯ ॥
ദക്ഷിണാഗ്നിം പരിചര ബ്രാഹ്മണൈഃ സമമൃത്വിജമ് ।
അഭിചാരവിധാനേന സ ചാഗ്നിഃ പ്രമഥൈര്വൃതഃ ॥ ൩൦ ॥
അഭിചാരവിധാനേന സ ചാഗ്നിഃ പ്രമഥൈര്വൃതഃ ॥ ൩൦ ॥
സാധയിഷ്യതി സങ്കല്പമബ്രഹ്മണ്യേ പ്രയോജിതഃ ।
ഇത്യാദിഷ്ടസ്തഥാ ചക്രേ കൃഷ്ണായാഭിചരന് വ്രതീ ॥ ൩൧ ॥
ഇത്യാദിഷ്ടസ്തഥാ ചക്രേ കൃഷ്ണായാഭിചരന് വ്രതീ ॥ ൩൧ ॥
തതോഽഗ്നിരുത്ഥിതഃ കുണ്ഡാന്മൂര്തിമാനതിഭീഷണഃ ।
തപ്തതാമ്രശിഖാശ്മശ്രുരങ്ഗാരോദ്ഗാരിലോചനഃ ॥ ൩൨ ॥
തപ്തതാമ്രശിഖാശ്മശ്രുരങ്ഗാരോദ്ഗാരിലോചനഃ ॥ ൩൨ ॥
ദംഷ്ട്രോഗ്രഭ്രുകുടീദണ്ഡകഠോരാസ്യഃ സ്വജിഹ്വയാ ।
ആലിഹന് സൃക്വണീ നഗ്നോ വിധുന്വംസ്ത്രിശിഖം ജ്വലത് ॥ ൩൩ ॥
ആലിഹന് സൃക്വണീ നഗ്നോ വിധുന്വംസ്ത്രിശിഖം ജ്വലത് ॥ ൩൩ ॥
പദ്ഭ്യാം താലപ്രമാണാഭ്യാം കമ്പയന്നവനീതലമ് ।
സോഽഭ്യധാവദ് വൃതോ ഭൂതൈര്ദ്വാരകാം പ്രദഹന് ദിശഃ ॥ ൩൪ ॥
സോഽഭ്യധാവദ് വൃതോ ഭൂതൈര്ദ്വാരകാം പ്രദഹന് ദിശഃ ॥ ൩൪ ॥
തമാഭിചാരദഹനമായാന്തം ദ്വാരകൌകസഃ ।
വിലോക്യ തത്രസുഃ സര്വേ വനദാഹേ മൃഗാ യഥാ ॥ ൩൫ ॥
വിലോക്യ തത്രസുഃ സര്വേ വനദാഹേ മൃഗാ യഥാ ॥ ൩൫ ॥
അക്ഷൈഃ സഭായാം ക്രീഡന്തം ഭഗവന്തം ഭയാതുരാഃ ।
ത്രാഹി ത്രാഹി ത്രിലോകേശ വഹ്നേഃ പ്രദഹതഃ പുരമ് ॥ ൩൬ ॥
ത്രാഹി ത്രാഹി ത്രിലോകേശ വഹ്നേഃ പ്രദഹതഃ പുരമ് ॥ ൩൬ ॥
ശ്രുത്വാ തജ്ജനവൈക്ലവ്യം ദൃഷ്ട്വാ സ്വാനാം ച സാധ്വസമ് ।
ശരണ്യഃ സമ്പ്രഹസ്യാഹ മാ ഭൈഷ്ടേത്യവിതാസ്മ്യഹമ് ॥ ൩൭ ॥
ശരണ്യഃ സമ്പ്രഹസ്യാഹ മാ ഭൈഷ്ടേത്യവിതാസ്മ്യഹമ് ॥ ൩൭ ॥
സര്വസ്യാന്തര്ബഹിഃസാക്ഷീ കൃത്യാം മാഹേശ്വരീം വിഭുഃ ।
വിജ്ഞായ തദ്വിഘാതാര്ഥം പാര്ശ്വസ്ഥം ചക്രമാദിശത് ॥ ൩൮ ॥
വിജ്ഞായ തദ്വിഘാതാര്ഥം പാര്ശ്വസ്ഥം ചക്രമാദിശത് ॥ ൩൮ ॥
തത് സൂര്യകോടിപ്രതിമം സുദര്ശനം
ജാജ്വല്യമാനം പ്രലയാനലപ്രഭമ് ।
സ്വതേജസാ ഖം കകുഭോഽഥ രോദസീ
ചക്രം മുകുന്ദാസ്ത്രമഥാഗ്നിമാര്ദയത് ॥ ൩൯ ॥
ജാജ്വല്യമാനം പ്രലയാനലപ്രഭമ് ।
സ്വതേജസാ ഖം കകുഭോഽഥ രോദസീ
ചക്രം മുകുന്ദാസ്ത്രമഥാഗ്നിമാര്ദയത് ॥ ൩൯ ॥
കൃത്യാനലഃ പ്രതിഹതഃ സ രഥാങ്ഗപാണേ-
രസ്ത്രൌജസാ സ നൃപ ഭഗ്നമുഖോ നിവൃത്തഃ ।
വാരാണസീം പരിസമേത്യ സുദക്ഷിണം തം
സര്ത്വിഗ്ജനം സമദഹത് സ്വകൃതോഽഭിചാരഃ ॥ ൪൦ ॥
രസ്ത്രൌജസാ സ നൃപ ഭഗ്നമുഖോ നിവൃത്തഃ ।
വാരാണസീം പരിസമേത്യ സുദക്ഷിണം തം
സര്ത്വിഗ്ജനം സമദഹത് സ്വകൃതോഽഭിചാരഃ ॥ ൪൦ ॥
ചക്രം ച വിഷ്ണോസ്തദനുപ്രവിഷ്ടം
വാരാണസീം സാട്ടസഭാലയാപണാമ് ।
സഗോപുരാട്ടാലകകോഷ്ഠസങ്കുലാം
സകോശഹസ്ത്യശ്വരഥാന്നശാലിനീമ് ॥ ൪൧ ॥
വാരാണസീം സാട്ടസഭാലയാപണാമ് ।
സഗോപുരാട്ടാലകകോഷ്ഠസങ്കുലാം
സകോശഹസ്ത്യശ്വരഥാന്നശാലിനീമ് ॥ ൪൧ ॥
ദഗ്ധ്വാ വാരാണസീം സര്വാം വിഷ്ണോശ്ചക്രം സുദര്ശനമ് ।
ഭൂയഃ പാര്ശ്വമുപാതിഷ്ഠത് കൃഷ്ണസ്യാക്ലിഷ്ടകര്മണഃ ॥ ൪൨ ॥
ഭൂയഃ പാര്ശ്വമുപാതിഷ്ഠത് കൃഷ്ണസ്യാക്ലിഷ്ടകര്മണഃ ॥ ൪൨ ॥
യ ഏനം ശ്രാവയേന്മര്ത്യ ഉത്തമഃശ്ലോകവിക്രമമ് ।
സമാഹിതോ വാ ശൃണുയാത് സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ ॥ ൪൩ ॥
സമാഹിതോ വാ ശൃണുയാത് സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ ॥ ൪൩ ॥