śrī-śuka uvāca
ekadā tu sabhā-madhya
āsthito munibhir vṛtaḥ
brāhmaṇaiḥ kṣatriyair vaiśyair
bhrātṛbhiś ca yudhiṣṭhiraḥ
ekadā tu sabhā-madhya
āsthito munibhir vṛtaḥ
brāhmaṇaiḥ kṣatriyair vaiśyair
bhrātṛbhiś ca yudhiṣṭhiraḥ
ācāryaiḥ kula-vṛddhaiś ca
jñāti-sambandhi-bāndhavaiḥ
śṛṇvatām eva caiteṣām
ābhāṣyedam uvāca ha
jñāti-sambandhi-bāndhavaiḥ
śṛṇvatām eva caiteṣām
ābhāṣyedam uvāca ha
śrī-yudhiṣṭhira uvāca
kratu-rājena govinda
rājasūyena pāvanīḥ
yakṣye vibhūtīr bhavatas
tat sampādaya naḥ prabho
kratu-rājena govinda
rājasūyena pāvanīḥ
yakṣye vibhūtīr bhavatas
tat sampādaya naḥ prabho
tvat-pāduke avirataṁ pari ye caranti
dhyāyanty abhadra-naśane śucayo gṛṇanti
vindanti te kamala-nābha bhavāpavargam
āśāsate yadi ta āśiṣa īśa nānye
dhyāyanty abhadra-naśane śucayo gṛṇanti
vindanti te kamala-nābha bhavāpavargam
āśāsate yadi ta āśiṣa īśa nānye
tad deva-deva bhavataś caraṇāravinda-
sevānubhāvam iha paśyatu loka eṣaḥ
ye tvāṁ bhajanti na bhajanty uta vobhayeṣāṁ
niṣṭhāṁ pradarśaya vibho kuru-sṛñjayānām
sevānubhāvam iha paśyatu loka eṣaḥ
ye tvāṁ bhajanti na bhajanty uta vobhayeṣāṁ
niṣṭhāṁ pradarśaya vibho kuru-sṛñjayānām
na brahmaṇaḥ sva-para-bheda-matis tava syāt
sarvātmanaḥ sama-dṛśaḥ sva-sukhānubhūteḥ
saṁsevatāṁ sura-taror iva te prasādaḥ
sevānurūpam udayo na viparyayo ’tra
sarvātmanaḥ sama-dṛśaḥ sva-sukhānubhūteḥ
saṁsevatāṁ sura-taror iva te prasādaḥ
sevānurūpam udayo na viparyayo ’tra
śrī-bhagavān uvāca
samyag vyavasitaṁ rājan
bhavatā śatru-karśana
kalyāṇī yena te kīrtir
lokān anubhaviṣyati
samyag vyavasitaṁ rājan
bhavatā śatru-karśana
kalyāṇī yena te kīrtir
lokān anubhaviṣyati
ṛṣīṇāṁ pitṛ-devānāṁ
suhṛdām api naḥ prabho
sarveṣām api bhūtānām
īpsitaḥ kratu-rāḍ ayam
suhṛdām api naḥ prabho
sarveṣām api bhūtānām
īpsitaḥ kratu-rāḍ ayam
vijitya nṛpatīn sarvān
kṛtvā ca jagatīṁ vaśe
sambhṛtya sarva-sambhārān
āharasva mahā-kratum
kṛtvā ca jagatīṁ vaśe
sambhṛtya sarva-sambhārān
āharasva mahā-kratum
ete te bhrātaro rājaḻ
loka-pālāṁśa-sambhavāḥ
jito ’smy ātmavatā te ’haṁ
durjayo yo ’kṛtātmabhiḥ
loka-pālāṁśa-sambhavāḥ
jito ’smy ātmavatā te ’haṁ
durjayo yo ’kṛtātmabhiḥ
na kaścin mat-paraṁ loke
tejasā yaśasā śriyā
vibhūtibhir vābhibhaved
devo ’pi kim u pārthivaḥ
tejasā yaśasā śriyā
vibhūtibhir vābhibhaved
devo ’pi kim u pārthivaḥ
śrī-śuka uvāca
niśamya bhagavad-gītaṁ
prītaḥ phulla-mukhāmbujaḥ
bhrātṝn dig-vijaye ’yuṅkta
viṣṇu-tejopabṛṁhitān
niśamya bhagavad-gītaṁ
prītaḥ phulla-mukhāmbujaḥ
bhrātṝn dig-vijaye ’yuṅkta
viṣṇu-tejopabṛṁhitān
sahadevaṁ dakṣiṇasyām
ādiśat saha sṛñjayaiḥ
diśi pratīcyāṁ nakulam
udīcyāṁ savyasācinam
prācyāṁ vṛkodaraṁ matsyaiḥ
kekayaiḥ saha madrakaiḥ
ādiśat saha sṛñjayaiḥ
diśi pratīcyāṁ nakulam
udīcyāṁ savyasācinam
prācyāṁ vṛkodaraṁ matsyaiḥ
kekayaiḥ saha madrakaiḥ
te vijitya nṛpān vīrā
ājahrur digbhya ojasā
ajāta-śatrave bhūri
draviṇaṁ nṛpa yakṣyate
ājahrur digbhya ojasā
ajāta-śatrave bhūri
draviṇaṁ nṛpa yakṣyate
śrutvājitaṁ jarāsandhaṁ
nṛpater dhyāyato hariḥ
āhopāyaṁ tam evādya
uddhavo yam uvāca ha
nṛpater dhyāyato hariḥ
āhopāyaṁ tam evādya
uddhavo yam uvāca ha
bhīmaseno ’rjunaḥ kṛṣṇo
brahma-linga-dharās trayaḥ
jagmur girivrajaṁ tāta
bṛhadratha-suto yataḥ
brahma-linga-dharās trayaḥ
jagmur girivrajaṁ tāta
bṛhadratha-suto yataḥ
te gatvātithya-velāyāṁ
gṛheṣu gṛha-medhinam
brahmaṇyaṁ samayāceran
rājanyā brahma-liṅginaḥ
gṛheṣu gṛha-medhinam
brahmaṇyaṁ samayāceran
rājanyā brahma-liṅginaḥ
rājan viddhy atithīn prāptān
arthino dūram āgatān
tan naḥ prayaccha bhadraṁ te
yad vayaṁ kāmayāmahe
arthino dūram āgatān
tan naḥ prayaccha bhadraṁ te
yad vayaṁ kāmayāmahe
kiṁ durmarṣaṁ titikṣūṇāṁ
kim akāryam asādhubhiḥ
kiṁ na deyaṁ vadānyānāṁ
kaḥ paraḥ sama-darśinām
kim akāryam asādhubhiḥ
kiṁ na deyaṁ vadānyānāṁ
kaḥ paraḥ sama-darśinām
yo ’nityena śarīreṇa
satāṁ geyaṁ yaśo dhruvam
nācinoti svayaṁ kalpaḥ
sa vācyaḥ śocya eva saḥ
satāṁ geyaṁ yaśo dhruvam
nācinoti svayaṁ kalpaḥ
sa vācyaḥ śocya eva saḥ
hariścandro rantideva
uñchavṛttiḥ śibir baliḥ
vyādhaḥ kapoto bahavo
hy adhruveṇa dhruvaṁ gatāḥ
uñchavṛttiḥ śibir baliḥ
vyādhaḥ kapoto bahavo
hy adhruveṇa dhruvaṁ gatāḥ
śrī-śuka uvāca
svarair ākṛtibhis tāṁs tu
prakoṣṭhair jyā-hatair api
rājanya-bandhūn vijñāya
dṛṣṭa-pūrvān acintayat
svarair ākṛtibhis tāṁs tu
prakoṣṭhair jyā-hatair api
rājanya-bandhūn vijñāya
dṛṣṭa-pūrvān acintayat
rājanya-bandhavo hy ete
brahma-liṅgāni bibhrati
dadāni bhikṣitaṁ tebhya
ātmānam api dustyajam
brahma-liṅgāni bibhrati
dadāni bhikṣitaṁ tebhya
ātmānam api dustyajam
baler nu śrūyate kīrtir
vitatā dikṣv akalmaṣā
aiśvaryād bhraṁśitasyāpi
vipra-vyājena viṣṇunā
vitatā dikṣv akalmaṣā
aiśvaryād bhraṁśitasyāpi
vipra-vyājena viṣṇunā
śriyaṁ jihīrṣatendrasya
viṣṇave dvija-rūpiṇe
jānann api mahīm prādād
vāryamāṇo ’pi daitya-rāṭ
viṣṇave dvija-rūpiṇe
jānann api mahīm prādād
vāryamāṇo ’pi daitya-rāṭ
jīvatā brāhmaṇārthāya
ko nv arthaḥ kṣatra-bandhunā
dehena patamānena
nehatā vipulaṁ yaśaḥ
ko nv arthaḥ kṣatra-bandhunā
dehena patamānena
nehatā vipulaṁ yaśaḥ
ity udāra-matiḥ prāha
kṛṣṇārjuna-vṛkodarān
he viprā vriyatāṁ kāmo
dadāmy ātma-śiro ’pi vaḥ
kṛṣṇārjuna-vṛkodarān
he viprā vriyatāṁ kāmo
dadāmy ātma-śiro ’pi vaḥ
śrī-bhagavān uvāca
yuddhaṁ no dehi rājendra
dvandvaśo yadi manyase
yuddhārthino vayaṁ prāptā
rājanyā nānya-kāṅkṣiṇaḥ
yuddhaṁ no dehi rājendra
dvandvaśo yadi manyase
yuddhārthino vayaṁ prāptā
rājanyā nānya-kāṅkṣiṇaḥ
asau vṛkodaraḥ pārthas
tasya bhrātārjuno hy ayam
anayor mātuleyaṁ māṁ
kṛṣṇaṁ jānīhi te ripum
tasya bhrātārjuno hy ayam
anayor mātuleyaṁ māṁ
kṛṣṇaṁ jānīhi te ripum
evam āvedito rājā
jahāsoccaiḥ sma māgadhaḥ
āha cāmarṣito mandā
yuddhaṁ tarhi dadāmi vaḥ
jahāsoccaiḥ sma māgadhaḥ
āha cāmarṣito mandā
yuddhaṁ tarhi dadāmi vaḥ
na tvayā bhīruṇā yotsye
yudhi viklava-tejasā
mathurāṁ sva-purīṁ tyaktvā
samudraṁ śaraṇaṁ gataḥ
yudhi viklava-tejasā
mathurāṁ sva-purīṁ tyaktvā
samudraṁ śaraṇaṁ gataḥ
ayaṁ tu vayasātulyo
nāti-sattvo na me samaḥ
arjuno na bhaved yoddhā
bhīmas tulya-balo mama
nāti-sattvo na me samaḥ
arjuno na bhaved yoddhā
bhīmas tulya-balo mama
ity uktvā bhīmasenāya
prādāya mahatīṁ gadām
dvitīyāṁ svayam ādāya
nirjagāma purād bahiḥ
prādāya mahatīṁ gadām
dvitīyāṁ svayam ādāya
nirjagāma purād bahiḥ
tataḥ samekhale vīrau
saṁyuktāv itaretaram
jaghnatur vajra-kalpābhyāṁ
gadābhyāṁ raṇa-durmadau
saṁyuktāv itaretaram
jaghnatur vajra-kalpābhyāṁ
gadābhyāṁ raṇa-durmadau
maṇḍalāni vicitrāṇi
savyaṁ dakṣiṇam eva ca
caratoḥ śuśubhe yuddhaṁ
naṭayor iva raṅgiṇoḥ
savyaṁ dakṣiṇam eva ca
caratoḥ śuśubhe yuddhaṁ
naṭayor iva raṅgiṇoḥ
tataś caṭa-caṭā-śabdo
vajra-niṣpesa-sannibhaḥ
gadayoḥ kṣiptayo rājan
dantayor iva dantinoḥ
vajra-niṣpesa-sannibhaḥ
gadayoḥ kṣiptayo rājan
dantayor iva dantinoḥ
te vai gade bhuja-javena nipātyamāne
anyonyato ’ṁsa-kaṭi-pāda-karoru-jatrum
cūrṇī-babhūvatur upetya yathārka-śākhe
saṁyudhyator dviradayor iva dīpta-manvyoḥ
anyonyato ’ṁsa-kaṭi-pāda-karoru-jatrum
cūrṇī-babhūvatur upetya yathārka-śākhe
saṁyudhyator dviradayor iva dīpta-manvyoḥ
itthaṁ tayoḥ prahatayor gadayor nṛ-vīrau
kruddhau sva-muṣṭibhir ayaḥ-sparaśair apiṣṭām
śabdas tayoḥ praharator ibhayor ivāsīn
nirghāta-vajra-paruṣas tala-tāḍanotthaḥ
kruddhau sva-muṣṭibhir ayaḥ-sparaśair apiṣṭām
śabdas tayoḥ praharator ibhayor ivāsīn
nirghāta-vajra-paruṣas tala-tāḍanotthaḥ
tayor evaṁ praharatoḥ
sama-śikṣā-balaujasoḥ
nirviśeṣam abhūd yuddham
akṣīṇa-javayor nṛpa
sama-śikṣā-balaujasoḥ
nirviśeṣam abhūd yuddham
akṣīṇa-javayor nṛpa
śatror janma-mṛtī vidvāñ
jīvitaṁ ca jarā-kṛtam
pārtham āpyāyayan svena
tejasācintayad dhariḥ
jīvitaṁ ca jarā-kṛtam
pārtham āpyāyayan svena
tejasācintayad dhariḥ
sañcintyārī-vadhopāyaṁ
bhīmasyāmogha-darśanaḥ
darśayām āsa viṭapaṁ
pāṭayann iva saṁjñayā
bhīmasyāmogha-darśanaḥ
darśayām āsa viṭapaṁ
pāṭayann iva saṁjñayā
tad vijñāya mahā-sattvo
bhīmaḥ praharatāṁ varaḥ
gṛhītvā pādayoḥ śatruṁ
pātayām āsa bhū-tale
bhīmaḥ praharatāṁ varaḥ
gṛhītvā pādayoḥ śatruṁ
pātayām āsa bhū-tale
ekam pādaṁ padākramya
dorbhyām anyaṁ pragṛhya saḥ
gudataḥ pāṭayām āsa
śākham iva mahā-gajaḥ
dorbhyām anyaṁ pragṛhya saḥ
gudataḥ pāṭayām āsa
śākham iva mahā-gajaḥ
eka-pādoru-vṛṣaṇa-
kaṭi-pṛṣṭha-stanāṁsake
eka-bāhv-akṣi-bhrū-karṇe
śakale dadṛśuḥ prajāḥ
kaṭi-pṛṣṭha-stanāṁsake
eka-bāhv-akṣi-bhrū-karṇe
śakale dadṛśuḥ prajāḥ
hāhā-kāro mahān āsīn
nihate magadheśvare
pūjayām āsatur bhīmaṁ
parirabhya jayācyatau
nihate magadheśvare
pūjayām āsatur bhīmaṁ
parirabhya jayācyatau
sahadevaṁ tat-tanayaṁ
bhagavān bhūta-bhāvanaḥ
abhyaṣiñcad ameyātmā
magadhānāṁ patiṁ prabhuḥ
mocayām āsa rājanyān
saṁruddhā māgadhena ye
bhagavān bhūta-bhāvanaḥ
abhyaṣiñcad ameyātmā
magadhānāṁ patiṁ prabhuḥ
mocayām āsa rājanyān
saṁruddhā māgadhena ye