শ্ৰীশুক উৱাচ
স উপস্পৃশ্য সলিলং দংশিতো ধৃতকাৰ্মুকঃ ।
নয মাং দ্যুমতঃ পাৰ্শ্ৱং ৱীৰস্যেত্যাহ সাৰথিম্ ॥ ১ ॥
স উপস্পৃশ্য সলিলং দংশিতো ধৃতকাৰ্মুকঃ ।
নয মাং দ্যুমতঃ পাৰ্শ্ৱং ৱীৰস্যেত্যাহ সাৰথিম্ ॥ ১ ॥
ৱিধমন্তং স্ৱসৈন্যানি দ্যুমন্তং ৰুক্মিণীসুতঃ ।
প্ৰতিহত্য প্ৰত্যৱিধ্যান্নাৰাচৈৰষ্টভিঃ স্মযন্ ॥ ২ ॥
প্ৰতিহত্য প্ৰত্যৱিধ্যান্নাৰাচৈৰষ্টভিঃ স্মযন্ ॥ ২ ॥
চতুৰ্ভিশ্চতুৰো ৱাহান্ সূতমেকেন চাহনত্ ।
দ্ৱাভ্যং ধনুশ্চ কেতুং চ শৰেণান্যেন ৱৈ শিৰঃ ॥ ৩ ॥
দ্ৱাভ্যং ধনুশ্চ কেতুং চ শৰেণান্যেন ৱৈ শিৰঃ ॥ ৩ ॥
গদসাত্যকিসাম্বাদ্যা জঘ্নুঃ সৌভপতেৰ্বলম্ ।
পেতুঃ সমুদ্ৰে সৌভেযাঃ সৰ্ৱে সঞ্ছিন্নকন্ধৰাঃ ॥ ৪ ॥
পেতুঃ সমুদ্ৰে সৌভেযাঃ সৰ্ৱে সঞ্ছিন্নকন্ধৰাঃ ॥ ৪ ॥
এৱং যদূনাং শাল্ৱানাং নিঘ্নতামিতৰেতৰম্ ।
যুদ্ধং ত্ৰিনৱৰাত্ৰং তদভূত্তুমুলমুল্বণম্ ॥ ৫ ॥
যুদ্ধং ত্ৰিনৱৰাত্ৰং তদভূত্তুমুলমুল্বণম্ ॥ ৫ ॥
ইন্দ্ৰপ্ৰস্থং গতঃ কৃষ্ণ আহূতো ধৰ্মসূনুনা ।
ৰাজসূযেঽথ নিৱৃত্তে শিশুপালে চ সংস্থিতে ॥ ৬ ॥
ৰাজসূযেঽথ নিৱৃত্তে শিশুপালে চ সংস্থিতে ॥ ৬ ॥
কুৰুৱৃদ্ধাননুজ্ঞাপ্য মুনীংশ্চ সসুতাং পৃথাম্ ।
নিমিত্তান্যতিঘোৰাণি পশ্যন্ দ্ৱাৰৱতীং যযৌ ॥ ৭ ॥
নিমিত্তান্যতিঘোৰাণি পশ্যন্ দ্ৱাৰৱতীং যযৌ ॥ ৭ ॥
আহ চাহমিহাযাত আৰ্যমিশ্ৰাভিসঙ্গতঃ ।
ৰাজন্যাশ্চৈদ্যপক্ষীযা নূনং হন্যুঃ পুৰীং মম ॥ ৮ ॥
ৰাজন্যাশ্চৈদ্যপক্ষীযা নূনং হন্যুঃ পুৰীং মম ॥ ৮ ॥
ৱীক্ষ্য তত্ কদনং স্ৱানাং নিৰূপ্য পুৰৰক্ষণম্ ।
সৌভং চ শাল্ৱৰাজং চ দাৰুকং প্ৰাহ কেশৱঃ ॥ ৯ ॥
সৌভং চ শাল্ৱৰাজং চ দাৰুকং প্ৰাহ কেশৱঃ ॥ ৯ ॥
ৰথং প্ৰাপয মে সূত শাল্ৱস্যান্তিকমাশু ৱৈ ।
সম্ভ্ৰমস্তে ন কৰ্তৱ্যো মাযাৱী সৌভৰাডযম্ ॥ ১০ ॥
সম্ভ্ৰমস্তে ন কৰ্তৱ্যো মাযাৱী সৌভৰাডযম্ ॥ ১০ ॥
ইত্যুক্তশ্চোদযামাস ৰথমাস্থায দাৰুকঃ ।
ৱিশন্তং দদৃশুঃ সৰ্ৱে স্ৱে পৰে চাৰুণানুজম্ ॥ ১১ ॥
ৱিশন্তং দদৃশুঃ সৰ্ৱে স্ৱে পৰে চাৰুণানুজম্ ॥ ১১ ॥
শাল্ৱশ্চ কৃষ্ণমালোক্য হতপ্ৰাযবলেশ্ৱৰঃ ।
প্ৰাহৰত্ কৃষ্ণসূতায শক্তিং ভীমৰৱাং মৃধে ॥ ১২ ॥
প্ৰাহৰত্ কৃষ্ণসূতায শক্তিং ভীমৰৱাং মৃধে ॥ ১২ ॥
তামাপতন্তীং নভসি মহোল্কামিৱ ৰংহসা ।
ভাসযন্তীং দিশঃ শৌৰিঃ সাযকৈঃ শতধাচ্ছিনত্ ॥ ১৩ ॥
ভাসযন্তীং দিশঃ শৌৰিঃ সাযকৈঃ শতধাচ্ছিনত্ ॥ ১৩ ॥
তং চ ষোডশভিৰ্ৱিদ্ধ্ৱা বাণৈঃ সৌভং চ খে ভ্ৰমত্ ।
অৱিধ্যচ্ছৰসন্দোহৈঃ খং সূৰ্য ইৱ ৰশ্মিভিঃ ॥ ১৪ ॥
অৱিধ্যচ্ছৰসন্দোহৈঃ খং সূৰ্য ইৱ ৰশ্মিভিঃ ॥ ১৪ ॥
শাল্ৱঃ শৌৰেস্তু দোঃ সৱ্যং সশাৰ্ঙ্গং শাৰ্ঙ্গধন্ৱনঃ ।
বিভেদ ন্যপতদ্ধস্তাচ্ছাৰ্ঙ্গমাসীত্তদদ্ভুতম্ ॥ ১৫ ॥
বিভেদ ন্যপতদ্ধস্তাচ্ছাৰ্ঙ্গমাসীত্তদদ্ভুতম্ ॥ ১৫ ॥
হাহাকাৰো মহানাসীদ্ ভূতানাং তত্ৰ পশ্যতাম্ ।
নিনদ্য সৌভৰাডুচ্চৈৰিদমাহ জনাৰ্দনম্ ॥ ১৬ ॥
নিনদ্য সৌভৰাডুচ্চৈৰিদমাহ জনাৰ্দনম্ ॥ ১৬ ॥
যত্ত্ৱযা মূঢ নঃ সখ্যুৰ্ভ্ৰাতুৰ্ভাৰ্যা হৃতেক্ষতাম্ ।
প্ৰমত্তঃ স সভামধ্যে ত্ৱযা ৱ্যাপাদিতঃ সখা ॥ ১৭ ॥
প্ৰমত্তঃ স সভামধ্যে ত্ৱযা ৱ্যাপাদিতঃ সখা ॥ ১৭ ॥
তং ত্ৱাদ্য নিশিতৈৰ্বাণৈৰপৰাজিতমানিনম্ ।
নযাম্যপুনৰাৱৃত্তিং যদি তিষ্ঠেৰ্মমাগ্ৰতঃ ॥ ১৮ ॥
নযাম্যপুনৰাৱৃত্তিং যদি তিষ্ঠেৰ্মমাগ্ৰতঃ ॥ ১৮ ॥
শ্ৰীভগৱানুৱাচ
ৱৃথা ত্ৱং কত্থসে মন্দ ন পশ্যস্যন্তিকেঽন্তকম্ ।
পৌৰুষং দৰ্শযন্তি স্ম শূৰা ন বহুভাষিণঃ ॥ ১৯ ॥
ৱৃথা ত্ৱং কত্থসে মন্দ ন পশ্যস্যন্তিকেঽন্তকম্ ।
পৌৰুষং দৰ্শযন্তি স্ম শূৰা ন বহুভাষিণঃ ॥ ১৯ ॥
ইত্যুক্ত্ৱা ভগৱাঞ্ছাল্ৱং গদযা ভীমৱেগযা ।
ততাড জত্ৰৌ সংৰব্ধঃ স চকম্পে ৱমন্নসৃক্ ॥ ২০ ॥
ততাড জত্ৰৌ সংৰব্ধঃ স চকম্পে ৱমন্নসৃক্ ॥ ২০ ॥
গদাযাং সন্নিৱৃত্তাযাং শাল্ৱস্ত্ৱন্তৰধীযত ।
ততো মুহূৰ্ত আগত্য পুৰুষঃ শিৰসাচ্যুতম্ ।
দেৱক্যা প্ৰহিতোঽস্মীতি নত্ৱা প্ৰাহ ৱচো ৰুদন্ ॥ ২১ ॥
ততো মুহূৰ্ত আগত্য পুৰুষঃ শিৰসাচ্যুতম্ ।
দেৱক্যা প্ৰহিতোঽস্মীতি নত্ৱা প্ৰাহ ৱচো ৰুদন্ ॥ ২১ ॥
কৃষ্ণ কৃষ্ণ মহাবাহো পিতা তে পিতৃৱত্সল ।
বদ্ধ্ৱাপনীতঃ শাল্ৱেন সৌনিকেন যথা পশুঃ ॥ ২২ ॥
বদ্ধ্ৱাপনীতঃ শাল্ৱেন সৌনিকেন যথা পশুঃ ॥ ২২ ॥
নিশম্য ৱিপ্ৰিযং কৃষ্ণো মানুষীং প্ৰকৃতিং গতঃ ।
ৱিমনস্কো ঘৃণী স্নেহাদ্ বভাষে প্ৰাকৃতো যথা ॥ ২৩ ॥
ৱিমনস্কো ঘৃণী স্নেহাদ্ বভাষে প্ৰাকৃতো যথা ॥ ২৩ ॥
কথং ৰামমসম্ভ্ৰান্তং জিত্ৱাজেযং সুৰাসুৰৈঃ ।
শাল্ৱেনাল্পীযসা নীতঃ পিতা মে বলৱান্ ৱিধিঃ ॥ ২৪ ॥
শাল্ৱেনাল্পীযসা নীতঃ পিতা মে বলৱান্ ৱিধিঃ ॥ ২৪ ॥
ইতি ব্ৰুৱাণে গোৱিন্দে সৌভৰাট্ প্ৰত্যুপস্থিতঃ ।
ৱসুদেৱমিৱানীয কৃষ্ণং চেদমুৱাচ সঃ ॥ ২৫ ॥
ৱসুদেৱমিৱানীয কৃষ্ণং চেদমুৱাচ সঃ ॥ ২৫ ॥
এষ তে জনিতা তাতো যদৰ্থমিহ জীৱসি ।
ৱধিষ্যে ৱীক্ষতস্তেঽমুমীশশ্চেত্ পাহি বালিশ ॥ ২৬ ॥
ৱধিষ্যে ৱীক্ষতস্তেঽমুমীশশ্চেত্ পাহি বালিশ ॥ ২৬ ॥
এৱং নিৰ্ভৰ্ত্স্য মাযাৱী খড্গেনানকদুন্দুভেঃ ।
উত্কৃত্য শিৰ আদায খস্থং সৌভং সমাৱিশত্ ॥ ২৭ ॥
উত্কৃত্য শিৰ আদায খস্থং সৌভং সমাৱিশত্ ॥ ২৭ ॥
ততো মুহূৰ্তং প্ৰকৃতাৱুপপ্লুতঃ
স্ৱবোধ আস্তে স্ৱজনানুষঙ্গতঃ ।
মহানুভাৱস্তদবুধ্যদাসুৰীং
মাযাং স শাল্ৱপ্ৰসৃতাং মযোদিতাম্ ॥ ২৮ ॥
স্ৱবোধ আস্তে স্ৱজনানুষঙ্গতঃ ।
মহানুভাৱস্তদবুধ্যদাসুৰীং
মাযাং স শাল্ৱপ্ৰসৃতাং মযোদিতাম্ ॥ ২৮ ॥
ন তত্ৰ দূতং ন পিতুঃ কলেৱৰং
প্ৰবুদ্ধ আজৌ সমপশ্যদচ্যুতঃ ।
স্ৱাপ্নং যথা চাম্বৰচাৰিণং ৰিপুং
সৌভস্থমালোক্য নিহন্তুমুদ্যতঃ ॥ ২৯ ॥
প্ৰবুদ্ধ আজৌ সমপশ্যদচ্যুতঃ ।
স্ৱাপ্নং যথা চাম্বৰচাৰিণং ৰিপুং
সৌভস্থমালোক্য নিহন্তুমুদ্যতঃ ॥ ২৯ ॥
এৱং ৱদন্তি ৰাজৰ্ষে ঋষযঃ কে চ নান্ৱিতাঃ ।
যত্ স্ৱৱাচো ৱিৰুধ্যেত নূনং তে ন স্মৰন্ত্যুত ॥ ৩০ ॥
যত্ স্ৱৱাচো ৱিৰুধ্যেত নূনং তে ন স্মৰন্ত্যুত ॥ ৩০ ॥
ক্ৱ শোকমোহৌ স্নেহো ৱা ভযং ৱা যেঽজ্ঞসম্ভৱাঃ ।
ক্ৱ চাখণ্ডিতৱিজ্ঞানজ্ঞানৈশ্ৱৰ্যস্ত্ৱখণ্ডিতঃ ॥ ৩১ ॥
ক্ৱ চাখণ্ডিতৱিজ্ঞানজ্ঞানৈশ্ৱৰ্যস্ত্ৱখণ্ডিতঃ ॥ ৩১ ॥
যত্পাদসেৱোৰ্জিতযাত্মৱিদ্যযা
হিন্ৱন্ত্যনাদ্যাত্মৱিপৰ্যযগ্ৰহম্ ।
লভন্ত আত্মীযমনন্তমৈশ্ৱৰং
কুতো নু মোহঃ পৰমস্য সদ্গতেঃ ॥ ৩২ ॥
হিন্ৱন্ত্যনাদ্যাত্মৱিপৰ্যযগ্ৰহম্ ।
লভন্ত আত্মীযমনন্তমৈশ্ৱৰং
কুতো নু মোহঃ পৰমস্য সদ্গতেঃ ॥ ৩২ ॥
তং শস্ত্ৰপূগৈঃ প্ৰহৰন্তমোজসা
শাল্ৱং শৰৈঃ শৌৰিৰমোঘৱিক্ৰমঃ ।
ৱিদ্ধ্ৱাচ্ছিনদ্ ৱৰ্ম ধনুঃ শিৰোমণিং
সৌভং চ শত্ৰোৰ্গদযা ৰুৰোজ হ ॥ ৩৩ ॥
শাল্ৱং শৰৈঃ শৌৰিৰমোঘৱিক্ৰমঃ ।
ৱিদ্ধ্ৱাচ্ছিনদ্ ৱৰ্ম ধনুঃ শিৰোমণিং
সৌভং চ শত্ৰোৰ্গদযা ৰুৰোজ হ ॥ ৩৩ ॥
তত্ কৃষ্ণহস্তেৰিতযা ৱিচূৰ্ণিতং
পপাত তোযে গদযা সহস্ৰধা ।
ৱিসৃজ্য তদ্ ভূতলমাস্থিতো গদা-
মুদ্যম্য শাল্ৱোঽচ্যুতমভ্যগাদ্দ্ৰুতম্ ॥ ৩৪ ॥
পপাত তোযে গদযা সহস্ৰধা ।
ৱিসৃজ্য তদ্ ভূতলমাস্থিতো গদা-
মুদ্যম্য শাল্ৱোঽচ্যুতমভ্যগাদ্দ্ৰুতম্ ॥ ৩৪ ॥
আধাৱতঃ সগদং তস্য বাহুং
ভল্লেন ছিত্ত্ৱাথ ৰথাঙ্গমদ্ভুতম্ ।
ৱধায শাল্ৱস্য লযাৰ্কসন্নিভং
বিভ্ৰদ্ বভৌ সাৰ্ক ইৱোদযাচলঃ ॥ ৩৫ ॥
ভল্লেন ছিত্ত্ৱাথ ৰথাঙ্গমদ্ভুতম্ ।
ৱধায শাল্ৱস্য লযাৰ্কসন্নিভং
বিভ্ৰদ্ বভৌ সাৰ্ক ইৱোদযাচলঃ ॥ ৩৫ ॥
জহাৰ তেনৈৱ শিৰঃ সকুণ্ডলং
কিৰীটযুক্তং পুৰুমাযিনো হৰিঃ ।
ৱজ্ৰেণ ৱৃত্ৰস্য যথা পুৰন্দৰো
বভূৱ হাহেতি ৱচস্তদা নৃণাম্ ॥ ৩৬ ॥
কিৰীটযুক্তং পুৰুমাযিনো হৰিঃ ।
ৱজ্ৰেণ ৱৃত্ৰস্য যথা পুৰন্দৰো
বভূৱ হাহেতি ৱচস্তদা নৃণাম্ ॥ ৩৬ ॥
তস্মিন্ নিপতিতে পাপে সৌভে চ গদযা হতে ।
নেদুৰ্দুন্দুভযো ৰাজন্ দিৱি দেৱগণেৰিতাঃ ।
সখীনামপচিতিং কুৰ্ৱন্দন্তৱক্ৰো ৰুষাভ্যগাত্ ॥ ৩৭ ॥
নেদুৰ্দুন্দুভযো ৰাজন্ দিৱি দেৱগণেৰিতাঃ ।
সখীনামপচিতিং কুৰ্ৱন্দন্তৱক্ৰো ৰুষাভ্যগাত্ ॥ ৩৭ ॥