ശ്രീശുക ഉവാച
തതഃ പര്വണ്യുപാവൃത്തേ പ്രചണ്ഡഃ പാംശുവര്ഷണഃ ।
ഭീമോ വായുരഭൂദ് രാജന്പൂയഗന്ധസ്തു സര്വശഃ ॥ ൧ ॥
തതഃ പര്വണ്യുപാവൃത്തേ പ്രചണ്ഡഃ പാംശുവര്ഷണഃ ।
ഭീമോ വായുരഭൂദ് രാജന്പൂയഗന്ധസ്തു സര്വശഃ ॥ ൧ ॥
തതോഽമേധ്യമയം വര്ഷം ബല്വലേന വിനിര്മിതമ് ।
അഭവദ് യജ്ഞശാലായാം സോഽന്വദൃശ്യത ശൂലധൃക് ॥ ൨ ॥
അഭവദ് യജ്ഞശാലായാം സോഽന്വദൃശ്യത ശൂലധൃക് ॥ ൨ ॥
തം വിലോക്യ ബൃഹത്കായം ഭിന്നാഞ്ജനചയോപമമ് ।
തപ്തതാമ്രശിഖാശ്മശ്രും ദംഷ്ട്രോഗ്രഭ്രുകുടീമുഖമ് ॥ ൩ ॥
തപ്തതാമ്രശിഖാശ്മശ്രും ദംഷ്ട്രോഗ്രഭ്രുകുടീമുഖമ് ॥ ൩ ॥
സസ്മാര മൂഷലം രാമഃ പരസൈന്യവിദാരണമ് ।
ഹലം ച ദൈത്യദമനം തേ തൂര്ണമുപതസ്ഥതുഃ ॥ ൪ ॥
ഹലം ച ദൈത്യദമനം തേ തൂര്ണമുപതസ്ഥതുഃ ॥ ൪ ॥
തമാകൃഷ്യ ഹലാഗ്രേണ ബല്വലം ഗഗനേചരമ് ।
മൂഷലേനാഹനത്ക്രുദ്ധോ മൂര്ധ്നി ബ്രഹ്മദ്രുഹം ബലഃ ॥ ൫ ॥
മൂഷലേനാഹനത്ക്രുദ്ധോ മൂര്ധ്നി ബ്രഹ്മദ്രുഹം ബലഃ ॥ ൫ ॥
സോഽപതദ്ഭുവി നിര്ഭിന്നലലാടോഽസൃക് സമുത്സൃജന് ।
മുഞ്ചന്നാര്തസ്വരം ശൈലോ യഥാ വജ്രഹതോഽരുണഃ ॥ ൬ ॥
മുഞ്ചന്നാര്തസ്വരം ശൈലോ യഥാ വജ്രഹതോഽരുണഃ ॥ ൬ ॥
സംസ്തുത്യ മുനയോ രാമം പ്രയുജ്യാവിതഥാശിഷഃ ।
അഭ്യഷിഞ്ചന് മഹാഭാഗാ വൃത്രഘ്നം വിബുധാ യഥാ ॥ ൭ ॥
അഭ്യഷിഞ്ചന് മഹാഭാഗാ വൃത്രഘ്നം വിബുധാ യഥാ ॥ ൭ ॥
വൈജയന്തീം ദദുര്മാലാം ശ്രീധാമാമ്ലാനപങ്കജാമ് ।
രാമായ വാസസീ ദിവ്യേ ദിവ്യാന്യാഭരണാനി ച ॥ ൮ ॥
രാമായ വാസസീ ദിവ്യേ ദിവ്യാന്യാഭരണാനി ച ॥ ൮ ॥
അഥ തൈരഭ്യനുജ്ഞാതഃ കൌശികീമേത്യ ബ്രാഹ്മണൈഃ ।
സ്നാത്വാ സരോവരമഗാദ് യതഃ സരയൂരാസ്രവത് ॥ ൯ ॥
സ്നാത്വാ സരോവരമഗാദ് യതഃ സരയൂരാസ്രവത് ॥ ൯ ॥
അനുസ്രോതേന സരയൂം പ്രയാഗമുപഗമ്യ സഃ ।
സ്നാത്വാ സന്തര്പ്യ ദേവാദീന്ജഗാമ പുലഹാശ്രമമ് ॥ ൧൦ ॥
സ്നാത്വാ സന്തര്പ്യ ദേവാദീന്ജഗാമ പുലഹാശ്രമമ് ॥ ൧൦ ॥
ഗോമതീം ഗണ്ഡകീം സ്നാത്വാ വിപാശാം ശോണ ആപ്ലുതഃ ।
ഗയാം ഗത്വാ പിതൃനിഷ്ട്വാ ഗങ്ഗാസാഗരസങ്ഗമേ ॥ ൧൧ ॥
ഗയാം ഗത്വാ പിതൃനിഷ്ട്വാ ഗങ്ഗാസാഗരസങ്ഗമേ ॥ ൧൧ ॥
ഉപസ്പൃശ്യ മഹേന്ദ്രാദ്രൌ രാമം ദൃഷ്ട്വാഭിവാദ്യ ച ।
സപ്തഗോദാവരീം വേണാം പമ്പാം ഭീമരഥീം തതഃ ॥ ൧൨ ॥
സപ്തഗോദാവരീം വേണാം പമ്പാം ഭീമരഥീം തതഃ ॥ ൧൨ ॥
സ്കന്ദം ദൃഷ്ട്വാ യയൌ രാമഃ ശ്രീശൈലം ഗിരിശാലയമ് ।
ദ്രവിഡേഷു മഹാപുണ്യം ദൃഷ്ട്വാദ്രിം വേങ്കടം പ്രഭുഃ ॥ ൧൩ ॥
ദ്രവിഡേഷു മഹാപുണ്യം ദൃഷ്ട്വാദ്രിം വേങ്കടം പ്രഭുഃ ॥ ൧൩ ॥
കാമകോഷ്ണീം പുരീം കാഞ്ചീം കാവേരീം ച സരിദ്വരാമ് ।
ശ്രീരങ്ഗാഖ്യം മഹാപുണ്യം യത്ര സന്നിഹിതോ ഹരിഃ ॥ ൧൪ ॥
ശ്രീരങ്ഗാഖ്യം മഹാപുണ്യം യത്ര സന്നിഹിതോ ഹരിഃ ॥ ൧൪ ॥
ഋഷഭാദ്രിം ഹരേഃ ക്ഷേത്രം ദക്ഷിണാം മഥുരാം തഥാ ।
സാമുദ്രം സേതുമഗമത്മഹാപാതകനാശനമ് ॥ ൧൫ ॥
സാമുദ്രം സേതുമഗമത്മഹാപാതകനാശനമ് ॥ ൧൫ ॥
തത്രായുതമദാദ് ധേനൂര്ബ്രാഹ്മണേഭ്യോ ഹലായുധഃ ।
കൃതമാലാം താമ്രപര്ണീം മലയം ച കുലാചലമ് ॥ ൧൬ ॥
കൃതമാലാം താമ്രപര്ണീം മലയം ച കുലാചലമ് ॥ ൧൬ ॥
തത്രാഗസ്ത്യം സമാസീനം നമസ്കൃത്യാഭിവാദ്യ ച ।
യോജിതസ്തേന ചാശീര്ഭിരനുജ്ഞാതോ ഗതോഽര്ണവമ് ।
ദക്ഷിണം തത്ര കന്യാഖ്യാം ദുര്ഗാം ദേവീം ദദര്ശ സഃ ॥ ൧൭ ॥
യോജിതസ്തേന ചാശീര്ഭിരനുജ്ഞാതോ ഗതോഽര്ണവമ് ।
ദക്ഷിണം തത്ര കന്യാഖ്യാം ദുര്ഗാം ദേവീം ദദര്ശ സഃ ॥ ൧൭ ॥
തതഃ ഫാല്ഗുനമാസാദ്യ പഞ്ചാപ്സരസമുത്തമമ് ।
വിഷ്ണുഃ സന്നിഹിതോ യത്ര സ്നാത്വാസ്പര്ശദ് ഗവായുതമ് ॥ ൧൮ ॥
വിഷ്ണുഃ സന്നിഹിതോ യത്ര സ്നാത്വാസ്പര്ശദ് ഗവായുതമ് ॥ ൧൮ ॥
തതോഽഭിവ്രജ്യ ഭഗവാന് കേരലാംസ്തു ത്രിഗര്തകാന് ।
ഗോകര്ണാഖ്യം ശിവക്ഷേത്രം സാന്നിധ്യം യത്ര ധൂര്ജടേഃ ॥ ൧൯ ॥
ഗോകര്ണാഖ്യം ശിവക്ഷേത്രം സാന്നിധ്യം യത്ര ധൂര്ജടേഃ ॥ ൧൯ ॥
ആര്യാം ദ്വൈപായനീം ദൃഷ്ട്വാ ശൂര്പാരകമഗാദ് ബലഃ ।
താപീം പയോഷ്ണീം നിര്വിന്ധ്യാമുപസ്പൃശ്യാഥ ദണ്ഡകമ് ॥ ൨൦ ॥
താപീം പയോഷ്ണീം നിര്വിന്ധ്യാമുപസ്പൃശ്യാഥ ദണ്ഡകമ് ॥ ൨൦ ॥
പ്രവിശ്യ രേവാമഗമദ് യത്ര മാഹിഷ്മതീ പുരീ ।
മനുതീര്ഥമുപസ്പൃശ്യ പ്രഭാസം പുനരാഗമത് ॥ ൨൧ ॥
മനുതീര്ഥമുപസ്പൃശ്യ പ്രഭാസം പുനരാഗമത് ॥ ൨൧ ॥
ശ്രുത്വാ ദ്വിജൈഃ കഥ്യമാനം കുരുപാണ്ഡവസംയുഗേ ।
സര്വരാജന്യനിധനം ഭാരം മേനേ ഹൃതം ഭുവഃ ॥ ൨൨ ॥
സര്വരാജന്യനിധനം ഭാരം മേനേ ഹൃതം ഭുവഃ ॥ ൨൨ ॥
സ ഭീമദുര്യോധനയോര്ഗദാഭ്യാം യുധ്യതോര്മൃധേ ।
വാരയിഷ്യന് വിനശനം ജഗാമ യദുനന്ദനഃ ॥ ൨൩ ॥
വാരയിഷ്യന് വിനശനം ജഗാമ യദുനന്ദനഃ ॥ ൨൩ ॥
യുധിഷ്ഠിരസ്തു തം ദൃഷ്ട്വാ യമൌ കൃഷ്ണാര്ജുനാവപി ।
അഭിവാദ്യാഭവംസ്തുഷ്ണീം കിം വിവക്ഷുരിഹാഗതഃ ॥ ൨൪ ॥
അഭിവാദ്യാഭവംസ്തുഷ്ണീം കിം വിവക്ഷുരിഹാഗതഃ ॥ ൨൪ ॥
ഗദാപാണീ ഉഭൌ ദൃഷ്ട്വാ സംരബ്ധൌ വിജയൈഷിണൌ ।
മണ്ഡലാനി വിചിത്രാണി ചരന്താവിദമബ്രവീത് ॥ ൨൫ ॥
മണ്ഡലാനി വിചിത്രാണി ചരന്താവിദമബ്രവീത് ॥ ൨൫ ॥
യുവാം തുല്യബലൌ വീരൌ ഹേ രാജന് ഹേ വൃകോദര ।
ഏകം പ്രാണാധികം മന്യേ ഉതൈകം ശിക്ഷയാധികമ് ॥ ൨൬ ॥
ഏകം പ്രാണാധികം മന്യേ ഉതൈകം ശിക്ഷയാധികമ് ॥ ൨൬ ॥
തസ്മാദേകതരസ്യേഹ യുവയോഃ സമവീര്യയോഃ ।
ന ലക്ഷ്യതേ ജയോഽന്യോ വാ വിരമത്വഫലോ രണഃ ॥ ൨൭ ॥
ന ലക്ഷ്യതേ ജയോഽന്യോ വാ വിരമത്വഫലോ രണഃ ॥ ൨൭ ॥
ന തദ്വാക്യം ജഗൃഹതുര്ബദ്ധവൈരൌ നൃപാര്ഥവത് ।
അനുസ്മരന്താവന്യോന്യം ദുരുക്തം ദുഷ്കൃതാനി ച ॥ ൨൮ ॥
അനുസ്മരന്താവന്യോന്യം ദുരുക്തം ദുഷ്കൃതാനി ച ॥ ൨൮ ॥
ദിഷ്ടം തദനുമന്വാനോ രാമോ ദ്വാരവതീം യയൌ ।
ഉഗ്രസേനാദിഭിഃ പ്രീതൈര്ജ്ഞാതിഭിഃ സമുപാഗതഃ ॥ ൨൯ ॥
ഉഗ്രസേനാദിഭിഃ പ്രീതൈര്ജ്ഞാതിഭിഃ സമുപാഗതഃ ॥ ൨൯ ॥
തം പുനര്നൈമിഷം പ്രാപ്തമൃഷയോഽയാജയന് മുദാ ।
ക്രത്വങ്ഗം ക്രതുഭിഃ സര്വൈര്നിവൃത്താഖിലവിഗ്രഹമ് ॥ ൩൦ ॥
ക്രത്വങ്ഗം ക്രതുഭിഃ സര്വൈര്നിവൃത്താഖിലവിഗ്രഹമ് ॥ ൩൦ ॥
തേഭ്യോ വിശുദ്ധം വിജ്ഞാനം ഭഗവാന് വ്യതരദ് വിഭുഃ ।
യേനൈവാത്മന്യദോ വിശ്വമാത്മാനം വിശ്വഗം വിദുഃ ॥ ൩൧ ॥
യേനൈവാത്മന്യദോ വിശ്വമാത്മാനം വിശ്വഗം വിദുഃ ॥ ൩൧ ॥
സ്വപത്യാവഭൃഥസ്നാതോ ജ്ഞാതിബന്ധുസുഹൃദ് വൃതഃ ।
രേജേ സ്വജ്യോത്സ്നയേവേന്ദുഃ സുവാസാഃ സുഷ്ഠ്വലങ്കൃതഃ ॥ ൩൨ ॥
രേജേ സ്വജ്യോത്സ്നയേവേന്ദുഃ സുവാസാഃ സുഷ്ഠ്വലങ്കൃതഃ ॥ ൩൨ ॥
ഈദൃഗ്വിധാന്യസങ്ഖ്യാനി ബലസ്യ ബലശാലിനഃ ।
അനന്തസ്യാപ്രമേയസ്യ മായാമര്ത്യസ്യ സന്തി ഹി ॥ ൩൩ ॥
അനന്തസ്യാപ്രമേയസ്യ മായാമര്ത്യസ്യ സന്തി ഹി ॥ ൩൩ ॥
യോഽനുസ്മരേത രാമസ്യ കര്മാണ്യദ്ഭുതകര്മണഃ ।
സായം പ്രാതരനന്തസ്യ വിഷ്ണോഃ സ ദയിതോ ഭവേത് ॥ ൩൪ ॥
സായം പ്രാതരനന്തസ്യ വിഷ്ണോഃ സ ദയിതോ ഭവേത് ॥ ൩൪ ॥