శ్రీశుక ఉవాచ
నన్దవ్రజం గతే రామే కరూషాధిపతిర్నృప ।
వాసుదేవోఽహమిత్యజ్ఞో దూతం కృష్ణాయ ప్రాహిణోత్ ॥ ౧ ॥
నన్దవ్రజం గతే రామే కరూషాధిపతిర్నృప ।
వాసుదేవోఽహమిత్యజ్ఞో దూతం కృష్ణాయ ప్రాహిణోత్ ॥ ౧ ॥
త్వం వాసుదేవో భగవానవతీర్ణో జగత్పతిః ।
ఇతి ప్రస్తోభితో బాలైర్మేన ఆత్మానమచ్యుతమ్ ॥ ౨ ॥
ఇతి ప్రస్తోభితో బాలైర్మేన ఆత్మానమచ్యుతమ్ ॥ ౨ ॥
దూతం చ ప్రాహిణోన్మన్దః కృష్ణాయావ్యక్తవర్త్మనే ।
ద్వారకాయాం యథా బాలో నృపో బాలకృతోఽబుధః ॥ ౩ ॥
ద్వారకాయాం యథా బాలో నృపో బాలకృతోఽబుధః ॥ ౩ ॥
దూతస్తు ద్వారకామేత్య సభాయామాస్థితం ప్రభుమ్ ।
కృష్ణం కమలపత్రాక్షం రాజసన్దేశమబ్రవీత్ ॥ ౪ ॥
కృష్ణం కమలపత్రాక్షం రాజసన్దేశమబ్రవీత్ ॥ ౪ ॥
వాసుదేవోఽవతీర్ణోఽహమేక ఏవ న చాపరః ।
భూతానామనుకమ్పార్థం త్వం తు మిథ్యాభిధాం
త్యజ ॥ ౫ ॥
భూతానామనుకమ్పార్థం త్వం తు మిథ్యాభిధాం
త్యజ ॥ ౫ ॥
యాని త్వమస్మచ్చిహ్నాని మౌఢ్యాద్ బిభర్షి సాత్వత ।
త్యక్త్వైహి మాం త్వం శరణం
నో
చేద్ దేహి మమాహవమ్ ॥ ౬ ॥
త్యక్త్వైహి మాం త్వం శరణం
నో
చేద్ దేహి మమాహవమ్ ॥ ౬ ॥
శ్రీశుక ఉవాచ
కత్థనం తదుపాకర్ణ్య పౌణ్డ్రకస్యాల్పమేధసః ।
ఉగ్రసేనాదయః సభ్యా ఉచ్చకైర్జహసుస్తదా ॥ ౭ ॥
కత్థనం తదుపాకర్ణ్య పౌణ్డ్రకస్యాల్పమేధసః ।
ఉగ్రసేనాదయః సభ్యా ఉచ్చకైర్జహసుస్తదా ॥ ౭ ॥
ఉవాచదూతం భగవాన్ పరిహాసకథామను ।
ఉత్స్రక్ష్యే మూఢ చిహ్నాని యైస్త్వమేవం వికత్థసే ॥ ౮ ॥
ఉత్స్రక్ష్యే మూఢ చిహ్నాని యైస్త్వమేవం వికత్థసే ॥ ౮ ॥
ముఖం తదపిధాయాజ్ఞ కఙ్కగృధ్రవటైర్వృతః ।
శయిష్యసే హతస్తత్ర భవితా శరణం శునామ్ ॥ ౯ ॥
శయిష్యసే హతస్తత్ర భవితా శరణం శునామ్ ॥ ౯ ॥
ఇతి దూతస్తమాక్షేపం స్వామినే సర్వమాహరత్ ।
కృష్ణోఽపి రథమాస్థాయ కాశీముపజగామ హ ॥ ౧౦ ॥
కృష్ణోఽపి రథమాస్థాయ కాశీముపజగామ హ ॥ ౧౦ ॥
పౌణ్డ్రకోఽపి తదుద్యోగముపలభ్య మహారథః ।
అక్షౌహిణీభ్యాం సంయుక్తో నిశ్చక్రామ పురాద్ ద్రుతమ్ ॥ ౧౧ ॥
అక్షౌహిణీభ్యాం సంయుక్తో నిశ్చక్రామ పురాద్ ద్రుతమ్ ॥ ౧౧ ॥
తస్య కాశీపతిర్మిత్రం పార్ష్ణిగ్రాహోఽన్వయాన్నృప ।
అక్షౌహిణీభిస్తిసృభిరపశ్యత్ పౌణ్డ్రకం హరిః ॥ ౧౨ ॥
అక్షౌహిణీభిస్తిసృభిరపశ్యత్ పౌణ్డ్రకం హరిః ॥ ౧౨ ॥
శఙ్ఖార్యసిగదాశార్ఙ్గశ్రీవత్సాద్యుపలక్షితమ్ ।
బిభ్రాణం కౌస్తుభమణిం వనమాలావిభూషితమ్ ॥ ౧౩ ॥
బిభ్రాణం కౌస్తుభమణిం వనమాలావిభూషితమ్ ॥ ౧౩ ॥
కౌశేయవాససీ పీతే వసానం గరుడధ్వజమ్ ।
అమూల్యమౌల్యాభరణం స్ఫురన్మకరకుణ్డలమ్ ॥ ౧౪ ॥
అమూల్యమౌల్యాభరణం స్ఫురన్మకరకుణ్డలమ్ ॥ ౧౪ ॥
దృష్ట్వా తమాత్మనస్తుల్యం వేషం కృత్రిమమాస్థితమ్ ।
యథా నటం రఙ్గగతం విజహాస భృశం హరిః ॥ ౧౫ ॥
యథా నటం రఙ్గగతం విజహాస భృశం హరిః ॥ ౧౫ ॥
శూలైర్గదాభిః పరిఘైః శక్త్యృష్టిప్రాసతోమరైః ।
అసిభిః పట్టిశైర్బాణైః ప్రాహరన్నరయో హరిమ్ ॥ ౧౬ ॥
అసిభిః పట్టిశైర్బాణైః ప్రాహరన్నరయో హరిమ్ ॥ ౧౬ ॥
కృష్ణస్తు తత్పౌణ్డ్రకకాశిరాజయో-
ర్బలం గజస్యన్దనవాజిపత్తిమత్ ।
గదాసిచక్రేషుభిరార్దయద్ భృశం
యథా యుగాన్తే హఢతభుక్ పృథక్ ప్రజాః ॥ ౧౭ ॥
ర్బలం గజస్యన్దనవాజిపత్తిమత్ ।
గదాసిచక్రేషుభిరార్దయద్ భృశం
యథా యుగాన్తే హఢతభుక్ పృథక్ ప్రజాః ॥ ౧౭ ॥
ఆయోధనం తద్రథవాజికుఞ్జర-
ద్విపత్ఖరోష్ట్రైరరిణావఖణ్డితైః ।
బభౌ చితం మోదవహం మనస్వినా-
మాక్రీడనం భూతపతేరివోల్బణమ్ ॥ ౧౮ ॥
ద్విపత్ఖరోష్ట్రైరరిణావఖణ్డితైః ।
బభౌ చితం మోదవహం మనస్వినా-
మాక్రీడనం భూతపతేరివోల్బణమ్ ॥ ౧౮ ॥
అథాహ పౌణ్డ్రకం శౌరిర్భో భో పౌణ్డ్రక యద్ భవాన్ ।
దూతవాక్యేన మామాహ తాన్యస్త్రణ్యుత్సృజామి తే ॥ ౧౯ ॥
దూతవాక్యేన మామాహ తాన్యస్త్రణ్యుత్సృజామి తే ॥ ౧౯ ॥
త్యాజయిష్యేఽభిధానం మే యత్త్వయాజ్ఞ మృషా ధృతమ్ ।
వ్రజామి శరనం తేఽద్య యది నేచ్ఛామి సంయుగమ్ ॥ ౨౦ ॥
వ్రజామి శరనం తేఽద్య యది నేచ్ఛామి సంయుగమ్ ॥ ౨౦ ॥
ఇతి క్షిప్త్వా శితైర్బాణైర్విరథీకృత్య పౌణ్డ్రకమ్ ।
శిరోఽవృశ్చద్ రథాఙ్గేన వజ్రేణేన్ద్రో యథా గిరేః ॥ ౨౧ ॥
శిరోఽవృశ్చద్ రథాఙ్గేన వజ్రేణేన్ద్రో యథా గిరేః ॥ ౨౧ ॥
తథా కాశిపతేః కాయాచ్ఛిర ఉత్కృత్య పత్రిభిః ।
న్యపాతయత్ కాశిపుర్యాం పద్మకోశమివానిలః ॥ ౨౨ ॥
న్యపాతయత్ కాశిపుర్యాం పద్మకోశమివానిలః ॥ ౨౨ ॥
ఏవం మత్సరిణం హత్వా పౌణ్డ్రకం ససఖం హరిః ।
ద్వారకామావిశత్ సిద్ధైర్గీయమానకథామృతః ॥ ౨౩ ॥
ద్వారకామావిశత్ సిద్ధైర్గీయమానకథామృతః ॥ ౨౩ ॥
స నిత్యం భగవద్ధ్యానప్రధ్వస్తాఖిలబన్ధనః ।
బిభ్రాణశ్చ హరే రాజన్ స్వరూపం తన్మయోఽభవత్ ॥ ౨౪ ॥
బిభ్రాణశ్చ హరే రాజన్ స్వరూపం తన్మయోఽభవత్ ॥ ౨౪ ॥
శిరః పతితమాలోక్య రాజద్వారే సకుణ్డలమ్ ।
కిమిదం కస్య వా వక్త్రమితి సంశిశిరే జనాః ॥ ౨౫ ॥
కిమిదం కస్య వా వక్త్రమితి సంశిశిరే జనాః ॥ ౨౫ ॥
రాజ్ఞః కాశీపతేర్జ్ఞాత్వా మహిష్యః పుత్రబాన్ధవాః ।
పౌరాశ్చ హా హతా రాజన్ నాథ నాథేతి ప్రారుదన్ ॥ ౨౬ ॥
పౌరాశ్చ హా హతా రాజన్ నాథ నాథేతి ప్రారుదన్ ॥ ౨౬ ॥
సుదక్షిణస్తస్య సుతః కృత్వా సంస్థావిధిం పతేః ।
నిహత్య పితృహన్తారం యాస్యామ్యపచితిం పితుః ॥ ౨౭ ॥
నిహత్య పితృహన్తారం యాస్యామ్యపచితిం పితుః ॥ ౨౭ ॥
ఇత్యాత్మనాభిసన్ధాయ సోపాధ్యాయో మహేశ్వరమ్ ।
సుదక్షిణోఽర్చయామాస పరమేణ సమాధినా ॥ ౨౮ ॥
సుదక్షిణోఽర్చయామాస పరమేణ సమాధినా ॥ ౨౮ ॥
ప్రీతోఽవిముక్తే భగవాంస్తస్మై వరమదాద్ విభుః ।
పితృహన్తృవధోపాయం స వవ్రే వరమీప్సితమ్ ॥ ౨౯ ॥
పితృహన్తృవధోపాయం స వవ్రే వరమీప్సితమ్ ॥ ౨౯ ॥
దక్షిణాగ్నిం పరిచర బ్రాహ్మణైః సమమృత్విజమ్ ।
అభిచారవిధానేన స చాగ్నిః ప్రమథైర్వృతః ॥ ౩౦ ॥
అభిచారవిధానేన స చాగ్నిః ప్రమథైర్వృతః ॥ ౩౦ ॥
సాధయిష్యతి సఙ్కల్పమబ్రహ్మణ్యే ప్రయోజితః ।
ఇత్యాదిష్టస్తథా చక్రే కృష్ణాయాభిచరన్ వ్రతీ ॥ ౩౧ ॥
ఇత్యాదిష్టస్తథా చక్రే కృష్ణాయాభిచరన్ వ్రతీ ॥ ౩౧ ॥
తతోఽగ్నిరుత్థితః కుణ్డాన్మూర్తిమానతిభీషణః ।
తప్తతామ్రశిఖాశ్మశ్రురఙ్గారోద్గారిలోచనః ॥ ౩౨ ॥
తప్తతామ్రశిఖాశ్మశ్రురఙ్గారోద్గారిలోచనః ॥ ౩౨ ॥
దంష్ట్రోగ్రభ్రుకుటీదణ్డకఠోరాస్యః స్వజిహ్వయా ।
ఆలిహన్ సృక్వణీ నగ్నో విధున్వంస్త్రిశిఖం జ్వలత్ ॥ ౩౩ ॥
ఆలిహన్ సృక్వణీ నగ్నో విధున్వంస్త్రిశిఖం జ్వలత్ ॥ ౩౩ ॥
పద్భ్యాం తాలప్రమాణాభ్యాం కమ్పయన్నవనీతలమ్ ।
సోఽభ్యధావద్ వృతో భూతైర్ద్వారకాం ప్రదహన్ దిశః ॥ ౩౪ ॥
సోఽభ్యధావద్ వృతో భూతైర్ద్వారకాం ప్రదహన్ దిశః ॥ ౩౪ ॥
తమాభిచారదహనమాయాన్తం ద్వారకౌకసః ।
విలోక్య తత్రసుః సర్వే వనదాహే మృగా యథా ॥ ౩౫ ॥
విలోక్య తత్రసుః సర్వే వనదాహే మృగా యథా ॥ ౩౫ ॥
అక్షైః సభాయాం క్రీడన్తం భగవన్తం భయాతురాః ।
త్రాహి త్రాహి త్రిలోకేశ వహ్నేః ప్రదహతః పురమ్ ॥ ౩౬ ॥
త్రాహి త్రాహి త్రిలోకేశ వహ్నేః ప్రదహతః పురమ్ ॥ ౩౬ ॥
శ్రుత్వా తజ్జనవైక్లవ్యం దృష్ట్వా స్వానాం చ సాధ్వసమ్ ।
శరణ్యః సమ్ప్రహస్యాహ మా భైష్టేత్యవితాస్మ్యహమ్ ॥ ౩౭ ॥
శరణ్యః సమ్ప్రహస్యాహ మా భైష్టేత్యవితాస్మ్యహమ్ ॥ ౩౭ ॥
సర్వస్యాన్తర్బహిఃసాక్షీ కృత్యాం మాహేశ్వరీం విభుః ।
విజ్ఞాయ తద్విఘాతార్థం పార్శ్వస్థం చక్రమాదిశత్ ॥ ౩౮ ॥
విజ్ఞాయ తద్విఘాతార్థం పార్శ్వస్థం చక్రమాదిశత్ ॥ ౩౮ ॥
తత్ సూర్యకోటిప్రతిమం సుదర్శనం
జాజ్వల్యమానం ప్రలయానలప్రభమ్ ।
స్వతేజసా ఖం కకుభోఽథ రోదసీ
చక్రం ముకున్దాస్త్రమథాగ్నిమార్దయత్ ॥ ౩౯ ॥
జాజ్వల్యమానం ప్రలయానలప్రభమ్ ।
స్వతేజసా ఖం కకుభోఽథ రోదసీ
చక్రం ముకున్దాస్త్రమథాగ్నిమార్దయత్ ॥ ౩౯ ॥
కృత్యానలః ప్రతిహతః స రథాఙ్గపాణే-
రస్త్రౌజసా స నృప భగ్నముఖో నివృత్తః ।
వారాణసీం పరిసమేత్య సుదక్షిణం తం
సర్త్విగ్జనం సమదహత్ స్వకృతోఽభిచారః ॥ ౪౦ ॥
రస్త్రౌజసా స నృప భగ్నముఖో నివృత్తః ।
వారాణసీం పరిసమేత్య సుదక్షిణం తం
సర్త్విగ్జనం సమదహత్ స్వకృతోఽభిచారః ॥ ౪౦ ॥
చక్రం చ విష్ణోస్తదనుప్రవిష్టం
వారాణసీం సాట్టసభాలయాపణామ్ ।
సగోపురాట్టాలకకోష్ఠసఙ్కులాం
సకోశహస్త్యశ్వరథాన్నశాలినీమ్ ॥ ౪౧ ॥
వారాణసీం సాట్టసభాలయాపణామ్ ।
సగోపురాట్టాలకకోష్ఠసఙ్కులాం
సకోశహస్త్యశ్వరథాన్నశాలినీమ్ ॥ ౪౧ ॥
దగ్ధ్వా వారాణసీం సర్వాం విష్ణోశ్చక్రం సుదర్శనమ్ ।
భూయః పార్శ్వముపాతిష్ఠత్ కృష్ణస్యాక్లిష్టకర్మణః ॥ ౪౨ ॥
భూయః పార్శ్వముపాతిష్ఠత్ కృష్ణస్యాక్లిష్టకర్మణః ॥ ౪౨ ॥
య ఏనం శ్రావయేన్మర్త్య ఉత్తమఃశ్లోకవిక్రమమ్ ।
సమాహితో వా శృణుయాత్ సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే ॥ ౪౩ ॥
సమాహితో వా శృణుయాత్ సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే ॥ ౪౩ ॥